(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Dokadny sownik polsko-angielski, czerpany z najlepszych zródel krajowych i obcych, a mianowicie ze slowników polskich: Lindego, Mrongoviusa i Ropelewskiego. [A complete dictionary, English and Polish, compiled from the dictionaries of Johnson et al.]"

\ 






f*° > 












.A 



'/ c- 









V 5 -3b 












•■■•■ 
















^ " 









^ 


^ 










^ 










% 



'. ^ v* 






V' : v ./ 























V 



















































*ó 





. 8 , 






^ 






oS -t A 
























- 





















.-. 



Chodźki Alexandra 



Dokładny 

Słownik 
Polsko=Angielski, 



Czerpany z najlepszych źródeł krajowych i obcych; 



a mianowicie, 
ze słowników polskich: 
Lindego, Mrongoviusa i Ropętó 

2 wydanie. 





Neufeld & Hen i us, Verlag 
Berlin SW. 11. 



,-A 



.Cb" 






l' 



ri? 



2,1 



OBJAŚNIENIE 

SKRÓCEŃ UŻYTYCH W TYM SŁOWNIKU. 



adj. 


Adjective. 


adc 


Adverb. 


Anat. 


Anatomy. 


Arch. 


Architecture. 


Ariih. 


Arithmetic. 


ArłiL 


Artillery. 


Astr. 


Astronomy. 


Bot. 


Botany. 


Chem. 


Chemistry. 


conj. 


Conjunction. 


comp. 


Comparative. 


dim. 


Diminutive. 


fam. 


Familiar expression 


fig. 


Figurative sense. 


Geogr. 


Geography. 


Geom. 


Geometry. 


Gram. 


Grammar. 


Hist, of P oh 


History of Poland. 


indecl. 


Indeclinable. 


inter j. 


Interjection. 


Math. 


Mathematics. 


Med. 


Medicine. 


Mil. 


Military art. 



Nat. Hist. Natural History. 

Num. Numeral. 

Phys. Physics. 

pi. Plural. 

prep. Preposition. 

pron. Pronoun. 

prov. A proverb, or proverbial form 
of speech. 

s. f. Substantive feminine. 

| s. m. „ masculine. 

: s. n. j, neuter. 

v. a. Verb active. 

I v. collect. .. collective. 

1 v. freq. „ frequentative. 

v. imp. „ imperfect. 

: v. impers. ., impersonal. 

j t\ incJwat. ., inchoative. 

j v. insi. „ instantaneous. 

\ v. n. „ neuter. .>•-""' 

v. perf. n perfect. 

vulg. A vulgar expression or form- 
of speech. 



SŁOWNIK 



POLSKO-ANGIELSKI. 



ran gSJOgOig 



ADA 



A, interj. Ah ! 2) A, disjunct, par- 
ticle, and, and yet. Między młotem 
a kowadłem, between the hammer 
and anvil. Tylu znajomych o tak 
mało przyjaciół, so many acquain- 
tances and so few friends. Stary a 
głupi, old and yet a fool. 3) It is so- 
metimes used as an interog. part. A 
to dla czego ? and why so? A ty tu 
co robisz ? Pray, what are you doing 
here? t) A, is used in the meaning 
of continuity -.Deszcz leje a leje, 'n 
continues raining , the rain conti- 
nues. Rzeka płynie a płynie , the 
river flows incessantly. 

ABD V KACY A, ^ i,s./". abdication. 

ABDYKOWAĆ , lję , v. n. to ab- 
dicate. 

ABECADŁO, ła, s. n. alphabet. 

ABECADŁOWY,A,E,alphabelical. 
i LEK, lka, s. m. calf, lea- 
ther. 

ABO, ABOWIE.M , see ALBO. 

ABRYS ,o,s. m. the draught of 
a building. 

ABSOLUCYA,yi, s. f. absolution. 

ABSOLUTNIE , adv. absolutely, 
arbitrarily. 

ABSOLUTNY, a, e, adj. absolu- 
te, arbitrarv. 

ABSOLUTYZM, u, s.m. absolute 
power. 

ABSZACH, u, 5. m. or SZACH, 
€hock. Dae abszach, to check, to 
put into check. Szahmatl check- 
mate! 

ABSZYT, u, s.m. discharge from 

■ I CO. 

5ZYTOWAĆ, ujr f , v. a. to 

irgc from military ser\ice. 

ABY, AŻEBY, conj. that, in order 

that, but that. Abym wiedział, that 

I may know. Abyście nie biegali 

po ulicach, that you may not run up 

own the streets. Nie wątpię 

nie przyszedł , I make no 

doubt but he will come. Nicclicieli- 

uj aby czytelnicy nasi sądzili 

ze, wc would not have our readers 

Imagine thau... Aby nie, lost. Abyś 

tuślal że z tobą żarluje, lóst 

"■<»»i should imagine I am trifling 

men vou. 

AĆAN, A,$eeWACAN. 

I . inter). ah! alas! 
ACHTEL, tlą, s. m. eight parth 
of a tun (measure). 
ACZ, ACZKOLWIEK, conj. 
rh, although, tee CHOC. 



AKC 

ADAMASZEK, szkd, s. m. da- 
mask, linen or silk woven in flo- 
wers. 

ADAMASZKOWY, a, e, of da- 
mask, damaskined. 

ADJUTANT, a, s.m. aid-dc-camp. 

ADMINISTRACYA, yi, s. f. ad- 
ministration, management, gestion. 

ADMINISTRATOR, a, s. m. ad- 
ministrator, manager; — ka, his 
wife. 

ADMINISTROWAĆ, uję, v. imp. 
to manage, to conduct. — interesu 
krajowe , to have the management 
of public affairs. 

ADMIRAŁ, a, S.m. admiral. 

ADMIRALICYA, yi, s. f. admi- 
ralty, navy-office. 

ADMIRAŁOWA, wej , s. f. The 
wife of an admiral. 

ADMIRALSKI, a, e, of an admi- 
ral; — i okręty flag ship, guard- 
ship. 

ADMIRALSTWO, wa, s. n. ad- 
miralship. 

ADORATOR , a , *. m. worship- 
per, see WIELBICIEL. 

ADRES , u, s. to. address , direc- 
tion, superscription, speech. 

ADRESOWAĆ, SDJij, v. a. To 
address , to direct. 

ADRYATYCKI,a, ie, adriatic. 

ADWENT , u , s. m. advent , or 
four weeks before Christmas. 

ADWOKAT , a , s. m. advocate , 
barrister, a pleader. 

ADZIAMSKI, a, ie, of Persia, per- 
sian. — kobierzec, a persian carpet. 
— koń, a persian horse. 

AFISZ, a, 5. to. playbill, posting 
bill. 

AFRYKA, i ,*./". Africa. 

AFRYKANIN, a, s. m. African. 

AFRYKANKA, ki, s.m. a woman 
native of Africa. 

AFRYKAŃSKI, a, ie, African. 

AGAT, V) s.m. agate, {miner.). 

AGITACYA, yi, exercise, motion. 

AGREST, o, s. m. gooseberry. 

AHA , inlerj. aha ! 

AJENT, a, agent, a man of busi- 
ness. 

AJER,u,*5eTATARAK, (bot.) 

AKACYA, yi, 8. f. akacia. 

AKADEMIA, n, *. f. academy. 

AKADEMICKI = AKADEMICZ- 
NY, a, f., academical. 

AKADEMIK, a,*. to, a collegian, 
an academician. 

AKCENT, d, 8. m. accent, stress 
of the voice, pronunciation. Trudno 
się pozbyć prowincyonalnego a- 



ALE 

kcentu , it is difficult to get rid off 
the national accent. 

AKCES, u, s. m. accession. Akces 
króla Stanislaiva do Konfedera- 
cyi, accession of the king Stanislas 
to the Confederation. 

AKCYA, yi, s. f. share, a part, a 
dividend. 

AKC YONARYUSZ, a, s.m. share- 
holder, actionist. 

AKCYDENSA, sow,p/. perquisi- 
tes, by-profits. 

AKCYZA , y , 5. m. excise , tax. 
Własność wolna od akcyzy, a 
freehold property. 

AKCYZNIK,A,s.m. exciseman. 

AKORD, u, 5. to. accord, har- 
mony, concord, tune, strain. 

AKSAMIT, u, s. to. velvet. 

AKSAMITKA, i, s.f. {bot.), a flo- 
wer, kind of pink. 

AKT, u, s.m. act or part of a 
play. — weselny, marriage ceremo- 
ny — skruchy, pokory, act of con- 
trition , humility. 

AKTA, tow, pi. records, archives. 

AKTOR , A , s. to. actor , stage- 
player. 2) manager, promoter. 

AKTORKA, ki, s. f. actress. 

AKTUALNIE , adv. actually, re- 
ally, at this very time. 

AKTUALNOŚĆ , i , s. f. actuality, 
reality, certainty. 

AKTUALNY, a, e, actual, real. 

AKURATNIE, adv. accurately, 
exactly, nicely, methodically. 

AKURATNOŚĆ , i , s. f. accuracy, 
exactness, punctuality. 

AKURATNY, a, e, accurate, 
exact. Nie jesteś dosyć akuratny, 
you are not sufficiently exact, punc- 
tual. To człowiek — w pełnieniu 
swoich obowiązków, he is a man 
very strict in the performance of 
his duties, see DOKŁADNY. 

AKUSZER, k,s. to. man-midwife. 

AKUSZERKA, ki, s.f. midwife. 

AKWEDUKT, u, s. to. aqueduct. 

AKWISGRAN, u, s. to. Aix-la- 
Chapelle. 

ALABASTER, Tnu,s.TO.alabastcr. 

ALABASTROWY, a, e, made of 
alabaster. 

ALBA, y, s.f. albe, a surplice. 

ALBO, conj. or. ALBO-ALBO, 
either-or. Albo pij, albo pujdz 
]irccz , either drink or else be gone. 
Wnidż,albo zamknę drzwi, come 
in, else I will shut the door. ALBOŻ, 
inter, part. Albożem ci to nie mó- 
wił? did I not tell you so? Albo 
co? what then? 



2 AMA 

ALBOWIEM, conj* for, because. 

ALCHEMIA, i, s.f. alchymy. 

ALCHEMIK, a, s.m. alchymist. 

ALE, conj. but. ALE, ALE! 
interj. now I think of it! Jeżeli 
mię zaczepia pokażę mu moje ale, 
if he attacks me , he shall see what 
I can do. Któż bez ale? there are 
always some buts. 

ALEA, i, s.f. alley, a shady walk. 

ALEGAT, u, s.m. a document 
annexed to another, an annex. 

ALEMBIK, a, s.m. alembic, lim- 
bec, a still. 

ALEXANDRYN, u, s. m. alexan- 
drine (vers.). 

ALFABET, u, s. m. alphabet. 

ALFABETYCZNY, a,e, alphabe- 
tical. Spis — y, alphabetical index. 

ALGIEBRA, ry, s.f. algebra. 

ALGIEBRAICZNY, a, e, alge- 
braical , relating to algebra. 

ALGIER, u, s. m. Algiers. 

ALGIERCZYK, a, s.m. algerine. 

ALIĆ, ALIŚCI, interj. lo! be- 
hold! Aliści wiosna nadchodzi, 
lo , the spring comes ! 

ALIANS, u, s. m. alliance. 

ALIANT, a, s. m. ally, kinsman, 
akin. 

ALKA, i, s.f. pinguin. 

ALKAD, a, owi, s. m. alcaid, 
Spanish judge. 

ALKALI, i, s.m. alkali. 

ALKALICZNY, A, e, alkaline. 

ALKERMES, u, s.m. kermes 
{zool). 

ALKIEBZ, a, s.m. closet. 

ALKOWA, wy, s. f. alcove, ca- 
binet, a recess to lie or sit in. 

ALKOHOL, u, s.m. alcohol. 

ALLARM, u, s.m. alarm, larum, 
see POPŁOCH. 

ALLARMOWAĆ muii-, v. imp. 
to alarm , to disturb. 

ALLEGOBYA, ryi, s.f. allegory. 

ALLEGORYCZNIE, adv. allego- 
rically. 

ALLEGORYCZNY, a, e, allego- 
rical, figurative not literal. 

ALLELUJA, indecl. allelujah. 

ALLUZYA,yi, s.f. allusion, hint. 

ALMANACH, u, s. m. almanack. 

ALOES, u, s.m. aloes. 

ALOESOWY, a, e, aloetical. 

ALPEJCZYK , a , s. m. an inha- 
bitant of the Alps. 

ALPEJSKI, a, e, alpine. 

ALPY, p, pi. the Alps. 

ALSZTUK, a, s.m. stock, close 
neckloth. 

ALT, it, s. m. counter-tenor. 

ALTANA, ny, s.f. ALTANKA, 
si, dim. arbour, bower. 

ALTARZYSTA, y,s.m. chaplain. 

ALTEMBAS, u, s.m. brocade. 

ALTERACYA, yi, s. f. trouble, 
affliction , sorrow. 

ALTERNATA, y* s.f. alternative 
choice, by turns. 

ALTEROWAC SIĘ, ruje się, 
v. imp. to trouble one's self, to 
grieve, to be afflicted. 

ALTÓWKA, i, s.f. tenor violin. 

AŁUN , u , s. m. alum. 

AŁUNOWY, a, e, aluminous. 

AMALGAMA, my, s. f. amalgam. 



AND 

AMALGAMACYA, vi, s.f. amal- 
gamation. 

AMALGAMOWAC, muję, v. imp. 
to amalgamate, to mix. 

AMALIA, i, s. f. enamel. 

AMALIOWAĆ, HUJĘ, v. a. to 
enamel, to variegate with colours. 

AMANT, a, s.m. lover, sweet- 
heart, paramour, gallant. 

AMANTKA, ki, s.f. mistress, 
sweetheart, love. 

AMARANT, u, s. m. (flower) ama- 
ranth. 

AMARANTOWY, a, e, amaranth, 
amaranthine. 

AMATOR, a, s.m. amateur, lo- 
ver, in love with. 

AMATORKA, ki, s.f. a female 
amateur. 

AMAZONKA, ki, s.f. amazon, a 
riding habit. 

AMBARAS, u, s.m. embarras- 
sment, trouble, puzzle, perplexity. 

AMBARASOWAĆ, suję, v. a. to 
embarrass, to trouble, to puzzle, to 
perplex. 

AMBARGO, s.n. indecl. embar- 
go. Położyć — , to lay an ambargo. 
Znieść — , to take off an ambargo. 

AMBASSADA, dy, s.f. embassy. 

AMBASSADOR, a, s.m. ambas- 
sador. — owa, s. f. his wife. 

AMBASSADORSKI, a, e, of an 
ambassador. 

AMBASSADORSTWO, wa,s. n. 
the dignity of an ambassador. 

AMBICYA, yi, s.f. ambition, 
pride , desire of greedy honours. 

AMBITNY, a, e, ambitious. 

AMBONA, y, s. f. pulpit. Grzmieć 
z ambony, to thunder from a pul- 
pit, viz. to preach with violence. 

AMBROZYA,yi, s.f. ambrosia. 

AMBBOZYOWY, a,e, ambro- 
sial , delicious. 

AMEN, indecl. amen. Pewno jak 
amen w pacierzu , most certainly, 
there is no doubt, as true as the 
Bible. 

AMERYKA, ki, s. f. America. 

AMERYKANCZYK, AMERYKA- 
NIN, a, s. m. American. 

AMERYKANKA, ki, s. f. an Ame- 
rican woman. 

AMERYKAŃSKI, a, E, american. 

AMETYST, u, s.m. amethyst. 
(miner.). 

AMFITEATR , u , s. m. amphi- 
theatre a building in an oval form, 
having its arena encompassed with 
rows of seats one above another. 

AMINEK, nku, s.m. ammi (bot. 
pharm.). 

AMNESTYA, yi, s. f. amnesty. 

AMOMEK , mka, s.m. amomum 
(bot.). 

AMONIAK, u, s. m. ammoniac. 

AMPUŁKA, ki, s.f. phial, vial. 

AMULET , u, s. m. amulet. 

AMUNICYA, yi, s. f. ammunition. 

ANANAS, a, s.m. pineapple. 

ANATOMIA, i, s. f. anatomy. 

ANATOMICZNY,A,E,anatomical. 

ANATOMIK, a, s.m. anatomist. 

ANATOMIZOWAĆ, zuje., v.imp. 
to anatomize, to dissect. 

ANDRONY, NÓw,p/. Idle talk, a 



ANT 

talc of a tub, small talk and little 
flatteries. 

ANDRZEJ, a, s. m. Andrew. 

ANEGDOTA, ty, s.f. ANEGDO- 
TKA, ki, dim. anecdote. 

ANGARYA, vi, s. /*. soccage, op- 
pression (inns.). 

ANGIELKA, ki, s.f. an English 
woman. 

ANGIELSKI, a, e, english. 

ANGIELSZCZYZNA, v, s. f. 
english language and manners. 

ANGLEZ, a, s.m. an engli>h 
dance. Tańcować — a , to dance a 
horn-pipe, scotch reel. 

ANGLIA, i, s.f. England. 

ANGLIK , a, s. m. Englishman. 

ANGLIZOWAĆ, żuję, v. imp. to 
dock a horse. 

ANI, conj. not so much as, not 
even. Ani myśli o tym, he does not 
so much as think of it. Ani oho 
twoje widzieć ją będzie, you shall 
not so much as look on her. Ani je- 
den, not one, none. Ant żywe"j du- 
szy niebyło widać, not a living 
soul was seen ; 2) neither, nor. PNe 
je śniadania, ani wieczerzy, he 
eats no breakfeast, nor does he eat 
any supper. ANI-ANI, neither — 
nor : Ani jest skąpy ani rozrzutny, 
he is neither covetous nor prodi- 
gal. Ani mnie'j ani więcej , neither 
more nor less. Ani jeden ani dru- 
gi, neither of them. 

ANIELSKI, a, e, angelic, angeli- 
cal. Pozdrowienie anielskie, the 
angelic salutation. 

ANIMELA,i, s.f. calf's kidney, 
reins. 

ANIMUSZ, u, s. m. heart, mind, 
spirit. Człowiek wielkiego animu- 
szu, a magnanimous man. U'spa- 
nialy animusz, a high minded man, 
liberal. Wielki animusz a intraia 
mala, a great heart, but a little in- 
come, honest but poor. 

ANINGA, i, s. /. (zool.). snake- 
bird. 

ANIOŁ, a, s.m. angel, — stróż, 
guardian angel. 2— morski (a fish), 
angel shark. 

ANIOŁEK , ANIOŁECZEK , ka v 
s.m. dim. a little angel. 

ANIŻELI, m conj. than, rather 
than , see NIŻ. 

ANKRA, y, s.f. crampoon. 

ANKROWAĆ, ijje, owal, v. imp. 
to crampoon, to join, see SPi 

ANNA, ny, s. m. ANUSIA, n, 
dim. Ann. 

ANSA, y, s. f. rancour. 

ANTABA, by, s. f. handle, haft. 

ANTAŁ, u, s.m. ANTAŁEK, łka, 
dim. butt, barrel. 

ANTAŁOW1CZ, a, s.m. fuddlcr, 
drunkard, (veryvulg.) 

ANTENAT, a, s. m. ancestor. 

ANTONI, ego, s. m. Anthony. 

ANTYDOT, u, s. m. antidote. 

ANTYK, a, s. m. antique. 

ANTYKWARYUSZ, a, 8. m. an- 
tiquary, = ANTYKWABZ. 

ANTYLOPA, y, s. f. a wild-goat, 
antilope. 

ANTYMON, u , s.m. antimony, 
(pharm.). 



ARC 

ANTYPAST, u, *. m. (cook.), a 
hors d'oeuvre. 

ANTYPOD, A, s. m. antipodes. 

ANYŻ, u, s. m. anise. 

ANYŻKOWY, ANYŻOWY, A, 
e, of anise. 

ANYŻOWKA, i, s.f. aniseed, 
(liquor). 

ANZEATYCKI, A, re, hanseatic. 

APARAT, u, s. w. apparatus. 

APARTAMENT, u , s. m. apar- 
tment. — z meblami albo bez me- 
bli do najęcia , furnished or un- 
furnished apartments , to let. 

APEL, u, s.m. call or beat of 
drum ; 2) roll-call. 

APELLAGYA, yi, s.f. appeal. 
Apellacyą założyć, to loge an. — 
Sqd apellacyjny, court of. — 

APELLOWAĆ, luje, v. imp. to 
apeal. 

APERTURA , ry, s. f. cautery, 
Issue or vent for the discharge of 
humours. 

APETYT, u, s.m. appetite. Zao- 
strzyć — ,to whet, to sharpen one's 
— . Stracić — , to lose one's — . Wil- 
czy apetyt, canine, ravenous — . 
Dobrego — «, I wish you a good — . 

APLIKACYA, n, s.f. applica- 
tion, industry. 

APLIKOWAĆ SIĘ, kuję się, v. 
imp. to apply one's self. 

APOPLEXYA, yi, s.f. apoplexy. 

APOPLEKTYCZNY, a,e, apo- 
plectic. 

APOSTATA, ty, s.f. apostate. 

APOSTAZYA, yi, s. f. apostacy. 

APOSTOŁ, a, s. m. apostle. 

APOSTOLSKI, a, e, apostolical. 
Sym bo I aposto Iski, apostolic creed. 

APOSTOLSTWO, wa, s.m. apo- 
stleship. 

APOSTROF, u, s.m. (gram.), 
apostrophe. 

APTECZNY, a, e, belonging to 
an apothecary's shop. 

APTEKA, ki, s.f. APTECZKA, 
ki, dim. an apothecary's shop. 

APTEKARKA, ki, $. f. an apo- 
thecary's wife. 

APTEKARSKI, a, e, of an apo- 
thecary. 

APTEKARSTWO, wa, s.m. an 
apothecary's trade. 

APTEKARZ, a, s. m. apotheca- 
ry, chemist. APTEKARCZYK, a 
wretched chemist. 

APTEKARZĘTA, rząt, pi. an 
apothecary's shildren. 

ARAB, ARABCZYK, A, s.m. 
Arab, arabian. 

ARABIA, i, s. f. Arabia. 

ARABKA , ki , s. f. an Arabian 
woman. 

ARABSKI, a, e, arabie. Liczby 
— ie , — figures. 

ARAK, u, s. m. arrack, rack. 

ARBITER, tra, s. m. arbitrator. 

ARBITRALNIE, adv. arbitrarily. 

ARBUZ, a, 5. m. gourd. 

ARCHANIELSKI, a, e, archan- 
gelic. 

ARCHANIOŁ, a, s.m. archangel. 

ARCHIDYAKON, a. s.m. arch- 
deacon. 

ARCHITEKT, a, s.m. architect. 



ARK 

ARCHITEKTURA, ry, 8. f. ar- 
chitectur. 

ARCHIWUM, wa, pi. archives, 
records. 

ARCY, part, chief, principal; 
2) arrant. 

ARCYBISKUP, a, s.mf archbi- 
shop. 

ARCYBISKUPI, a, e, archiepi- 
scopal. 

ARCYBISKUPSTWO, wa, s.m. 
archbishopric. 

ARCYDZIEŁO, ła, m. master- 
piece. Ta piękność jest arcy dzie- 
łem przy rody, that beauty is a chef 
d'oeuvre , a master piece of nature. 

ARCYFILUT, a, s. m. an arrant 
knave. 

ARCYKANCLERZ, a, s. m. arch- 
chancellor. 

ARCYKAPŁAN, a, s.m. high- 
priest. 

ARCYKAPŁAŃSTWO, wa , m. 
high-priesthood. 

ARCYXIĄŻĘ, ęcia, s.m. arch- 
duke. 

ARCYKSIĄŻĘCY, a, e, arch- 
ducal. 

ARCYKSIĘSTWO, wa, m. arch- 
dukedom. 

ARCYKSIĘŻNA, nej, s.m. arch- 
duchess. 

ARCYKSIĘZNICZKA , ki, s.f. 
the daughter of an archduke. 

ARCYLADACO, indecl. good for 
nothing, arrant. 

ARCYSZELMA, my. s. m. an ar- 
rant rascal. 

ARCYZŁODZIEJ, a, s.m. an 
arrant thief. 

ARĘDA, ARENDA, m,s.f. lease, 
tenor , farm. Dać w arędę , to let 
on a lease. Zerwać arędę , to can- 
cel a lease. 

ARĘDARZ, a, s.m. a retailer of 
liquors in an inn taken on lease. 

ARĘDOWAĆ, duję, v.imp. to 
farm, to take on lease. 

AREOPAG, u, s. m. areopagus. 

ARESZT, u, s.m. arrest. — za 
długi, — for debt. Wziąść pod—, 
to put under — .Ścisły — strict con- 
finement. 

ARESZT ANT, a, s.m. one under 
arrest, prisoner. 

ARESZTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to arrest, to apprehend, to take into 
custody. — dobra czyje, to attach, 
to distrain his goods. 

ARFA. y, s. f. harp ; 2) a kind of 
swing sieve, for sifting corn. 

ARFOWAĆ, owal, uje, v. imp. 
to sieve , to sift. 

ARGUMENT, u, s. m. argument. 

ARGUMENTO WAĆ,tuję, v.imp. 
to argue, to dispute. 

ARKA, ki, s. /'. ark. — przymie- 
rza , the ark of the covenant. 

ARKADA, dy, s.f. arcade, arch. 

ARKAN, u, s. m. a halter with a 
noose. Prowadzić konia na arka- 
nie , to lead a horse with or by a 
halter. 

ARKUSZ , a , s.m. (papieru), a 
sheet of paper. 

ARKUSZOWY, a, e, as large as 
a sheet of paper. 



ATE 3 

ARLEKIN, a, A.m. harlequin, 
jack-pudding, punch. 

ARMATA, t\, s. f. cannon, gun. 

ARMATNY, a, e, of a cannon. 
Kula armatnia, bullet. 

ARMIA, i, 5./. army. 

ARM1STYCY UM, indeci. truce, 
suspension of arms. 

ARSENAŁ, u, s.m. arsenal. 

ARSZEN1K, a, s. in. arsenick. 

ARSZYN, a, s.m. russian yard 
(measure). 

ARTERYA, yi, s. f. artery. 

ARTYKUŁ, u, s. m. article. Głó- 
wny — , leading — . 

ARTYLERYA, yi, s. f. artillery. 
— ciężka, heavy — . Lekka — , light 
— . Morska — , marine — . Oblężni- 
cza — , battering — . Polowa — , 
field — . Konna — , horse — . Pie- 
sza, — , foot — . 

ARTYLERZYSTA. ty, s. m. ar- 
tillery-man. 

ARTYSTA, ty, s. m. artist. 

ARYA, yi, s. f. air, tune, song. 

ARYERGARDA, y, s.f. see 
ODWOD. 

ARYNGA, 61, s. f. formula, for- 
mule. 

ARYTMETYCZNY, a, e, arith- 
metical. 

ARYTMETYK, a, s.m. arithme- 
tician. 

ARYTMETYKA, ki, s. f. arith- 
mctick. 

AS, a, s. m. ace, at cards. 

ASPIRANT, a, s.m. claimant, 
competitor. 

ASSEKURACYA, yi, s.f. ensu- 
rance. 

ASSEKUROWAĆ , v. imp. to 
ensure. — okręt kupiecki, to insure 
a merchant-man, to under write. 

ASSESSOR, a, s.m. assistant, a 
judge lateral. 

ASSYGNACYA, yi, s. f. assigna- 
tion, assignment, check, bill (com). 

ASSYGNAT, t. pi. s. m. bank- 
totes of Russia. 

ASSYGNOWAĆ, nuję, v. imp. to 
assign , to allot , to make over , to 
draw on. 

ASSYSTENCYA, yi, s. f. atten- 
dance, retenue, train. 

ASSYSTENT, a, s.m. attendant, 
follower. 

ASSYSTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
attend, to accompany. 

ASTER, TRA,5.m. starwort(bot.). 

ASTROLOG, a, s.m. astrologer. 

ASTROLOGIA, i, s. f. astrology. 

ASTROLOGICZNY, a, e, astro- 
logical. 

ASTRONOM, a, s. m. astrono- 
mer. 

ASTRONOMIA, i, s.f. astronomy. 

ASTRONOMICZNY, a, e, astro- 
nomical. 

AT, inter). At sobie kobieta, it 
is a woman like many others. 

ATAK, u, s. m. attack, charge, 
assault, see NAPAD. 

ATAKOWAĆ, kuję, v.imp. tę 
attack, to charge, to assault. 

ATAMAN, a, s.m. commande 
in chief of the Cossacks. 

ATEIZM, u, s. m. atheism. 



6 AWA 

ATEŃCZYK, a, s. m. Athenian. 
ATEŃSKI, a, e, attic. 
ATENY, n, pi. Athens. 
ATEUSZ, a, s. m. atheist. 
ATLAS, u, s. m. atlas. 
ATŁAS, u, s. m. satin. JSj skó- 
ra gładka jak = , her skin is soft 
as satin. 

ATŁASOWY, a, e, of satin, sa- 
tin like. 

ATMOSFERA, ry, s.f. atmos- 
phere. 
ATO, see OTO. 

ATOLI, conj. yet, however, ne- 
vertheless. 
ATOM, u, s. m. atom. 
ATRAKGYA, yi, s. /'. attraction. 
ATRAMET, u. 5. m. ink. 
AUDYTOR, a, s. m. hearer, 2) 
auditor (adm.), 3) auditor (eccl.). 
AUDYENCYA, yi, s.f. audience. 
= POSŁUCHANIE. Poseł miał po- 
słuchalną — ą, the ambassador has 
had his audience of leave. Król dał 
— ą, the king gave audience. 

AUDYENCYONALNY, a, e, of 
audience. Sala audyencyonalna, 
the hall of audience. 
AUGUST, a, s. m. Augustus. 
AUGUSTYANIN, a, s. m. a friar 
of the order of St-Austin. 

AUKGYA , yi , s. m. auction. 
Przedaż z — t, sale by—, wysta- 
wić na — ą, to put up for, to — . 

AUSTERYA,yi, s.f. hostelry, 
inn. 
AUSTRYA, yi, s. f. Austria. 
AUSTRYACKI, a, e, austrian. 
AUSTRYAK, a, s. m. Austrian. 
AUSZPURSKI, a, e. Wyznanie 
auszpurskie , confession of augs- 
burg. 

AUSTUK, * u, s.m, see WY- 
CIĄG. 

AUTENTYCZNIE, adv. authen- 
tically. 

AUTENTYCZNOŚĆ, i, s. f. au- 
tenticity. 

AUTENTYCZNY, a, e, authentic, 
authentical. 

AUTENTYK, a, s.m. an authen- 
tic document. 

AUTOMAT, u, s. m. see SAMO- 
RUCH. 
AUTOR, a, s.m. author. 
AUTORAMENT, u, s. m. levying 
of soldiers. * 

AUTORKA, ki, s. f. authoress. 
AUTORSTWO, wa, s. n. author- 
ship. 

AWANGARDA, dy, s.f. van, 
van-guard. 

AWANS, u, sfm advancement, 
preferment, promotion ; 2) a sum 
of money paid in advance, Robić — , 
to make — . 

AWASOWAĆ, sujĘ, v. imp. to 
advance, to profer ; 2) to come, to 
preferment ; 3) to pay in advance, 
or before hand. Awansowali go, 
he has been promoted. Awanso- 
wał mu trzymiesięczną płacę, he 
has advanced him three months 
wages. 

AWANTAŻ, u, s. m. advantage, 
profit. 
AWANTURA, ry, s.f. adventure. | 



BAB 

Szukać awantur, to seek adven- 
tures. 

AWANTURNICA, gy, s. f. a fe- 
male adventurer. 

AWANTURNIK, A, s. m. adven- 
turer. 
AXAMIT, see AKSAMIT. 
AŻ = AŻ DO , prep, as far as. 
Wyszli aż do mostu na nasze 
spotkanie, they came to meet us as 
far as the bridge. Zajechał aż do 
Paryża , he went as far as Paris. 
Aż po kolana , up to the knees, 
down to the knees. 2) AZ POKI , 
AŻ DO, till, until. Umyślił go szu- 
kać , aż póki go nieznajdzie, he 
determined to go in quest of him , 
until he should find him. Nigdy 
nie pojmujemy własnego dobra , 
aż póki go nie stracimy, we never 
understand our own good , till we 
have lost what we had. Aż póki so- 
bie nie wypowiedzą wojny , till 
one should declare war against the 
other. Aż do skończenia świat a , 
even to the world's end. Żył aż do 
późnej starości, he lived to a 
great age. Aż do dziewiątej, till 
nine o'clock. Aż do śmierci , till 
death. Aż do tego czasu , till now 
or hither to. Aż do owego czasu, 
till then, till that time. Aż po za- 
płaceniu rachunku, till after the 
payment, of the reckoning. Me 
wprzód aż , aż gdy, not until. 

AZALI = AZALIŻ, * an inter, 
particle, see CZY. Azali wam nie 
mówił, did he not tell you ? 

AŻEBY, see ABY. 

AZYA, yi, s. f. Asia. 

AZYATYCKI, a, e, asiatic 

AZYATYK, AZYAN1N, a, s. m. 
Asiatic. 

B 

BA , adv. and. inter j. yes, but 
yet, even. 

BABA , by, s. f. an old woman ; 
2) midwife : 3) a kind of cake. 

BABCZANY, n, pi. (a plant), leo- 
pard's bane. 

BABCZYN,a,e. belonging to a 
grandmother. 

BĄBEL , bla , s. m. bubble ; 2) 
Bańka z mydła, soap-bubble ; 3) a 
swelling of the skin , tumor, see 
PRYSZCZ. 

BĄRELISTY,a,e, like a bubble. 

BABI, a, e, old womanish. BABI- 
MUR and BABINOG , a kind of 
plant, (bot.). 

BABIARZ, a, s. m. a man who 
dotes upon women. 

BABIC, bię v. imp. to deliver a 
woman , to do the office of a mid- 
wife. 

BABIEĆ, bieję, v. n. to turn an 
old woman , to be like an old wo- 
man. 

BABIENIE, a, s. n. midwifery. 

BABINIEC, ńca, s. m. church- 
porch , where old poor women use 
to take their seats. 

BABINKA, ki, s. f. dim. a little 
old woman. 

BABKA, ki, s. m. an old woman ; 



BAJ 

2) grandmother ; 3) (a plant), great 
water-platain. Ciuciu babka, blind- 
man's buff. 

BABRAĆ, ram, v.imp. to dabble. 
— się w błocie, to flounder in the 
mud. Świnia babra się w błocte , 
the pig wallows in the mire. 

BABSKI, a, e, old womanish ; 2) 
belonging to an old woman. 

BABSKO, ka, s. n. an ugly, old 
woman, a crone. 

BABUNIA, BABULA, BABU- 
LEŃKA , BABUSIA , BABUSIEŃ- 
KA, s. f. dim. an amiable, old wo- 
man; 2) kind-hearted grandmo- 
ther. 

BAĆ SIĘ , boję się , v. imp. to 
fear, to be afraid. Nie boj sic, d'nt 
fear. 

BACHMAT, a, s. m. a ponev. 

BACHMISTRZ, a, s. m. an'offi- 
cer of salt-mines. 

BACHUR, a, s. m. a Jew's child, 
so called, in contempt. 

BACIK, a, s. m. dim. a Utile 
boat, a canoe. 

BACZENIE, ia, m. attention, 
needfulness, mindfulness, carcitfiec 
na co baczenie , to mind a thing. 
Mieć na nią pilne baczenie, keep 
a careful eye upon her. 

BACZNOŚĆ, i, s. f. eee BACZE- 
NIE. Baczność ! do your duty ! a 
word of military com. 

BACZNY, a, e, attentive, mind- 
ful, heedful. 

BACZYĆ, czę, v. imp. to be at- 
tentive, to mind, to take heed. 

BADAĆ, dam, v. imp. to inquire, 
to search, to scrutinize. 

BADACZ, a. s. m. inquirer, exa- 
miner. — przyrodzenia, a natural 
philosopher. — starożytności , an 
antiquary. 

BADANIE , u , s. n. inquiry, 
search, scrutiny, examination. 

BADATLIWY, a, e, inquisitive. 

BADAWIA, i, s.f. a kind of race 
horse. 

BADYL, a, s. m. stalk, stem. 

BĄDŹ, imperatif of the verb BYĆ. 

BAGATELA, li, s. f. trifle. 

BAGATELNY, a, e, trifling. 

BAGAŻ, u, s.m. baggage , 
gage. 

BAGIENKO, ka, s.n. (a plant,, 
marsh andromeda, wild rosmary. 

BAGIENNY, ego, a, e, marshy. 

BAGNET, o, s. m. bayonet. 

BAGNIOWKA, ki, s. f. (a plar.C 
black crow-berry. 

BAGNISTY, a, e, marshy, swam 
PYi boggy. 

BAGNO , na , BAGNISKO , ^. 
s. n. marsh, swamp, bog, fen. 

BAJ, a, see BAJARZ. 

BAJA , i , s.f. an old woman's 
tale, an idle silly story ; 2) baize. 

RAJAĆ, jam, v. imp. to tell a sil- 
ly story, to fable. 

BAJARZ, a, s.m. z teller ot iu~ 
stories, fern. BAJARKA. 

BAJDURZYĆ, see BAJAĆ. 

BAJECZNOŚC, i, s. f. fabuloisty. 

BAJECZNY, a, e, fabulous. 

BAJKA, ki, BAJECZKI, ki, s. f. 
dim. babie, nursery tale ; 2) a lie. 



BAŁ 

BAJKARZ, BAJKOPIS, A, s. m. 
fabulist. 

BĄK, a, s.m. (a bird), bittern ; 
2) horse-fly, ox-fly or breese; 3) 
top, whirligig ; a mystification. Pu- 
ścić bąka, to mystify, to lie. Bąki 
strzelać , to be idle , to trifle time 
away. 

BAKA , only used in this expres- 
sion : Baki komu świecić, to fawn 
upon one, to wheedle, to flatter. 

BĄKAĆ, kam, v. imp. to buzz, to 
hum ; 2) to gabble, to speak indi- 
stinctly. Ani bąknął, he did not so 
much as breathe, he dared not speak. 
Coś bąkają po mieście , there is 
some talk about it in the town. 

BAKAŁARZ, a, s. m. school-ma- 
ster. 

BAKIER, adv. a manner of wea- 
ring one's cap or hat , on one side 
of the head. On zawsze nosi cza- 
pkę na bakier, he always wears his 
cap on one side of his head. 

BAKORT, d, s. m. larboard. 

BAL , a , s. m. a large piece of 
timber. 2) BAL, u, ball , a dancing 
entertainment. 

BAŁAMUCIĆ, cę, v. imp. to talk 
idly, to dote , to rave , to talk at 
random. — kobietę, to endeavour 
to seduce a woman. — czas , to 
trifle time away. 

BAŁAMUGTWO, wa, s. n. idle 
talk, trumpery, stuff. 

BAŁAMUT, a, s. m. an idle tal- 
ker ; 2) wheedler, seducer. 

BAŁAMUTNY, a,e, foolish, idle, 
trifling. 

BALANSOWAĆ, suję, v. imp. to 
equilibrate. 

BALAST, u, s. m. ballast. 

BALBIERZ, a, s. m. barber. 

BALDACHIN, u, s. m. canopy. 

BALDASZEK, szka, (bot.), um- 
bel. 

BALDASZKOWATY= BALDA- 
SZKOWY, a, e, umbelliferous. 

BALDRIAN, u, s. m. (an herb), 
valerian. 

BALETNIK, a, s. m. BALETNI- 
CZKA, ki, s. f. ballet-dancer. 

BALIA, i, s. f. washing-tub. 

BALIK u, s. m. dim. of BAL. 

BALKA, BELKA, ki, s. f. rafter, 
beam. 

BALKON, u, s. m. balcony. 

BALON, u , s. m. baloon. 

BALOWAĆ, luje, v. imp. to visit 
dancing entertainments , to lead a 
merry life. 

BALOWY, a, e. Strój balowy, 
a ball dress. 

BALSAM, u, s. m. balm. 

BALSAMICZNY, a,e, balmy. 

BALSAMINA, ny, s. f. (a plant), 
balsam. 

BALSAMORODNY, a, e, produ- 
cing balm. 

BALSAMOWAĆ , mi ję , v.imp. 
to embalm. 

BALSAMOWY, a, e, balsamic. 

BALUSTRADA , dy , s.f. balu- 
strade. 

BALWIERZ, a , s. m. a barber. 

BAŁWAN, a, s.m. idol; 2) — 
morski % wave , billow ; 3) block- 



BAR 

head, loggerhead, dim. BAŁWA- 
NEK. 

BAŁ W ANO WATY, a, e, aw- 
kward, clumsy, heavy. 

BAŁWOCHWALCA , cv, s. m. 
idolater. 

BAŁWOCHWALCZY, BAŁWO- 
CHWALSKI, a, e, idolatrous. 

BAŁWOCHWALNIA, i, s. f. ido- 
latrous temple. 

BAŁWOCHWALSTWO , WA , 
s. n. idolatry. 

BANALUKA, ki, s. f. flddlc-fad- 
Ie, foolish trifles. 

BANDA, dy, s. f. gang, troop. 

BANDERA, ry, s. f. flag. 

BANDEROLA, li, s. f. streamer. 

BANDOS, ka, s.m. a harvest man 
or woman reaping for hire. 

BANDURA, ry, s. f. a stringed 
instrument of music chiefly in use 
among the Cossacks. 

BANDYCYA, BANICYA, f I, s. f. 
banishment, outlawry. 

BANDYT, a, s. m. highwayman, 
robber. 

BANIA, i, s. f. gourd ; 3) a large 
big-bellied bottle; 3) dome, cupola. 

BANIT, A, s. m. outlaw, exile. 

BANK, u, e. m. bank, banking- 
house. 

BAŃKA, ki, s.f. BANIECZKA, 
ki, dim. phial, vial. — oliwy, a vial 
of oil ; 2) a cupping-glass ; 3) — na 
wodzie, a bubble. 

BANKIER, a, s. ro. banker. 

BANKIERSKI, a, e, belonging to 
a banker. 

BANKIET, u, s, m. banquet. , 

BANKIETNY, BANKIETOWY, 
a, e, banqueting. 

BANKIETOWAĆ, tuję, v.imp. 
to banquet, to feast. 

BANKOWY, a, e , of a bank. — 
assygnacya, bank-bill. 

BANKRUCTWO, wa, s. n. bank- 
ruptcy, ruin. 

BANKRUT, a, s. m. — ka, i, s. f. 
bankrupt. 

BANKRUTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to become a bankrupt, to fail. Zban- 
krutował, he turned bankrupt. 

BARAKAN, u, s.m. (a sort of 
coarse camlet), barracan. 

BARAN, a, s. m. ram ; 2) sheep- 
skin, fur. Na barana wziąść kogo, 
to take one upon the back. Wsiąść 
komu na barana , to climb or get 
upon one's back. 

BARANEK, ka, s. m. dim. lamb ; 
2) — Boży , the Saviour of the 
world ; 3) — wielkanocny , Passo- 
ver, paschal lamb; 4) Baranki, 
lamb-skin, fur. 

BARANI, a, e, of a ram. — gło- 
wa, sheep's head, thickskull, block- 
head. — pieczenia, roast mutton. 

BARANINA, ny, s.f. mutton. 

BARASZKI, pi. trifles, puns. 

BARASZKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to faddle , to trifle time away, to 
stand talking or prating. 

BARBARZYNIEC,ńca, s. m. bar- 
barian. 

BARBARZYŃSKI , a , e , barba- 
rous. Po barbarzyńsku, barba- 
rity. 



BAT 



5 



BARBARZYŃSTWO, WA, s. n. 
barbarity; 2) a horde of barbarians. 

BARĆ, i , s. f. wooden bee-hive 
excavated in a tree. 

BARCZYĆ, v.imp. to clog, to 
put a burden upon one's shoulders. 

BARCZYSTY, a, e, broad-shoul- 
dered. 

BARD, a, s.m. bard, poet. 

BARDZO, adv. very, much. Nie- 
bardzo, not so much. Bardzo go 
ukarano, he was punished too 
severly. 

BARKA, ki, s.f. bark. 

BARKI, rek, pi. shoulders, see 
PLECY. 

BARŁÓG , u, s.m. litter or the 
straw laid under animals; 3) filth, 
dirt. 

BAROMETR, u, s. m. barometer. 

BARON, a, s.m. baron. 

BARONOWA, wej, s.f. baroness, 
BARONÓWNA, her daughter. 

BARONOWSTWO,wa, s.n. b* 
rony ; 2) the baron and his lady. 

BARSZCZ, u, s.m. (a plant), 
cow-parsnep , hog-weed ; 2) a sour 
polish soup. 

BARSZCZYK, a, s.m. (a plant), 
welled thistle; 2) dim. of BARSZCZ. 

BARTA, y, s. f. pickax. 

BARTŁOMIEJ, a, s.m. Bartho- 
lomew. 

BARTNIK, a, s. m. wooden bee- 
hive keeper; 2) a bear of the 
smaller kind; 3) (a kind of butter- 
fly), phalaena melonella. 

BARWA, wy, s.f. colour, hue ; 
2) livery; 3) palliation, appearance, 
pretext. Nadać czemu piękną 
barwę, to set a fine gloss upon 
a thing; 4) — na suknie, hair, 
grain. 

BARWIĆ, wię, v. imp. to die, to 
colour; 2) to palliate. 

BARWICZKA, ki, s.f. a kind of 
wadding. 

BARWINEK, nka, s. m. (a plant), 
periwinkle. 

BARYŁA,ły, BARYŁKA, ki, s. f. 
dim. barrel , cask ; 2) a fat man. 
jak baryła , as fat as a pig, as a 
mullet. 

BAS, a, s. m. base-voice ; 2) the 
string that gives a base sound ; 3) 
base-viol or bass-viol ; 4) bat, whip, 
lash. 

BASAL YK, a, s.m. a plump 
awkward fellow ; 2) a kind of whip, 
a lash. 

BASETLA, li, s. f. bass-viol. 

BASETLISTA , ty , 5. m. a per- 
former upon a bass-viol. 

BASISTA , ty , s.m. a person 
singing in base voice. 

BAŚŃ, ni, s. f. fable, fiction, tale. 

BASOWAĆ, suję, v. imp. to sing 
the base-voice ; 2) to flatter. 

BASTA, adv. that's enough, ne 
more, stop ! (card play). 

BASTYON, u, s. m. bastion. 

BASZA, szy, s. m bashaw. 

BASZTA, ty, s. f. bastion. 

BAT, u, A, s.m. boat; 2) whip, 
lash. 

BATALIA, i, s.f. battle. 

BATALION, u, s. m. battalion. 



6 BEG 

BATERYA, yi, s.f. (artil.), bat- 
tery. 

BAWARCZYK, A, s.m. Bava- 
rian. 

BAWARYA, vi, s.f. Bavaria. 

BAWEŁNA, ny, s.f. cotton tree 
and cotton. Obwijać prawdę 
w bawełnę, to conceal the truth. 

BAWEŁNIANY, a, e, of cotton. 

BAWIALNY, a, e, (pokoj), dra- 
wing-room, parlour. 

BAWIĆ, wie, v. imp. to amuse, 
to entertain ; 2) to stay, to remain. 
— się , to amuse or entertain one's 
self; 3) to tarry, to linger. Bawisz 
się plotkami, you like to gossip. 

BAWIDEŁKO, ka, s. n. toy, 
play-thing. 

BA WIENIE , nia , s. n. staying, 
•dwelling, remaining. — się, amu- 
sement, entertaiment, play. 

BAWOŁ, a, s.m. buffalo. 

BAWOLICA,cy, s.f. a she-buf- 
falo. 

BAZALT, u, s.m. bazaltc. 

BAZANOWIEC, wca, s.m. (a 
plant) , yellow loose-strife. 

BAŻANGIGA, cy, s.f. hen-phea- 
sant. . 

BAŻANT, a, s. m. cock-pheasant. 

BAŻANTARNIA , ni , s. f phea- 
santry, pheasants' warren. 

BAZAR, u, s.m. (a Persian word), 
bazar. 

BAZGRAĆ, GitzF,, v.imp. to 
smear, to daub, to blur ; 2) to sc- 
rawl, to scribble. Nie pisze ale ba- 
zgra, he does not write, he scrawls, 
he scribbles. 

BAZGRAGZ, a, s.m. scrawler; 
scribbler, quack, a paltry writer 
or painter, paper-blurrer. 

BAZGRANINA, ny, s.f. scraw- 
ling, scribling. Nie można pojąć 
jego bazgraniny , one can make 
nothing of his rigmarole. 

BAZYLEA. ej, s.f. (a town in 
Switzerland), Basil. 

BAZYLI, lego, s. m. Basil. 

BAZYLIA, i, s. f. BAZYLIK, a, 
s. m. (a plant), basil. 

BAZYLIAN, a, s. m. a monk of 
the order of St-Basil. 

BAZYLIANKA, ki, s.f. abasilan 
nun. 

BAZYLIKA, ki, s.f. a cathedral 
■church. 

BAZYLISZEK, szka, s. m. basi- 
isk. 

BAZYLISZKOWY, a, e, of the 

BEBECHY, chów, pi. guts, bo- 
wels, garbage, 2) bedding. 

BĘBEL, see BĄBEL. 

BĘBEN, bna, s,m. drum. Bić 
w bębny, to beat the drum. 1) Bę- 
benek w uchu, tympanum ; 3) a little 
shrimp. Podbił jej bębenka, he got 
her with child. Mieć brzuch jak — , 
to have one's belly as tight as a 
drum. 

BĘBNIĆ, nie, v.imp. to drum. 
Wyuczył się bębnić, he learned to 
beat the drum. 

BEGHTAĆ, czę, v. imp. to excite 
',o irritate. 

BECZEĆ, cr.Ę, v.imp. BEKNĄĆ, 



BES 

ne, v.tnst. to baa, to bleat; 2) to 
bawl, to bellow; 3) Beczeć see 
SZLOCHAĆ , to blubber. 

BECZEĆ, czę, v. imp. to hum, to 
buzz. 

BECZENIE, nia, S.n. bleating. 

BECZENIE, nia, s.n. humming, 
buzzing. 

BECZKA, ki, s.f. tun, cask. 

BECZUŁKA, — ŁECZKA, ki, s.f. 
dim. firkin, cag, keg. 

BEDNARKA ,k\, s.f. a coopers 
wife. 

BEDNARSKI, a, e, of a cooper. 
— robota, cooperage. 

BEDNARSTWO, wa, s. n. a coo- 
per's trade, cooperage. 

BEDNARZ, a, s. m. cooper. 

BEK, u, s. m. bleat. Bek owiec, 
bleating of sheep. 

BEK, u, buzz, hum. 

BĘKARCI, a, e, bastardly. 

BĘKART, a, s.m. bastard bye- 
blow. 

BEKAS, a, s.m. snipe. 

BEKASI, a, e, of the snipe. 

BEKIESZA, szy, s. f. a large coat 
lined with fur. 

BEKSA, y, s.m. a weepiugchild, 
who cries too much (fam.). 

BELA, ki, s. f. bale, pack. — pa- 
pieru, a bale of paper. 

BELKA, see BALKA. 

BEŁKAĆ, łczę, v.imp. tojumble, 
to stir about. 

BEŁKOT , a , s.m. stammerer , 
stutterer. 

BEŁKOTAĆ , kocę , r. imp. to 
stammer, to stutter. 

BEŁKOTLIWY, a, e, stamme- 
ring, stuttering. 

BELT, u, s. m. a narrow pass or 
frith, straits, 2) sound, 3) an arrow. 

BENEDYKT, a, s.m. Benedict. 

BENEDYKT, a, s. m. (an herb), 
bennct. 

BER, u, s.m. panick-grass. 

BERA, ry, S.f. butter-pear. 

BERBERYS, u, s. m. barberry. 

BERDO, da, s. )i. a weaver's 
comb, slaie. 

BERDYSZ, a. s. m. battle-axe. 

BERGAMOTA, ty, BERGAMO- 
TKA, ki. s. f. bergamot, burgamce. 

BERLACZ, a, s. m. fur-boot. 

BERLIN, a, s./. Berlin. 

BERLIŃCZYK, a, s.m. an inha- 
bitant of Berlin. 

BERLINKA, Ki.'s.f. a kind of 
boat. 

BERŁO, ła, s.n. scepter; 2) a 
hawk's pole, his resting place (fal- 
conery). 

BERNARDYN, a, s.m. bcrnar- 
dine monk. 

BERNARDYNEK , nka , s. m. a 
kind of thistle. 

BERNARDYNKA , ki , s. f. ber- 
nardin nun. 

BERTRAM, a, s.m. (a plant), 
bartram. 

BESTYA, yi, s.f. beast, brute. 

BESTYALNY, a, e, beastly, be- 
stial, brutish, cynical. 

BESTYALSTWO,WA, s.n. bea- 
stliness, bestiality. 

BESZTAĆ, tam, v. imp. to treat 



BEZ 

one like a beast, to rebuke, to 
abuse, to revile. = ZBESZTAĆ. 0)~ 
ciec ją zbeształ, the father re- 
primanded her soundly, (vulg. . 

BETY, ów, pi. featherbed. 

BEZ, bzo, s.m. elder, elder-tree. 

BEZ, prep, with the genit. case, 
without. Bez rozkazu króla , wi- 
thout the king's order. Bez żartu, 
without jesting. Nie mogę życ bez 
żony, I cannot live without a wife. 
Bezmała, see NIEMAL, almost, 
nearlv, about. 

BEZBOŻNIK, a, s.m. a godless, 
impious man. 

BEZBOŻNOŚĆ, i, s.f. ungodli- 
ness, impiety, wickedn- 

BEZBOŻNY, a, i :, godles, im- 
pious, wicked. 

BEZBRODY, s.m. beardless, stri- 
pling. 

BEZBRONNIE, adv. without 
arms. 

BEZBRONNOŚĆ, i, s.f. a defen- 
celess state. 

BEZBRONNY, A , e, unarmed, 
weaponless. 

BEZCEN, ZABEZCEN, ad< . 
cheap. 

BEZCENNY,a,e, (prizeless),very 
dear. 

BEZCHMURNY, *, r, clou 

BEZCIEL! CIELNY,A, 

E, bodiless, incorpoi al, immaterial. 

BEZCZELNIE, adv. impudently, 
shamelessly. 

BEZCZELNOŚĆ, i, s.f. impu- 
dence, shameli ssness. 

BEZCZELNY, a, I, brazen-faced, 
impudent, shame 

BEZCZEŚĆ, i, s.f. infamy, dh- 
honour. 

BEZCZEŚCIĆ, CIĘ, v.imp. to 
dishonour, to disgrace. 

BEZCZYNNOŚĆ, i. s.f. inactivi- 
ty, idleness. Wyicic.śc kogo I 
chit bezczynności, to shrive one of 
the sin of idclncss, to spur him to 
action. — ma swoje przyj- 
ści, indolence, or the farniente 
has its charms. 

BEZCZYNNY, a, e, Ids 
idle. 

BEZCZYNNIE, adv. id!v. 

BEZDENN ./. "immen- 

surable depth, ah 

BEZDENNY, a, e, bottom' 

BEZDEŃ,M,.<?./..s,vOTC:iH w. 

BEZDROŻE, ża, s. n. a pathless 
track. 

BEZDROŻNY, a, e, pathless, 
impassable. 

BEZDUSZNY, a, e, inanimate, 
lifeless. 

BEZDZIETNIE, adv. without 
children , chUdlessly. 

BEZDZIETNOŚĆ", CI, s.f. being 
without children. 

BEZDZIETNY, a, f, childless. 

BEZECHY, a,l, without echo. 

BEZECNIĆ, Nu-;,r. imp. to defile, 
to pollute, to contaminnate; 2) to 
dishonour, to disgrace. 

BEZECNIE, adv. foully, abomi- 
nably. 

BEZECNOŚĆ, i, s. f. foulness, 
turpitude. 



IJEZ 

BEZECNY, a,e, foul, abomi- 
oable, infamous. 

BEZEKRWI, s. m. bloodless. 

BEZGŁOWY, a, e, steady. 

BEZGWIAZDY, a, e, starless. 
Noc — , a night without bcheded. 

BEZIMIENNIE, adv. anony- 
mously. 

BEZIMIENNY, a, e, nameless, 
anonymous. 

BEZINTERESSOWNOŚĆ, I, s.f. 
disinterestedness. 

BEZINTERESSOWNY,a,e, dis- 
interested. 

BEZKARNIE , adv. without pu- 
nishment, unpunished. 

BEZKARNOŚĆ, i, s.f. impunity; 
:>) want of discipline. 

BEZKARNY, a, e, unpunished. 

BEZKORZYSTNY, a, e , unpro- 
fitable. 

BEZKOSTNY, a, e, boneless. 

BEZKRÓLEWIE, ia, s.n. inter- 
regnum. 

BEZKWIAT, u, s.m. (a plant), 
barren-wort. 

BEZLEŚNY, a, e, without trees, 
woodless. BEZLESIE , a country 
without forests. 

BEZLIST , u , s.m. horse-tail , 
shave-grass (bot.). 

BEZLUDNOŚĆ, u s.f. want of 
inhabitants, scanty population 

BEZLUDNY, a, e, waste, deso- 
late, desert. 

BEZMAŁA, adv. see OMAL. 

BEZMĘŻNA, s.f. see NIEZA- 
MĘŻNA. 

BEZMIAN, u, s. m. steelyard. 

BEZNOGI, a, e, feetless. 

BEZOBRONNY,a,e, defenceless. 

BEZOAR, u, s. m. (a solid con- 
cretion formed in the stomachs of 
several quadrupeds, and which 
was formerly considered as a most 
powerful antidote), bezoar. 

BEZOGONNY, a, e, tailless. 

BEZOKI, a, e, eyeless. 

BEZOKOLICZNY, a, e, (gram.), 
infinitive. Tryb bezokoliczny, in- 
finitive mood. 

BEZOSOBIŚCIE, adv. imperso- 
nally. 

BEZOSOBISTY, a, e, imperso- 
nal. 

BEZOBŁOCZNY,a,e, cloudless. 

BEZOWOCNY, a, e, fruitless, 
vain, useless. 

BEZPALGY, a, e, without fin- 
gers. 

BEZPAMIĘTNY, a , e , see ZA- 
PAMIĘTAŁY. 

BEZPASZY, a, e, a bad pasture- 
ground, without food for cattle. 

BEZPIECZEŃSTWO, wa, s.n. 
security, safety. 

BEZPIECZNIE, adv. safely. 

BEZPIECZNY, a, e, safe, secure. 

BEZPIENIĘŻNY, a, e, money- 
less, pennyless. 

BEZPIORY, a, e, callow, un- 
fledged. 

BEZPŁATNIE, adv. gratis. 

BEZPŁATNY, a, e, not paid for, 
that costs nothing. 

RF.7PŁCIOWY, a, e, having no 

RCX. 



BEZ 

BEZPŁODNY, a, e, steril , bare. 

BE ZPOCHYBNIE, adv. without 
fail , infallibly. 

BEZPOCH YBNY, a, e, infallible. 

BEZPOKOIĆ, J)-;, v. imp. to 
disturbe, to disquiet, to alarm. — 
porządek publiczny , to trouble, 
to disturb the public order. 

BEZPOMOCNY, a, e, helpless. 

BEZPOŚREDNI, a, e, immediate, 
direct. 

BEZPOŚREDNIE, adv. imme- 
diately, directly. 

BEZPOŚREDNOŚĆ, i, s. f. im- 
mediateness. 

BEZPOTOMNY, a , e , without 
issue, childless. 

BEZPOTRZEBNIE, adv. without 
necessity, unnecessarily. 

BEZPOTRZEBNY,a,e, needless, 
unnecessary, useless. 

BEZPRAWIE, ia, s.n. lawless- 
ness, anarchy ; 2) wrong, injustice. 
Dopuścić się — a, to commit an in- 
justice. 

BEZPRAWNIE, adv. lawlessly; 
2) unjustly. 

BEZPRAWNY, a, e, lawless, 
anarchical,; 2) unlawful, unjust. 
BEZPRAWNIK. 

BEZPRZESTANNIE, adv. inces- 
santly, continually. 

BEZPRZESTANNY, a, e, inces- 
sant, unintermitted, continual. 

BEZPRZYKŁADNY, a, e, unpa- 
ralleled, unprecedented. 

BEZPRZYTOMNY, a, e, absent. 
see NIEPRZYTOMNY. 

BEZRĘKI, a, e , handless. 

BEZROZUM, u, s.m. want of 
i«ason, irrationality; 2) absurdity. 

BEZROZUMNY, a, e, irrational, 
unreasonable. 

BEZRZĄD, u, s.m. anarchy. 

BEZRZĄ.DMY, a, e, anarchical. 

BEZSĄDNIE, adv. without court 
of justice, unlawfully. 

BEZSENNOŚĆ, i, s.f. sleepless- 
ness. 

BEZSENNY, a, e, sleepless. 

BEZSERCY, a, e, heartless. 

BEZSILNIE, adv. impotently. 

BEZSILNOŚĆ, i, s.f. impotence, 
weakness. 

BEZSILNY, a, e, impotent, po- 
werless. 

BEZSKRZYDŁY, a, e, wingless, 
apterous. 

BEZSKUTECZNIE, adv. ineffi- 
caciously. 

BEZŚLUBNY, a , e , unmarried. 
— e dzieci, the children of unmar- 
ried parents, the bastards. 

BEZSRAM, u, s.m. see BEZ- 
WSTYD. 

BEZSTRONNIE, adv. impar- 
tially. 

BEZSTRONNOŚĆ, i, s. f. impar- 
tiality. 

BEZSTRONNY, a , e, impartial. 

BEZSUMIENNY , a , e , without 
conscience, unhonest. 

BEZUSTANNIE, adv. BEZU- 
STANNY, adj. see BEZPRZESTAN- 
NIE, BEZPRZESTANNY. 

BEZWŁADNOŚĆ, i, s.f. week- 
ness, impotoncy. 



CIA 7 

BEZWŁADNY , a , e , weak, im- 
potent, senseless. 

BEZWŁOSY, a, e, hairless. 

BEZWODNY, a, e, waterless, 
desert. 

BEZWSTYD, u, s.m. BEZ WSTY- 
DNOŚĆ, i, $. f. shamelessness, im- 
pudence. 

BEZWSTYDNICA , cv, s.f. a 
shameless impudent woman. 

BEZWSTYDNIE, adv. shame- 
lessly, impudently. 

BEZWSTYDNIK , a , s.m. a 
shameless impudent fellow. 

BEZWSTYDNY, a, e, shameless, 
impudent. 

BEZWZGLĘDNIE, adv. absoliw 
tely, independently. 

BEZWZGLĘDNOŚĆ, i, s.f. ab- 
solutness, regardlessness. 

BEZWZGLĘDNY, a, e, absolute, 
regardless. 

BEZŻĄDŁY, a, e, stinglesss. 

BEZZAKONNOŚĆ, i, s.f. * irre- 
ligiousness. 

BEZZASADNIE, adv. ground- 
lessly. 

BEZZASADNOŚĆ, i, s. f. groud- 
lessness. 

BEZZASADNY, a, e, groundless. 

BEZZBROJNY. a, e, unarmed. 

BEZZĘBNY, a, e, toothless. 

BEZŻENIEC , ńca , s. m. bache- 
lor, a single man. 

BEZŻENNY, a, e, (said of a man), 
unmarried. 

BEZŻEŃSTWO,wa, s.n, bache- 
lorship , single life, celibacy. 

BEZŻYLNY, a, e, without veins. 

BEZZYSKOWNOŚĆ, i, s.f. un- 
profitableness, gainlessness. 

BEZZYSKOWNY, a, e, unprofi- 
table, gainless. 

BIADA, interj. woe ! 

BIADANIE, a, s. n. a complaint. 

BIAŁAWIEC, wcA,5.m. (a plant), 
silver-weed, wild tansy. 

BIAŁAWY, a, e, whitish. 

BIAŁEK, łka, s.m. the white of 
an egg. — oka, the white of the eye. 

BIAŁKOWATY, a, e, ablumi- 
nous , belonging to the white of an 

egg. 

BIAŁO, adv. white. 

BIAŁOBRODY, a,e, with a white 
beard. 

BIAŁODRZEW, wa, s. m. abel- 
tree. 

BIAŁOGŁOWA, wy, s. f. woman. 

BIAŁOGŁOWSKI, a, e, woman- 
ly, effeminate. 

BIAŁOGŁOWY, a, e, white- 
headed. 

BIAŁOKRUSZ, a, s. m. litharge, 
oxyd of lead. Wino fałszowane 
bialokruszem, jest bardzo nie* 
zdrowe , wine into which litharge 
has been put is very unwholesome 

BIAŁONOGI, A, e, white-legged 

BIAŁOOKI, a, e, white-eyed. 

BIAŁOPIORY, a, e, white-feat- 

BIOŁOPSTRY, BIAŁONAKRA- 
PIANY, a, e, white-spotted, white 
speckled. 

BIAŁORYB, a, s. m. (a fish), whi- 
ting. 



8 



BIG 



BIAŁORZĘSY, A, e, with white 
eyelashes. 
BIAŁOŚĆ, i, s.f. whiteness. 
BIAŁOSKORNIK, a, 5. m. tanner 
or dresser of white leather. 

BIAŁOSKRZYDŁY, a,e, with 
white wings. 

BIAŁOSMUKŁY,a,e, an elegant 
and handsome person. 

BIAŁOWŁOSY, a, e, white-hai- 
red, hoary. 

BIAŁOŻOR, a, s.m. ger-falcon, 
buzzard. 

BIAŁY, a, e, white, —chleb, 
white bread. — płeć, the fair sex. 
— dzień, broad day-light. — mo- 
neta, silver-money. — uplaivy, the 
whites. Oni tak niepodobni do sie- 
bie jak białe do czarnego, the 
one is as different from the other 
as white is from black. Mieć czar- 
no na białśm, to have a written 
document. Biała niedziela, low 
Sunday. 
BIBLIA, i, y.f. bible. 
BIBLIJNY, a, e, biblical. 
BIBLIOTECZNY, a, e, of a li- 
brary. 

BIBLIOTEKA, ki, s.f. BIBLIO- 
TECZKA, ki, dim. library. 

BIBLIOTEKARSTWO, wa, s.n. 
he office of a libraria n. 

BIBLIOTEKARZ, a, s. m. libra- 
rian. 

BIBOSZ, a, s.m. drunkard, to- 
per, tippler. 
BIBUŁA, ły, s.f. blotting-paper. 
BIĆ, ję, v. imp. to beat. — 
w dzwony , to ring the bells. — 
to bębny, w kotly, to beat the 
rirum , the kettle-drum. — pienią- 
dze, to coin or mint money. — ja- 
'a, to beat up eggs, —pale, to 
drive piles, —gwoździe w ścianę, 
to drive a nail into the wall. — ro- 
wy, to dig a ditch. — bydło, to 
slaughter or kill cattle. — z dział, 
to fire or discharge the cannon. — 
wszy, to crack lice. — czołem, to 
prostrate one's self. — kolanem, to 
bend the knee , to cast one's self at 
one's feet. Pioruny biją, it thun- 
ders, the thunder strikes. Zegar 
bije, the clock strikes. Poty na 
mnie biją, I sweat all over, I am 
all in a perspiration. Krew bije mu 
do głowy, the blood begins to flush 
up in to his face. Winko bije mu 
do głowy, the wine flies up into 
his face. Ta strzelba bije o sto 
kroków, this gun carries a hundred 
paces. BIĆ SIĘ, to fight, to combat. 

— się na pałasze, na pistolety, 
to fight with swords, with pistols. 

— się na kułaki, to figlu, to box. 
BICIE, iA, s. n. beating. — serca 

the palpitation of the heart. — pull 
su, pulsation. — bydła, the slaugh- 
tering of cattle. — z dzial , The 
discharge of cannon. Wszyscy na 
mego biją, every one accuses him. 
BICZ , a , s. m BICZYK , a , dim. 
whip. Goły jak bicz, poor as Job. 
Bicz z piasku kręcić (prov.), to 
lose one's labour, in endeavouring 
K ac , complish something impossi- 
ble. Jak z bicza, extempore, wi- 



6IE 

thout premeditation , on a sudden. 
BICZOWAĆ, czuję, v. imp. to 
whip , to scourge , to lash. 

BICZOWANIE, ia, s. n. flagella- 
tion. 

BICZOWISKO, ka, s. n. the 
stick to which the whip-cord is fa- 
stened. 
BIEC, see BIEGAĆ. 
BIEDA, DY, s. f. misery, wretche- 
dness. Biedę klepać , to live poorly 
but honestly. Narobić biedy , to 
puzzle. A to bieda , that's unhappy. 
Z nim to najwięcej biedy miałem, 
my greatest torments and sorrows 
have been occasioned by him. (id 
biedy mógłbym to zrobić, in case 
of urgency I could do it. 

BIEDACTWO , wa , s. n. poor 
people; 2) want, poverty. 

BIEDACZKA, k i, s.f. a poor wo- 
man. 

BIEDAK, a, s. m a poor starving 
wretch. 

BIEDNIE, adv. poorly, misera- 
bly, pitifully. 

BIEDNY, a, e, poor, miserable, 
pitiful. 
BIEDOWAĆ, see HOROW \C. 
BIEDRZEN1EC, ńca, g. m. (a 
plant), pimpernel. 

BIEDZIĆ SIĘ, dzi; su-, v. Imp, 
to take a great deal of pains , to 
put one's self to trouble. Długu trze- 
ba się biedzić póki zbtet 
z czego zyć niezależnie, what a 
deal of trouble in scraping together 
a decent competence. 

BIEG, u, s.m. course, race. — 
życia, the course of life. — r3a.su, 
the course of time, —sprawy, tin- 
course of a business. — świata, the 
course of the world. Bieiji końskie, 
horse-race. Cofnąć konia w bieciu, 
to stop a horse in his speed. I 
nal swego biegu, he has run his 
race. 

BIEGAĆ, v.freq. gam. BIEC, bik- 
Gh], bieżę, v. imp. to run. — SIĘ, to 
go to heat. Suka biega się, a bitch 
that goes to heat or a prude bitch. 
Krowa biega się , a cow ready to 
to take the bull. 

BIEGACZ, a, s. m. runner. = 
BIEGUS. 

BIEGANIE, a, s. n. action of run- 
ning. 

BIEGLE, adv. skilfully, cleverly. 

BIEGŁOŚĆ, i, s. f. skill, ability, 
proficiency, expertness. 

BIEGŁY, a, e, skilful, able. 

BIEGUN, a, s.m. runner.; }1 
race-horse, courser; 3) hinge; ł) 
axle-tree of iron; 5) pole, the ex- 
tremity of the axis of the earth. 

BIEGUNKA, ki, s.f. flux,loo- 
sesness. Krwawa biegunka , diar- 
rhaea, dysentery, bloody flux. 

BIEGUNOWY, a, e, of the pole. 
Kola biegunowe , polar circles. 
Gwiazda biegunowa, polar star 
load-star. 

BIEGUS, a, s.m. runner, racer 
(of a horse). 

BIEL, i, s.f. white colour. Ko- 
biela w bieli, a woman clad In a 
white dress. 



BIK 

BIELA, i, s.f. dim. ka, see PO* 
PIELICA, fhingsquir 

BIELAK, "a, S.m. white ba: 
a sort of mushroom. 

BIELEĆ, see BIELIĆ SIĘ. 

BIELIĆ, i>;, v.imp. to whiten, 
to white wash. — płatno, to bleach 
linencloth. — cyną, to do o\« 
tin, to tin. — srebrem, to siUer. 
— SIĘ, to whiten or to grow white; 
2) to appear as something white. 
Ocet bieli usta, the \, 
ches the lips, makes them look pale, 
white. 

BIELICA, B\LlC.\,cr, s.f. uiug- 
wort, artcmisia, (bot.). 

BIEL1DŁO, la, s.n. a coj 
used by woman for the skin. 
LICZKA. 

BIELIZNA, nt,*./-. linen. — 5/0- 
Unoa, table cloth. 

BIELMO, ma, g. n. wa,: 
amaurosis, glaucoma. Zdją< 
mo , to couch an eye , to take of the 
cataract; 2) to un 

BIELMOOiU, a, i, w iM« 

bii;lmk,a,*.? 

laundrv. 

BIELI CUNY, BIELI ( ZKI 

Mvi, BIELUTKI, a,e, as 
white as now. 

BIELI .Y 11 IKOT. 

RIW iman 

at back gammon or <i 
dice. — padla, tin rown. 

rko wiec, *,«./: a« 

of 400 russian pou 
I'. 1 1 I 

BlEHNOSi ■., ra- 

pacity. 
BIERNY a, t, 
BIERZMOWANIE, ma.j.i, 
of tin- seven sacraments), c< 
nation. 

• .i. fiend , 
Bies z tobą ! be confound" 
mned ! 

BIESIADA, DT, s.f. banqu- I 
lerulnment. 

UADNK, a, s.m. bar. 
ister, reveller. 
BIESIADNI 
e, of a banquet, Spietv — , U 
song. 

BIESIADOWAĆ, nr;; , v. imp. 
to banquet, to feast, to i 

BIESIĆ SIĘ, t. riout, 

to em 

30STWO, wa, s.n. dcvili- 
shness. 

BIEŻĄCZKA,B1 ,, see 

BIEGI .\k.\. 

BICOS, o, S.m. a dish of bashed 
meat and cabbage. 
BIGOT, a, s.m. bigot. 
BIGOTEK YA, mi,. v.,'. htaotry, 
can u 

BIGOTKA, ii, s.f. a female de- 
votee. 
BIJAĆ, frequ. BIĆ. 
BIJĄCY, see BIĆ. 
BIJAK , a , s. in. the other half 
of a flail, viz. that which beats 
the grain. 

BIJATYKA, KI, S.f. batterr, 
scuffle. 

BIKOWAĆ SIĘ, kitj >r,r. 



BŁE 

to wander Idly about , to play the 
truant. 

BILA, i, s. f. billiard-bill. 

BILANS, u, s.m. balance, ba- 
lance-account 

BILAR, u, s. m. billiards. Kij bi- 
larowy, billiard's cue. 

BILET, v, s.m. BILECIK, a, 
dim. smill letter, note. Miłosny bi- 
lecik, a love-letter. Bilet bankowy , 
bank-note. — do teatru, ticket. 

BILMO, see BIELMO. 

BINDA, dy, s.l. fillet, scarf. Na 
bindzie rękę nosić, to carry one's 
a: in in a string. 

BIODRO, ra, s. n. haunch, thigh, 
hip. 

BIODROWY, a, e, of the thigh. 
Łupanie w stawach biodrowych, 
hip-gout, sciatica. 

BIOGRAF, a, s.m. biographer. 

BIOGRAFIA ,i,s.f. biography. 

BIORO, ra, s.n. office; 2) wri- 
ting-desk; 3) counting-room, coun- 
ter; 4) a chest oi drawers, scru- 
toire. 

BIRBANT, a, s.m. a loose disor- 
derly fellow, a rake. 

BIRBANTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to lead a loose disorderly life. 

BIRET, u, s.m. priest-cap, black 
or violet calotte of a priest. 

BIRKTJT, a, s. m. golden eagle. 

BISIOR, u, s.m. a rich stuff, 
brocade. 

BISKUP, a, 5. m. bishop. 

BISKUPI, a, e, episcopal. 

BISKUPSTWO, wa, s.n. bisho- 
prick ; 2) dignity episcopal, episco- 
pacy. 

BISURMAN, BISURMANIN, a, 
BISL'RMANIEC, ńca, s.m. Mussul- 
man. 

BISURMANIĆ SIĘ, kię się, v. 
imp. to turn mussulman. 

BISURMANINY, n, s.n. the ce- 
remonies performed in order to 
turn a renegado. 

BISURMAŃSTWO, wa, s. n. the 
ussulman faith; 2) mussulman 
eople. 

BISZKOKT,u, s.m. BISZKO- 
KCIK, a, dim. biscuit. 

BITNOŚĆ, i, s.f. valour, brave- 
ry, courage. 

BITNY , a , e , warlike , valiant , 
brave,. — naród, a warlike nation. 

BITWA, wy, s. f. batlle, fight. 
Walna bitwa, a pitched battle. 
Wydać lub stoczyć bitwę , to give 
battle, to engage or join battle. 
Przegrać bitwę, to lose battle or 
to lose the day. Wygrać bitwę, to 
win battle, to win the dav or to 
obtain victory. = BOJ, BOJKA, 
BIJATYKA. 

BITY, a , e , beated , 2") coined. 
Bity płaci, the unfortunate is al- 
ways in wrong. Bity gościniec, a 
beated road. Talary bite, cash, 
ready noney paid in german talars. 

BIUST, u, s. m. see POPIERSIE. 
BIZMLT, u, s.m. bismuth. 

BIZUN, a, s.m. whip, lash, 
scourge. Goły jak bizun, poor as 
Job. 
RLAC.HA, chy, s.f. iron plate, 



BLA 

tin plate, white iron plate. — na 
piersi, cuirass. — na nogi, cuish, 
cuisses. — na ręce , bracelets , a 
ranbracc. (wife. 

BLACH ARK A, ki, s. f. tinman's 

BLACHARSTWO , wa , s. n. a 
tinman's trade 

BLACHARZ , a , s. m. tinman. 

BŁĄD , edu , s. m, error , fault , 
mistake. W błąd wprowadzić , to 
lead into error. Kto cię w błąd 
ten wprawił, who has prevailed 
upon you to do that? Trwać w błę- 
dzie, persist in error. Błąd popeł- 
nić, to commit an error. — niewa- 
żny, a slight fault, a trifling mis- 
take. — gramatyczny, false gram- 
mar. — wymawiania, wrong spel- 
ling. 

BLADAWOSĆ, i, s.f. paleness, 
wanness. 

BLADAWY, a, e, somewhat pale, 
wan. 

BLADNĄĆ, BLEDNĄC, BLE- 
DNIEĆ, nieję, v. imp. to grow pale, 
to turn pale. 2) BLEDNIEĆ=PŁO- 
W1EĆ , to lose its colour, to fade. 

BLADO , adv. palely, wanly. — 
wyglądać, to look pale. 

BLADOBŁĘKITNY, A, e, faint 
blue. 

BLADOSC, l, s. f. paleness, wan- 
ness. Bladość śmierci malowała 
się na jego twarzy , the pallness 
or wanness of death was depicted 
on his visage. 

BLADY, a, e, pale, wan. 

BŁĄDZIĆ , dzę , v. imp. to err, 
to mistake, to commit a fault ; 2) to 
go astray, to lose the way, to wan- 
der or ramble about. 

BŁAGAĆ, gam, v.imp. to implo- 
re, to beseech, to supplicate. 

BŁAGACZ , a , s.m. implorer , 
supplicante. 

BŁAGALNIA, i , *. f. propitiato- 
ry sacrifice , temple. 

BŁAGALNY, a, e, propitiatory, 
expiatory. Ofiara — a, sin or tres- 
pass offering. 

BŁAGANIE , ia , 9. n. supplica- 
tion, entreaty. 

BŁAHO, ado. frivolously. Błaho 
mówił, he spoke paltry, worthless 
words. 

BŁAHOŚĆ, i, s. f. insignificance, 
futility. 

BŁAHY, a, e, trifling, insignifi- 
cant, frivolous. 

BLAJWAS, see BLEJWAS. 

BŁĄKAĆ SIĘ , kam się , v. imp. 
to wander or ramble about, to 
stroll , to range, to rove. 

BLAKOWAĆ, KUfĘ, v.imp. to 
lose its colour, to fade, see PŁO- 
WIEĆ, PEŁZNĄĆ. 

BLAKOWNY, a, e, easily losing 
its colour. 

BŁAM, u, s.m. a piece of fur. 
BŁAMOWAĆ. to line with fur. 

BLANKIET, u. s.m. blank. 

BLANKO WAĆ, owal, uję, v. 
imp. to palisade , to enclose with 
crenels (fortif.). 

BLASK, u, s. m. britghness, 
lustre. — słońca, the brightness of 
the sun. — gwiazd , the brightness 



BLA * 

of the stars. — iego czynów, the 
splendor of his achievements. Tru- 
dno znieść blask słońca, there is 
no bearing the glare of the sun. To 
rzuciło blask na jego rodzinę, 
that shed, reflected great lustre on 
his family. Blasku wystawy nie 
lubi, he does not like magnificence. 

BLASZANY, a, e, made of tin or 
of white iron. 

BLASZKA, BLASZECZKA, ki„ 
s. f. a small piece of tin plate , a 
spangle. 

BLASZKOWATY,A,E,laminated. 

BLAT, u, s. m. plate, table-plate. 
— u piły, the blade of a saw. — ku- 
chenny, a dish lor roast meat. 

BŁAWAT, u , s.m. (a flower), 
com blue-bottle; 2) silk-stuff. 

BŁAWATEK, a, s. m. blue-bot- 
tle (bot.). 

BŁAWATNIK, a, s.m, silk-mer- 
cer, dealer in silks. 

BŁAWATNY, a, e, silken.— 
sklep, silk trade, mercery. 

BŁAZEN, zna, s. m. buffon, wag, 
jester, droll. — nadworny, king's 
jester, king's fool. Grać w błazna r 
to play the buffon , to droll. Bydz 
czyim błaznem,to be the laughing 
stock of others. Jest to złośliwa 
błażnica, she is a comical little 
monkey. Wystrychnąć kogo na 
błazna, to make a fool of one. To 
błazen! he is a scoundrel, a varlet, 
sneaking fellow. Mieć kogo za bła- 
zna , to make light of , to slight. 

BŁAZEŃSKI, a, e, foolish, wag- 
gish , droll , farcical. Błazeński 
kaptur, a fool's bauble. 

BŁAZEŃSTWO, wa,s. n. buffo- 
nery, foolery, waggery, drollery. 

BLAZGOŃ, a, s.m. a man who 
talks bawdy, who holds bawdy dis- 
courses. 

BLAZGONIĆ , nię , v. imp. to 
talk bawdy, to talk smuttily. 

BŁAZNOWAĆ, nuję, v.' imp. to 
play the fool, to crack jokes. 

BLECH , BLICH , u, s. m. blea- 
ching-ground. 

BLECHARKA, ki, s.f. a blea- 
cher's wife. 

BLECHARZ,A, s. m. bleacher. 

BLECHOWAĆ, chuje, v. imp. to 
bleach. 

BŁĘDNIE , adv. erroneously, 
wrongly, amiss. 

BLEDNIEĆ, ZBLEDNIEĆ, v. 
imp. to grow or turn pale. Jego 
gwiazda blednieje, his star is on 
the vane. 

BŁĘDNICA, y, s. f. ignis fatuus, 
blue fire. 

BŁĘDNIK , a , s.m. labyrinth , 
maze. 

BŁĘDNY, a, e, erroneous, wrong; 
2) led-astray, misled , wandering. 
— gwiazda, planet, wandering. 
mylna droga, wrong road. — ży- 
cie , a wandering or vagrant life. 

BLEJWAS, u, s.m. white lead, 
ceruse. 

BŁĘKIT, u , s.m. blue colour, 
azure. — niebios, the blue sky. — 
górny, lapis lazuli. Błękitne oczy t 
blue, azure eyes. 



10 



RT.O 



BŁĘKITNAWY, a, e, bluish. 
BŁĘKITNOGRZBIET, a, s. m. 
(a bird), rock thrush. 

BŁĘKITNOPIERŚ , ia , s. m. (a 
bird), blue-throated warbler. 

BŁĘKITNY, a, e, blue. Drzewo 
błękitne =■ kampesz, log-wood. 

BLEKOT, u, s. m. LULEK PO- 
SPOLITY (a plant), henbane, mad- 
wort. 

BLEKOTEK, tka, s.m. (plant), 
chervil. 

BLICH. seeBLECAl. 
BLICHTRY, pi. false appearan- 
ces, mystification. 

BLIZIUCHNO , BLIZIUTKO , 
BLIZIUTEŃKO, acv. very near, 
hard bv, close to, at hand. 

BLIŻIUHNY, BLIZIUTKI, BLI- 
ZIUTEŃKI, a, e, adv. very near, 
near at hand. 

BLIZKI, a, e, near, nigh. — kre- 
wny, next of kin, near relation. 
Blizkie niebespieczeiistwo , — i 
upadek , imminent danger, impen- 
ding ruin , disgrace. 

BLIZKO , adv. near , nearly = 
BLIZKA. 

BLIZKOŚĆ, i,s./; nearness, pro- 
ximity. 

BLIZKO WID, a, s.m. a short- 
sighted man, myops. 

BLIZKOZNACZNY, a, e, syno- 
nymous. 

BLIZNA, ny, 5. f. scar, cicatrice. 
Rana się zgoi bliznasię zostanie, 
the wound is healed up , the scar 
remains for ever, prov. = an affront 
can be fogriven, but never for- 
gotten. 

BLIŹNI , ego , 5. m. fellow-crea- 
ture, fellow man. 

BLIŹNIACZKA, ki, twin-sister. 
BLIŹNIAK, a, s.m. twin-brother. 
BLIŹNIĘTA, iąt, pi. twins; 2) 
gemini , one of the 12 signs of the 
zodiac. 

BLIŻSZOŚĆ, i, s. f. greater near- 
ness; 2) prior right, nearer claim. 
BLIŻSZY, a, e, less distant, 
nearer. 

BŁOCIĆ, IE, v.imp. to cover 
with mud, to dirt. 

BŁOCKO, ka, s.n. mud, dirt, 
mire, puddle. 

BLOGI , a , e , blissful ; 2) sweet, 
graceful, lovely. 

BŁOGO, adv. sweetly, lovely, 
comfortably. 

BŁOGOŚĆ, i, s.f. bliss, blessed- 
ness. 

BŁOGOSŁAWIĆ, wie, v.imp. 
to bless; 2) to praise, to glorify, 
to wish well. Błogosławić Bogu 
w świętych Jego , God is glorified 
with honoring His saints. Bóg mv 
błogosławi, przyjmie go pomię- 
dzy błogosławionych, God will 
glorify him, will admit him among 
the members of the blessed. Bło- 
gosław Boże, God bless you' 

BŁOGOSŁAWIEŃSTWO, wa, 
«. n. blessing, benediction. 

BŁOGOSŁAWIONY, a, e, bles- 
sed. Błogosławiony ałe jeszcze 
nie święty, he is declared blessed 
or beatified but not yet canonized. 



BLOK, v, s.m. see KLOC. 

BLOKADA, DY, s. f. blockade. 

BLOKOWAĆ , kuję , v. imp. to 
blockade. 

BLOKUZ, u, s. m. block-house. 

BŁONA, ny. s. f. BŁONKA, BŁO- 
NECZKA , ki , dim. pellicle , mem- 
brane, film. — trzewo okrywają- 
ca, peritoneum. — poprzeczna 
lub podłużna, diaphragm, midriff. 

— kiszkowa, mesentery. — to któ- 
rej się dzieci rodzą , łożysko , 
afterbirth, secundine. — mózgowa, 
meninges. — twarda , duramater. 

— pajęczynowa, piamater. — ro- 
gowa, horny tunicle. — siatkowa, 
retina. 

BLONDYN, a, s.m. alight-hai- 
red or fair-complexioncd man. 

BLONDYNA, ny, BLONDYNKA, 
ki , s. f. a light-haired or fair-com- 
plexioncd woman. 

BŁOTNIASTY, a, e, membra- 
naceous. — wąż, amphisbaena. 

BŁONIE, ia, s. n. green meadow, 
pasture; 2) an extensive plain, a 
flat open country intersected with 
meadows. 

BŁONKA, see BŁONA. 

BŁONKOWATY, a, e 
pellicles. 

BŁONOWY, a, e, membranous. 

BŁOTKO, ka, s. n. dim. a small 
marsh. 

BŁOTNIAK , a , s. m. (a bird , 
moor-buzzard, circus. 

BŁOTNICA, cv, s.f. marsh ar- 
row-grass. 

BŁOTNICZKA, ki, (a bird), 
marsh bitmouse. 

BŁOTNISTY, BŁOTNY, a, I, 
marshy, boggy, swampy ; 2) muddy, 
dirty. — e rośliny, plants growing 
in marshes. Błotne ptastwo, birds 
living in marshes. 

BŁOTO, ta, s.n. marsh, bog, 
swamp; 2) mud, dirt. Ri/dz okry- 
tym— , to be dirty all over. Dubya z 
kogo z — , to raise one from a dun- 
ghill. Zatopiony w — zepsuteqo 
świata, plunged in the filth of a 
corrupted world. 

BLUĆ , pe. , v. imp. to spew , to 
vomit, to puke. 

BLUSZCZ, u, s. m. ivy. — owe 
Uście, ivy leaves. 

BLUSZCZOPERZ, u, s.m. grass 
of parnassus. 

BLUŹNIĆ ,. nię , v. imp. to blas- 
pheme. 

BLUŹNIERCA,cy,5. m. blasphe- 
mer. 

BLUZNIERSKI,a,e, blasphe- 
mous. 

BLUŹNIERSTWO, WA,s.n. blas- 
phemy. = BLUŹNIENIE. 

BLWAĆ, see BLUĆ. 

BLWOCINY, pi. vomit. 

BŁYSK, u, s.m. flash, gleam, 
glimpse. = POŁYSK. W dziele 
lem są gdzieniegdzie błyski rze- 
telnego geniuszu, in that work, 
there are some flashes of a true ge- 
nius. 

BŁYSKAĆ, kam, v. imp. BŁY- 
SNĄĆ, nę, v. inst. to flash, to 
lighten. Błyska , it lightens; 2) to 



BLY BOC 

cast forth rays, to beam. Przez ca- 
łą noc blykało, it did not cease 
lightening all the night. 

BŁYSKAWICA, cy, s.f. light- 
ning. 

BŁYSKOTKA , ki , s. m. glitte- 
ring trifle, tinsel. =BLYSK A WK \. 

BŁYSKOTNY, a, e, flashing, 
glittering. 

BŁYŚNTENTE, ia, s.n. a sudden 
flash of lightning. 

BŁYSZCZA DŁO, a, *. n. a glitte- 
ring, showy tiling. 

BŁYSZCZA K , a, s. m. = Ś. J \\. 
SKI ROBACZEK, glow-worm. 

BŁYSZCZEĆ SIĘ, czij sib,v. imp. 
tp glitter, to glimmer, to glisten. 
Kota oczy błyszczą w pociemku, 
cat's eyes shino in the dark. 

BO, BOWIEM, conj. for, bo- 
cause. 

BÓB, u, s.m. bean. KOZI BO- 
BEK, sheep's slercus. 

BOBAK, a, s.m. marmot. 

BOBCZYĆ, czk, r.iix 
sheep, mice and hares), to dung. 

BOBEK, bka, s.m. laurel, bay- 
tree. BOBKI , bay-trees ; 2) — 
owcze , trcdlc or sheep's dung. — 
full of mysze, mice-turds. — s 
tracks har<\ 

BOBIASTY, BOBOWATV 
esomblins the b' 

BOBKOWY, a, i, of bay-t: 
, laurel leai 

BOBOWNICA,Cf,«./:(apfaftf)i 

common brook weed, inter 
nennel. 

BOBOWNICZEK, czsa, s. m. 
(a plant , water 

BOBO\VMK,a, s.m. (a plant , 
brookUme. 

BÓBR, a, s.m. i'iakar 

jak buhr, to weep bitterly. 

BOBBKK, hka, s. m. (a plant, 
buckJb 

s.m. musk 



BOBHO.sZCZlT,, a, 
shrew. 

BOBROWAĆ, run:, r. imp. to 
wade through the water like 
ver; 2) to search, to ferret. 

BOBHOWi, a, r, of the hi 
— kapelusz , beaver-haL — 
castoreum. 

BOCHEN, ciina, s.m. BOCHE- 
NEK, nka, dim. loaf of bra 

BOHENKOWATY, a, . 
blinga loaf of bread. 

BOCHNIA,!, s.f. a town in Po- 
land. 

BOCIAN, a, 5. m. stork. Da 
powwsci bają o bocianach, won- 
derful stories aro told 

BOCIANI, BOClWnVY. 
of the stork. — gniazdo , stork\ 
nest. — noski (an herb), storksbili. 

BOCIANI!-;, cen, s.n. pi. kt*. 
= BOCJANKK,nka, a young stork. 

BOCIANOWATY, a, e, stork- 
like. 

BOCIEM, abr. locut. for BO CI 
JESTEM, that I am for you. 

BOCIK, a, s.m. dim. a nice little 
boot. 

BOC1SKO, sa, s.n. a large ugly 
boot. 
BOĆWINA, y, s.f. beet let 



BOG 

BOCZKIEM , adv. sideways, si- 
delong. 

BOKOWY, a, e, lateral. 

BOCZYĆ, see ZBOCZYĆ. 

BODAJ, see BOGDA J. 

BODĘ, see BOŚĆ. 

BODIAK, a, s.m. thistle. 

BODZIEC, dzca, s.m. goad, sti- 
mulus, stimulation. Dodać bodźca, 
to stimulate, to encourage. 

BÓG , a , s.m. God. Bogowie 
voganscy, the heathen Gods. Bój 
się Boga! an interjection, signi- 
fying : Do not do, or say, so as you 
fear God. Niech cię Bóg błogosła- 
wi , God bless you. Niech się dzie- 
je wola Boża, God's will be done. 
Dalby to Bóg, God grant it, would 
io God it were so, God send it may 
be so. Daj Boże szczęście, God 
speed you. Chwalą Bogu , God be 
praised. Dzięki Bogu, thank God. 
Idź z Bogiem , niech cię Bóg pro- 
wadzi , the lord of heavens gó with 
you or begone , a-God's name. 
Broń Boże, uchowaj Boże, God 
forbid. Bóg świadkiem , Bóg wie 
= dalibóg , I call God to witness, 
God knows, upon my soul. Tak mi 
Panie Boże dopomóż, so help me 
God. Dla Boga = przebóg , for 
God's sake. Iść z Panem Bogiem 
do chorego , to carry the host to a 
sick pesron. Jak trwoga to do Bo- 
ga (Prov.), danger and fear awa- 
ke the sense of religion. Brzuch 
jego Bogiem, he makes a God of 
his belly. Ta matka ubóstwia 
swego syna, this mother loves her 
son to idolatry, she makes him her 
God. Jowisz jest ojcem Bogów, 
Jupiter is the father of the gods. 
Ten człowiek Bogu duszę ivinien, 
he is a plain, harmless man. 

BOGACIĆ, cę, v. imp. to enrich, 
— SIĘ, to grow rich. 

BOGACTWO, wa, s.n. riches, 
wealth, opulence. — języka, the 
copiousness of a language. — kraju, 
the resources of a country. 

BOGACZ, a, s. m. a rich or 
wealthy man. 

BOGACZKA, ki, s.f. a rich or 
wealthy woman. 

BOGARODZICA, cy, s. f. the mo- 
ther of our Lord ; 2) a war-hymn 
which the Poles used formerly to 
sing before going to fight. 

BOGATO, adv. richly. 

BOGATY, a , e , rich , wealthy, 
2) costly, precious, splendid. Boga- 
ty jak żyd, he is rich as a jew. — 
panna, a great match , a great for- 
tune. Kto nie dłużny ten bogaty, 
he is rich who owes nothing. Styl, 
język — , a copious language. 

BOGDAJ, BOGDAJŻE, DAJ 
BOŻE, interj. would to God. Bo- 
da jem skonał jeżeli to nie pra- 
wda, would I might never live, if 
I don't speak the truth. Bodaj 
tam moja noga nie postała, would 
I never had set my foot there. Bog- 
daj że przyjdzie, I hope he will 
come. Bogda j by ciebie 1 God bless 
you~, you are quite an original, a 
<lown right original. 



BOL 

BOGINI, m, s.f. goddess. 

BOGOBOJCA, y, s.m. deicide, 
murderer of Jesus Christ. 

BOGOBOJNIE, adv. with fear of 
God, piously, religiously. 

BOGOBOJNOŚĆ, i, s. f. the fear 
of God, piety. 

BOGOBOJNY, a, e, God-fearing, 
pious, religious. 

BOGODUCHY, a , s. m. a man 
inspired by God. Bogudusza, a 
humble, and innocent man. 

BOGOSŁAWIĆ, ił, v. imp. to 
speak of God. 

BOGO WŁADNY, a, e, theocra- 
tical. 

BOGO WŁADZTWO, wa, s.m. 
theocracy. 

BOGUMIŁ, a, s.m. Theophilus. 

BOGUMIŁA, ły, s.f. (a bird), 
yellow bunting. 

BOHATYR, a,s. s.m. hero. 

BOHATYRKA , ki , s. f. he- 
roine. 

BOHATYRSKI, a, e, heroic, he- 
roical. — wiersz , an epic or he- 
roic poem. Po bohatyrsku, heroi- 
cally. To mi bohater! that's what 
1 cal] a hero ! 

BOHATYRSTWO, WA,s.n. he- 
roism. 

BÓJ, u, s. m. fight, battle. 

BOJAR, a, s. m. a russian noble 
of the equestrian order (old). 

BO JAŹLIWIE , adv. with fear , 
timorously. 

BOJAŹLIWOŚĆ, i, s. f. fearful- 
ness, timidity, faint hcartedness. 

BOJAŹLIWY, a , e, fearful, ti- 
mid , faint-hearted. 

BOJAŹŃ, i, s. f. fear. 

BOJKA, ki, s. f. battery, scuffle, 
affray. 

BOJOWISKO, a, s. n. field of 
battlle. 

BOJOWY, a, e, of a fight. Szyk 
bojowy , battle-army , order of 
battle. 

BOISKO, a , s. n. threshing floor, 
barn floor. = TOK. 

BOK , u , s. m. BOCZEK , czka , 
dim. side, flank. — okrętu, the 
side of ship. — trójkąta, the side 
of an angle. Bolenie bokoiv, a pain 
in the side. Bokiem, z boku, side- 
ways , a longside , aside. Pod bo- 
kiem^ bardzo blisko, hard by, 
close to. Na bok! z drogi! stand 
back, stand out of the way/ On 
jest zawsze przy moim boku , he 
is always at my elbow. Wziąść się 
pod boki, to stand with one's arms 
akimbo. Boki rwać ze śmiechu, to 
split or shake one's sides with laug- 
hter. Wziął go na bok, he took 
him in a by -place. Idzie bokiem, 
he walks sideways. Obróć się tro- 
chę na bok, you must turn a little 
more aside. Patrzeć bokiem, ze 
złością, to look askance. 

BÓL, u, s. m. ache, pain. — gło- 
wy, head-ache. — zębów, tooth- 
ache. — gardła, a sore throat. 

BOLĄCY, a, e, ailing, aching, 
sore. W bolące trafić kogo miej- 
sce , to touch a sore place. 
i BOLĄCZKA, ki, s. f. sore, abs- 



BOS 



11 



cess, ulcer. — morowa, plague- 
sore, carbuncle. 

BOLEĆ, leję, v.imp. to ail, to 
ache, to smart; 2) to grieve, to be 
sorry. Głowa mnie boli, I have a 
head-achc. Serce mnie boli , lam 
sick at heart. Boleję = mocno ża- 
łuję, I grieve exceedingly. I am ve- 
ry sorry. Bolałem niezmiernie nad 
jego śmiercią , I have been extre- 
mely grieved for his death. Boti 
mię ten wypadek, I am very grie- 
ved at that event. 

BOLEŚĆ, i, s.f. pain, ailment, 
ache ; 2) grief, sorrow, woe. 

BOLEŚNIE, adv. sorely, pain- 
fully. 

BOLESNY, A , e , painful , sore, 
smarting; 2) sorrowful, woeful. 

BOMBA, by, s.m. bomb. — pę- 
kła to powietrzu, the bomb has 
burst in the air. 

BOMBARDOWĆ , duję , v. imp. 
to bombard. 

BOMBARD YER , a , s.m. bom- 
bardier. 

BONIFIKACYA, yi, s.f. indem- 
nification, compensation. 

BONIFIKOWAĆ,kuję, v.imp. 
to indemnify, to make good a loss. 

BONOŃCZYK, a. s.m. Bolo- 
gnese ; 2) a kind of little dog. 

BONONIA. i, s. f. Bologna. 

BONOWAĆ , nuję , v. imp. to 
lead a merry life ; 2) to rove, to ram- 
ble about. 

BÓR, u, s.m. pine-forest. 

BORG, u, s.m. tick, trust, cre- 
dit.. Na — dawać , to give on cre- 

BORGOWAĆ, guję, v.imp. to 
give on tick or trust. Bozjuszeni 
żołnierze nie borgowali oblężo- 
nym, owszem w pień ich wycięli, 
the exasperated soldiers gave no 
quarter, but put to the edge of the 
sword all the besieged. 

BOROWIK, a, s.m. a species of 
eatable mushrom,theboletus cervi. 

BORÓWKA, ki, s.f. whortle- 
berry. = czernica , black whortle- 
berry or bilberry; 2) buglehorn, 
used only while hunting in pine- 
forests. 

BOROWY, a, e, of a pine-forest. 
Szyszka borowa, pine-nut, pine- 
top. 

BOROWY, wego, s.m. wood- 
ward, woop-keepr. = LEŚNICZY. 

BORSUK, a, ó', m. badger. 

BORUTA, y, s. m. name of a 
demon (Slav. myth.). 

BORYSZ, u, s.m. bargain-cup, 
earnest-money. 

BOSAK , a , s.m. a bare-footed 
man; 2) a crooked instrument useb 
in pulling down burning houses. 
Drapnąl bosaka , he fled dare- 
looted. BOSAKI, used only in pi. 
a kind of carriage. 

BOŚĆ, bodę , v. inp. BODNĄĆ' 
UBODŁ, nę, v.inst. to push with, 
horns; 2) to goad , ot stimulate. — 
konia ostrogami, to spur the horse 
Bodło go sumienie, he had a qualm 
of conscience , eh was stung with 
conscience. 



12 



BRA 



30SINY, n, pi. the act of wal- 
king bare-footed; 2) a mourning ce- 
remony among the Jews of Poland, 
consisting in sitting bare-footed 
upon the ground, for some days 
after the death of their near rela- 
tion. 

BOSKI, a,e, godlike, divine; 
2) excellent. 

BOSKO, = PO BOSKU, adv. di- 
vinely; 2) excellently. 

BOSKOŚĆ, i, s. f. divineness. 

BÓSTWO, wa, s.n. Deity, god- 
head, divinity. 

BOSY, a,e, BOSD, adv. bare- 
footed. 

BÓT, A.s.m. boot. Boty kormi 
uszyć (fig.), to do one a bad piece 
of service. Przyszyć boty, to new- 
foot boots. Trzeba podszyć pode- 
szwy do — , these boots must be 
new-soled. 

BOTANICZNY, a, e, botanical. 

BOTANIK, a, ó', m. botanist. 

BOTANIKA, ki, s. f. botany. 

BOTFORTY, s.m. pi. jack-boots. 

BOTWIAŁOŚĆ , see ZBUTWIA- 
ŁOŚ Ć. 

BÓTWIEĆ, wieję, v. imp. to 
mould, to become musty. 

BOWIEM, see BO. 

BOŻEK, żka, 5.m. a heathen 
God. — miłości , the god of love. 

BOŻNICA, gy. synagogue. 

BOŻY, a. e, of God. Syn Boży, 
the Son of God. Boże narodzenie, 
Christmas. Wilia Bożego naro- 
dzenia , Christmas-eve. Boże cia- 
ło , Corpus Christi day. Cały Boży 
dzień , the whole livelong day. 
Boże drzewko (a plant.) , field 
southern wood. 

BOŻYĆ SIĘ, żę się, v.imp. to 
swear by God. 

BOŻYSZCZE, cza, s.n. idol. 

BRAĆ, biorę, v.imp. BIERAĆ, 
ram, v.freq. WZIĄŚĆ, mę, v.imp. 
to take. — lekarstwo, to take phy- 
sic. — wędą ryby, to fish with a 
line. — na tortury, to put to the 
rack. — na kiel , to take the bit 
between the teeth. — ślub, to 
marry, to get married. — rozwód , 
to divorce one's wife , to put her 
away. Te brzytwy nie biorą, these 
razors shave not well. — górę 
nad kim , to gain the ascendency 
over one, to get the better of him , 
to have the advantage of him. — za 
zle,to take ill or amiss. — co so- 
bie za obowiązek, to consider ii 
as one's duty. — co , kogo w podej- 
rzenie, to entertain a suspicion. 
— kaptur, to put on the cowl, to 
become a monk. — żałobę, togo 
into mourning. — nasię, or po- 
dejmować się czego , to take upon 
one's self, to undertake. — co do 
serca, to take a thing to heart. — 
na uwagę , to take into considera- 
tion. — przed się, or przedsię- 
brać, to design , to purpose, to re- 
solve upon a thing. Wiele bierzesz 
na dzien? how much do you get or 
earn a-day? Mdłość go bierze, he 
is going to swoon or faint away. Za 
kogo to mnie bierzesz? whom do 



BRA 

you take me for ? Puszcza gości- 
niec bity, a bierze się w prawo , 
he leaves the high road , and turns 
to the right hand. Bierzcie się 
w prawą, w lewą, turn or take to 
the right, to the left. Bibuła bie- 
rze w siebie wodę, blotting paper 
soaks water. Litość mnie nad nim 
bierze , I pity him. Brać się do 
broni, to take up arms, to run to 
arms. Żlesię bierze do tej roboty, 
he goes the wrong way to work. 
Bierze się ku nocy , it begins to 
grow dark. Brać się za głowę , to 
be entangled, to be embarrassed, to 
be at a loss what is to be done. Brać 
się w kupę, or na pazury do cze- 
go, to bestow all power upon a 
thing, to use one's best endea- 
vours. Brać się na wszystkie spo- 
soby, to use all means, to leave no 
stone unturned. Żle bierzesz moje 
wyrazy, you mistake or you mis- 
construe my words. Wziąść co za 
żart, to take a thing in jest. Bral 
w czem udział, he had his share 
of it. Garonna bierze źródło w Py- 
reneach, the Garonne takes it rise 
in the Pyrenees. Za wiele rzeczy 
bierze na siebie, he takes too 
much business upon himself. 

BRACIĆ, cę, v.imp. — ZBRA- 
CIĆ , to unite , to fraternize. 

BRACISZEK, szka, s.m. little 
brother; 2) lay brother. 

BRACTWO , wa , s. n. brother- 
hood, fraternity. 

BRAHA, i, s.f. dregs brandy- 
grounds. 

BRAK, u, s, m. want, lack, scar- 
city; 2) refuse. Brak mu czegoś 
w głowie, he is not quite right in 
his head. 

BRAKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
be wanting; 2) to pick out, to pick 
and choose , to garble. 

BRAM, u, s.m. bordun\ brim. 

BRAMA, my, s. f. gate. — t ryum- 
falna, triumphal arch. 

BRAMNE, go, s. n. gate-tax, 
passage toll. 

BRAMOWANIE, a, s. n. embroi- 
dering. 

BRANIE, a, s.n. the action of 
taking. Branie rekrutów, a forced 
enrolment, listing, press. Wino- 
branie, vintage. 

BRANIEC, ńca, s.m. prisoner 
of war, captive. 

BRANKA, ki, s. f. a woman made 
prisoner in war. 

BRANSOLETKA, ki, s.f. bra- 
celet. 

BRANTKA, ki, s.f. (artil.) , 
match. 

BRANTKULA, li, s.f. fireball. 

BRAT, a, s.m.— cia, pi. broth- 
er. — rodzony, full brother. — 
przyrodny , half-brother. — stry- 
jeczny, the son of the father's 
brother. — cioteczny, the son of 
the mother's brother. Za panie 
bracie, cheek by jole. Brat z sio- 
strą (a plant.), pansy violet or 
heart's ease. Bracia franciszka- 
nie, fraciscan friars. — Moraw la- 
nie y Moravian brethren. Wszyscy 



BRO 

ludzie są oraemi w Chrystusie, 
all men are brethren i o Jesus Christ. 
Co brat to brat, a brother is always 
brother viz. you can never destroy 
the intimacy proceeding from rela- 
tionship, (pror.) Kochajmy się jak 
bracia, rachujmy się jak żydzi, 
short reckonings make long friends. 
BRAT PSI, see PSUBRAT. 

BRATA SIĘ, tam się, v.imp. 
(z kim), to enter into a brotherhood 
with one, to grow intimate with 
him, to live together like brothers. 

BRATANEK, nka, s.m, nephew. 
= SYNOW: 

BRATERSTWO, wa,*.ti. broth- 
erhood; 2) the brother and his u if.-. 

BRATNAL, a, s. m. a large nail. 

BRATNI, HHATERSKI, a, > . 
brotherly, fraternal. Miłość bra- 
terska , brotherly love. Po brater- 
sku , so as becomes a brother. 

BRATOBÓJCA, cv, s.m. the 
murderer of a brother. 

BRATOBÓJCZY, a , r. , relating 
to the murderer of a brother. 

BRATOBOJSTW O, wa, *. n. the 
murder of a brother, fratricide. 

BRATOWA, włj, s.f. a brother's 
wife. 

BR ATO WIZNA, t, s.f. inheri- 
tance from a brother. 

BRALSZTV.N, i , s.m. manga- 
nese. 

BRAWO, A, s.n. rlapj , 
hands, applause, public praise. 
Nie wart orawa , he deserves not 
applause. Zasypali mówcę bra- 
wami, his discourse was followed 
by a thousand bravos. 

BRAWURA, ky, s.f. bravery, 
courage; 2 bully, swagL 

BUEDMA, i, s. f. non- 
trash, stuff. 

BREDZIĆ, dzę, v.nmp. to talk 
nonsense. 

BRETNAL, a, s.m. nail. 

BREW , brwi , s. f. eye-brow. 
W brew = bez ogródki, dowright, 
in plain terms. IV brew pr 
contrary to law. Idzie w hre 
:nu sumieniu, he docs quite con- 
trary to the dictat' s of his consci- 
ence. W brew co komu ; 
i/sicc, to say a thing to one s face. 

BREWER YA. n, s.f. brawl. 
riot Wyrabiać brcweryc, to brawl 
and riot. 

BREWIARZ, a, s. breviary. 

BRLOK, a, s.m. squint-eyed. 

BRNAĆ, ICE, v. imp. to wade, U. 
ford. — v 'w grzechy , to fall Into a 
sin. — w d'lugi , to run into debt. 

BROCZYĆ, czę, v.imp. to im- 
brue. 

BnÓD, r, s. m. ford. W bród 
rzekę przebyć, to ford a river, to 
wade through a river. 2) WBROD, 
adv. copiously, plenty. Jadła i na- 
poju było wbrod, we ha\e eaten 
and drunken copiously. 

BRODA , dy, s. f. beard ; 5) chin. 
Zapuścić brodę, to let, to allow 
one's beard to grow. Xosic diuaa 
— ę , to wear a long beard. Goiic 
komu — e,to shave or trim oncCy- 
rulik goli co ranek od dziesięciu 



BRU 

do dwunastu brod, the barber 
trims every morning ten or twelve 
people Samemu sobie golić — e, to 
shave one's self. Kozia — a, goat's 
beard. Bez brody, młokos , a 
beardless youth, a stripling. 

BRODACZ, a , s. m. a man with 
a long beard. = BRODAL. 

BRODATY, a, e, bearded. 

BRODAWCZATY, a, b, warty. 

BRODAWKA, ki, BRODAWE- 
CZKA, ki, s. f. dim. wart. Broda- 
wka cyckoioa, pap, nipple, teat. 

BRODAWNIK, a, s.m. (aplant), 
dandelion. 

BRÓDKA, BRODECZKA,ki, s.f. 
dim. a little beard. Kozia bródka, 
Koziobrod(aplanU), goat's beard. 

BRODNIA, ni, 5. f. a kind of net 
for fishing. = BRODZIEŃ. 

BRODZISKO, ka, s.n. an ugly, 
shaggy beard. 

BRODZISTY, a, e, fordable. 

BRÓG , A , s.m. stack , rick. — 
siana , hay-stack , hay-rick. = 
STOG. 

BROIĆ, ję, v.imp. to do mis- 
chief, to perpetrate. Morze broi, 
the sea commits great ravages, ship- 
wrecks. Wiley broiły w okolicach, 
the wolves have made great havoc 
in this country. 

BROICIEL, A, s. m. mischief- 
maker. 

BROK, u, s.m. small shot. 

BROiŃ , i , *. f. weapon, arms. — - 
palna , fire-arms. — zaczepna i 
odporna, offensive and defensive 
arms. Towarzysz broni, compa- 
nion in arms. Zaioieszenie broni, 
suspension or cessation of arms. 
Podnieść—, to take up arms. Zło- 
żyć — , to lay down arms, nosić — 
łub służyć wojskowo, to bear 
arms, to be a soldier. Zostawać 
pod bronią, to continue in arms. 
S' a ramie broń! shoulder your 
firelock! Do nogi broń! rest your 
firelock! — ognista, fire arms. 
Dobrze wyglądać stojąc pod bro- 
nią , to look well under arms. 

BRONA, ny, s.f. harrow; 2) 
gate , for BRAMA. 

BRONIĆ, nię, v. imp. to defend, 
to protect; 2) to forbid, to prohibit, 
to interdict. — czyjej sprawy, to 
plead one's cause. — komu przy- 
stępu, to deny one admittance. — 
się do upadłego , to defend one's 
self till death, or till one of the figh- 
ters falls. — się niewiadomością , 
to plead ignorance. — się od cze- 
go , to guard against a thing. 

BRONOWAĆ , nuję , v. imp. to 
harrow. 

BRONZ, u, s.m. bronze, brass. 

BRONZOWY, a, e, brazen. 

BROWAR, u, s. m. brewhouse. 

3RÓZDA, dy, s. f. furrow. 

BRÓŹDZIĆ , dzę , v. imp. to fur- 
row; 2) to meddle with other peo- 
ple's business , to cross or thwart 
one's designs; 3) to embroil. Bróż- 
dzisz mi tu, you spoil, destroy my 
business, you put it into confusion. 

BRUD, u, s.m. filth, dirt. BRU- 
DY, nów, pi. dirty linen. 



BRY 

BRUDAS, A, s.m. = BRUDNY 

(fam.). 

BRUDNO, adv. dirtily, nastily.— 
kasztanowaty j dark chesnut co- 
lour (horse). 

BRUDNOŚĆ, i, s.f. dirtiness, 
nastiness. 

BRUDNY,a,e, dirty, nasty, filthy. 

BRUDZIĆ, dzę, v. imp. to dirty, 
to soil. 

BRUK, u, s. m. pavement. Zbi- 
jać bruki , to saunter. 

BRUKAĆ, see BRUDZIĆ. Bru- 
cze , he soils. Zbrukał , he has soi- 
led. 

BRUKARZ , a , s.m. paver , pa- 
vier. 

BRUKIEW, Kwi, s. f. turnip. 
BRUKOWAĆ, kuję, v.imp. to pave. 

BRUKOWE , ego , s. n. passage- 
toll , road-money. 

BRUKOWIEC, wca, s.m. pave- 
ment-beater, street-walker. 

BRUKOWY, a, e, of pavement; 
2) vulgar, trivial. Kamień bruko- 
ivy , paving-stone. Wiadomości 
brukowe, news picked up in the 
streets. 

BRUNACIĆ = BRUNATNIEĆ , 
nieję, v. imp. to become brown. 

BRUNATNOCZERWONY, a, e, 
brown-red, reddish-brown. 

BRUNATNY, a, e, brown. 

BRUNECIK, a, s.m. dim. of 
BRUNET. 

BRUNET, a, s.m. a dark-com- 
plexioned man. 

BRUNETKA, ki, s.f. a dark- 
complexioned woman. 

BRUS, a, s. m. whet-stone, grin- 
ding stone; 2) a great piece of tim- 
ber. 

BRUŚNIK, a, s.m. grinder, 
whetter. 

BRUSZNICA, y, s.f. a kind of 
berry (bot.). 

BRUTAL, a, s. m. a rude ill-bred 
man. 

BRUTALNY, a, e, brutal, rude. 
BRUTALSKI. 

BRUTALSTWO, a, s.n. bruta- 
lity, rudeness of manners. 

BRWISTY, a, e, having thick 
shaggy eye-brows. 

BRYCZKA, ki, s. f. a travelling 
carriage. 

BRYFTREGIER, a, s. m. post- 
man. 

BRYG, u, s.m. brig (marin.). 

BRYGADA, dy, s. f. brigade. 

BRYGADIER, A, s.m. brigadier- 
general. 

BRYKA, ki, s. f. waggon. 

BRYKAĆ , kam , v. im. (used 
chiefly in speaking of animals at 
play), to frisk, to prance; 2) to 
play wild pranks; 3) to run lose 
from restraint, to be refractory. 

BRYKLA, i, s. f. busk. — stalo- 
wa, a steel-busk. — rogowa, a 
whale-bone busk. 

BRYKLIWOŚĆ, i, s.f. friski- 
ness, frolicksomeness. 

BRYKLIWY, a,e, frisky, fro- 
licksome , playsome ; 2) refractory, 
unruly. 

BRYŁA, ły, s.f. BRYŁKA, ki, 



BRZ 



13 



dim. lump, clod of earth. — lodu f 
ice-shoal. 

BRYLANT, a, s.m. brilliant, 
jewel, diamond. 

BRYLANTOWY, a, e, of dia- 
mond. 

BRYLASTY, a, e, like a lump, 
full of lumps. 

BRYLOWAĆ, luje, v.imp. to 
shine , to glitter , to sparkle. 

BRYNDZA, dzy, s.f. a kind of 
whey cheese. 

BRYŚ, ia, s. m. a dog. 

BRYT, u, s. m. breadth. 

BRYTAN, a, s. m. bull-dog, 
mastiff. 

BRYTANIA, i, s.m. (Wielka) , 
Great Britain. 

BRYŻ,a, s.m. BRYŻE, pi. a 
shirt frill ; 2) the trimming of a 
robe with embroidery. 

BRYZGAĆ, gam, v. imp. to spat- 
ter. OBRYZGAĆ, ZABRYZGAC. 

BRZĄKAĆ, kam, v. imp. BRZĘ- 
KNĄĆ, nę, v. inst. to clink, to jin- 
gle, see BRZĄKAĆ. 

BRZĄKADŁO, a, seeBRZĘKA- 
DŁO. 

BRZANKA, ki, s.f. cat's-tail- 
grass (bot.). 

BRZASK, d, s.m. day-break. 

BRZDĄKAĆ , kam , v. imp. 
BRZDĄKNĄĆ, nę, v.inst. to thrum. 

— na gitarze, to thrum upon a 
guitar. — pod nosem , to mutter 
betwixt one's teeth. 

BRZDĘK, interj. signifynig the 
noise made by a heavy-fall. 

BRZECHWA, y. s.f. an arrow 
without it's iron head, the shaft. 

BRZĘCZEĆ, czę, v. imp. to hum, 
to buzz. Mucha, pszczoła, komar 
brzęczy koło uszu, the fly, the 
bee, the gnat hums about one's ear; 
2) to clink , to chink. Brzęcząca 
moneta , ready money, cash. 

BRZECZKA , I , s.f. = ZACIER. 

BRZEG, u, s.m. verge, edge, 
brink; 2) coast, shore, beach, bank. 

— stołu, the edge of a table. — 
kapelusza, the brink of a hat. — 
przepaści, the brink of a preci- 
pice. — książki, the margin of a 
book.-— sukni, the skirt of a gar- 
ment. — morza, sea-side or shore. 

— rzeki, the bank of a river. — 
lasu , the skirts of a wood. — stro- 
my, a high or steep beach or bank 
of a river , bold shore. Wylać 
z brzegów, to overflow, to run 
over. 

BRZEGOWKA, ki, s. f. (a bird), 
sand martin. 

BRZEGOWY, A, e, of a coast, 
of a bank, shore. = NABRZEŻNY. 
Mieszkaniec nabrzeżny, one who 
lives on the banks of a river. 

BRZĘK, u , s.m. clash, clink, 
jingle. 

BRZĘKAĆ, see BRZĄKAĆ. 

BRZĘKADŁO, ła, s.n. jingle, 
rattle. 

BRZĘKLI W Y , a , e , clinking , 
jingling. 

BRZEMIĘ , enia , s. n. burden , 
load. Zastąpić brzemieniem, to 
become pregnant. — ę żywota, the 



14 



BRZ 



burden of the womb. Sława ojców 
jest ciężkiem brzemieniem dla 
dzieci i the glory of the fathers is 
a heavy burden for their children. 

BBZEMIENNOŚĆ , i , s. f. pre- 
gnancy. 

BRZEMIENNY, a, e, pregnant, 
big with child; 2) teeming with. 

BRZESZCZOT, u, s.m. blade; 
2) sword. 

BRZEZINA, ny, s. f. birch, birch- 
tree, birch wood, see BRZOZA. 

BRZEŻYCA,cy, s.f. (a plant.) , 
shore-weed 

BRZMIEĆ, mię, v. imp. to sound, 
to ring. Chrząszcz brzmi, a may- 
bug buzzes or hums. Brzmią trą- 
by, the trumpets sound. Caly swiat 
brzmi jego pochwałami, all the 
world rings again with or resounds 
with the report of his praise. Ten 
list brzmi następnie, this letter 
runs thus or to the following effect. 
Głos jego brzmiał po sklepie- 
niach , his voice resounded through 
the vaults. 

BRZMIENIE, IA, s.n. sound; 2) 
sense contained, tenor, import. 

BRZOSKIEW, K\vi, BRZOSK- 
WINIA, ni, s. f. peach, peach 
tree. 

BRZOSKWINIOWY, a, e, of 
peach, peach-coloured. — kwiaty 
peach-bloom. — ziarko, peach- 
kernel. 
BRZOST, u, s.m. elm, elm-tree. 
BRZOSTOWINA, ny, s.f. elm- 
wood. 
BRZOSTOWY, a, e, of elm. 
BRZOZA, zy, s.f. BRZÓZKA, Ei, 
dim. birch. 

BRZOZOWY, a, e, birchen. — 
sok, birch sap. 

BRZUCH , a , s.m. belly. — dol- 
ny, lower belly. Ból brzucha, bel- 
ly-ache, pain in the bowels. Do go- 
ry brzuchem leżeć, to lie supine 
or with the face upward; 2) to idle, 
to be a lazy bones. Dogadzać brzu- 
chowi, to pamper one's self. Brzuch 
tłusty łeb pusty, large belly, empty 
skull. Mieć wolność brzucha , to 
be loose. Rozwolnić—, is said of a 
purgative that keeps one's body open 
or loose. Bydż oddanym brzucho- 
wi, to be given to one's belly, to 
be a greedy-gut. Ubóstwiać brzuchy 
to make a god of one's belly. 

BRZUCHACIEĆ, cieję, v. imp. 
to get a large belly. 

BRZUCHACZ, a, s.m. a man with 
a big paunch. 

BRZUCHACZKA, ki, s.f. a wo- 
man with a big beilv. 

BRZUCHATOŚĆ",i, s./". corpu- 
lency. 

BRZUCHATY, a, e, big-bellied, 
gorbellied; 2) pregnant. 

BRZUCHOMOWCA, cy, s. m. 
ventriloquist. 

BRZUCHO WY=BRZUSZNY, a, 
e, of the belly. 

BRZUSZEC,szca, s.m. protube- 
rance, jutting of a..., projecture. 

BRZUSZEK , szka , s. m. dim, a 
little belly. 
BRZUSZYSKO, ka, s.n. paunch. 



BUD 

BRZYDAL, a, s.m. an ugly ba- 
boon , an ugly cur. 

BRZYDKI, a, e, ugly. Strasznie 
— , horribly ugly. Czas— , nasty 
weather. Postępek — , a mean, 
base conduct. 

BRZYDKO, adv. uglily; 2) bad- 
ly, abominably. 

BRZYDKOŚĆ,!, BRZYDOTA, 
ty, s. f. ugliness. 

BRZYDNĄĆ, nę, v. imp. to be- 
come ugly. = ZBRZYDNĄĆ = PO- 
BRZYDNĄĆ. 

BRZYDZIĆ, dzę, v.imp. to dis- 
gust, to render loathsome. — sic, 
to loathe, to abhor, to abominate. 
Brzydzi sobie życiem , he is dis- 
gusted with life, it has lost its 
relish for him. Zacząłem brzydzić 
się tym pokarmem i napojem, I 
began to loathe that food, that 
drink. Brzydzi się domem swoim, 
lies has lost conceit of his house. 

BRZYTWA, wy, s.m. BRZY- 
TEWKA, ki, dim. razor. Tonący 
brzytwy się chwyta, (prov.), a 
drowning man catches at a straw. 
Stąpać jak po brzytwach, to walk 
nicely, to mince. 

BUCH et BUBUCH! adv. onom. 
plump! bang! hollow sound pro- 
duced by the falling of a body in 
the water. 

BUCHAĆ, cham, v.imp. BUCH- 
NĄĆ , nę , v. insu. (said of smoke 
and fire), to break forth (out.), to 
gush, to spout out , to spurt out, 
to give a puff when smoking to- 
bacco; 2) to thump; 3) eat with the 
voracity of a glutton. 

BUCHALTER, a, s.m. book- 
keeper. 

BUCHALTERYA, yi, s.f. book- 
keeping. 

BUCHANIEC , nca , s. m. fisty- 
cuff. see SZTURCHANIEC. 

BUCHAST Y, a , e , wide , amplo. 

BUCHTA, ty, s.f. bay, creek. 
Buchty okrętu, the ribs of a ship. 

BUCIĆ SIĘ, v.imp. to boast, 
see CHEŁPIĆ SIĘ. 

BUCZNIEĆ, v. imp. to swell. 
see NADĄĆ. 

BUCZYNA, ny, s. f. beech-wood, 
beech-tree. = BUK. 

BUDA, DY, s.f. booth, shed. 

BUDNIK, a, s. m. booth-dwel- 
ler, a kind of police-man in Russia, 
guard, watchman. 

BUDOWA, wy, s.f. edifice, fa- 
bric, building. 

BUDOWAĆ, nujĘ, v. imp. to 
build; 2) to edify or instruct — 
zamki na lodzie , to build castles 
in the air. 

BUDOWCA,cy, s.m. builder. = 
BUDOWNIK. 

BUDOWLA, i, s.f. = BUDO- 
WA. 

BUDOWNICTWO, wa, s.n. ar- 
chitecture. 

BUDOWNICZY, czego, s. m. ar- 
chitect. 

BUDOWNY, a, e, well-built. 

BUDULEC, lca, s.m. timber, 
timber-wood. = DRZEWO BUDO- 
WLANE. 



BUN 

BUDYNEK, nka, s.m. building, 
structure. = ZABUDOWANIE. 

BUDZIĆ, dzę, v.imp. to awak< » 
to break one's selep. — sic, to aw.<- 
ke, to cease to sleep, see ZBl- 
DZIĆ,OBL'DZIĆ. 

BUDZICIEL, a, 8. m. awakener, 
fern : BUDZICIELKA. 

BUFET, u, s. m. side-board. 

BUFON, a, s. m. buffoon. 

BUFONADA, dy, s.f. buffonen. 

BUFONOWAĆ, nuję, v.imp. to 
crack low jests. 

BUG, i', s. m. a river in Poland. 

BUHAJ, a, s.m. bull. BUHA- 
JEK, jka, dim. bullock. = BUJAK, 
a man fond of women. 

BUJAĆ, jam, v. imp. to buoy, to 
soar, to tower; 2) to rove unboun- 
ded, to range; 3) to grow exube- 
rantly. — po świecie, to range the 
world. Pozwolić bujać swej tnui- 
ginacyi, to give one's fancy its free 
range. Buja za nadto wysoko, he 
soars up a little too high. Bujająca 
imaginacya, a soaring imagina- 
tion. 

BUJNIE, adv. soaringly; 2) exu- 
berantly, abundantly. = BUJNO. 

BUJNOSĆ, i, s.f. soar, towering 
(light; 2) rankness, exuberance, 
luxuriance. 

BUJNY, a, e, soaring, towering; 
2) rank, exuberant, luxuriant. 

BUK, u, s. in. beech-tree, 

BUKIET, v,s.m. BUKIIXIK,*, 
dim. nosegav. 

BUKIKW," kwi, s.f. beech-mast. 

BUKŁAK, u, s. m. leather bottle, 
bag or skin. 

BUKOWINA, ny, s.f. beech- 
wood. 

BUKOWY, A, e, beechen. 

BUKSA, y, s.f. hoop, a bun- a 
ferrule or verrel (a little iron riot 
placed at the end of a bolt to ri- 
vet it). = SKO\\K\. 

BI k SZPAN, r, s.m. box-tree. 

BUKSZPANOWY, a, 

BUKWICA, cv, 
betony. 

BULA or BULLA , u, s.f. a pa- 
pal bull. 

BUŁANY,.\,r, sallow, pale yellow. 

BUŁAT, a, a', m. a tin kish" sabre. 

BUŁAWA, wy, s.f. staff oi 
mandement, truncheon. 

BULION, D, s. ,,». broth. 

BULKA, ii, s.f. bubble. 

BUŁKA, ki, s. f. BUŁLCZK !,«, 
dim. a loaf of bread, dim. o/BI t ». 

BULKOTAĆ, or BULGOTAĆ, 
to make a noise , to sing as a lur- 
kev-cock. 

BUŃCZUCZNY, nfgo, s.m. horse 
tail bearer. 

BUŃCZUCZNY, a, e, swelled r 
elated with pride, puffed up, puffy, 
2) the cossack's standard-bearer. 

BUŃCZUK,a, s.m. horse's tail, 
Turkish standard. 

BUNT, u, s. hi. sedition, re- 
bellion. 

BUNTOWAĆ, the, v.imp. to 
stir up, to rebellion. — się, to rebel. 

BUNTOWNIK, adv. seditiously, 
rebelii ously. 



BUR 

BUNTOWNICZY, a, e, seditious, 
rebellious. 
BUNTOWNIK, a, s.m. rebel. 
BURA,ry, s.f. BURKA, ki, dim. 
a sort of rain-cloak made of felt; 2) 
a sharp reproof, rebuke, reprimand. 
BURAK, a, s.m. beet, beet-root. 
BURGA, y, s. m. destroyer. Used 
only in compound nouns, viz: 
ŚWIATOBURCA, destroyer of the 
world, see BURZYCIEL. 

BURCZEĆ, czij, v.imp. BUR- 
KNĄĆ , nę , v. inst. to rumble , to 
grumble ; 2) to reprove, to rebuke, 
to reprimand. Burczy mu w brzu- 
chu , his guts rumble. Burczeć so- 
bie pod nosem , to grumble, to 
mutter something between one's 
teeth. Zburczeć kogo, to repri- 
mand. 

BURCZYMUCHA, chy, s.f. quar- 
reler, wrangler. 

BURDA, dy, s. m. blusterer, 
swaggerer , roister ; 2) dy, s. m. 
drunken brawl , scuffle, riot. 
BURDEL, u, s. m. bawdy-house. 
BURGRABIA, bi, or biego, s.m. 
burgrave, BURGRABICZ, his son, 
BURGRABINA, his wife; 2) ste- 
ward. 
BURKA,. see BURA. 
BURMISTRZ, a, s.m. burgoma- 
ster, mayor. 

BURMISTRZOSTWO, wa, s. n. 
the oficc of a burgomaster. 

BURMISTRZOWA, ovtżi,s.f. the 
wife of a burgomaster. 

BURMISTRZOWAĆ, rzdję, v. 
imp. to hold the office of a burgo- 
master. 
BURSZTYN, u, s. m. amber. 
BURSZTYNOWY, a, e, made of 
amber. 

BURTA, ty, s. f. border, galoon, 
tape. pi. BURTY, fig. livery. 
BURY, a, e, dark grey. 
BURZA, rzy, s.f. storm, tempest; 
2) broils or troubles in a state. — 
wielka , great, boisterous storm. 
Grzmi — , the storm rages. Mija 
— , the storm is just over. Pozwól 
przejść burzy, let the storm blow 
over. — namiętności, the tempest 
of the passions. Okręt kolatany 
burzą, a ship tossed by tempest, 
storm-beaten ship. 
BURZAN, u, s. m. grass-plot. 
BURZENIE, nia, 5.71. agitation, 
fermentation; 2) destroying or pul- 
ling down. 

BURZLIWIE, adv. boisterously, 
tumultously. 

BURZLIWIEC, wca, s.m. agita- 
tor , a turbulent fellow, a firebrand 
of sedition, see BURZYCIEL. 

BURZLIWOŚĆ, i, s.f. boiste- 
rousness, turbulence; 2) violence, 
impetuosity. — młodego wieku, the 
wildness or impetuosity of youth. 

BURZLIWY, a, e, stormy, tem- 
pestuous, boisterous; 2) violent, 
impetuous. = BURZYSTY, 

BURZYĆ, rzę, v.imp. to fer- 
ment, to stir up, to rebel; 2) to 
pull down, to dismantle, to destroy. 
— tie, to ferment, to become tu- 
multuous ; 2) to rage , to be in a 



BYC 

fury. Burzyć lud, to stir up, to 
collect people, to gather and set 
them against some body or some 
thing, to raise a mob. 

BURZYCIEL, a, s.m. agitator, 
per urbator; 2) destroyer. 

BUSSOLA, li, s.f. a mariner's 
compass. 

BUTA, y, s. f. pride, scorn. 

BUTEL, tla, s.m. a large vessel 
of glass. 

BUTELKA, BUTELECZKA, ki, 
s. f. dim. bottle. Butelka lejdejska, 
leyden vial. = BUTLA. 

BUTELKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to bottle or put in bottles. 

BUTELKOWY = BUTELCZA- 
NY, a,e, of a bottle. — ephoo, beer 
kept in bottles. — y przyjaciel , a 
drinking companion. 

BUTNY, a, e, haughty, arrogant. 
Butne gór wierzchołki, the lofty 
crests of mountains. 

BUTWIEĆ, see BÓTWIEĆ. 

BUZDYGAN, a, s.m. hurlbat, 
whirlbat. 

BUZIA, I, s. f. BUZIAK=BUZIA- 
CZEK, ka, s. m. dim. (a term of en- 
dearment), mouth, lips; 2) a kiss. 
Daj mi buzi, give me a kiss. Ła- 
dny buziaczek, pretty girl. Mój 
ty buziaczku I my darling, my 
little darling! 

BUZOWAĆ, żuję, v. imp. to 
snub, to rebuke, to reprimand. 

BY = ABY, conj. which is used 
with the optative and subjunctive 
moods. Co chcesz bym uczynił? 
what would you have me do? Chciał- 
bym byś się łepiej sprawował, I 
would have you behave better. 
Strzeż się abyś nie upadł , take 
heed lest you should fall. Powia- 
dam ci to byś wiedział jak sobie 
postąpić, I tell it you, that you 
may know what you have to do. 

2) BY, is used to form the condi- 
tional tenses. Pisałbym do niego 
gdybym miał więcej czasu, I would 
write to him, if I had more time. 
Byłbym szczęśliwszy gdybym 
miał więcej przyjaciół, I should 
be happier if I had more friends. 
Bardzoby mi było przykro, gdy- 
bym musiał z nim się rozłączyć, 
I should be very sorry , if I were 
obliged to part with him. 

3) This particle is often affixed 
to the verb, but it may also be 
disjoined from it, and put with 
the personal verbal termination at 
the end of some preceding word, 
according as the harmony and per- 
spicuity of speech require. Wszy- 
stko uczyniłbym dla przyjacie- 
la = wszystkobym uczynił dla 
przyjaciela=dla przyjacielabtjm 
wszystko uczynił, I would do 
every thing for my friend. 

BYĆ, jestem, v.auxil. pręt. by- 
łem , fut. będę , to be. Być u sie- 
bie , to be at home. Być z kim do- 
brze , w łaskach u kogo , to be in 
favour with one. — w przyjaźni, 
to be friends , to be on good terms 
with. Być z kim źle,to be out with 
one , to be at odds or at variance. 



BYT 



15 



Mech i tak będzie , well , let it be 
so , so be it. Nie będę na zebra- 
niu, I shall not go to or be at the 
assembly. Bądź co bądź, be the 
issue what it will or let it turn out 
as it may. 

BYCIE, ia, s.n. being,existence. 
= BYTNOŚĆ. 

BYCZAK, a, BYKOWIEC, wca, 
s. m. a bull's pizzlc. 
BYCZEK, czka, s. m. bullock. 
BYCZY, a,e, of a bull, made of 
a bull's hide. Mina bycza , bull- 
faced , a stout fellow. 
BYCZYNA, ny, s. f. bull meat. 
BYDEŁKO, see BYDŁO, (word 
of endearment) , cattle. 
BYDLARZ, a, s. m. herdman. 
BYDLĄTKO, ka, s.n. moon- 
calf. 

BYDLĘ, CIA, s.n. brute; 2) ox 
or cow. 

BYDLĘCIEĆ, cieję, v.imp. to 
become brutish. 
BYDLĘCY, a,e, brutish, bestial. 
BYDLIĆ SIĘ, v.imp. is said of 
a cow ready to take bull. 

BYDŁO, ła, BYDEŁKO, ka, s.n. 
dim. black cattle. 

BYK, a, s.m. bull; 2) a stout 
man. 
BYKOWIEC, see BYCZAK. 
BYKOWINA, y, s.f. see BY- 
CZYNA. 

BYLE = BYLE TYLKO, conj. 
provided that, but a, as soon as, so. 
Byle co, whatever, any thing what- 
ever. Przyjdź byle kiedy, come 
whenever you like. Robić bylejak r 
to do things perfunctorily, negli- 
gently, or merely for fashion's sake. 
BYLICA, cy, s.f. {a plant.) „ 
mugwort, artemisia. — piołun, 
common, wormwood. 

BYŁY, a , e , participle past of 
the verb BYĆ , been ; 2) late, for- 
mer. 

BYNAJMNIEJ, adv. not in the 
least, not at all, by no means. 

BYSTRO or BYSTRZE, adv. 
swiftly, rapidly ; 2) sharply, keenly, 
acutely. — pojmować , to have a 
quick or acute perception. Rzeka 
bystro płynąca , a rapid stream. 

BYSTROLOTNY, a, e, swift- 
flying, fleet. 

BYSTRONGI, a, e, swift-footed. 
= RĄCZY. 
BYSTROOKI,a,e, quick-sighted. 
BYSTROŚĆ, i, s.f. swiftness, 
quickness, velocity, rapidity. — po- 
jęcia, quick comprehension, acu- 
teness. — oka, quicksightedness. 

— konia, the mettle of a horse..— 
rzeki , the rapidity of river. 

BYSTRY, a, e, swift, quick, ra- 
pid; 2) wild, brisk, mettlesome; 
3) sly, artful, quick-sighted, acute. 

— koń, a mettlesome horse. — po- 
tok, a rapid stream. — wzrok, a 
sharp or keen look. 

BYT,u, s.m. existence, state. 
Dobry byt , welfare, prosperity. 

BYTNOŚĆ, i, s. f. stay, sojourn. 

BYTNY, a, e, see OBECNY. 

BYTOWAĆ , owal , uje, v. net. 
to exist , to be. 



16 CAŁ GEC 

SYWAĆjWam, v.frea. fcousetol CAŁKOWY, a , e , integral. Ra- 
moto aplace,tofrequent,to haunt, [chunek całkowy , integral calcu 
Łatwo się przyjmują obyczaje i 
nałogi osób u których bywamy, 
we contract easily the manners, the 



habits of the company we fre- 
quent. Bywać w szpitalach, w tea- 
trach, na publicznych przechadz- 
kach, w towarzystwie ludzi czci- 
godnych, to frequent the hospitals, 
the theatres , the public walks , to 
frequent the society of men of 
worth. On nie często bywa w ko- 
ściele , he is no great frequenter of 
churches. 

BYWALEC, lca, s.m. a man 
who has travelled a great deal. = 
BYWAŁY. 

BYWAŁO, adv. formerly, in for- 
mer times. 

BYWAŁOŚĆ, i, s.f. action of 
having been ; 2) experience, twoja 
hywałość w interessach, your ha- 
ving been in the affairs, viz. your 
experience in the management of 
affairs. 

BYWAŁY, A, e, a man of expe- 
rience. 

BZDURA, ry, s.f. stuff, trash, 
fiddle-faddle. 

BZDURNY, A, e, idle, nonsensi- 
cal, trifling. 

BZDURZYĆ, rzę, v. imp. to talk 
nonsense, to talk idly, to faddle. 

BZDYK, a, s.m. (stary), an old 
dotard. 

BZDZIEĆ, dzę, v. imp, to fizzle. 

BŹDZINA,ny, s.f. fizzle. 

BŹDZIOCH, a, s.m. fizzler, 
stinkard; 2) coward, poltron. 

BZIK, A, s. m. a fit of madness. 
mieć bzika w głowie, to be a little 
cracked, to be crack-brained. 

BZIKAĆ, kam, v.imp. BZIKNĄĆ, 
nę, v. inst. to hum, to buzz. 

BZOWY, a, e, of elder, made of 
elder-tree. — y sok, elder-juice. — e 
jagody, elder-berries. 



CABAN, a, s.m. see CAP. a kind 
-of large sheep. 

CĄBER, bra, s. m. buttock-picce, 
rump; 2) (aplant.) , pepper-wort. 

CACA, cy, s.f. a word of endear- 
ment used in speaking to little chil- 
dren , when showing them a play- 
thing. 

CACAC S1Ę, cam, CACKAĆ SIĘ. 
kam się, v. imp. to fondle, to 
cocker. 

CACO, ca, CACKO, ka, s.f. toy, 
plaything, gewgaw, bawble. 

CAL, a, s. m. inch. 

C ALE = WCALE, adv. quite, 
utterly. 

CALEC, lca, s.m. soil, ground ; 
2) foundation, essence. 

CALIĆ, see OCALIĆ. 

CAŁKI, a, e, whole, entire. 

CAŁKIEM = CAŁKOWICIE, 
adv. wholly, entirely, quite. 

CAŁKOWITOŚĆ, i, s.f. the 
whole, totality, 

CAŁKOWITY, A , E , whole, un- 
divided. 



lus. 

CAŁO, adv. entirely, safely, 
wholly. Powrócił cało , he is retur- 
ned safe and sound. Wykręcił się 
cało , he got off very well. 

CAŁODZIENNIE, adv. during 
the whole day, all day long. 

CAŁODZIENNY = CAŁODNIO- 
WY, a, e, lasting the whole day. 

CAŁONOCNY, a, e, lasting the 
whole night. 

CAŁOPALENIE, ia, s. n. a burnt 
sacrifice, holocaust. 

CAŁOROCZNY, a, e, lasting the 
whole year. 

CAŁOŚĆ, i, s. /".the whole, tota- 
lity; 2) safety. 

CAŁOWAĆ, łuję , v. imp. to kiss. 
W usta, w twarz, to kiss, to sa- 
lute one on the lips, the cheeks, the 
forehead. — ręce , to kiss a lady's 
hands. Całuję nóżki, I am your 
obedientservant. see UCAŁOWAĆ, 
POCAŁOWAĆ, WYCAŁOWAĆ. 

CAŁOWANIE, a, s.n. a kiss. 

CALÓWKA, ki, s. f. an inch big 
cable; 2) an inch big plank. 

CAŁOWŁADNOŚĆ,i, s.f. see 
WSZECHWŁADNOŚC. 

CALOWY, a, e, an inch long or 
thick. 

CAŁUN, a, s. m. pall, shroud. 

CAŁUS , a , s.m. a loud kiss , 
buss, smack. 

CALUSIEŃKI=CALUTEŃKI, a, 
e, intensive, adj. derived from CA- 
ŁY, whole, entire. — dzień, the 
livelong day. 

CAŁY, a , e , whole , all , entire , 
total ; 2) safe, out of danger. 

CAP! interj. signifying an eager 
grasping at any thing. 

CAP, a, s.m. a hc-goat with a 
beard, but without horns; a lubberly- 
drone. 

CAPAĆ, pam, v. imp. CAPNĄĆ, 
nę, v.inst. to catch eagerly, "to 
gripe, to grasp. =» ZACAPŃAĆ, 
CAPNĄĆ (Wilg.). 

CAPSTRZYK, a, s.f. tattoo, 
drum-beat. 

CAR, a. s.m. czar. Biały—, the 
white czar viz. the prince of white 
— Russia or Moscovia. 

CAREWICZ , a , s. m. son of the 
czar. 

CAROGROD, u, s.m. Constan- 
tinople. 

CARSKI , A , e , czarish , royal. 
Carskie ivrola, sacred gate in the 
greek churches. 

CARZYK, a, s.m. little king 
(deris.), tartar chief. 

CAŻKI, CĘGI, pt. see OBCĘGI. 

CEBER, bra, s.m. CEBRZYK, 
A , dim. pail , bucket. 

CEBULA, li, s.f. onion, bulb. 

CEBULARZ, a, s.m. a dealer in 
onions. 

CEBULASTY, a, e, bulbous, 
bulbaceous. 

CEBULNY= CEBULOWY, a, e, 
of onion, made of onion. 

CECH, u, s.m. guild, corpora- 
tion. Cech mieszczański . rze- 



CEL 

mieślniczy, siedlarski i sukienni- 
czy, the city or the corporation, 
the trade's company, sadlers* com- 
pany and woollen, or drapers' com- 
pany. 

CECHA, enr, s.f. mark, sign, 
stamp, token, character. 

CECHMISTRZ, a, .s.m. mister 
of a corporation, chief, corvnheus 

CECHMISTRZOSTWO,w'., t .n. 
the office of the master of a corpo- 
ration. 

CECHOWAĆ, ctiij!>, v.imp. to 
set a stamp; J) to brand or mark 
with an iron-brand. 

CECHOWANY, a , e, marked, 
: stamped ; 2) noted (in an ill sense . 

CECHOWY, a, e, of a guild or 
corporation. 

CEDR, v, s.m. cedar. 

CEDROWY, a, e. of cedar. 

CEDUŁA, ły, s.f. CEDUŁKA, 
ki, dtm. note, bill, ticket. 

CEDZENIE, ia, ft.fi. filtration, 
straining. 

CEDZENIEC,, ńca, s.m. stone- 
filter. 

CEDZIĆ, dzę, v. imp. to filter, to 
strain, —łzy, to shed tears. — sło- 
wa przcz Sffty, to speak betwixt 
one's lecth, to drawl one's words. 

CEDZIDŁO, la, s.n. straining 
cloth. 

CEDZINY, CEDZIN, pi. sedi- 
ment, faeces. 

CEGIELNIA, i, .v. brick-kiln. 

CEGIELMK,A,5.m.< 
a, brickmakcr. 

CEG1ENY, a, r, of a brick-kiln. 

CEGŁA, L\,s.f. CEG1LŁ!, 
dim. brick. 

CEGLANY, a, r, made of brick. 

CEGLARKA, ki, »,£ a brickma- 
ker's wife. 

CEGLARSTWO, wa , s.n. a 
brickmaker's trade. 

CEGLASTY,A,E,brick-colo:irr<!. 

CEKHAUZ, o, ».m. see ARSE- 
NAŁ, ZBROJOWNIA. 

CEKLARZ, a, s.m. archer. - 

CEL,r, s.m. aim, scope, d 
end, view, object; 2) the mark at 
which a missile weapon is directed. 
— pośmiewiska, a laughing-stock. 
Strzelać do celu, to shoot at the 
blank or mark. Brać na cci, to 
take aim. Trafić do celu, to hit 
the or to strike the mark. Ch\jbic 
do celu, to miss the mark. Chybić 
celu, to miss one's aim, to miscar- 
ry. Zamierzony cel osiągnąć, to 
gain or obtain one's purpose. Ma 
tylko swoje cele na widoku, he 
has nothing but self-interest in 
view. Mieć co ?ia celu, to have a 
thing in view. W tym celu, nilu 
this view. Jedynym celem moim 
jest być ci użytecznym, I have no 
other object, purpose, view than 
to be useful to you. Takie p 
powanic rzadko chybia celu, such 
a conduct seldom fails of succ 

CELA, li, s.f. CELKA,lt, 
cell. Księdza mniszki, kardynała 
— , the cell of a monk, of a nun, 
of a cardinal during a conclave. 



CEP 

CELEBRANT, a, s.m. a priest 
that celebrates mass. 

CELEBROWAĆ, ruję, v.imp. 
to celebrate Or keep a feast. — 
mszę świętą, to celebrate or say 
mass. 

CELNIE, adv. eminently, excel- 
lently. — strzela, he is prime shot, 
be never misses. 

CELNIK , a , s. m. toll-gatherer, 
custom-house officer. 

CELNOŚĆ, i, s. f. eminence, 
justness. Celność tego umysłu , the 
excellence of that mind. Celność 
jego strzału , he aims with great 
precision. 

CELNY, a, e, hilling the mark. 
— strzelec, sharp-shooter, marks- 
man; 2) relating to custom-house 
duties. Komora celna, custom- 
house; 3) eminent, excellent; 4) 
of a cell. Systemat celny, the cellu- 
lar system. 

CELOWAĆ, luje, v.imp, to 
aim, to take aim; 2) — kogo lub 
nad kogo, to excell or surpass 
one ; 3) — sieć , to stich up or 
mend a fishing net. Jeżeli ranił 
N., to przypadkiem, nie celował 
do niego, nie brał go na cel, if 
be has wounded such a one, it is me- 
rely by chance; he was not aiming 
at him. Celuj w serce ! aim at the 
heart! On celuje w ujeżdżaniu 
koni, w pływaniu, fechtach, 
that man excells in driving a horse, 
swimming, fencing. Celować nad 
innych, to excel others. Celować 
futro , to fit up , to set in order the 
different pieces of a fur. 

CEMBROWAĆ , and OCEMBRO- 
WAĆ, ję, v.imp. to cover with 
olanks. 

CEMBROWINA,!, s.f. board, 
plank, timber. 

CENA, NY, s.f. price. Zboże jest 
w cenie, the corn is dear. Nie jest 
w cenie , is cheap. Oznaczyć ce- 
nę , to price , to set a price upon. 
Rzecz wielkiej ceny, a thing of 
great price or very dear. Sądząc 
po cenie, twój barakanik droż- 
szy od mego aksamitu, according 
to the value of things , your drug- 
get is dearer than my velvet. 
Wiem cenę przyjaźni twojej, do- 
wiedzionej mnie wyświadczeniem 
tij fyrzy sługi , I know all the value 
or worth of your friendship by the 
service you have done me. 

CENIĆ, nię, v. imp. to prize, to 
value , to estimate ; 2) to esteem ; 
3) to ask a price. 

CENNY, ego, s. m. of high price 
= DROGI. 

CENTAUR, a, s.m. Centaur. 

CENTURYA, vi, s.f. (a plant), 
centaury. 

CENZOR, a, s.m. censor; 2) 
censor for books and journals. 

CENZURA, ry, s.f. censure, 
blame, aspersion; 2) censorship 
for books and journals. 

CENZURANT, a, s.m. a censo- 
rious man. 

CENZURANTKA, ki, s.f. a cen- 
sorious woman. 



CHA 

CENZUROWAĆ, ruję, v. imp. to 
censure , to tax. 

CEP, a, 5.77?. flail. = CEPISKO. 

CEPAK, a, s.m. CEPISKO, ka, 
s.n. flailstaff. 

CEPOWY, a, e, of a flail. 

CERA, ry, s.f. complexion. 

CERATA, ty, s.f. wax-cloth, 
cerecloth. 

CEREGIELE, low, pi. unneces- 
sary compliments , ccremonious- 
ness, much ado. Człowiek bez ce- 
regielów, a man without ceremo- 
ny, plain man, who has a free 
way with him. 

CEREMONIA, i, s. f. ceremony. 

CEREMONIALNY, a, e, cere- 
monious. 

CEREMONIANT, a, s.m. a man 
that makes many ceremonies. 

CEREMONIANTKA,ki, s.f. awo- 
man that makes manv ceremonies. 

CERKIEW, Kwi, s.f. a greek 
church. 

CEROWAĆ, ruję, v.imp. to 
darn, see CYROWAĆ. 

CERTO WAĆ SIE. , tuję się , v. 
imp. to contend, to dispute , to vie. 
see SPIERAĆ SIĘ. 

CESARSKI, a, e, imperial. 

CESARSTWO, wa, s. n. empire; 
2) the emperor and Ws consort ; 3) 
imperial dignity. 

CESARZ, a, s.m. emperor. 

CESARZOWA, v?ej, s.f. empe- 
ress. 

CESARZOWNA, nej, s.f. the 
emperor's daughter. 

CESSYA, vi, s. f. cession. 

CĘTKA, ki, s. f. CĘTECZKA, ki, 
dim. dot, mole spot, speckle. Ona 
ma czarną cętkę na jagodach, 
she has a black mole upon the 
cheek. Cętki na gronostaju , the 
spotting of ermine or ermine spot. 
Ryś ma cętki po całej skórze, the 
lynx has spots , or is speckled all 
over. 

CĘTKO WAĆ, kuję, v.imp. to 
spot, to speckle.— NAKRAPIAĆ. 

CETNAR=CENTNAR, a, s.m. 
a hundred-weight 

CETNO, a, s. n. an even number. 
Grać w cetno czy licho , to play at 
even or odd. Trafić w same cen- 
tno , to hit the nail on the head 
(adv.). 

CEWA, y, s.f. CEWKA, ki, 
dim. bobbin, quill to wind silk, 
or thread; canula, pipe, a cow's 
dugs or teats, see CYWKA. Na- 
wijać cewkę , to wind on a bobbin. 

CHABER, bru, s.m. (a plant), 
knapweed , star-thistle. — bława- 
tek , blue corn bottle. — żelażni- 
ca, greater knapweed. — łąkowy, 
brown radiant knapweed. 

CHACHA, or CHICHI, onomat. 
burst of great laughter. 

CHACISKO , ka , s. n. hovel. 

CHAJA, i, s.f. a squall, a vio- 
lent storm but of short duration. 

CHAŁASTRA, ry, s. f. mob, rab- 
ble, crew. 

CHAŁUPA, w, s.f. CHAŁUPKA 
= CHAŁUPECZKA, ki, dim. a 
peasant's cottage. 



CHC 



t: 



CHAŁUPINA, ny, s.f. a poor 
little cottage, hut. 

CHAŁUPISKO = CHAŁUPSKO, 
ka, s.n. an ugly miserable cottage. 

CHAŁUPNIK, a, s.m. cottager. 

CHAM, a, s. m. (term of con- 
tempt, , clown , clodhopper , pea- 
sant ; 2) a man of low birth. Pojdz 
tu chamie ! come near , villain ! Po 
chamsku postąpił, he behaved 
like a perfect clown on that occa- 
sion. 

CHAMELEON, a, s.m. chame- 
leon. 

CHAOS, u, s. m. chaos. 

CHAP , see CAP. 

CHAPAĆ, pie, v.imp. CHAP- 
NĄĆ , nę , v. inst. to grasp , to 
gripe , to snap. = CAPAĆ (fam.) . 

CHAPANINA , y , s. f. grasping , 
snapping. 

CHARAKTER, u, s.m. mark, 
sign; 2) hand-writing; 3) character, 
temper, disposition. 

CHARAKTERYSTYCZNY, a, e, 
characteristic. 

CHARAKTERYSTYKA, ki, s.f. 
characteristic, (art.). 

CHARAKTERYZOWAĆ , żuję , 
v. imp. to charatcterize. 

CHARCI , a , e , of a greyhound. 

CHARCICA, cy, s.f. CHARCI- 
CZKA,ki, dim. a greyhound-bitch. 

CHARCIE , cia , s. n. CHARC1Ą- 
TKO , ka , dim. the whelp of a 
greyhound. 

ĆHARCIK , a , s. m. a nice little 
greyhound. 

CHARCISKO, ka, s.n. an ugly 
old greyhound. 

CHARKAĆ, kam, v. imp. to hawk 
and spit. = CHARKNĄĆ. 

CHARŁAK, a, s.m. a poor star- 
ving wretch. 

CHARŁACKI, or CHARŁACZY, 
a, e, of a poor wretch. 

CHARMUT, a, s. m. cuttle-fish. 

CHART, a, S.m. greyhound. 
Smycz chartów , a leash of grey- 
hounds. Puszczać charty, to slip 
the greyhounds. 

CHARTOWATY, a, e, resem- 
bling a greyhound. 

CHATA, y, s.f. CHATKA, ki, 
dim. cottage, hut, peasant's hovel. 

CHCENIE, ia, s.n. volition, 
mind, inclination, desire. Jak od 
niechcenia, carelessly, negligently, 
listlessly. Jakieś chcenie i niechce- 
nie, the state of an irresolute mind, 
the positive and negative aspira- 
tions of a will. 

CHCIEĆ, chcę, v.imp. to be 
willing, to have a mind, desire or 
inclination , to want , to desire , to 
try, to endeavour, to attempt, to 
choose, to please or be pleased. 
Chcę aby tak było, I will have it 
so. Uczynię to jak mi się będzie 
chciało , I will do it when I please 
or when Ihave a mind to it. Chce 
mu się bić , he has a mind to fight. 
Chego chcesz? what would you 
have? Sam nie wie czego mu się 
chce, he does not know his owa 
mind or what he would have. 
Chciałbym być jego synem, I 
2 



18 CHE 

wish I were his son. Gdy skończył 
list, chciał mu go przeczytać, 
when be had finished the letter, he 
wanted to read it to him. Chce 
mnie zabić, he wants to murder 
me. Sądzę że wiedziała o tym 
wiece"] niżeli chciała powiedzieć, 
J believe she knew more about it , 
than she chose to say. Mówiła że 
niechce iść za mąż , she said she 
did not choose to marry. Cłicieli 
zemlmąć, ale ich zatrzymano, 
they attempted to run away, but 
were stopped. Chciałem się przejść 
po pokoju, ale mi sił zaoraklo, 
I tried or endeavoured to walk 
through the room, but my strength 
failed me. Chce mi się jeść, I am 
lRingry. Chce mi się pić, I am 
thirsty. Chciał jój, ale ona nie- 
chciała, he intended to marry her, 
but she refused. Chciałbym gdyby 
można, I would if I could. Chcesz 
abym ci odkrył przyczyny tych 
nieporządków? Shall I lay before 
you the occasion of all these disor- 
ders? Trzeba tylko chcieć szcze- 
rze, a będziesz cnotliwym, to 
become virtuous requires only a 
sincere desire of being so. Bardzo, 
bardzo chce mi się widzieć ją, 
I long mightily or I die with impa- 
tience to see her. Chciało mu się 
jechać do Rzymu, a dziś już się 
niechce, the fancy or humour took 
him to go to Rome , but now his 
longing is over. 

CHCIWIE, adv. eagerly, gree- 
dily. 

CHCIWIEC, wca,s.»i. a greedy 
covetous man. 

CHCIWOŚĆ, i, s.f. eagerness, 
greediness, covetousnes, avidity.— 
ludzka nigdy nie syta , the cupi- 
dity of men is insatiable. 

CHCIWY, a,e, eager, greedy, 
covetous. 

CHEBD, u, s. m. dwarf elder, da- 
newort (bot.). 

CHĘĆ, i, s.f. will, wish, mind, 
desire. Umieram z chęci widzenia 
go, I die with impatience to see 
him. Zdjęła go chęć pojechać do 
Rzymu, the fancy took him to go 
to Rome. Nigdym nie miał wiel- 
kiej chęci do tego , I never had a 
great mind to it. 

CHECHOT, a, s.m. titterer, 

ggler. 

CHECHOTAĆ SIĘ, tam się, v. 
imp. to titter , to giggle. 

CHĘDOGI, a, e, clean, neat. 

CHĘDOGO, adv. cleanly, neatly. 
Cłioć ubogo lecz chędogo, poorly 
but cleanly. 

CHĘDOGOŚĆ, i, s. f. cleanliness, 
neatness. 

CHĘDOŻYĆ,żę, v.imp. to clean, 
to scour. 

CHEŁBAĆ, bam, v. imp. to move, 
to shake, to st\v.—się, to heave, 
to fluctuate. Łódź chelba sic, the 
boat heaves and sets. Chelba się 
morze, the sea is heaved and tos- 
sed by the wind. 

CHEŁPIĆ SIĘ, pie się, v.imp. 
boast, to brag. Chełpi się ze 



te 



CHL 

twej nauki , he boasts of his lear- 
ning. Człowiek dobrze wychowa- 
ny nigdy się nie chełpi, ani się 
też gani, a well-bred man never 
brags nor disparages himself. 
CHEŁPICIEL , a, s. m. boaster, 
braggart. 

CHEŁPICIELKA, II, s.f. a 
boastful woman. 

CHEŁPLIWIE, adv. boaslinglv. 
CHEŁPLIWOŚĆ , i , s.f. passion 
of boasting. 

CHEŁPLIWY, a, e, boastful, 

CHEŁZNAĆ, nam, v.imp. to 
bridle, to put on the bridle. = 
KIEŁZNAĆ. 

CHEMIA, i, s.f. chymistry. 

CHEMICZNIE, adv. chymically. 

CHEMICZNY, a, e, chymical. 

CHEMIK, a, s.m. chymist. 

CHERA, Y, s.f. snow-storm, 
snow-drift (little used). 

CHERLAĆ , lam , v. imp. to la- 
bour under some grievous distem- 
per, to have indifferent health, to 
be sickly, to peak. 

CHERLAK , a , s. m. valetudina- 
rian , invalid , sickly person. 

CHERUB, a, s.m. cherub, 



CHL 

my bread, than work on th<>» 
terms. Skórka chleba, crust .. 
bread. Zarabiać na chleb , to earn 
one's bread or livelihood. Kęs chle- 
ba i swoboda! a crust of bread aid 
liberty ! 

CHLEBNY, n, e, abounding with 
bread. Kraj chlebny, a eoool y 
producing a great deal of corn. 

CHLEBOWY, a, e, of I 
Kosz chlebowy, brcad-baskeL Piec 
chlebowy, baker's oven. Chlebowe 
drzewo , bread-fruit tree. 

CHŁEPTAĆ, tam, v. imp. CHLE- 
PNĄĆ , nę , r. insL to lap. -= 
CHLAPAĆ. 

CHLEW, a, .s.m. plg-stv. 

CHLIPAĆ, pam, v.imp. CHU- 
PNĄC, nę, v.inst. to quaff; 2} to 
whimper. 

CHŁÓD, o, s.m. CHŁODEK, 
dka, dim. coolness, freshness. 

CHŁODNĄĆ, np, v. imp. to grow 
coo!. -- OCHŁODNAĆ. 

CHŁODNIK, a, s.m. arbour, 
bower; 2) (in glass-houses), cooling 
pan; 3) any cooling drink. 

CHŁODNO, adv. rather cold. 

CHŁODNY, a, e, cool, i 



CHĘTKA, ki, 8. f. velleity, fancy, Przyjaźń jego codzień chłód 



mind 

CHĘTNIE, adv. willingly, fain. 

CHĘTNY, a,e, willing, fain, 
ready. 

CHEZA,y,*./-. ajade(u»/o.). 

CHIMERA, ry, s.f. (a fabulous 
monster), chimera; 2) chimera, 
whim, freak, caprice, maggot. Nić 
radzi się rozsądku lecz chimery, 
he is more guided by caprice , by 
whim than by reason. 

CHIMERO WAĆ, ruję, v.imp. 
to have starts of fancy, to be whim- 
sical. = CHIMERYCZEĆ. 

CHIMERYCZKA, ki, s.f. a 
whimsical , capricious woman. 

CHIMERYCZNOŚĆ , i , s. /. 
whimsey, odd fancy. 

CHIMERYCZNY, a, e, whimsi- 
cal, capricious, magoitv. Kon chi- 
meryczny, a restiff horse. 

CHIMERYK, a, s.m. a whimsi- 
cal , capricious man. 

CHINA, ny, s.f. peruvian bark, 
Jesuits powder. 

CHIŃCZYK, a, s.m. Chinese. 

CHINKA, ki, s.f. a Chinese wo- 
man. 

CHIŃSKI, a, e, Chinese. Chiń- 
szczyzna , articles of China. 

CHINY, n. pi. China. 

CHLASTAĆ, tam, v.imp. CHLA- 
SNĄC,nę, v.inst. to thwack, to 
bang. Chlasnąć kogo w pysk, to 
give one a box on the ear. Powi- 
nieneś był chłasnąć w pysk tego 
błazna, you should give that ras- 
cal a sound drubbing. 

CHLEB , a , s. m. bread. — ra- 
zowy, brown bread, household 
bread. — pszenny, white bread.— 
z masłem, butter and bread, — ła- 
skawy, pension. On niewart chle- 
ba, he is not worth the bread he 
eats. Wolę gnój wozić niż się po- 
dobnym sposobem dorabiać chle- 
ba, I had rather pick a dunghill for 



sza, his friendship gets cooli 
every day. 

CHŁODZIĆ, dzę, v. imp. to cool. 
— sic , to refresh one's self. 

CHŁODNĄĆ, nę, v. imp. to 
cool. 

CHŁOP, a, ff. m. peasant , coun- 
tryman. Żołnierz chłop wcMop.i. 
the choice men of an army, compa- 
ny of picked men. 

CHŁOPACZEK, ca a, CHŁOP- 
CZYK , yka , CHŁOPCZYK \ 
s.m. <lim. a prettv little b 
CHŁOPIĄTKO, CHŁOPIE. 

CHŁOPAK, a, s.m. lad, strip- 
ling. 

CHŁOPCZYSKO, ia , s.n. an 
uglv urchin. 

CHŁOPEK , pia , s. m. a poor 
worthv peasant. 

CHŁOPIEC, pca, s.m. bov. 

CHŁOPIĘCIA, i , boyish. 

CHŁOPISKO, ka, s.h. boor, 
churl , clown. 

CHŁOPKA, ki, s.f. country- 
woman. 

CHŁOPSKI , a , e , of a peasant ; 
2) rustic, churlish, clownish. 

CHŁOPSTWO, wa, s.n. pea- 
santry; 2) rusticity, churlis! 

CHŁOSTA, ty, s.f. whipping, 
flogging, stripes, bastinado. 
dzień chłosty, he deserves to b? 
bastinaded. 

CHŁOSTAĆ, TAM, r.iow. to 
whip , to flog, to lash. — dziecko. 
to whip, to flog a child. 

CHLUBA , by , s. f. honou: . 
dit. = CHEŁPA (old.). Bye chlu- 
ba swego wieku , kraju, rodziny^ 
to do honour or to be the pride of 
one's age, country, family. Z chlu- 
bą, with honour, reputably. 
co sobie za chlubę , to take pride 
in a thing, to glory in it. Vmrzet 
z chlubą or chlubnie, to die ho- 
nourably, on the bed of honour. 



CHA 

szukać w czem chluby* to glory, 
to pride one's self on a thing. Wy- 
razy honor , chluba, zaszczyt, 
dobre imię i chwalą niekiedy 
znaczą toż samo , the words ho- 
nour, glory, credit, repute and re- 
nown, are sommetimes synony- 
mous. 

CHLUBIĆ SIĘ, see CHEŁPIĆ 
SIĘ. 

CHLUBNIE , adv. honourably, 
creditably. 

CHLUBNY, a, e, honourable, 
creditable. 

CHŁUPATY, a, e, see KOSMA- 
TY. 

CHLUSTAĆ, tam, v. imp. CHLU- 
SNĄĆ , nę , v. inst. to splash , to 
squirt, to souse. 

CHŁYPAĆ, pam , v. n. — ocza- 
mi, to wink, to twinkle. seeMRU- 
C KO 

CHŁYSTAĆ,tam, v. imp. CHŁY- 
STNĄĆ,nij, v.inst. to quaff , to 
s>vnllow. 

CHŁYSTEK, tka, s.m. a beard- 
less boy, a sorry fellow, a poor 
wretch. 

CHMIEL, u, s.m. hop. W tern 
piwie za nadto chmielu , the beer 
is too much hopped. 

CHMIELINA, ny, s. f. the branch 
or tendril of hops. 

CHMIELNIK, a, s.m. CHMIE- 
LISKO, ka, s.ti. hop-field. 

CHMIELNY, a,e, brewed with 
hop. = CHMIELOWY. 

CHMURA or CHMARA , ry, s.f. 
cloud. Ich niesnaska była tylko 
przelotną chmurą , their quarrel 
was but a transient cloud. 

CHMURNY, a , e, cloudy, gloo- 
my, overcast. 

CHMUROWŁADCA, y, s.m. the 
master of the clouds (Jove). 

CHMURZYĆ, rzę, v.imp. to 
cloud. — się, to grow cloudy. 
Chmurzy się, the weather begins 
to be overcast. 

CIIMYZA, zy, s.m, a worthless 
nag , a jade. 

CHOĆ, adv. at least. Choć tro- 
chę, ever so little. 

CHOĆ^CHOCIAŻ, conj. though, 
although. — by nawet, even 
though. Uczciwy choć biedny, al- 
though he is a poor man, he is ho- 
nest. 

CHÓD, u, s.m. walk, gait. — 
okrętu, the trim of a ship. Znam 
go po chodzie, I know him by his 
gait. — konia , pace, see KROK. 

CHODAK, a, s. m. CHODACZEK, 
czka , dim. shoe made of the bark 
of a tree or of a hog's skin, clog. 

CHODZENIE, ma, s.n. walking, 
pace. 

CHODZIĆ, dzę, v.frea. to use, 
to walk or go. — do kościoła , to 
use to go to church. — piechotą , 
to go on foot. — za kirn , to follow 
one. — po francuzku, to dress 
after the french fashion. — z kim 
w zapasy, to vie, cope or contend 
with one. To dziecko nie umie je- 
szcze chodzić, this child cannot 
yet walk. Dzieci nie mają w czśm 



CHO 

chodzić , the children have no clo- 
thes to put on.Chodzić za kim krok 
w krok, to tread on one's heels. 
Chodził po pokoju, he walked up 
and down the chamber. Mądrze 
chodzi za tą sprawą , he has car- 
ried on the affair with a high hand. 
Chodzić za interesami, to be bu- 
sy, to be upon business. Po obie- 
dzie poszliśmy chodzić, after din- 
ner we went out to take a walk. 
co lu chodzi? what is the matter 
in question? Nie chodzi o małą 
rzecz, it is not a trifling concern or 
of small moment. Chodzić z dzie- 
ckiem , to be pregnant. 

CHOINA, ny, s.f. CHOINKA, 
ki , dim. pine-tree ; 2) pine-forest. 

CHOLEBAĆ, see KOLEBAĆ, 
KOŁYSAĆ. 

CHOLEWA, wy, s.f. CHOLE- 
WKA , ki , dim, the leg of a boot. 
Gęba jak cholewa, his mouth is 
like the leg of a boot = his conver- 
sation is obscene and scurrilous. 
Cholewki smalić do dziewczyny, 
to pay one's addresses to a girl, 
to court or woo her, to talk amo- 
rous nonsense. 

CHOMĄT, CHOMĄTO, a, s.m. 
horse's collar. 

CHOMIK , a , s. m. hamster rat. 

CHÓR, u, choir, quire. 

CHORĄGIEW, gwi, s.f. stan- 
dard , ensign , flag , banner. 

CHORĄGIEWKA, ki, s.f. pen- 
non, streamer. — na dachu, vane, 
weather-cock. — na okręcie, the 
vane of a ship , a weather flag. On, 
ona obraca się za każdym wia- 
trem jak chorągiewka, that man, 
that woman is a mere weather-cock. 

CHORĄGIEWNY, a, e, of a 
banneret. Szlachcic — , a baronet. 

CHORAŁ, u, s. m, church mu- 
sic , plain chant. 

CHORĄSTWO, wa, s.n. the 
office of standard-bearer; 2) the 
standard-bearer and his wife. 
CHORĄŻANKA, ki, s. f. the daugh- 
ter of a standard-bearer. 

CHORĄŻY, żego, s. m. stan- 
dard-bearer. 

CHORĄŻYNA, ny, s.f. the wife 
of a standard-bearer. 

CHORNY = CHÓROWY, a, e, 
choral. = CHÓRALNY. 

CHORO, adv. in bad health. 

CHOROBA, by, s.f. illness, 
sickness , distemper , disorder . 
complaint, disease, dziedziczna 
— , hereditary complaint , disease. 
Wstydliwa — , shameful disease. 
Namiętności są chorobami duszy, 
the passions are the maladies of the 
soul. — ciężka, a grievous dis- 
temper. — morska , sea-sickness. 
— Ś. Walentego , falling sickness , 
epilepsy. Bodaj go choroba! plague 
upon him! Idz do choroby! go 
and be hanged! 

CHOROBLIWOŚĆ , ci , s.m. 
sickly disposition. — umysłu , the 
infirm temper of mind, weakly mind. 

CHOROBLIWY, a, e, one who 
is easily subject to diseases, who 
often feels himself indisposed. 



CHR 



19 



CHOROWAĆ, nu*;, u. imp. to 
labour under a complaint. — na 
febrę, to be sick of a fever. — na 
oczy, to have sore eyes. — na gło- 
wę, to have the head-ache. — na 
zęby, to have the tooth-ache. C/eo- 
ruje z tęsknoty (za krajem) , he 
is home sick, he pines for home. 
Choruje na obrazy włoskie , he is 
picture-mad , he is excessively fond 
of the Italian pictures, that is his 
foible. 

CHOROWITY, a, e, sickly, 
infirm. 

CHORY, a, e, ill, sick. 

CHORY, rego, s.m. a sick body, 
a patient. 

CHÓRZYSTA, ty, s.m. chori- 
ster. 

CHOW, u, s.m. (bydła), bree- 
ding or rearing of cattle. 

CHOWAĆ, wabi, v.imp. to 
breed or rear; 2) to keep or pre- 
serve ; 3) to keep or observe ; 4) to 
hide or conceal; 5) to bury or 
inter.— bydło, to breed cattle. — 
pieniądze do kieszeni, to put 
money into the pocket. — miecz do 
pochwy, to sheathe the sword or 
return the sword into the scabbard. 
Chowaj twą radę na czas lepszy, 
keep your counsels for a fitter op- 
portunity. — w pamięci, to keep 
in mind. Chowaj Boże! God for- 
bid! Dzieci im się nie chowają 
(hodują), their children die when 
young. — przykazania Boskie, 
to keep or observe the command- 
ments of God. — tajemnicę, to 
keep a secret. — umarłego, to 
bury a dead body. — się , to hide 
or conceal one's self, to abscond; 
2) to play at seek and hide. 

CHOWANIEC, a, s.m. see WY- 
CHOWANIEC. 

CHOWANY, a,e, bred; 2) tame, 
domestic, see DOMOWY. 

CHRABĄSZCZ,6^CHRZĄSZCZ. 

CHRAMAĆ, mam, v.imp. to 
limp, to halt, to hobble. 

CHRAP, CHRAPY, pi. nostrils 
of a horse. 

CHRAP, u, s.m. CHRAPKA, ki, 
s.f. grudge, spite, rancour, ill. 
will. Mieć chrapkę na kogo, to 
bear one a grudge , to owe him a 
grudge or spite. 

CHRAPAĆ, hę, v.imp. CHRA- 
PNĄĆ, nę, v.inst. to snore, to 
snort. Chrapie aż się ściany trzę- 
są, he snores enough to make 
every thing tremble. Koń chrapie, 
the horse snorts. 

CHRAPAK, a, s.m. sleep, dał 
chrapaka,\vs fell asleep soundly. 
if am.). 

CHRAPAŁA , y, s. m. a snorer. 
(fam.). 

CHRAPANIE , IA , s. n. snore. 
— śmiertelne , a rattling in the 
throat 

CHRAPIAK,a, s.m, (abird.) % 
barbican. 

CHRAPIĘĆ, cia, s. m. a marshy 
ground covered with bushes. 

CHRAPLIWY, a, b, shrill, harsh, 
hoarse. 



*) CHR 

CHROBOTAĆ, tam, ci$, v.n. 
to grate , to jar, to rattle. 

CHROMAĆ , see CHRAMAĆ , 
KULAĆ. 

CHROMO, adv. lamely, hobb- 
tingly 

CHROMOSC,i, s.f. lameness. 
= CHROMOTA , CHROMANIE , 
bobbing , halting. 

CHROMY, a, e, lame, chrome 
dowody, insufficient proofs. 

CHRONIĆ, nię, v.imp. to shel- 
ter, to screen. — się, to take 
shelter , to fly for refuge. — się 
czeqo, to beware, to guard against. 
== UCHRONIĆ SIĘ , SCHRONIĆ. 

CHRONICZNY, a, e. chronical. 

CHRONOLOGIA, i, fis. chro- 
nology. 

CHRONOLOGICZNIE,adi?.chro- 

nologically. 

CHRONOLOGICZNY, a, e, 
chronological. 

CHROPAWO = CHROPOWA- 
TO, adv. roughly, ruggedly. 

CHROPAWOŚĆ = CHROPO- 
WATOŚĆ, i, s.f. roughness, rug- 
geddness. 

CHROPAWY --= CHROPOWA- 
TY, a, e, rough , rugged , knotty, 
knobbed. — styl , uneven , a rug- 
ged style, unpolished. Deski — , 
rough planks. 

CHROPOWACIEĆ, cieję, v.imp. 
to become rough. 

CHROPOWACIZNA, y, s.f. a 
Fugged surface. 

CHROŚCIANY , a , e , of brush- 
wood. 

CHROŚCIASTY, a, e, over- 
grown with brushwood. 

CHRÓŚCIEL, a, s.m. (a bird.), 
land-rail. 

CHRÓŚCINA, ny, s.f. shrub, 
bush, jungle, a covert. = CHRUST 
NIAK. 

CHRÓST,u, s.m. brushwood, 
underwood. = CHRUST. 

CHRUP! o nom. crack! 

CHRUPAĆ, pam, v.imp. to 
craunch or crackle , between the 
teeth. 

CHRUŚCIĆ, szczę, ścić, v.imp. 
to put up twigs. 

CHRYPIEĆ, pie, v.n. to have 
a- hoarse throat. 

CHRYPKA, ki, s.f. hoarse 
throat. Dostać chrypki, to grow 
hoarse, to get a hoarse throat 

CHRYPLIWY, see CHRAPLI- 
WY. 

CHRYSTUS, a, s.m. Christ, 
Messiah. — Pan, Lord Jesus. 
CHRYSTE! voc. for CHRYSTU- 
SIE ! o Christ ! used in prayer 

CHRYSTUSOWY, a, e, of Christ. 

CHRZĄKAĆ or KRZĄKAĆ, kam, 
v. imp. to grunt, to force up phlegm 
with a noise. 

CHRZAN , u , s. m. horse radish. 

CHRZĄSTKA, ki, s.f. cartilage, 
cristle. 

CHRZĄSTKOWATY, a, e, car- 
tilagineous. 

CHRZĄSZCZ, a, s.f. beetle, 
cock-chafer , maybug. 



CHU 

CHRZCIĆ , CHRZCI', , CHRZCZĘ , l3. 

imp. to baptize, to christen, to 
give one a nick-name. 

CHRZCICIEL, a, s.m. baptist. 

CHRZCIELNICA, cv, s.f. bapti- 
stery, font. 

CHRZCINY, n , pi. the ceremo- 
ny of baptism , christening. 

CHRZCZONY, a, e, baptised. 

CHRZEŚCIANIN , a , s.m. nie, 
pi. christian. 

CHRZEŚCIANKA, ki, s.f. a 
christian woman. 

CHRZEŚCIAŃSKI, a, e, chri- 
stian. 

CHRZEŚCIAŃSTWO , wa , s. m. 
christianitv : 2) Christendom. 

CHRZESTNY, a, e, baptismal. 
— ojciec, god-father. — matka , 
godmother. — syn , godson. — cór' 
ka, god-daughter. — tmie, chri- 
stian name. — woda, baptismal 
fonts, watrr. 

CHRZEST, chrztu, s.m. bap- 
tism. Trzymać dziecię do chrztu, 
to stand god-father or god-mother 
to a child. — krwi , the baptism o! 
blood. 

CHRZĘST, u, s.m. Rattle, 
clatter. 

CHRZĘSTAĆ — CHRZĄS i AC , 
tam , szcze , v. n. to rattle , to clat- 
ter, to clash. 

CHRZYPAĆ, see CHRYPIEĆ. 

CHRYZMO, a, s.n. chrism, 
holy oil. 

ĆHUĆ , i, s. f. lust, concupis- 
cence. 

CHUCHAĆ, cham, v.n. CHU- 
CHNĄĆ, nę, v.inst. to breathe, to 
blow. — 10 palce, to blow one's 
fingers. Chuchnąć warcaba , to 
huff a man at draughts. Chuch I 
I blow you ! Chuchać nad kim , to 
fondle, to make much of. Ta ma- 
tka chucha nad swoją córką, that 
mother takes great care of her 
daughter. 

CHUCHRAK,a, s.m. a gaunt, 
emaciated man. 

CHUCHRO, ra, s.n. the guts 
of fish , milt, the soft roe of a fish. 

CHUDAK,a,s.w?. CHUDACZEK. 
czka , dim. a lean, meagre fellow, 
poor wretch. 

CHUDERLAWY, a, e, somewhat 
lean. 

CHUDEUSZ , a, s. m. poor devil, 
poor body. =- CHUDAK. 

CHUDNĄĆ, nę, v.n. to grow 
lean. On codzień chudnie, he 
grows thinner every day. 

CHUDO , adv. leanly ; 2) poorly, 
meanly, miserablv. 

CHUDOBA , y, V f. a modest for- 
tune , small property. 

CHUDY, a, e, lean, meagre, lank, 
gaunt; 2) poor, indigent. — pa- 
chołek, a poor wretched fellow. 
Z chudą twarzą, meagre, lean 
faced. — jak szczep, jak deska, 
jak śledź , as lean as a church 
mouse, as a whipping post. — 
mięso , lean meat , — styl , meagre 
style, jejune discourse. 

CHUDZIĆ , dzę , v. imp. to make 
lean. Niektóre pokaźny chndzą, 



CHW 

the use of some kinds of food ma* 
kes one fall awav. 

CHLDZICCHNY = CHUDZif - 
TEŃKI, a, very lean, baring 
hing but skin and bones. 

CHUSTA, tv, s.f. a piece o! 
linen, akierchief. CHUSTY, t. pi. 
linen. Zbladł jak chusta, he grew 
pale as death. 

CHUSTAĆ,tam, v.imp. to whirl 
round in the air, to swing, to se< - 
saw. — sie , to swing one's self, i 
HOJDAĆS1E. 

CHUSTAWKA, K\,s.f. » 
= HO.IDAWKA. 

CHLSTKA, ki, S.f. CHUSTE- 
CZKAMI, dim. handkerchief. — 
na szyję, neckcloth, cravat, do no- 
sa , pocket or snuff-handkerchief. 

— biala, kulorowu, a white, a 
coloured handkerchief. 

CHWAŁA, ły, s.f. praise, laud; 
2) glory , renown , 3) adoration . 
worship. — Boża , the worship of 
God. Bogu cAt0dta,God be praised. 
Oddać chwałę, to bestow prais< . 

— próżna, vain glory, ostentation, 
conceit. Dać — prawdzie, to give 
or render glory to truth. Szuka' 
z czego — y, to glory in a thing, 
to take pride in a thing, to 
one's self upon it. 

CHWALCA, «v, s.m. pana- 
ris! , encomiast. Jurgieltoicy — , 
a hireling praiser. 

CHWALEBNIE adv. laudablv. 

CHW \LLB.\OS(':, i, s.f. prate- 
worthiness, laudabłen 

CHWALKDM, a. l, pnk 
thy, laudable. 

CHWALIĆ, if;, v.im]). to prai- 
se , to commend. — Boyu , ta 
or worship God. com- 

mend or praise one' self; 2) to 
boast, to glory. — tif ze swych 
bogactw, to boast of one's riclns, 
to glory in them. Za nadto go 
chicalaic, you cry up that man 
greatly. Nie chwaląc się, lepiej to 
umiem od ciebie, without vani!\. 
vanity apart, I known more about 
that subject than you. Zrobił trn 
usługę, ale się zbytnie chwali, 
he has rendered me a sen ice but 
he boasts too much of it. 

CHWAŚCISTY. a, e, weedy. 

CHWAST, r, a.m. weed. 

CHWIAĆ, wieję, v.imp. to ma- 
ke to reel, to shake. Chwieje się. 
tylko co nie padnie, he staler-. 
he is on the point, of falling.— 
głową , to nod or shake the head. 

— sic, to waver, to totter. — tie 
w swych przedsiętozięciach , to 
be wavering or irresolute in one's 
undertakings. Chwieje się wstvych 
odpowiedziach , he falters in his 
answers, he contradicts or dis- 
agrees with himself. 

CHWILA , 1 1 , S. f. CHWILKA. 
ki, dim. awhile, a moment Co 
chwila, every moment. Z a chwi- 
lę , in a moment. 

CHWOSTAĆ, ostał. , oszcze, v. 
imp. to whip, to Dog, to lash. 

CHWOSZCZE,A, s.n. horse- 
tail , shave-grass (bot.). 



GHY 

CHWOSZCZANKA,ki,s./". horse- 
uil , shave-grass. 

CHWYTAĆ, tam, v.imp. CHWY- 
CIĆ, cę, v.prf. to lay or catch 
hold , to grasp , to gripe. Chwycił 
mnie za ramię , he laid hold or 
caught hold of my arm. Chwycono 
złodzieja, they apprehended the 
thief. Pies chwycił go za nogę, 
the dog snapt his leg.Chwycii go za 
ie.b , he laid hold of or fastened on 
his hair. Chwycić się z kim za 
barki, to grapple or close with 
one. Chwytać co jeden przed dru- 
gim, to scramble for a thing. Chwy- 
cił się pijaństwa , he betook him- 
self to drinking. Kot chwycił ka- 
narka, the cat has clutched the 
canary bird. 

CHWYTNY, a, e, catching, 
grasping, prehensile. Ogon chivy- 
tny, prehensile tail. 

CHYBA, conj. except, unless. 
Nie mogę tego zrobić, chyba że 
mi pomożesz, I cannot do it unless 
vou help me. 

CHYBA, y, s. f. see UCHYBIE- 
NIE. 

CHYBAĆ SIĘ— CHYBOTAĆ SIĘ, 
bam się , bocę się , v. imp. CHY- 
BNĄĆ SIĘ , nę się , v. inst. to reel 
to and fro , to swing or wave to 
and fro. 

CHYBANIE , a , s.n. swinging , 
waving. — powozu, the swinging 
of a carriage. — lodzi, the rocking 
of a boat. 

CHYBIAĆ, biam, v.imp. CHY- 
BIĆ, bię, v.prf. to miss, to fail. 
— do celu, to miss the mark in 
shooting, Chwali się , że na pię- 
tnastu strzałach, ani razu nie 
chybił, he boasts that he shot 
fifteen times without a miss. — 
to słowie , to fail in one's word or 
promise. Człowiecza rzecz jest 
chybiać, all men are subject to 
failings. — swego obowiązku , to 
fail in one's duty. — terminu or 
nie stawić się na czas , to break 
an appointment. Chybiła go na- 
dzieja , he has been disappointed 
in his expectation. Chybiły uro- 
dzaje , the crops failed or miscar- 
ried. Nie chybi cię szubienica, 
thou wilt be hanged without fail. 
Ogromnie mu chybiłeś , you have 
offered him a grievous offence. 

CHYBKO , CHYBKI , see SZYB- 
KO, SZYBKI. 

CHYBNOŚĆ, i, s.f. liableness 
tó fail or miss. 

CHYBNY, a, e, missing, failing; 
2) disappointing, baffling.— strzał, 
a bad shot. 

CHYC ! onom. hop ! Chyc przez 
row , he landed on the other side 
of the ditch at a leap. 

CHYCH , u , s. m. titter , giggle. 
Będziesz (u miał chychy, you'll 
be in no humour for laughing. To 
nie chychy, that is no matter for 
laughing, that is no trifling business. 
(vulg.). 

CHYCHOTAĆ, see CHECHO- 
TAĆ. 



CIA 

CHYCHOTKĄ, i, s.f. laughter, 
a laughing woman, jeerer, merry 
person. 

CHYL , u, s. m. chyle (physioi); 
2) eminent place, hilLStal na chylu, 
he stood on an eminence , viz. ex- 
posed to the eyes of all , he ven- 
tured his life and fortune. 

CHYLIĆ lę , v. imp. to bend, to 
bow. — się , to bend , to stoop ; 2) 
to be on the decline , to decay. = 
ZNIŻYĆ. 

CHYŁKIEM , adv. in a sneaking 
manner. Wymknąć się chyłkiem , 
to sneak away. 

CHYNAĆ, v.imp. see SKŁA- 
NIAĆ SIĘ. 

CHYTBEK , rka , CHYTRZEC , 
rzca , s. m. a cunning blade. To 
chytrek nie lada, he is a sly rogue. 

CHYTRO = CHYTRZE, adv. 
cunningly, craftily. 

CHYTROŚĆ, i, s. f. cunningness, 
craftiness, sliness. 

CHYTRY, a, e, cunning , crafty, 
sly. 

CHYTRZEĆ, rzeję, v.imp. to 
grow cunning. 

CHYŻO, adv. swiftly, nimbly. 

CHYŻOŚĆ, i, s.f. swiftness, 
nimbleness, fleetness, velocity. 

CHYŻY, a, e, swift, nimble, 
fleet. 

CI , abr. =f TOBIE, for vou. dat. 
of TY. 

CIĄĆ , tnę , v. imp. to hew, to 
smite ^ to strike. — w kawały , 
to cut in pieces. — kogo przez 
twarz , to cut or slash one over 
the face. — drzewa , to fell or cut 
down trees. — komu prawdę , to 
tell one the plain truth. Ciął mnie 
w głowę , he smote or struck me 
on the head. Tnie mazura, he 
dances the mazurka. Tnie kielich 
po kiełichu, he quaffs, he tosses 
off many glasses of liquor, he gulps 
them down (fam.). 

CIĄG, u, s. m. draught ; 2) course 
or space of time , interval. W cią- 
gu dnia , in the course of the day. 

— wiatru, draught of air. Ciąg 
czyli przelatywanie ptaków, the 
passage or migration of birds. Dal- 
szy ciąg, continuation, sequel. 
Jednym ciągiem , at one stroke or 
dash. 

CIĄGIEM = CIĄGLE, adv. con- 
tinually, 

CIĄGŁOŚĆ , i , s. f. disability, 
ductility, extensibility. 

CIĄGŁY, a, e, continual , inces- 
sant. Ciągły gość, (fig.), a constant 
and assiduous visitor. 

CIĄGNĄĆ, fę, v. ipmf. to draw, 
to pull ; 2) to dilate , to extend. — 
kogo za płaszcz lub za rękaw, 
to pull one by the cloak or by the 
sleeve. — kogo za uszy, to pull one 
by the ears. — wodę , to draw wa- 
ter. — loteryą, to draw a lotery. 

— korzyść, to derive a benefit, 
to reap an advantage. Konie co 
wóz ciągną, horses that draw a 
cart. Wojsko ciągnęło w tę stronę, 
the army marched or went towards 
such a place. 



CIE 



21 



CIĄGOWY, see POCIĄGOWY, 
CUGOWY. 

CIAŁO, ła, s.n. body, flesh, 
JSoie Ciało, Corpus-Christi-day. 
Zawiść idzie za cnotą jak cień 
za ciałem, envy is inseparable 
from virtue as shadow is from bo- 
dy. Ma kształtne ciało , he is a 
well shaped man. Ciała niebie' 
skie, celestial bodies, stars. 

CIAPA, i»y, s. m. driveller, milk- 
sop, humdrum. 

CIAPAĆ , pam , v. imp. to strike 
slowly, with an axe. Ciapu groch 
ciapu kapusta , a person who ne- 
ver thinks for himself, but always 
adopts the opinions of those pre- 
sent (prov.). 

CIARKA, \,s.f. chill, shudder. 
Aż mię ciarki przechodzą, it ma* 
kes my skin creep. 

CIARLATAN , a , s. m. mounte- 
bank , quack, charlatan. — polity* 
czny, a political quack, see SZAL* 
BIERZ. 

CIAŚNINA , NY, s.f. strait,frith. 
CIASNO , adv. straitly narrowly 
tightly. 

CIASNOSĆ, i, s.f. straitness 
narrowness. 

CIASNY, a, e, strait, narrow 
tight. — głowa, a bluntheaded, 
thickskulled fellow. Zapędzić ko- 
go w ciasny kąt lub w kozi róg, 
to leave one no hole to creep out 
at. — dłoń, a close-fisted man; 
Ciasno mu, he is pinched, redu- 
ced to straits. 

CIASTECZKO = CIASTKO, ka« 
s.n. dim. cake, pastry. 
CIASTO, ta, s.n. dough, paste. 
CIĄŻ=CIĄŻA, ży, s. f. pregnan- 
cy. Żona jego w ciąży zostaje, 
his wife is big with child or in the 
family way. Zastąpiła lub zaszła 
w ciążę od trzech miesięcy, she 
is gone three months with child. 
Zaszła w ciążę od niego , he has 
got her with child. 

CICHACZEM, adv. silently, by 
stealth. Zrobił to — he did it un- 
derhand. Mówią o tern — it is but 
whispered about. 

CICHO = POCICHU, adv. silen- 
tly, quietly; 2) in a low voice. 
Z cicha pęk , a dissembling knave. 
CICHOCHOD, a , s. m. sloth. 
CICHOŚĆ, i, s.f. stillness, si- 
lence. 

CICHUCHNY = CICHUTKI = 
CICHUTEŃKI = CICHUSIEŃKI , 
A , e , quite still , stockstill. 
CICHY, a, e, still , quiet. 

CIEC, KĘ, CZESZ, CZE, CZEMY, 

óie , ką , v. imp. to run or leak. 
Ciecze mu z nosa, his nose runs 
or drops. Ciecze z dachu, the 
eaves drop. Beczka ciekąca , a 
leaky cask. 

CIĘ, CIEBIE, see TY. 

CIĘCIE, iA, s.n. cut, slroke, 
blow. 

CIECIORKA, i, s.f. hen of the 
heath-cock. 

CIĘCIWA, wv, s.f. string of a 
bow; 2) chord of any arch of a" 
circle. 



22 



C1E 



CIECZ , y, s. f. fluid , fluidity. 

CIECZENIE , ia , s.n. running, 
droping. 

CIECZKA, ki , *. f. the season of 
rutting. 

CIĘGA, gi, stripe, lash. Dostał 
cięgi* (Jam.), he has been trounced, 
soundly horsewhipped , severely 
punished. 

CIEK, see CIECZENIE. 

CIEKAĆ SIĘ, kam się, v.imp. 
(said of wolves and dogs), to go 
proud. Suka deka się, a proud 
bitch or a bitch that goes to heat. 

CIEKĄCZKA, i, s.f. see BIE- 
GUNKA. 

CIEKAWIE , adv, curiously, in- 
quisitively. 

CIEKAWOŚĆ, i, s.f. curiosity, 
inquisitiveness. 

CIEKAWY, a, e, curious, in- 
quisitive. Za nadto ciekawy, over- 
curicus. la książka jest bardzo 
ciekawa, this book is very inte- 
resting. Pokaż, ciekawi) jestem 
widzieć co zrobiłeś, show me what 
thou hast done , for I long to see it. 
Pan — , an inquisitive fellow. Pani 
— a, an inquisitive woman, a busy- 
body (Jam.). 

CIEKŁOŚĆ, u s.f. fluidness. 

CIEKŁY, a, e, fluid. 

CIELAK, a, CIOŁEK, łka, s. m. 
bull-calf. 

CIELĄTKO, ka, s.n. dim. a 
tittle calf; 2) a moon-calf, a ninny. 

CIELĘ , ęcia , s. 71. ęta , pi. calf. 
Beczeć jak — , to cry like a 
sucking calf, albo like a church 
spout. 

CIELEC, lca, s.m. the molten 
calf. 

CIELĘCINA, ny, s.f, CIELĘ- 
CINKA , ki , dim. veal. 

CIELĘCY, a, e, of a calf. Pie- 
czenia cielęca, roast veal. Skoi'a 
— , calPs leather. Nogi cielęce, 
calves' feet. 

CIELEŚNIE , adv. bodily, corpo- 
rally ; 2) carnally, sensually. 

CIELESNOŚĆ, i, s. f. carnality, 
sensua'.itv. lust. 

CIELESNY, a, e, bodily, corpo- 
ral; 2) carnal, sensual, lustful. 

CIELIĆ SIĘ , lę się , v. imp. to 
calve. 

CIELICA , cy , s. f. CIELICZKA , 
hi, dtm. heifer. 

CIELISTOŚĆ,i, s.f. corpulence; 
2) fleshcolour. 

CIELISTY, a, e, fleshy,plump; 
2} (leshcoloured. 

CIELNY, a, e, big with calf. 

CIEMIĘ , enia , s. 7?. the crown 
or top of the head. Nie w ciemię 
bity, he is not easy to be deceived 
or imposed upon. 

CIEMIĘGA, gi, s.m. a tire- 
some, dull fellow. 

C1EMIENITJCHA,chy, s.f. the 
scurf or scab on children's head, 
crust, eschar. 

CIEMIERZYCA, cy, s.f. helle- 
bore, sneezcivort. 

CIEMIĘŻCA, cv, CIEMIĘŻY- 
CIEL, a, s.m. oppressor. 

CIEMIĘŻYĆ , że , v. imp. to op- 



CIE 

press. Biada tym co ciemiężą! 
woe to the oppressors ! 

CIEMNAWO, adv. duskilv. 

CIEMNAWY, A, e, duskish. 

CIEMNIA, i, s.f. darkness, 
obscurity (poet.). 

CIEMNICA, cy, s.f. a dark 
prison. 

CIEMNIEĆ, hue, v.n. to grow 
dark ; 2) to tarnish , to grow dull ; 
3) to grow blind , to lose the sight 
Ciemnieje, it begins to grow dark, 
it draws towards night. Kiedy ro- 
zum ciemnieje, when the reason 
is darkened. 

CIEMNIUCHNY = CIEMNIU- 
TKI = CIEMNIUTENKI — CIEM- 
MNIUSIEŃKI— CIEMNIUSIENIE- 
CZKI, e, intensive, quite dark, 
dark as night. 

CIEMNO, adv. darkly, dimly, 
obscurely. Tu ciemno jak w komi- 
nie , it is as dark as pitch here. 

CIEMNOBŁĘKITNY, a, e, dus- 
ky-blue , dark blue. 

CIEMNOCZERWONY, a, e, 
dusky-red. 

CIEMNOŚĆ, i, CIEMNOTA, ty, 
s. f. darkness , obscurity. — oczu , 
blindness. — plci, darkness of com- 
plexion. Ciemnota, ignorance. 

CIEMNOZIELONY, a, e, dork- 
green , sea-green. 

CIEMNOŻÓŁTY, a. e, dark- 
yellow, filcmot. 

CIEMNY, a, e, dark, dim, ob- 
scure; 2) blind; 3) ignorant. Pro- 
roctwa, wyrocznie zawsze były 
ciemne, the prophecies, the oracles 
were always dark. Ten pisarz — , 
this author is obscure , affects ob- 
scurity. 

CIEN, ia, s.m. shade, shadow; 
2) CIENIE, łów, pi. spirit, ghost, 
manes; 3) protection, shelter; |j 
a stuffed bird by means of which 
other brids are decoyed. Drzewa 
dają cień mily, the trees afford a 
pleasing shade. Życie jak cień mi- 
ja , life passes away like a shadow. 
Ledwie cień z mego został, he is 
but the shadow of himself, of what 
he was. Cień tego czern by lem nie- 
gdyś , the goast of what I was. Lę- 
kać się xolasnego cienia, to be 
afraid of one's own shadow. Pod 
cieniem tak potężnego pana, un- 
der the shadow of so powerful a 
master. Mają tylko cień ivolnosci, 
they have nothing but the shadow 
of liberty. 

CIENIOWAĆ , niuję , r. imp. to 
shade , to blow different colours. 

CIENIOWANIE, ia,s. n. shadow- 
ing. 

CIENIOWY, a, e, of the shade. 

CIENISTOŚĆ, i, s.f. shadiness. 

CIENISTY, a , e , shady, sha- 
dowy. 

CIENIUCHNY- CIENIUSIEŃKI 
= CIENI UTKI = CIENIUTEŃKI^ 
CIEN1UTENIECZKI , a , e , inten- 
sive, very thin , tenuous. 

CIENNIK , u , s. m. a shadv spot. 

CIENKI, a, e, thin. 

CIENKO , adv. thinly. 

C1ENKONOGI, a, e, thin-legged. 



CIE 

CIENKOŚĆ, \,s.f. thinness. 

CIENKUSZ, a , s.m. small beer, 
table beer. 

CIEPŁA WOŚĆ, i, s.f. luke- 
wanness, tepidity. 

CIEPŁAWY, a, e, lukewarm 
tepid. 

CIEPLEĆ, leję, v.n. to grow 
warm. 

CIEPLICE, mc, s.f. hot baths. 
see ŁAZIENKI. 

CIEPLIK, a, s.m. caloric 

CIEPŁO, adv. warmly, warm. 
Trzymać się ciepło, to keep on^'s 
self warm. 

CIKPŁO, ła, CIEPŁOŚĆ, i , s n. 
warmth. 

CIEPŁOMIERZ, a, s. m. thor- 
mometer. 

CIEPŁORODNY, a , e, calorific. 

CIEPLUCHNY = CIEPLUTKI 
CIEPLUSIEŃKI, a, e, Intensive, 
very warm. 

CIEPŁY, a, e, warm. Trafić na 
cieple nóżki, to find any one in 
his bed. 

CIERLICA , cv, S. f. flax-brake. 

CIERŃ, ia, s,m. thorn. CIEK- 
NIE, xi, pi. thorn-bush, bran 
brier. Zaklol sobie pala: 
niem, he has had a ikon in his 
finger. 

CIERNIĆ, nię, r. imp. to enclose 
with a thorn-hedge. 

CIERNIK, a, s.m, thornbo.k 
(a fish.). 

CIERMOROG, a, s.m. h «- 
back [a fish.). 

CIERNISTY or CIERNIOWY, a. 
r, thorny. Korona cicrmowa, the 
crown of thorns. Jest to przed- 
miot ciernisty, it is a thorn; 
a ticklish case. 

CIERPIEĆ, pię, v. imp. to suffer, 
to bear , to endure. Cierpieć ból . 
to suffer, to endure pain, to be fall 
of pain. — biedę, to be in mixn. 
— 60/ głowy lub nogi, to fed'-, 
pain in one's head or foot. Dla 
dowozu żywności wojsko i 
ucierpiało podczas pochodu , the 
army suffered a great deal on its 
inarch for want of provision-,. 
Cierpieć, wycierpieć oblężenie, 
atak, to stand a siege, to stand an 
assault Cierpię, widząc i 
w tern położeniu, it grieves 
see you in that situation. Zboże 
ucierpiało {od deszczu) bardzo, 
the corn has suffered greatly or Is 
very much damaged. Nis inog- 
cierpieć go, lean not abide, or 
endure that man. see ZNOSIĆ , 
ZNIEŚĆ, ŚCIERPIEĆ. 

CIERPIENIE, ia, s.n. suff 

CIERPIĘTLIWOŚĆ,!, S.f. 
sufferance. 

CIERPKAWY, a, e, somewhat 
crabbed. 

CIERPKI , a , e , crabbed , sour , 
tart; 2) peevish, surly. Ten czło- 
wiek jest — , this man is very (in- 
tractable. 

CIERPKO , adv. crabl^dly , 
sourly, tartly ; 2) pecvishh 
lily. 

CIEPKOŚĆ,!, s.f. craMxKlm-ss. 



CIE 

sourness, tartness, acrimony; 2) 
peevishness, surliness. — chara' 
eteru, sullenness of temper. — o- 
wocu , tartness of fruit. 

CIERPLIWIE, adv. patiently. 
Zńeść przygodę cierpliwie, to 
bear one's misfortune patiently. 

CIERPLIWOŚĆ, 1, s.f. patience, 
sutferanee. 

CIERPLIWY, a, e, patient. 

CIERPNĄĆ, nę, v.n. to grow 
stiff. Nogi mi cierpną, my legs 
are gtlfc see DRĘTWIEĆ. 

CIESAĆ= CIOSAĆ, szę, v. imp. 
to bew, to square. 

CIESIELCZYK, A, s.m. jour- 
neyman , carpenter. 

CIESIELSKI , a , e , of a carpen- 
ter. — robota, carpenter's work. 

— pomocnik, carpenter's mate. — 
scy robotnicy, carpenter's crew. 

CIESIELSTWO, wa, s. n. CIE- 
SIELKA ,ki,s. f. carpentry. 

CIEŚLA, li, s.m. carpenter; 2) 
{an insect) , cerambvx. 

CIEŚLARKA, ki,«./". a carpen- 
ter's wife. 

CIEŚŃ, i, s. f. strait, narrow pass, 
2.) difficulty, straits. 

CIEŚNINA, see CIAŚNINA. — 
gibraltarska, the straits of Gibral- 
tar. 

CIESZYĆ , szę , v. imp. to com- 
fort, to console. — się, to be glad, 
to rejoice , to delight. Cieszyć się 
z przyjaciółmi, to enjoy one's self 
with one's friends. — iccześnie, 
to anticipate pleasure , to promise 
one's self pleasure. 

CIESZYCIEL, a, s.m. see PO- 
CIESZYCIEL. 

CIETRZEW, ia, s.m. black 
grouse, heath cock. 

CIĘTY, see CIĄĆ. Cięty jest, 
he is tipsv, a little flustered. 

CIĘŻA ; see CIĄŻA. 

CIĘŻAR , u , s.m. weight , bur- 
den, load. 

CIĘŻARNOŚĆ, see CIĄŻA. 

CIĘŻARNY, a, e, pregnant, big 
with child. 

CIĘŻEĆ, żeję, v.n. to grow 
heavy. 

CIĘŻKI, a, e, weighty, heavy, 
ponderous; 2) hard, difficult; 3) 
grievous. — a praca, a hard work, 
a painful labour. — i obowiązek , 
a toilsome, laborious study, task. 

— ie czasy, difficult, hard, bad 
times. — t człowiek, a harsh , un- 
feeling man. — styl, a rugged style. 

CIĘŻKO , adv. heavily. — nam , 
we are in a critical situation. 

CIĘŻKOMIERZ, a, s.m. baro- 
meter. 

CIĘŻKOŚĆ, i,s.f. weight, hea- 
viness, gravity; 2) hardness , diffi- 
culty ; 3) dulness , unwieldiness. 

CIĘŻYĆ , żę , v. n. to weigh , to 
sit or lie heavy, to hang heavy. To 
mi cięży na sercu, na sumieniu, 
it lies heavy upon my heart, upon 
my conscience. Jadło cięży na żo~ 
łądku, that meat lies heavy upon 
the stomach. Sekret mu cięży, a 
secret is too heavy for him , is a 
weight upon him. To mi cięży na 



CIU 

sercu, that lies heavy upon my 
heart. Występek— na głowie zbro- 
dniarza, the crime bears heavy on 
the head of the criminal. 

CIOŁEK, see CIELAK. 

CIOS, U, S.m. stroke, blow; 2) 
misfortune, calamity; 3) freesto- 
ne. Zadać — , to deal a blow, to 
level a blow. 

CIOSAĆ, seeCIESAĆ. 

CIOSOWY, a , e , hewn. — ka- 
mień, hewn stone, free-stone. 

CIOTECZNY, a , e, of the aunt. 

CIOTKA, ki, s. f. CIOCIA = 
CIOTDLA = CIOTUNIA, i, dim. 
aunt. 

CIS , u , s. m. yew, yew-tree. 

CISAWY, a, e, of a chesnut co- 
lour (horse). 

CISKAĆ, ka, v.freq. CISNĄĆ, 
nę , v. inst. to throw , to cast , to 
fling, to hurl. — kamienie, to 
throw stones. — pocisk, to cast, 
fling or hurl a dart. — promienie, 
to cast beams. — blask, to cast a 
lustre. — pieniądze, to throw or 
fling away one's money. Ciskać się 
ze złości, to fret, to fly into a 
passion. — się na ogień wśród 
nieprzyjaciół, to run headlong 
among the enemy. Cisnąć się na 
kogo , to fall foul upon one. — się 
komu do nóg, to cast or throw 
one's self at another's feet. Morze 
ciskało nami przez trzy dni i no- 
cy bez ustanku , we were tossed 
on the sea for three days and three 
nights running. 

CISNĄĆ, nę, v.imp. to press, 
to sqeeze, to pinch. Trzeioiki 
mnie cisną , my shoes pinch me. 
i Cisnąć kogo za rękę, to squeeze 
one's hand, to shake hands with 
him. — do piersi , to clasp to one's 
breast. Ciśnie się w dobre towa- 
rzystivo, he insinuates himself 
[ into the best companies, or he 
j thrusts himself in every where. 
Cisną nas podatki, we are over- 
whelmed with taxes. Cisnąć się do 
czego, to flock, throng or crowd 
to. wszędzie się ciśnie , he intru- 
des or creeps in every where. Różne 
myśli cisnęły mu się do głowy, a 
thousand thoughts rushed upon his 
mind. 

CISOWY, a, e, of the yew- 
tree ; 2) like the colour of that tree. 

CISZA, szy, s. f. stillness, calm- 
ness; 2) quietness, tranquillity. — 
morska , a calm at sea. 

CISZKIEM, adv. silently, bv 
stealth. 

CIUCIA , i , s.m. a word of en- 
dearment in speaking to little dogs. 

CIUCIURABKA, ki, s.f. blind- 
man's buff. 

CIUŁAĆ, łam, v.imp. to scrape 

j up , to save or lay up. Żyje z tego 

co uciuła, he lives upon his savings. 

CIUPA, py, s.f. a little paltry 
room; 2) prison-room; 3) silly man, 
a regular booby. 

CIURA, ry, s.m. (obsolete), a 
retainer to the camp or camp fol- 
lower. Obozowa — , black-guard, 
tlie stragglers of an array. 



CO 



23 



CIURCZEĆ, gżę, v.n. to gush 
or run in a continuous stream. 

CIURKIEM , adv. in a stream. 
CIŻBA, by, s.f. throng, crowd. 

CIŻMY, żem, pi. half-boots. 

CKLIWIE , adv. nauseously, 
squeamishly. 

CKLIWOŚĆ,i, s.f. nauseous- 
ness, squeamishness , qualm. Aż 
mię ckliwość bierze słuchając cie- 
bie, the heraing of your words 
makes my stomach rise, that is 
disagreeable, nauseous. 

CKLIWY, a, e, nauseous, squea- 
mish , fulsome. 

CKNĄĆ SIĘ or CKNIĆ SIĘ, v. 
imp. to have a squeamish stomach. 

CŁO, cła, s.n. toll, custom- 
house, duty. Płacić — to pay the 
custom. 

ĆMA , ćmy, s.f. darknes; 2) (an 
insect) , moth. — ludu , a swarm of 
people. W ćmach nocy, through the 
gloom , obscurity of the night. 

CMENTARZ, a, s.m. church- 
yard, burial-ground, cemetery. 

ĆMIĆ , ćmię , v. imp. to darken , 
to dim, to obscure; 2) to dazzle. — 
się, to grow dim or overcast. Ćmi 
mu się w oczach, he is dim-sighted. 
Ćmi mu się w głowie, his ideas 
are not quite clear. 

CMOKAĆ, kam, v.n. CMOK- 
NĄĆ nę, v.inst. to smack with 
the lips. 

CNOTA, ty, s.f. virtue. Jestto 
cnota nad cnotami trzymać język 
za zębami (prov.), the greatest 
virtue is to hold one's tongue. — 
w koniu, w psie, the qualities of 
a horse , of a dog. Z konieczności 
robić cnotę, to make a virtue of 
necessity. 

CNOTLIWIE, adv. virtuously. 

CNOTLIWOŚĆ , i, s.f. virtuous 
life, love of virtue. 

CNOTLIWY, a, e, virtuous. 
CNY, a, e, upright, worthy, ho- 
nourable. 

CO, gen. czego, dat. czemu, 
ace. co, instr. czym, loc. w czym. 

1) Relat. pronoun, what. Zważ 
co ci mówię, mind what I say to 
you. Weź co ci się podoba , take 
what you please, me wiesz na 
czem zależy praivdziioa przy- 
jaźń, you do not know wherein 
true friendship lies or in what it 
consists. 

2) Inst. pron. Coonmówi? what 
does he say? Co to za człowiek? 
whatman is this? Czego chcesz? 
what would you have , or what do 
you want? Co ci do tego? what is 
that to you? 

3( It is used instead of the re- 
lative pronoun KTÓRY, a, e, and 
is rendered into cnglish by : that 
who, which, what, and sometimes is 
not translated at all. Człowiek co- 
ście go widzieli, the man that or 
whom you saw. Kobieta co ją ko- 
cham, the woman I love. Miejsce 
co jest niezdrowe, the place which 
is unwholesome. Książka coś mi 
obiecał , the book which you pro- 
mised me. Proszę przyjąć dar co 



2* COG 

ę% posyłam, pray accept of the 
present I send you. 

4) €0 TYLKO = TYLKO CO , 
scarcely, hardly, no sooner, just. 
Co tylko wymówił te slowa, these 
words were scarce out of his mouth. 
Tylko co słońce zaszło, ruszyli- 
śmy w dalszą drogę, no sooner 
did the sun rise than we set out to 
proceed on our jouruey. Tylko co- 
śmy przyszli, we are just come 
in. Tylko co usnęli, they have just 
fallen asleep. Tylko co z mm mó- 
wiłem , I spoke just now with him. 

5) TYLKO CO, nearly, well nigh. 
Tylko co się nie zabił, he was 
near or well nigh being killed. 
;\flko co się nie poczubili , they 
had like to have gone by the ears 
together. Tylko co go nie widać, 
he will come by and by. 

6) CO — TO , stand for IM — 
TEM. Co starsze wino to lepsze, 
the older wine is, the better it is. 

7 ) co — TO, is sometimes ren- 
dered by : instead of. Coby mini 
pracoioać to się bawi, instead of 
working he plays. Coby miał ml 
dać złota to mi dal srebra, in- 
stead of gold he gave me silver. 

8) CO, stands for : ILE TYLKO, 
ILE JENO. Ucieka co mu sit sta- 
je , he runs as fast as his legs can 
carry him. Bił co sił, he stroke 
with all his might 

9) CO, before a substantive de- 
noting a certain period of time is 
used instead of KAŻDY, a , e. Co 
izień, eve-y day. Co drugi dzień, 
every other day. Co kwadrans. 
every quarter of an hour. Co pól 
godziny, every half an hour. Co 
wieczór, every evening. Co noc, 
every night. Co miesiąc, every 
month. Co rok, every year. Co 
głowa to rozum, every head has 
its own understanding. Co się sta- 
ło to się stało , what is done , is 
done. Bądź co bądź, whatever 
events may happen , be as it can. 

10) CO INNEGO , something 
else. Mówmy o czem innem, let 
us speak of something else. To wca- 
le co innego , that is quite another 
case. Co najrychlej, as soon as 
possible. 

CODZIEŃ=CODZIENNIE, adv. 
everv day. 

CODZIENNY, a, e, of every day. 

COFAĆ, fam, v.imp. COFNĄĆ, 
nę , v. inst. to withdraw, to retire. 
— slowo , to call hi or call back 
one's word. — co się powiedziało, 
to retract what one has said, to re- 
tract an opinion, to recant. Cofnął 
wojsko , he withdrew his force's. 
Cofnij powóz, put back your 
coach. — się , to withdraw, to fall 
er draw back , to shrink or start 
back. Cofnij się, stand back or 
draw back. Umysł nasz cofa się 
na myśl o śmierci, our spirits are 
apt to shrink at the thought of 
death. Już się stało , nie można 
x tę cofnąć, the business is done, 
there is no going back. Jen czlo- 
iviek za nic nie cofnie się, he is 



CUD 
a man who won't go back , what- 
ever proposal you offer. 

COFNIENIE, ia, s.n. retract 

COGODZINA, adv. hourly, every 
hour. # • 

COKOLWIEK, tndef. pron. a 
little, but little, ever so little, 2) any 
thing, whatever, whatsoever. Gdy- 
bym bxjl miał cokolwiek czasu, 
had I had but ever so little time. Je- 
żeli w czemkolwiek uchybisz , if 
you fail ever so little. Daj mi cokoi- 
iviek cMefta, give me a small bit ol 
bread. Cokolwiek nastąpi, what- 
ever events or whatsoever may 
happen. Cokolwiek bądź koszto- 
wać będzie, whatever it may cost. 
Zgodzę się na wszystko cokol- 
wiek postanowisz , I will comply 
with whatever you resolve upon. 

COMIESIĄC, adv. every month. 

CONOC, every night. 

CORA, ry, s.f. (used only in 
poetry and elevated style) , daugh- 
ter. = CÓRKA. 

CORAZ, (chiefly before the com- 
parative) , always , still , more and 
more. Coraz robi się piękniejsza, 
she grows prettier every day. Coraz 
lepiej, better and better. Coraz 
gorzej, worse and worse. Zdrowie 
jego coraz się pogorszą , his 
health grows worse every day. 

CÓRKA, ki, s.f. CÓRECZKA, 
CÓRUNIA, ni, dim. daughter. 

COROCZNIE = COROK , adv. 
every year, annually. 

COROCZNY, A, e, of every year. 

COŚ, indef. pron. something. 

COŻ? inter, cmphatical particle, 
what? 

CUCH or CUCHNĄC, hę, v.n. 
to stink. Cuchnie mu z gęby, hehas 
a stinking or strong breath. To 
mięso trochę cuchnie, that meat k 
a little touched. 

CUCHNIENIE, ia, s.n. stink. 

CUCIĆ, bc, v.imp. to recover 
from a swoon, see RUDZIC. 

CUD, u, s.m. miracle, wonder. 
Bóg uczynił te wszystkie cuda , 
God has wrought all these miracles. 
Obraz cudami słynący, an image 
lamous for the miracles it has 
wrought. Czynić cuda, to perform 
or to do wonders. To cud piękno- 
ści ta kobieta, this woman is a 
marvellous beauty. 

CUDACKI, a, e, odd, queer, 
fantastical. 

CUDACTW0,wa, s.n. oddness, 
fantastical humour, excentricity. 

CUDACZKA, k\, s.f. an odd 
whimsical woman. 

CUDACZNIE = PO CUDACKU, 
adv. oddly, fantastically. 

CUDACZYĆ, czi-;, v.n, to do 
extravagant things. Coraz bar- 
dziej cudaczeje, every day he 
grows more extravagant 

CUDAK, a, s.m. an odd whimsi- 
cal man. 

CUDNIE, adv. wonderfully, mar- 
vellously, admirably. 

CUDNY, a, e, wonderful , mar- 
vellous, admirable. 

CUDO, n>. s. n. portent, prodigy. 



CUK 

CUDuPRL'lY, ego, s.m. (epl- 
thet of Mose) , with magic wand. 

CUDOTWÓRCA, cy, *.m. 
former of miracles. 

CUDOTWÓRCZY = CUDO- 
TWORNY, a, k, miracle-working, 
wonder-working. 

CUDOTWORNOŚĆ, ci, the po- 
wer or gift of working miracles. 

CUDOWAĆ, see CUDACZYĆ. 

CUDOWNIE, adv. ml 
louslv. 

CUDOWNOŚĆ, i, s.f. mira, - 
lousness; 2) the marvellous of an 
epic poem. 

CUDOWNY, a,e, miraculous - 
obraz, a miracle-working imag< T . 

CUDZIĆ, 7F t , v.n. to curry a 
horse. — nieprzyjaciół , to u 
the enemies, to tather them. 
. CUDZOŁÓŻCA , cy, CUDZOŁO- 
ŻNIK , a , s. in. adulterer. 

CUDZOŁOŻNICA, cv, s.f. adul- 
teress. 

CUDZOŁOŻNIC Z Y — COOZO- 
ŁOŻNY, a, i , adulterous. 

CUDZOŁÓZTWO , wa , 
adultery. 

CUDZOŁOŻYĆ, żij, r. n. to 
commit adultery. 

CUDZOZILMCZYZNA, ny, s.f. 
foreign manners and fashion. 

CUDZOZIEMIEC, uc 
reigner, stranger. 

CUDZOZIEMKA, n, s.f. a 
foreign woman. 

CUDZOZIEMSKI, a, e, foreign. 

CUDZY, a, e, inert, other 
people's. Nic należy p 
doego dubra , we must not 
the goods of others. smw 
z cudzego nietz to b< 

sorry for other people's or otl. • 
men's trouble. Cudze krajr 
reign countries. 2) CUDZE, 
ten employed substantively. 
pożąday cudzego, dont co\ 
other's property. 

CUDZYSŁÓW, it, s.m. invert. >! 
commas in the margin of a book , 
quotation. 

CUG, r, s.m. draught of air; 2) 

— koni, a set of coach-h^r^ 

— w szachach lub tc area bach , 
a move at chess or draught-. 

CUG TEL, gla, s.m. rein. 

CUGOWY, a, e, of a set of 
horse-. 

CUKIER, Knu,.s. m. snga:. 
ioa cukru, a loaf of sugar. — ję- 
czmienny, barley-sugar. — 
waty, siigar-candy. Fabryka cu- 
kru, sugar-bouse* 

CUKIEREK , riKA , s. m. comfi'. 

CUKIERNIA,!,*./", a eon: 
ner's shop. 

CUKIERNICA, cy, s.f. Cl I 
NICZKA, ki, dim. sugar-box 
KIE.MCZKA , a confectioner ".« 

CUKIERNICTWO, wa, s.u. » 
confectioner's trade. 

CUKIERNIK, a, s.m. confectio- 
ner. 

CUKROWAĆ, ruę, tJ.nup. 15 
sweeten with sugar. 

CUKR0WAC1EĆ,cifjc, r. n. to 
become sweet as sugar. 



CYB 

CUKROWATY, a, e, having the 
taste of sugar. 

CUKROWY, a, e, sugary. 

CUKROWY, A, e, of sugar.— 
trzcina , sugar-cane. — groch , su- 
gar-pea. — smak , sugar-taste. 

CUKRY, krów, pi. comfits, sweat- 
meats. 

CUKUŁ , u , s. m. basis of a pe- 
destal. 

CUMA, my, s.f. halter, a rope 
to make any thing fast. 

CUMOWAĆ, muję, v.imp. to 
moor. 

CWAJNOS, a, s.m. a dog with 
a forked nose. 

CWAŁ, see CZ WAŁ. 

ĆWIARTKA, ki, s.f. quarter 
or fourth part. — baraniny, a 
quarter of mutton. — papieru, the 
fourth part of a sheet of paper, see 
ĆWIERĆ. 

ĆWICZENIE , iA , s. n. exercise; 
2) instruction; 3) chastisement, 
correction. — naukowe , literary 
exercise. — duchowne, spiritual 
exercise, practice of virtue, charity. 

ĆWICZYĆ , czę , v. imp. to exer- 
cise, to train up, to instruct; 2) to 
chastise , to flog. — cialo , to exer- 
cise one's body. — pamięć, to 
exercise or practise one's memory. 

— młodzież, to train up youth. 

— dzieci , to flog children. — się 
to czem , to exercise or practise a 
thing. — żołnierzy, to drill, to 
train soldiers. 

ĆWIECZEK, czka, s.m. tack, 
small nail. 

ĆWIEK , a , 5. m. nail. Ma — a 
te głowie , he is a little cracked , 
crack brained. Tu jest ćwiek , that 
is the point. Siedzi w domu ćwie- 
kiem, he keeps close at home , as if 
he were nailed to his chair. 

ĆWIEKA RNI A , i , s. f. nail- 
smithery. 

ĆWIEKARZ ,i,s. m. nail-smith, 
nailer. 

ĆWIERĆ, i, s.f. quarter or 
fourth part. Pięć ćwierci łokcia, 
an ell and a quarter. 

ĆWIERCIOWY, a, e, containing 
the fourth part. 

ĆWIERCROCZN1E, adv. see 
KWARTALNIE. 

ĆWIERCZEĆ, ał, intr. imp. 
ĆWIERKAĆ, CIERKAĆ, to chirp, 
as crickets do. 

ĆWIERK or ĆWIERKANIE, u, 
i. m. chirping. 

ĆWIERTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to quarter or cut into four parts. 

ĆWIERTOWAN1E, ia , s.n. 
quartering. Skazano go na ćwier- 
towanie, he was condemned to be 
quartered. 

ĆWIK , a , s.m, a half castrated 
cock. .Stary to ćwik, he is an old 
cunning rogue; 2) a game at cards. 

ĆWIKŁA , ły, s. f. beet-root sa- 
lads , beet's leaves. 

ĆWIKIEŁ, kla, s.m. goar, 
gusset , quoin , wedge, see KLIN. 

CYBKI, s.m. used only in plur. 
Chodzić na cybkach , to walk on 
tiptoe. 



CYN 

CYBORIUM, indeci. pyx, a box 
in which the catholic priests keep 
the host. 

CYBUCH, a, s.m. CYBUSZEK, 
szka , dim, the shank of a tobacco- 
pipe. 

CYBULA, see CEBULA. 

CYC, u, s.m. chintz, cotton- 
stuff; 2) g. CYCA, pi. CYCE, teat, 
dug, nipple, pap. 

CYCAL, a, s.m. a suckling 
baby. 

CYCASTY=CYCATY, a, e, full- 
breasted. 

CYCEK, cka, s.m. CYCKI, pi. 
teat, dug, ninple. 

CYCKOWY, a, e, mammillary. 

CYCOWATY, a, e, mammiform. 

CYCOWY, a, e, made of chintz. 

CYFERBLAT, u, s. m. dial- 
plate. 

CYFRA , rv, s. f. (arith.) , num- 
ber; 2) cipher, nought; 3) cipher 
or flourish of letters; 4) secret 
writing. 

CYGAN, a, s. m. gipsy ; 2) cheat, 
bamboozler. Banda cyganów, a 
gang of gipsies. Czarny jak cygan, 
of a swarthy complexion, like a 
gipsy. Świadczy się cygan swoje- 
mi dziećmi, it is a company of shar- 
pers who vouch for one another's 
honesty. 

CYGANEK, nka, s.m. clasp 
knife. 

CYGANIĆ , kię , v. imp. to cheat, 
to quill , to bamboozle. 

CYGANKA, ki, s.f. a female 
gipsy. , 

CYGAŃSKI, a, e, of a gipsy. 
Żyje po cygańsku , he lives like a 
gipsy, he is a vagabond. 

CYGAŃSTWO, wa, s. n. gipsies; 
2) cheat , imposture. 

CYGARO, ra, s.n. cigar. 

CYKLOPEJSKI, a, IE, cyclopic, 
cyclopean. 

CYKORYA, yi, s.f. succory (a 
plant). 

CYKUTA, ty, s.f. hemloc (a 
plant). Sokrates i Focion skazani 
byli na otrucie cykutą, Socrates 
and Phocion were condemned to 
drink hemloc. 

CYLINDER, dba, s. m. cylinder. 

CYMBAŁ, u, s.m. cymbal; 2) 
bum, buttocks. Dać komu w cym- 
bał, to whip one's arse; 3) — ła, 
a dull heavy fellow, a booby. 

CYMBALISTA, ty, s. m. one that 
plays upon the cymbal. 

CYNA, ny, s. f. tin. 

CYNADRY, DRÓw,s.p/. kidneys, 
see NERKI. 

CYNAMON, u, s. m. cinnamon. 

CYNAMONOWY, a, e, adj. of 
cinnamon, cinnamon-coloured. — a 
laseczka, stick of cinnamon. 

CYNGIEL, gla, s.m. trigger. 
Nie ruszaj cyngla, do not touch 
the trigger. Cyngiel tej strzelby 
trudno spuszcza, the trigger of 
this gun is very stiff. 

CYNK, u, s. m. zink, spelter. 

CYNKOWY, a, e, adj. made of 
zink. 

CYNOBR, u, s. m. cinnabar. 



CZA 



2S 



CYNOWY, a, e, adj. of tin. — e 
naczynia, pewter. — a kopalnia , 
tin mine. 

CYPEL, pla, s.m. cape, pro- 
montory ; 2) flap ; 3) peak. 

CYPRYS, a, s.m. cypress-tree. 

CYPRYSOWY, a, e, adj. of cy- 
press, made of cypress. 

CYRANKA , ki , s. f. (a water 
fowl) teal. 

CYRK, u, s. m. circus. 

CYRKIEL, kla, s. m. compass, a 
pair of compasses. Kreślić koło 
cyrklem, to describe a circle with 
the compasses. Robić wszystko 
pod cyrkiel, to do every thing by 
rule and compass. Stolarski — , 
bow compass. 

CYRKUŁ, u, s. m. district, pro- 
vince. 

CYRKULACYA, yi, s. f. circula- 
tion. 

CYRKULARZ, a, s. m. circula- 
tory letters. 

CYRKULOWAĆ,.lujc, v. n. to 
circulate, see KRĄŻYĆ. 

CYROGRAF, u," s. m. one's owii 
handwriting; bond, note, chiro- 
graph. 

CYROWAĆ, ruję, v.imp. to 
darn. — pończochy, to darn or 
mend stockings. 

CYRULICKI=CYRULICZY, a, 
e, adj. belonging to a barber-sur- 
geon's trade. 

CYRULICTWO, wa, s. n. a bar- 
ber-surgeon's trade. 

CYRULICZEK, czka, s. m. jour- 
nevman barber. 

ĆYRULICZKA, m,s.f. a barber- 
surgeon's wife. 

CYRULIK, a, s.m. barber-sur- 
geon. 

CYT, inter j. hist, hush! 

CYTACYA, yi, s. f. citation, quo- 
tation, summons. 

CYTADELA, li, s.f. citadel. 

CYTOWAĆ, tuję, v. imp. to cite, 
to quote. 

CYTRA, CYTARA, ry, s.f. ci- 
thara. 

CYTRYNA, ny, S.f. citron, le- 
mon. 

CYTRYNOWY, a, e, of lemon. 

CYTWAR, u, s.m. zedoary. Cy- 
twarowe nasienie, worm-seed. 

CYWILIZACYA, yi, s. f. civiliza- 
tion, refinement. 

CYWILIZOWAĆ, żuję, v. imp. 
to civilize, to refine. 

CYAVILNIE,adv. in a civil cause. 

CYWILNY, a, e, civil. Prawo 
cywilne, civil or common law. 
Nosić ubiór cywilny, to be dressed 
like a private gentleman. 

CYWILNY, nego, s. m. civilian, 
not militarvman. 

CYWKA, ki, S./-.CYWECZKA, 
ki, dim. spool, bobbin; 2) cock or 
spout; 3) spindle; k) wire for hares. 
= CEWKA. 

CZĄBER, u, s.m. see CĄBER. 

CZAD, u, sm. the gaz which 
exhales from burning charcoals. 

CZAIĆ SIĘ, ję sn?, v. imp. to lie 
hidden, to lie close to the ground. 

CZAJKA, ki, s.f. (a bird), lap- 



26 



CZA 



wing; 2) aa armed boat formerly in 
use among the Cossacks of the 
Dnieper. 

CZAL, u, s. m. the rear. Wpadl 
z czalu na nieprzyjaciela, he fell 
upon the ennemy's rear. 

CZAMARA, ry, s.f. CZAMAR- 
KA, ki, dim. a kind of coat with 
strings instead of buttons. 

CZANKA, ki, s.f. the branches 
of a bridle. 

<,ZAPCZYNA, ny, s.f. a shabby 
cm. 

CZAPCZYSKO, ka, s.n. a large 
ugly cap. 

CZAPECZKA, ki, s. f. dim. a nice 
little cap. 

CZAPECZNIK,A,s.m. cap-maker. 

CZAPKA, ki, s. f. cap. 

CZAPKOWAĆ, kuję, v.n. {przed 
kim), to stand before one cap-in- 
hand. 

CZAPKOWANIE, a, s.n. crin- 
ging, bowing. 

CZAPLA, u, s. f. heron. 

CZAPLI, a, e, of a heron. 

CZAPLOWAT Y,A,E,like a heron. 

CZAPNIK, a, s.m. hosier, one 
who sells hosiery. 

CZAPRAK, a, 5. m. saddle-cloth. 

CZARA, ry, s.f. cup, bowl, go- 
Met. 

CZARCI, a, e, devilish, diaboli- 
cal. Czarcie iajjio, assa faetida.— e 
jagody, bella dona, great night 
shade. 

CZARNIAWY, a, e, blackish. 

CZARNIUGHNY = CZARNIU- 
FKI = CZARNIUSIEŃKI = CZAR- 
NIUTEŃKI, a, e, intensive adj. ve- 
ry black, ]et black. 

CZARNO, adv. in black, blackly. 
Czarno na bialem, under black 
and white. 

CZARNOBREWKA, ki, s. f. = 
CZARNOBRYWA, wej, a woman 
with black eye-brows. 

CZARNOBRYWY, a, e, having 
black eye-brows. 

CZARNOBYL, a, s. m. (a plant). 
common wolfs bane or monk's 

CZARNOGŁÓW, u, s.m. {bol), 
pimpernel, burnet. 

CZARNOKSIĘZKI, a, e, of a ne- 
cromancer. 

CZARNOKSIĘŻNICA, cy, .9./. 
witch, sorceress. 

CZARNOKSIĘŻNIK, a, s.m. ne- 
cromancer, magician. 

CZARNOKSIĘZTWO, wa, s. n. 
necromancy. 

CZARNOKWIT, u, s.m.enchan- 
ter's-nightshade (a plant). 

CZARNOMORSKI, a,e, dwelling 
near (he coast oi the Black sea. == 
CZARNOMORZEC. 

CZARNOOKI, a, e, black-eyed. 

CZARNOŚĆ, i, s. f. blackness. 

CZARNOWŁOSY, a, e, black- 
haired. 

CZARNUCHA,cuy, s.f. {żytnia), 
corn-cockle. 

CZARNY, a, e, black. — chleb, 
black or brown bread. — przeczu- 
ria., myśli, gloomy forebodings, 
fdeas. 



GZA 

CZARODZIEJ, a, a.m. enchan- 
ter, sorcerer, wizard. 

CZARODZIEJKA, ki, s.f. crt- 
chanteress; 2 a bewitching woman, 
charmer. 

CZARODZIEJSKI, A, e, enchan- 
ting, bewitching. 

CZARODZIEJSTWO, WA, s.n. 
enchantment , witchcraft. 

CZAROWAĆ, ruję, v.imp. to 
enchant, to bewitch; 2) to charm, 
to please, to delight. 

CZAROWNICA, cy, s.f. witch, 
hag. 

CZAROWNICZY, a, e, bewitch- 
ing, enchanting. 

CZAROWNIK, see CZARO- 
DZIEJ. 

CZART, A,*.m.devil, fiend, old 
Nick. Niech cię czart ponvie, the 
deuce or devil take you. Zawarł 
przymierze z czartem, he had 
entered into a pact with the devil. 

CZARTOSTWO, wa, S. n. devi- 
lishncss, devilish trick. 

CZARTOWSKI = CZARTÓW V, 
a, e, devilish, diabolical. Czarto- 
we mleko (a plant.), spurge. 

CZARY, rów, pi. charm, spell; 

2) philter, love-potion. 

CZAS, u, s.m. time; 2) weather; 

3) (gram,), tense. Trawić czas na 
nauce, to spend one's time in stu- 
dy. Tracić czas, to lose or waste 
one's time. Powrócić to sam czas, 
to come back just in time or in the 
very nick of time. Wolny czas, lei- 
sure. Teraz jest właśnie czas po 
temu, this is a favourable opportu- 
nity. Jeszcze me czas figom, the 
time of figs is not yet. Za czasów 
Abrahama, in the time of Abra- 
ham. Za owych czasów, in those 
times, in those days. Za dawnych 
czasów, in olden times, in times of 
old, in times of yore. Od niepamię- 
tnych czasów, in times out of 
mind. W sivoim czasie, in proper j 
time and place. Wszystko dobre \ 
w swoim czasie, all is in good time. 
Ciężkie czasy, troublesome, diffi- 
cult, hard times. Piękny lub brzyd- 
ki czas, it is fine or fair, it is fine 
or bad weather. Od czasu do cza- 
su, from time to time, now and 
then. Tjymc3a.sem,meantime, mean- 
while. Wówczas lub podówczas, 
at that time, then. Od owego cza- 
su, thenceforth. Od tego czasu na 
dal, henceforth, henceforward. Aż 
do tego czasu, hitherto. Do tych 
czas, till now. Nie iv czas, out of 
time. Dobrze czyj czas urządzić, 
to be a good husband of one's time. 
Byty to szczęśliwe czasy, these 
were happy days. Za dawnych cza- 
sów, in times of yore, in old en 
times. Onego czasu , a great while 
ago, 'tis a great while since. Po nie- 
jakim czasie, some time after. Ule- 
gać czasowi, to yield to the times, 
to comply with the times , to be a 
time-server. Pośpieć , trafić iv sam 
czas, to nick the time. Wszystkie 
stare czasy są dobre, "all times 
"are good when old {Byron). 11 Gdy- 
byś mnie czasem or czasami po- 



czc 

trzebowal, if you chance to w»»- 
me. 

CZASEM, adv. sometimes. 

CZASOBÓJ , oja or CZASO- 
BÓJCA, y, s. m. prodigal of one's 
time. 

CZASOPIS =4fcASOPISARZ, a, 
s.m. chronologer. 

CZASOP1SARSKI, a, e, chrono- 
logical. 

CZASOPISARSTWO — CZASO- 
PISMO, a, s.n. chronology. 

CZASOWAĆ, suję, v. imp. 
(gram.), to conjugate. To siouo 
tak się czasuje, this verb is conju- 
gated thus. 

CZASOWANDZ, ia, .s.n. conju- 
gation. 

CZASOWOŚĆ, i, s.f. see DO- 
! CZESNOŚĆ. 

CZASOWY, A, e, temporary. 

CZĄSTKA = CZĄSTECZk 
| s.f. dim. partcle, quota, contingent, 
dividend. 

CZĄSTKOWO, adv. partly. 

CZĄSTKOWY, a, e, partial. 

CZASZA, szy, s.f. CZASZKA, 
ki, dim. a drinking cup. 

CZASZKA, ki, s.f. skull. — g< - 
! leniowa, the ball or whirlbone of 
the knee. 

CZATOWAĆ, tuję, r. imp. to lie 
in wait, to waylay, to lurk. 

CZATY, tów, pi. oulguard, out. 
I post. Stać na czatach, to I 
'■ look-out, to stand sentry. Ilozstn- 

wić czaty, to set a guard a 
| tine!. 

CZCIĆ, czczę, v. imp. to worship, 
to adore, to honour, to reverence. 

CZCICIEL, a, S.m. worj»hippe . 
| votary. Mało jest czcicieli w d, - 
\ chu i prawdzie, there arc few ad - 
rers in spirit and truth. 

CZCICIELKA, ki, s.f. rotl 

CZCIGODNOŚĆ, i, s.f. resper- 
tabililv. 

CZCIGODNY, a, e, respectable 
worshipful. 

CZCZO= NA CZCZO, adv. with- 
out having eaten any thing, .i 
fasting. Brać lekarstwo na czczo, 
to take physick fasting. Czczo mi 
w żołądku, I have an empty sto- 
mach, ' I am hungry. Jestem dziś 
na czczo, I have not breakfast. | 
yet. 

CZCZOŚĆ, i, s.f. emptiness, 
void, vacuity; 2) vanity. Filozofo- 
wie jeszcze badają czy jes: 
czczość w przyrodzie, 'tis a query 
among philosophers, whether ther<« 
be a vacuum in nature. Poznał 
czczość wszystkich wielkości lu- 
dzkich, he knew the emptin 
all human greatness. 

CZCZY, a,e, empty, vacuous: 2 
vain. — nadzieja, an empty or vain 
hope. Czcze roskosze tego świa- 
ta, the empty pleasures of this 
world. Czcza rozmowa , a dis- 
course void of sense. Czcze pole, a 
barren ground. Ma tylko czczy ty- 
tuł króla, he has but the empW 
title of a king. 

CZCZYCH, ,, s.m. see CKLT- 
WOSĆ. 



CZE 

CZECH, a, s* nu an inhabitant of 
Bohemia. 

CZECHY, chów, pi. Bohemia. 

CZECHCZERY, rów, pi. spatter- 
dashes, gaiters. 

CZECZOTKA, ki, s.f. linnet, 
lax-finch. 

CZECZUGA, ci, s.f. (a kind of 
sturgeon), sterlet. 

CZEGO, gen. of CO, (used as an 
Inter, particle), wherefore, why. 
Czego tu stoisz? wherefore are you 
standing here?Do czego tyle cere- 
monii? why do you make so many 
ceremonies? Od czego nie prze- 
dasz? under what price will you 
not sell ? Czego go bijesz ? why do 
you boat him? 

CZEKAĆ, kam, v.imp. to wait 
for, to expect. — kogo lub na ko- 
go, to stay or wait for one. Dla 
'..zego każesz na siebie czekać talc 
długo? why do you make people 
slay or wait so long for you? — ko- 
go na obiady to expect one to din- 
ner. — na dogodną porę , to watch 
a favourable opportunity. Oto jest 
los co nas czeka , this is the fate 
prepared for us. Każdego śmierć 
czeka, every one must die. Nic 
czekaj mię jutro, dont expect me 
to-morrow. 

CZEKAN, a, s.m. flage'.ct. 

CZEKULADA, dy, s. f. chocolate. 
Filiżanka — y, a cup oi chocolate. 
Czekuladę Hiszpanie przywieźli 
z Mexyku do Europy , chocolate 
was brought from Mexico into Eu- 
rope by the Spaniards. 

CZEKULADNICZKA, ki, s.f. 
chocolate-pot. 

^ZEKULADNIK, a, 5. m. choco- 
late-maker. 

CZEKULADOWY, a, e, choco- 
late-coloured. 

CZELADNIK, A, s.m. journey- 
man. — kraioiecki, journeyman- 
tailor. 

CZELADNY, A, e, relating to ser- 
vants. Izba czeladna, servants hall. 
Chleb czeladny, household bread. 

CZELADŹ, i,s.f. CZELADKA, 
Ei . dim. servants, domestics. 

CZELUŚĆ, i, s.f. the mouth of 
a lurnace. 

CZEMU, (the dative of the pro- 
noun CO, used in the interrogative 
phrases), why, wherefore. Czemu 
nie? why not? Czemużbym nie 
miał tego uczynić? why should I 
not do it? Po czemu sprzedaje się 
zboże? how does corn sell? Po 
czemu się to tu przedaje? what 
price does it bear or fetch here? 
Czemu wy nie pracujecie? why 
dont you work ? 

CZEPEK, pka, *. m.= CZEPIEC, 
pc.a, caul, cap. W czepku się uro- 
dzili he was born with a caul upon 
his head; 2) (the integument in 
which the guts are inclosed) , caul ; 
3, the second stomach of ruminant 
animals; 4) CZEPIEC (a plant.), 
but*weed. 

CZEPIAĆ, piam, v. imp. to hang 
upon, to hasp, to hook. — sic, to 
hang on, to stick or cling. Ciernie 



CZE 

czepią się do sukni jej, her gown 
is caught by the briers. Czepić się 
do bogatych panów, to hang on a 
great man. 

CZEPIGA, gi, s.f. ploughtail, an 
african bird (Zool.). 

CZERAK, a, s. m. abscess , bile, 
angry swelling. 

CZEREDA, dv, s.f. a gang of 
people. 

CZEREMCHA, chy, s.f. bird- 
cherry. 

CZEREP, a, s.m. pot-sherd; 2) 
skull. Spojenia or szwy czerepu, 
the sutures of the cranium (anat.). 

CZEREPICA, cy,5./". tile. 

CZEREŚNIA, i, s.f. cherry-tree, 
cherry, mazzard. 

CZERKAS — CZERKIES, A, 5. 
m. Circassian. 

CZERKASY, sów, pi. Circassia. 

CZERŃ, i, s.f. black colour. 
W czerni chodzić, to dress one's 
self in black ; 2) mob, rabble. 

CZERNIĆ , się , v. imp. to bla- 
cken; 2) to blacken or cast a ble- 
mish upon one's character. — się, 
to appear black. Czerni się coś 
z daleka, there appears something 
black at a distance. 

CZERNICA, cv, s.f. bilberry, 
whortleberry ; 2) a nun, a recluse. 

CZERNICIEL,A,s.m. slanderer, 
disparager, abuser. 

CZERNICIELKA, ki, s.f. a slan- 
derous woman. 

CZERNIDŁO, ła, s. n. black die, 
printer's ink; 2) blur, aspersion, 
slander. 

CZERNIEC, i\C,\, s.m. a monk 
in the greek church. 

CZE RET, u, s.m. see OCZE- 
RET. 

CZERPAĆ, pam, v.imp. CZER- 
PNĄĆ , ni-; , v. inst. to draw out, to 
fetch out; 2) to derive. — wodę ze 
studni, to draw water out of a well. 
— z jakiego autora, to borrow or 
take out of an author. — ze źró- 
dła, to go to the fountain head, to 
consult the original authors. Mogąc 
czerpać ze źródła, nic czerpaj 
w strumieniu, you should notdraw 
from the stream when you can go 
to the fountain head. Ten pisarz 
czerpu, zewsząd, he is an author 
who borrows from all quarters. 

CZERSTWIEĆ, wiej!-, v.n. said 
of bread, to grow stale; 2) to grow 
hale, sound and hearty. 

CZERSTWO, adv. in good health 
and spirits. — wyglądać, to have 
an healthful countenance. 

CZERSTWOŚĆ, i, s. f. stateness; 
2) good health and high spirits. 

CZERSTWY, a, e, stale; 2) hale, 
healthy. — chleb, stale bread. Być 
czerstwego rozsądku, to have a 
sound and powerful judgment. 

CZERW, u, s.m. grub, maggot. 

CZERWCOWY, a, e, of the 
month of June. 

CZERWIEC, wcA,s.m. June; 2) 
(an insect found on the roots of the 
plant called selcranthus pcrennis), 
cochineal coceus of Poland; 3) (n 
plant.) knawek 



GEL 



27 



CZERWIEŃ, i, s.f. hearts, at 
cards; 2) scarlet, crimson colour. 
Chodzie w czerwieni, to walk ia 
a dress of crimsoned stuff. 

CZERWIENIĆ, nię, v.imp. U 
make red. — się, to grow red, t« 
blush. 

CZERWONAK, A or CZERWO- 
NOG, s.m. flamingo {Zool.). 

CZERWONAWY, a, e, reddish. 

CZERWONIUCHNY = CZER- 
W0NIUTK1 =-- CZERWONIUTEŃ- 
KI = CZERWONIUSIEŃKI, A, e, 
intensive adj. quite red. 

CZERWONO, adv. in red. 

CZERWONOGARDŁ, a, s.m. (a 
bird.), redbreast, robin. 

CZERWONOGŁOWY, a, e, red- 
headed. 

CZERWONOGON, a, s.m. (a 
bird.), red-tail warbler. 

CZERWONOŚĆ, i, s.f. redness. 

CZERWONOWŁOSY, A, e, red- 
haired. 

CZERWONY, a, e, red.— y zlo- 
ty, dutch ducat. — a niemoc or 
c;rerwori/ta,bloodyflux,dyssentery. 

CZESAĆ, sze., v. imp. to comb. 

— się, to comb one's own head. — 
wełnę, to comb or to card wool. — 
pieńkę, to hackle or hatchel hemp. 
— masztoiva line, to worm a stay. 

CZEŚĆ, czci, s.f. worship, ho- 
nour. Oddać — Bogu, to render ho- 
nour to God. Części należne} 
tylko Bogu nie oddawajmy lu- 
dziom, we must not render to 
men those honours that belong only 
to God. Ze czcią przyjął i podej- 
mował gości, he received and en- 
tertained the guests. 

CZĘŚĆ, i, s.f. part, share. Czę- 
ści ciała ludzkiego, the parts of 
the human body. — / rodne, genital 
parts. — roku, the four seasons of 
the year. 

CZĘŚCIĄ, adv. partly. Po naj- 
większej części, for the greatest 
part, mostly. 

CZESKI, a, IE, bohemian. 

CZĘSTO, adv. often, frequently. 

— kroć, oftentimes. — gęsto, very 
often. 

CZĘSTOKROTNY,A, e, happen- 
ing verv often. 

CZĘSTOŚĆ, i, s.f. frequency. 
Częstość wizyt przykrzy mi się, 
so many visits are troublesome to 
me. 

CZĘSTOTLIWY, a, e, (gram.), 
frequentative. 

CZĘSTOWAĆ , tujc, v. imp. to 
treat, to entertain. 

CZĘSTY, a, e, frequent. 

CZESZKA , ki , s. f. a bohemian 
woman. 

CZKAĆ, kh,v.intr. to have the 
hiccough. 

CZKAWKA, ki, s.f. hiccough, 
hiccup. Mieć czkawkę , to have the 
hiccough. 

CZŁECZEK, czka, s. m. dim. a 
little man, a shrimp. 

CZŁECZY, contr, from CZŁO- 
WIECZY, human. 

CZŁEK, contracted from CZ-nO 
WIEK, man. 



28 



czo 



CZŁONEK, NKA,s.m. pf.CZŁON- 
KOWIE, the member of a society ; 
2) pi. CZŁONKI, lim)), —dala 
ludzkiego, the limbs of the hu- 
man body. — czosnku , a clove of 
garlic. 

CZŁONO, na, s. n. pith, skiff, a 
small ferry boat=CZOŁNO. 

CZŁOWIECZEK, see CZŁO- 
WIEK. 

CZŁOWIECZEŃSTWO, w a , s. 
m the nature of man; 2) human- 
kind. Słabości człowieczeństwa, 
the weakness of humanity or hu- 
man nature. Wypłacać dług czło- 
wieczeństwa, to pay tribute to na- 
ture, see LUDZKOŚĆ. 
CZŁOWIECZY, a, e, human. 
CZŁOWIEK, A, s.m. man, pi. 
LUDZIE. Bóg stworzył człowie- 
ka na swoje podobieństwo, God 
created man after his own image. 
Zatrzymaj tego człowieka, stop 
that man.— dowcipny, rozsądny, 
a man of wit, of good sense. — mo- 
dny, światowy , a man of fashion, 
of the world, a fashionable man. — 
do wszystkiego, do czego chcesz, 
he is ready to undertake any thing, 
he is a man of all work, jack of all 
trades. Każdy człowiek jest kłam- 
ca, all men are liars. Wyzuć się 
starego człowieka, to put off the 
old man. — zawsze zamyślony, 
he is a man of a very thoughtful 
turn. Dobry, zacny — , a good man, 
a worthy man. — jaku ludzi baba, 
he is not a man, a weak lazy 
wretch. Człowiek mój, my servant, 
my footman. Ludzie mówią, it is 
said. Polak ma w sobie 'więcej 
człowieka niż jakikolwiek inny 
naród, the Poles seem to me to 
have more of the man (to be more 
human) in them, than any people 
in the world. 

CZMER, u, s. m. a slight intoxi- 
cation, half drunk. 
CZMIEL, see TRZMIEL. 
CZOCHRAĆ, ram, v. imp. to 
hatchel flax or hemp ; 2) to touse, 
to pull ; 3) to dishevel. Czochrać 
się z kim, to take one another by 
the hair. 

CZOŁGAĆ SIĘ, gam się, v.imp. 
to creep, to crawl; 2) to crouch, to 
cringe, to grovel. Czołgając się i 
płaszcząc przed nimi, after ha- 
ving cringed and crouched before 
him. 
CZOŁG I EM, adv. creepingly. 
CZÓŁKO, ka, s.n. frontlet, head- 
band. 

CZOŁNEK, nka, s.m.dim. a little 
boat; 2) weaver's shuttle. 
CZÓŁNO, na, s. n. boat, canoe. 
CZOŁO, ła, s. n. forehead, brow; 
2) choice or the best part of any 
thing. Na czele wojska, at the 
head of an army. Stawić czolo, to 
make head, to make a stand. Bić 
przed kim czołem, to throw or 
prostrate one's self at another's feet. 
Wysokie, otwarte czolo, a high 
open, majestic forehead. Wypogo- 
dzić — , to smooth, to clear up ones 
brow, one's face. On swój wystę- 



czu 

I pek iwsi na czole, he has guilt in 
j his face, his guilt appears in his 
countenance. Z jakiem czołem 
śmiesz mi to mówić, and have you 
the impudence to tell me so ? Mie- 
dziane — , a brazen face. 

CZOŁOBITNOŚĆ, i, s.f. grove- 
ling submission. 

CZOŁOBITNY, A, e, groveling, 
cringing. 

CZOŁOWY, A, e, frontal. 

CZOP, A, s.m. bung, spigot; 2) 
an awkward booby. 

CZOPEK, pka, s.m. suppository. 

CZOPOWE, go, s. n. tunnage or 
tax laid on a tun. 

CZOSNAK, a, s. m. {a plant), 
germander. 

CZOSNEK, nku, S.m. garlic. 

CZTERDZIEŚCI, stu, forty. 

CZTERDZIESTOLETNI, a, e, 
forty years old. 

CZTERDZIESTY, a, e, fortieth. 

CZTERNAŚCIE , stu, fourteen. 

CZTERNASTOLETNI, a, e, four- 
teen years old. 

CZTERNASTY, a, E, fourteenth. 

CZTERODNIOWY = CZTERÓ- 
DZIENNY, A, e, lasting four days. 

CZTEROFUNTOWY, a, e, con- 
taining four pounds. 

CZTEROLETNI, a, e, four years 
old. 

CZTEROPIĘTROWY, a, e, four 
stories high. 

CZTEROWIERSZ, a, S.m. a 
stanza of four verses, quatrain. 

CZTERY, reck, four. — kroc\ 
four times. 

CZTERYSETNY, a, e , four- 
hundredth. 

CZTERYSTA, stu, fourhun- 
dred. 

CZUB , a , s. m. CZUBEK , bka , 
dim. tuft or crest on the head of 
some birds ; 2) the hair growing on 
the top of the head ; 3) Czubki , 
scuffle, battery. Czuba podnosić, 
to lift up one's head , to carry it 
high. Nalać sobie w czubek, to 
get a little tipsy. Każdy dudek ma 
swój czubek (prov.), every man 
has his hobby-horse or whim. Znac 
dudka z czubka (prov.) , one may 
know a fool by his cap. Miara 
z czubem, heaped measure. Przy- 
szło do czubów, they wrangled, 
or they made a great uproar, rout, 
squabble.. 

CZUBATKA , ki , s. f. = SIKOR- 
KA , crested titmouse. 

CZUBATY, a, e, crested, tuff ted. 

CZUBIĆ , bię , v. imp. to adorn 
with a tuft; 2) to tear or pull one 
by the hair ; 3) — się , to fall toge- 
ther by the eares. Czubił, wy- 
czubil go, he pulled, and tugged 
him. 

CZUĆ , ję, v. imp. to feel , to be 
sensible of. — się lub poczuwać 
się do czego , to be conscious of a 
thing. Czuć ból glowy, to feel a 
pain in one's head. Nie czuje znie- 
wagi, he docs not resent afronts. 
Gończe czują zająca , the hounds 
scent the hare. Czuję bardzo żem 
oszukany, I am very sensible that 



CZW 

[ I am cheated. Czułem na człm 
skończy, I saw what he would be at, 
I percieved. 

CZUCIE, ia, s.n. feeling, sen-e, 
sensation. 

CZUGUN, u, s.m. cast iron. 

CZUJA, i, s.f. CZUJKA ki, 
dim. a kind of coat. 

CZCJNIE, adv. watchfully, vi- 
gilantly. 

CZUJNOŚĆ, i, s.f. watchfulness, 
vigilance. 

CZUJNY, a, e, watchful, vigi- 
lant. 

CZULE, adv. tenderly, fondly. 

CZUŁEK,lka, s.m. sensitive 
plant (hot.). 

CZUŁOŚĆ, i, s.f. scnslb:!. ly- 
tenderness , fondness. 

CZUŁOSTKA, i, ft.f. sent! 
talism , mawkish, sensibility. /. - 
mans ten pełen brzmiącej gada- 
niny i czułostel; , that romance is 
a mere rant and sentimcntalism 
(tronie). 

CZUŁY, a, e, sensible, lender, 
fond. 

CZUPRYNA, ny, s.f. tuft of ha:r 
on the head. Tylko czupryna z - 
stała na głowie , he has but a hifl 
of hair on his forehead. 

CZUPURNTE, adv. port' 
skly. 

ĆZUPURNOŚĆ, i, s.f. pertness, 
smartness. 

CZUPURNY, a, E, pert, smart, 
brisk , flaunting.. 

CZUTKI, a, IE, CZUTLIWY, 
vigilant, sensible, .sec CZUŁY. 

CZUWAĆ , waji , V. n. to wak» , 
not to sleep ; 2) to watch or keep 
an eye upon a thing. Czuwa 
przez znacznrt część nocy, they 
sit up part of the night. — prz 
chorym, to sit up with a sick per- 
son. Czuwać nad bczpii 
slvuem kraju, to watch for the safe- 
ty, the welfare or the preserva- 
tion of the state. — nad jaką 
wą, to mind a business, to tak 
care of it. Opatrzność Boża 
wa nad wszystkiemi ludźm , 
God's providence watches all men 
or has a watchful eye upon all 
men. 

CZUWANIE , ia , s. n. waking ; 
2) keeping a watchful eye on a 
thing. 

CŻWAŁ, u, s.m. full gallop. 
Pędzić czwalcm, to run full gai- 
lop, sweeping gallop. Wy/ 
konia iv czwal, to let one's horse 
try his mettle, to give him the reins. 

CZWAŁOWAĆ, łuję, v.n. to 
gallop. 

CZWARTEK, tku, s.m. thurs- 
day. Wielki — , maunday thursdav. 
— zapustny, shrove thursday. 
CZWARTY, a, e, fourth. 
CZWARZYĆ SIĘ, v.pron. to 
make ceremonies , to make mouths 
atone; 2) to quarrel, see SWA- 
RZYĆ SIĘ. 

CZWORAKI, a, IE, fourfold, 
quadruple. 

CZWORAKO, adv. to four diffe- 
rent manners. 



GZY 

CZWÓRKA, ki, s.f. a four at 
cards, a team of four horses. 

CZWÓRNASÓB, adv. four times 
as much. 

CZWORO, rga, (used only in 
speaking of little children and of 
the young of animals) , four. 

CZWOROBOCZNY , a , e , qua- 
drilateral. 

CZWOROBOK or CZWOROG, 
A . s. m. quadrate , square. 

CZWOROKĄT, a, s.m. qua- 
drangle. 

CZWOROKĄTNY, a , e, qua- 
drangular. 

CZWORONÓG, A, s.m. four 
footed, a quadruped. Czworonogi 
mają kopyta, racice i łapy, the 
quadrupeds are solipeda or whole 
hoofed , or cloven footed and 
clawed or digitated. 

CZWORORĘKI, \, e, quadru- 
mane as the ape , the squirrel etc. 

CZY = CZYLI = CZYŻ , inter, 
partie. Czy widziałeś go kiedy? 
did you ever see him? Czy ją znasz? 
do you know her? Czyż może być 
większe od tego nieszczęście? 
can there ever be a greater 
misfortune than that ; 2) whether , 
if: Zobacz, proszę, czyli jest 
w domu? pray see whether he be 
at home? Czy.... czy, whether.... 
or. Czy mam odejść, czy tu zo- 
stać? wheter I shall come or stay 
here? Czy chciał, czy nie chciał, 
whether he would or not. 

CZYHAĆ , uam , v. imp. to lie in 
wait for. Pająk czyha na muchę, 
the spider lies in wait for a fly. — 
na czyje życie, to attempt a man's 
life. Ten kot czyha na mysz , this 
cat is on the watch for a mouse. 
Czyha na swego wierzyciela , he 
dogs his creditor to ask for money. 

ĆZYJ, a, e, whose. Czyj to ka- 
pelusz ? whose hat is that ? Czyja 
to książka? whose book is this? 
Czyje to pióro? whose pen is that? 

CZYLI, see CZY ; 2) conj. (to be 
put between two synonymous 
words), or. Jeografia czyli opisa- 
nie ziemi, geography or the de- 
scription of the earth. 

CZYM or CZĆM, (the instr. 
case of the pronoun CO , used be- 
fore the comparative). Czem prę- 
'■zej, tern lepiej, the sooner the 
*>etter. Czśm więcej or czem 
hardziej,... tern więcej or tym 
bardziej, the more.... the more. 
Czem więcej.... tern mniej, the 
more.... the less. Im więcej ich 
>tmrze, torn mniej nieprzyjaciół, 
the more they die, the fewer enne- 
roies we shall have. 

CZYN , u , s. m. act , deed , ex- 
ploit, achievement. 

CZYNIĆ , kię , v. imp. to act , to 
■do. Czyńcie drugim cobyście 
chcieli aoy wam czyniono , do by 
others as you would be done by. 
Czynić się młodszym, bogatszym 
niżeli się jest w istocie , to pass 
or to go for younger and wealthier 
than ay one really is. 

CZYNIENIE, !A, s.n. doing, 



CZY 

dealing, business. Wie mam z nim 
nic do czynienia, I have nothing 
to do with him or I have no dea- 
lings with him. On ma zawsze coś 
do czynienia , he is always "bout 
some business or other. 

CZYNNIE , adv. actively. 

CZYNNOŚĆ, ci, s.f. activity; 
2) business, employment, affair. 

CZYNNY, a , e, active , busy. — 
chłopak, an active, stirring man. 
— dziewczyna, a bustling girl. 
CZYNNIEJSZY , NAJCZYNNIEJ- 
SZY. Ze wszystkich żywiołów 
ogień jest najczynniejszy, fire is 
the most active of the elements. 
Czynne słowa rządzą czwartym 
przypadkiem , active verbs govern 
the accusative case. 

CZYNSZ, u, s. m. rent. Ten ma- 
jątek płaci tyle czynszu , this ma- 
nor pays so much quirent. 

CZYNSZO WNIK , a , s.m. ren- 
ter , tenant. 

CZYNSZOWY, a,e, paying rent. 

CZYPEK , see CZEPEK. 

CZYREK , rka , s. m. furuncle , 
boil, see PRYSZCZ. 

CZYŚCIĆ, szczę, v. imp. to clean, 
to cleanse , to purge , to purify. 

CZYŚCIEC , ca , s. m. purgatory. 

CZYSCOWY, a, e, purgatorial. 

CZYSTO, adv. cleanly; 2) pu- 
rely, chastely. Nosi się zawsze 
czysto , he always goes very neat , 
tidy. Zanadto już czysto, he is 
cleanly to a nicety. Czyste ume- 
blowanie, neat, gentil furniture. 

CZYSTOŚĆ, ci, cleanliness; 2) 
purity, chastity. 

CZYSTY, a, e, clean, neat; 2) 
sterling, pure ; 3) chaste. Mieć czy- 
ste sumienie, to have a clear con- 
science. Na czy stem polu, in an 
open field. Czyste złoto, pure 
gold. Czysty zysk, net profit. 
Rozmówić się z kim na czysto, 
to state a fact clearly, to speak 
frankly, freely. 

CZYTAĆ, tam, v.imp. to read. 
Nie umieć czytać ani, pisać, not 
know how to read or write. — gło- 
śno, cicho, to read low, with a 
loud voice. — w oczach , w my- 
ślach, to read in the eyes, in the 
thoughts. Przyjemnie się czyta, 
the reading of it is engaging. — mu- 
zykę, noty, to read music. 

CZYTANIE, ia, s.n. reading, 
perusal. Być przy czytaniu sztu- 
ki, to assist at the reading of a 
piece. Być uczonym<przez czyta- 
nie, oczytanym, to be well-read. 

CZYTELNIA, i, s.f. reading- 
room. 

CZYTELNICA, cy, CZYTELNI- 
CZKA, ki, 8. fi a she reader. 

CZYTELNICWO , wa, s.n. rea- 
ding, study. 

CZYTELNIK, a, s.m. reader. 

CZYTELNY, a, e, legible, —a rę- 
ka, legible writing; nie czytelna, 
illegible. 

CZYTYWAĆ, tuję, v.freq. to 
use to read. 

CZYŻ , see CZY. 

CZYŻ, a , s.m. green finch. 



DAL 



29 



DĄB, dębu, s.m. oak. Dębem 
I mu włosy stanęły, his hair stood 
! on end. Koń stanął dęba , the 
j horse reared on his hind feet. Chło- 
1 py jak dęby, tall and robust men. 
DĄBROWA, wy, s.f. grove of 
! oaks. 

DAĆ, v. imp. fut: dam, DAWAĆ, 
ję , v. freq. to give , to bestow. — 
jałmużnę , to give alms. — komu 
wiarę, to give one credit. — komu 
pozwolenie , to give one leave. — 
przykład, to set an example. — do 
i zrozumienia, to give to under- 
stand. — pierś dziecięciu, to give 
suck. — ognia , to fire or discharge 
a gun. — karty, to deal the cards. 
— na stół , to serve up or to lay 
meat on the table. — zadatek , to 
i give an earnest. — na poty, to 
I cause or promote sweat. Daj mi 
pokój, leave or let me alone. — do- 
j kladne wyobrażenie, to convey 
i an accurate idea. Dajmy na to 
suppose or put the case. Kto prę- 
dko daje , dwa razy daje , he who 
gives freely gives twice. Dać się 
uprosić, to comply with one's re- 
quest. Dać komu pierścionek, to 
present a person with a ring, '/ti- 
me) dać ich nie mogę , I cannot let 
them for less. Dawajcie jeść , give 
us to eat. Komu dawać karty? 
who is to deal? whose deal is it? 
Tobie dawać, you are to deal. 

DĄĆ , dmę , v, imp. to blow. Dąć 
w fujarkę {grać) , to blow, to play 
on the pipe. Dąć w nos, to swell 
with pride , to be puffed up with 
pride (fam.). 
DACH, u, s.m. roof. 
DACHÓWKA, ki, s.f. tile. 
DACHÓWKARZ,a, s.m. tiler. 
DĄGA ,i,s. /". stave. 
DAKTYL, a, s.m. date, dale- 
tree. 

DAKTYLOWY, a, e, o the 
date-tree. 

DAL, ZDALA, at a distance. Na- 
dal , henceforward, thenceforward. 
Będziesz nadal ostrożniejszy , 
hereafter you will be more cau- 
tious. 

DALECE , TAK DALECE ŻE , so 
that. 

DALEJ, compar, of DALEKO, 
farther. — na przód , on , forward. 
DALEKI, A, e, far, distant, 
remote. — podróż, a long journey. 
Dalecy krewni, distant relations. 
Są to krewni choć bardzo dalecy, 
they are relations but far removed. 
DALEKO, adv. far , far off. Jak 
daleko? how far is it off? Bardzo 
daleko , a long way off. Z daleka, 
from afar, at a great distance. Da- 
leko piękniejsza , she is handso- 
mer by far. On jest daleko szybszy 
w biegu, he is far the better at 
running. Sprzedał daleko taniój, 
he sold for far less. Idąc powoli, 
zajdziesz daleko , fair and softly 
goes far (prov.). On zajdzie dale- 



30 



DAR 



r *o, he will make his way, he will 
push his fortune. Nie pociągnie 
daleko , he cannot live long. 

DALEKOŚc , ci , s.f. distance, 
remoteness. 

DALSZOŚĆ, ci, s.f. a greater 
distance. 
DALSZY, A, e, further, farther. 
DAMA, my, s. /. lady. Do kadry- 
la brakło nam jednej damy, we 
wanted a lady to make up the 
quadrille. — arcabna , a man at 
draughts. — pikowa, queen of spa- 
des. 

DAŃ, ni , s. f. tribute. Zadunaj- 
scy Stawianie płacą dań Turkom 
i Austryi , the transdanubian Sla- 
ves pay tribute to the Turks and 
Austria. Szacunek jestlo dań na- 
leżna cnocie i zasłudze, respect 
is a tribute due to virtue and merit. 
DANIE, ik,s. n. giving, besto- 
wing; 2) a set of dishes set on the 
table. Pierwsze danie, drugie 
danie, the first course , the second 
course. Obiad na pięć dań, an 
entertainement consisting of five 
courses. 
DANIEL , a , s. m. fallow deer. 
DANIELICA,cy, s.f. doe. 
DANK, u , s.m. prize (old.). 
Dank odnieść, to carry off a prize. 
— otrzymać, wziąść, to obtain 
the preference , to win. 

DANNICTWO,wa, s.n. tribu- 
tary state. 

DANNIGZY,a,e, feudal, per- 
taining to fees or tenures. Prawo, 
dochody dannicze, a fee, a rent, 
by which lands are held of a supe- 
rior lord. 

DANNIK , a, s.m. tributary, 
vassal. 

DAR ,v, s.m. gift , present. Da- 
ry przyrodzenia, natural gifts, 
part , endowments , advantages. 
Ma dar podobania się icszystkim, 
he has the knack of pleasing every 
body. 
DARGA, y, s. m. bestovvcr, giver. 
DARCIE , a , s. n. tearing, see 
DRZEĆ. Darcie sukien było u 
Żydów znakiem boleści łub 
oburzenia, the rending the gar- 
ments was with the Jews a mark of 
grief and indignation. Darcie piór, 
picking , stripping of feathers. 

DAREMNIE = DARMO, adv. in 
vain , vainly. 
DAREMNOŚĆ, ci, s. f. inefficacy. 
D\REMNY, a,e, vain, fruitless, 
ineffectual. 
DARMO, adv. in vain; 2) gratis. 
DARMODAJKA , ki, or DARMO- 
CHA, y, a woman of loose morals 
and bestowing her favours for plea- 
sure's sake. 

DARMOJAD , a , s. m. spungcr, 
shark, smell-feast, trencherfriend , 
a hanger-on. 

DARMOJEDZTVVO,A, s.n. spun- 
ging, sharking. Tylko darmo je- 
dztwem się trudni, he lives only 
by spunging. 

DARMOLEG , a , s.m. a slug- 
card. On istny darmo leg , he plavs 
Che truant. 



DAT 

DARMOPŁOCH , a , *. wi. a cow- 
ard, an alarmist. 

DARMOSILNY, a, e, who makes 
useless endeavours, efforts. 

DARMOSTOJ, a, s.m. an usless 
attendant; pi. DARMOSTOJE, la- 
zy footmen, a crowd of useless ser- 
vants. 

DARMOZWAD, a, s.m. a quar- 
relsome man, a man who picks 
up a quarrel without reason. 

DARŃ,ni, DARNINA, ny, s.f. 
turf, sod. 

DARNIOWY, a, e, of turf. Dzie- 
dziniec darniowy, a green plat, a 
grass plat before houses. Kana- 
pa darniowa, a bank of turf, a 
grassy bank. 

DARNISTY,A,E,tuify. 

DARNOWIEC, wca, s.m. a 
large ant. 

DAROWAĆ , ruji; , v. imp. to 
make a present; 2) — winę, to 
forgive , to pardon. — życie , to 
spare or give one's life. Każdemu 
z nich darował po zegarku, he 
made each of them a present of a 
watch. 

DAROWANY, a,e, given, offe- 
red as a gift. Darowanemu ko- 
niowi io zęby nie patrzą, you 
must not look a gift horse in the 
mouth. 

DAROWIZNA, ny, s. f. donation, 
donative. 

DARZYĆ , rze. , v. imp. to pre- 
sent with, to bestow upon. Darzyć 
czemu, to bless, to wish well. 
Niech Bóg darzy ich pracy or ich 
pracę, God bless their work ! H '/- 
no cerę darzy, wine colours 
the checks. On pan, darzy kogo 
mu się podoba, he is master and 
requites whomsoever lie pleases. 
DARZYĆ j is often used for 
ZDARZYĆ, UDAĆ SIĘ, to succeed, 
to prosper. Łowy mi się nie da- 
rzą, I have no luck in hunting. 
Wszystko mu się darzy, every 
thing he undertakes thrives with 
him. Owocowe drzewa darz<; się 
na tych miejscach, fruit trees 
thrive well in this soil. Ten dom , 
ten służący mi się nie darzy, this 
servant don't please me, this'house 
would not serve my turn. 

DĄSAĆ SIĘ , sam sih; , v. imp. to 
pout, to be in a pet, to grow angry 
and peevish, to be hasty. Lada za 
co dąsa się, the slightest thing 
nettles him, 

DĄSY, sów, pi. pouting, wry 
faces. 

DASZEK , szka , s. m. dim. a 
little roof. 

DATA, ty, s.f. date. Położyć 
datę , to dale. Z jakiej jest daty 
ten list? what date docs this letter 
bear? Nasza przyjaźń starej da- 
ty, our friendship dates from old. 
Ten list datowani/ z Wilna 5 czer- 
wca, that letter is dated Wilna June 
the fifth. Świeżej daty, of recent 
date. 
DATEK, tku, s.m. gift; 2) bribe. 
DATOWAĆ, Tujij, v. imp. to 
date. 



DEC 

\ DAWAĆ, see DAĆ. 
DAWCA, cy, s.m. DAWCZYM, 
s. f. giver , donor. 

DA WIĆ , WOJ, v. imp. to cbok \ 
to strangle, to throttle. = Dł 
WIĆ. 

DAWICIEL , a , s. m. ch. 
stringier. 

DAWNO, ado. long ago, k>ng 
since. Zdawna lub oddawna , In 
times of yore. Oddawna umarł. 
he is dead long since. Jak dawno' 
how long is it since? Dosyć cfu- 
wno , a good while ago. Niedu- 
wno , of late , not long ago. 

DAWNIEJ, formerly, before, 
heretofore. 

DAWNOŚĆ,ci, s.f. UmesfKi i 
by, the long duration of a thir ig. 
Dawnosc tej wojny, that lasting 
and permanent war. Dawnośc ro- 
du , familii , the ancicutess or an- 
cientry of a family. 

DAWNY, a, i ■:," former, old, an- 
cient. Po dawnemu, as it was of 
yore. 

DĄŻENIE, IK, s.n. DAZV 
Ci , S. f. tendence , drift. Dq : 
ciała do Środka , the tendn 
bodies towards a centre. Lzi 
mu naturalną dążność do 
lubstwa, mań has a natural tcn- 
dencyto egotism. 

DĄŻYĆ, /i;, c.n. to make to- 
wards a place ; 2) to tend to any 
end or purpose. 

DBAĆ, ah, v.n. to mind, care 
or heed. Tyle dbam o to ja 
o piątą nogę, I care not a St 
a rush or a pin's head for ii. (>,-i 
nie dba o mc, ho cares for nothing, 
for no body. Mc dbam o nią 
co mi ona potrzebna? what 
care about her, do I stand in 
of her? 

DBAŁOŚĆ, ci, s.f. mindful 
carefulness, heedlu 

DBAŁY, a, e, mindful, careful, 
heedful. 

DĘBCZAK, a, s.m. a young 
oak forest 

DĘBINA, ny, s.f. a forest of 
oaks. 

DĘBOWY, a, e, oaken. 
DECES, V, s.m. mistake, mis. 
count. W rachunku twoim jest 
deces, there is a mistake, an 
in your calculation. 

DECH, s. m. tciiu, breath. 
ki tchu stanie, till the last bi 
Biegi co tchu , he ran as fast 
legs could carry him. Bcz 
breathless , dead. Jednym l* 
of a stretch, without intermix 
= ODDECH. 

DĘCIE, u, s.n. blowing,pi: 
Dęcie wiatrów, blowing, bU 
wind. Dęcie szkła , the art of - 
wing glass, the blowing it. 

DECYDOWAĆ, i'jE,0WAL,r. 
imp. = STANOWIĆ, to res 
upon, to determine, to agree. 
CYDOWAĆ SIĘ, v.pr. to come to 
a determination. Mój los v. 
wem zdecyduje sic, my fate u:ll 
soon be decided, see ZDECYDO- 
WAĆ SI Ę. 



DEł 

DECYDUJĄCO, adv. derisively, 
peremptorily. 

DECYZYA, Ti, s.f. decision. 
tee WYROK, Starać się o decy- 
zyą, to sue for,to call for a decision. 

DEDUKCYA , see WYWÓD. 

DEDYKOWAĆ owal, v. a. (ko- 
mu co) , to dedicate , to consecra- 
te, see PRZYPISAĆ, POŚWIĘCIĆ. 

DEFALKA, ki, s.f, defalcation, 
abatement of a sum. 

DEFALKOWAĆ, kuję, v. imp. 
o defalcate or abate. 

DEFEKT, u , s. m. disease , dis- 
emper. 

DEFEKTOWY, a, e, labouring 
under some distemper. 

DEFINIOWAĆ, v,a. to deter- 
mine, to appoint, to describe 
(used only in conversation). 

DĘGA , i , 5. /. a bruise , a mark 
dark and blue, see PRĘGA. 

DEKA, ki, s.f. coverlet; 2) 
horse-cloth. Deka piersiowa, bris- 
ket, sternum (anat.). Skrzypcy, 
basetli — , the sound board of a 
violin, of a bass viol. 
DEK ANALNY, a, e, belonging 
to a deanary. see DZIEKAŃSKI. 

DEKIEL, kla , s. m. a cover for 
the pan of a gun. 

DEKLAMACYA, i, s.f. art of 
Feciting. Umieć dobrze deklama- 
cją , to be well versed in the art of 
elocution. Jestlo jałowa deklama- 
aja , it is a wretched declamation , 
a piece of fustion. 

DEKLINACYA,yi, s.f. declen- 
sion (gram.). 

DEKOKT, u, s.m. decoction. 

DEKRET , u , s. m. decree , sen- 
tence , doom. 

DEKRETOWAĆ, tuję, v.n. to 
flass sentence. 

DELATOR , a , s.m. informer , 
accuser. 

DELEGAT , a , or DELEGOWA- 
NY, ego, s.m. delegate. 

DELEKTACYA, Yi,s.f. delecta- 
tion , delight. 

DELEKTOWAĆ SIĘ, tuję się, 
v. imp. to delight in a thing; 2) to 
dally, to fondle , to caress. 

DELFIN, a, s.m. delphin; 2) 
the eldest son of the former kings of 
F ranee. 

DELIA , i , s. f. a large cloak 
with long sleeves. 

DELIKACIK, a, s.m. tender- 
ling. = DELIKATNIŚ. 

DELIKATNIE, adv. delicately, 
nicely. 

DELIKATNOŚĆ ,a,s. f. delica- 
cy, niceness. 

DELIKATNY, a, delicate, nice. 

DELIURA , see DELIA. 

DEMESZ, a, s.m. and dim. DE- 
MESZKA , i , damaskin sabre. De- 
nwszkowany noż, rękojeść, klin- 
ga, a damasked knife, hilt of a 
sword , blade. 

DENAREK = DYNAREK , kka , 
s. m. a frying pan with three feet. 

DENKO, nka , s. n. dim. derived 
from DNO, bottom of a small 
vessel. 

liFJPTAĆ. depcę. v. imp. to 



3\\ 

tread upon. — nogami , to tread or 
trample under foot. Depcze boga- 
ct wo i uczucia honoru , he tram- 
ples upon riches and sentiments of 
honour. Deptać łóżko(seeGMEŚĆ), 
to press down bed. 

DEPTACZ, A, s.m. he that 
tramples the grapes, or treads the 
wine press. 

DEPTAK, a, s.m. treadmill. 

DEPUTAT, a , s.m. deputy, de- 
legate. 

DEPUTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
depute , to delegate. 

DERA , ry, s. f. horse-cloth. 

DEREŃ, ia, s.m. wild cornel- 
tree , dog-wood. 

DERENIAK , u , s. m. cornelian- 
wine. 

DERESZ , A , s. m. a roan horse. 

DERESZOWATY, a, e, roan, 
rubican. 

DERKACZ , a , s. m. land-rail (a 
bird,). = CHRUŚCIEL. 

DERUS, a, s.m. fleecer, flayer , an 
avaricious merchant , who sells too 
dear (derived from DRZEĆ), (vulg.) 

DERWISZ , a , s. m. dervis. 

DESEN, see WZOREK. 

DESKA, ki, s.f. plank, board. 
Przeczytać od deski do deski, 
to read from the first to the last 
page. Przyjaciel wierny do gro- 
bowe" j deski, a friend faithful till 
death. 

DESPEKT, u, (old.) UBLIŻE- 
NIE, UCHYBIENIE. 

DESPERACKI, a, e, desperate. 

DESPERACKO=PO DESPERA- 
CKU , adv. desperately. 

DESPERAT, a, s.m. desperado. 
DESPOTA , tv, s. m. despot. 

DESPOTYCZNY, A, e, despotic, 

DESPOTYZM, u, s.m. despo- 
tism. 

DESTYLOWAĆ, seeDYSTYLO- 
WAĆ. 

DESZCZ, u, s. m. rain. Deszcz 
pada, it rains. Z deszczu pod ry- 
nę (prov.) , out of the frying pan 
into the fire. Drobny deszcz pada, 
it drizzles. Po deszczu pogoda, 
cloudy mornings may turn to clear 
evenings, or after clouds fair wea- 
ther, or after a storm comes a calm. 
Z deszczczu do rzeki (prov.) , to 
take refuge from the rain in the 
river. 

DESZCZKA, see DESKA. 

DESZCZOWY, A, e, of the rain. 

DESZCZUŁKA = DESZCZUŁE- 
CZKA, ki, s.f. dim. a little plank. 

DESZCZYK, a, s.m. dim. a 
small rain , drizly. 

DĘTKA,i,falsepearl.see BAŃKA. 

DĘTY, A, e, blown , hollow. De- 
le instrumenta , wind instruments. 

DEWOCYA,yi, s.f. devotion, 
piety. 

DEWOT, a, s. m. devotee, bigot. 

DEWOTKA, ki, s.f. a female 
devotee. 

DEZERTER, a, s.m. deserter. 

DIABEŁ , dla , s. m. devil. Dia- 
beł nie spi , the devil never sleeps 
or never lies dead in a ditch. Sie- 
dzi pod figurą, a ma diabla za 



DtU 



to 



skórą (prov.) , the de\il skulks be- 
hind the cross. / w starym piecu 
czasem diabeł pali, old people 
sometimes fall In love. Diabeł żonę 
biję , the devil scolds his wife , it is 
said of a rainy day : to make both 
rain and unshine. Nie tak jest 
diabeł straszny jak go malują 
(prov.) , the very devil is not > 
black as he is painted. Co nagle <-; 
po diable , what is done in a hun. / 
is good for nothing, see DYABEŁ. 

DIABEŁEK, a, s. m. dim. a little 
devil , an imp. 

DIABELNIE = DIABELSKO == 
PODIABELSKU, adv. devilishlv. 

DIABELNY, a, e, devilish, dia- 
bolical. 

DIABELSTWO, WA, s.n. devil- 
ishness , devilish trick. 

DIABLICA, cy, s. f. a she-devil. 

DIAK, a, see DZIAK. 

DIALEKT, u, s. m. dialect. 

DIAMENT, u, s. m. diamond. 

DLA, prep, (with the genitive 
case), for, for-sake, from, to, to- 
wards. Dla czego? why? where- 
fore? Dlatego, therefore. Nie mo- 
gę mówić dla żalu, I cannot speak 
for grief. Dla braku pieniędzy, for 
want of money. Nie można podró- 
żować dla rozbójników, there is 
no travelling upon the road for 
robbing. Dla miłości Boga, for 
God's sake. Uczyń to dla mojej 
orzyjażni, do it for my friend- 
ship's sake. Kraj prawie nie mie- 
szkalny dla srogości zimna, a 
country almost unhabitable from 
the extremity of the cold. To wszy- 
stko jedno dla mnie , it is all one 
to me. On jest dla mnie bardzo 
grzeczny, he is very kind to me. 
Miłosierny dla ubogich, charitable 
towards the poor. To jest dla mnie 
stracone, that is lost to me. 

DŁABIĆ or DŁAWIĆ, wię, v. 
imp,to strangle, to choke, to crush. 
see DUSIĆ. 

DŁAWIGAD , a , s.m. tantalus, 
(a bird.). 

DŁAWIMUSZKA,ki, s. f. fly- 
catcher (a bird.), sensitive (a 
plant). 

DŁOŃ, ni, s. f. the palm of one's 
hand. Gwizdać w dłoń, w ku- 
łak, to whistle in the fist. Dłonią 
to dłoń bilt, they shake hand in a 
friendly manner. Jasno jak na 
dłoni, it is clear and evident, 
plain truth. 

DŁONIASTY, A, e, resembling 
the palm of the hand. 

DŁONIOWY, a, e, of the palm 
of the hand. 

DŁÓTO, ta, s.n. DŁÓTKO, ka, 
dim. chisel. 

DŁÓTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
chisel. 

DŁUBAĆ, bię, v.imp. to sc op* 
2) to fumble. — w czem, to rum 
mage , see SZPERAĆ. Co tam się 
dłubiesz, why do you loiter there? 
— w zębach , to pick one's teeth. 
Nie grzeczna jest dłubać 
to kompanii, it is impolite tepi 
one's teeth in company. 



32 



DO 



DŁUBANKA, nv, s.f. any te- 
dious, longsome work. 

DŁUG, v,s.m. debt. 

DŁUGI, a, e, long. 

DŁUGO, adv. long. Za — , too 
long. 

DŁUGOLETNI, A', e, of many 
years. . 

DŁUGOLETNOSĆ, ci, s. f. space 
of time , many years. 

DŁUGOMOWIEG, ca, s.m. a 
talkative man, babbler, chatterer. 

DŁUGOMYŚLNY, a, e, long- 
suffering, forbearing, slow to pu- 
nish. 

DŁUGONOGI, A, e, long-legged. 

DŁUGONOSY, a, e, long-nosed. 

DŁUGORĘKI, a, e, long-handed, 
łongimanous. 

DŁUGOŚĆ, ci, s. f. length. 

DŁUGOSZYI, a, e, long-necked. 

DŁUGOWIECZNOŚĆ, ci, s.f. 
longevity. 

DŁUGOWŁOSY, a, e, long- 
haired. 

DŁUGOWY, a, e, of a debt, —a 
książka, debt-book, a book of 
accounts. 

DŁUŻ, WZDŁUŻ, adv. long- 
ways, longwise. 

DŁUŻEK, żku, s. m. dim. a little 
debt, 

DŁUŻEŃ, nia , s. m. or DŁUŻ- 
NIA , i ,s. /". an oblong piece of tim- 
ber covering a hive. 

DŁUŻNICZKA, ki, s. f. a female 
debtor. 

DŁUŻNIK, a, s. m. debtor. 

DŁUŻNY or DŁUŻEN, żna, żne, 
owing, indebted. 

DŁUŻYĆ, żę, v. imp. to prolong, 
to put off, to lengthen. 

DMUCH, u, s.m. blow, puff. = 
DMUCHNIĘCIE. 

DMUCHAĆ, oiam, v.imp. DMU- 
CHNĄĆ, nę, v.inst. to blow, to 
puff. — w pake, to blow one's fin- 
gers. — ogień , to blow the fire. 
Kto się na gorącćj wodzie sparzy, 
ten i na zimną dmucha (prov.) , 
a burnt child dreads the fire. 

DMUCHANIE , a , s. n. puffing , 
blowing. ■ 

DNIEĆ , v. n. impers. to dawn. 
DNIEJE , it dawns , the day begins 
to break. 

DNIENIE, ia. s.n. dawn, day- 
break. = ŚWITANIE. 

DNIÓWKA, i, s. /'. a day's stay. 
Mieliśmy tam dniówkę, we halted 
there one day. 

DNIOWO, a, e, of the day. 

DNO, na, s.n. bottom. 

DO, prep, (with the genit. case), 
to, at. Iśc do szkoły, to go to 
school. Idę do zegarmistrza , I am 
going to the watchamaker's Z ręki 
do ręki, from hand to hand. Mieć 
prawo do czego, to have a title to 
a thing. Wstań rano do roboty, 
rise early to your work. Przegrałem 
do niego wiele pieniędzy, I lost to 
him a great deal of money at play. 
Doży I do późnej starości, he lived 
to a great age. Odjechał do Pary- 
ża, he is gone to Paris. Przybył 
do Paryża, he arrived at Paris. 



DOB 

Przybył do Francyi, he arrived in 
France. Do czego zmierzasz? what 
wouid you be at? Do szczętu, down 
to the ground. Pół do czwartej, 
half past four. Jak do roku , accor- 
ding to the year, to season. Czło- 
wiek i do rady i do pałasza , he 
is a man fit for business and the 
sword. Tłumaczyć slowo do sło- 
wa, to translate literally. Łyże- 
czka do kawy, tea-spoon. Dano do 
stołu, the dinner or supper is 
upon the table. Każ dawać do 
stołu! send in dinner or supper! 
Było ich do pięćdziesięciu , they 
were about fifty persons. liaz do 
roku, once a year. Ta suknia to- 
bie do twarzy, that robe suits you 
very well. 

DOBA, by, s.f. the space of time 
of 24 hours. Od doby do doby, in 
the course of Ik hours. 

DOBACZYĆ SIĘ, v.perf. to in- 
fer, to draw inference or conse- 
quence (old.). 

DOBADAĆSIĘ, dam się, v.perf. 
DOBADYWAĆ SIĘ, duję się, d. 
freq. to discover by inquiring, to 
found out. 

DOBIĆ, j i;, v. perf. to give the 
blow which the executioner gives, 
to dispatch a victim, tog'ne the 
last blow. To to nas nieszczę- 
snych dobiło, that gave the fini- 
shing blow to our misfortunes. — 
do lądu, lo get ashore, to land. — 
targu, to close or strike a bargain. 
Dobijać się do czego , to strive or 
grasp at a thing, to scramble for it. 

— się o urząd, to sue or stand for 
an office, to seek for preferment. — 
o pierwszeństwo , to run or con- 
tend for mastery. Ostatki wojska 
nieprzyjacielskiego dobili , they 
butchered the remnants of the 
enemy's troops. Po długich obja- 
zdach dobiliśmy się nareszcie , 
after many round about ways , we 
arrived at last. Dobij go, niech się 
nie męczy, dispatch him, let him 
not suffer more. 

DOBIEDZ = DOBIEŻEĆ, <;nk, 
v. pref. DOBIEGAĆ , gam , v. imp. 
to run to, to reach the goal by run- 
ning. 

DOBIERAĆ, ram, v.freq. DO- 
BRAĆ, dobiorę, v.imp. to take 
more in order, to make up what 
was wanting.— do pary, to match. 

— się, to suit one another, to look 
for one's own match. — się do cze- 
go, to get to a place or at a thing. 
Dobrał miarki grzechów sico- 
ich, he filled up or completed the 
measure of his sins. Dobrać się 
do kobiety, do kieski, do kieszeni, 
to seduce a woman, to steal one's 
purse, to pick one's pocket. Do- 
brześ sobie dobrał te trzewiki, 
these shoes fit you extremely well. 
Dobrał reszty pieniędzy swoich , 
he took what remained of his mo- 
ney, he spent his last. 

DOBIERACZ, a, s. m. a man 
that matches or suits well. 

DOBIJAĆ SIĘ, frequent, from 
DOBIĆ. 



DOB 

j DOBITKA, ki, s.f. last 
J finishing stroke. Ma dobitkę 
j nieszczęścia , to complete my mis- 
I fortune/ 

DOBITNIE, adv. cogently, for- 
cibly, pithily. 

DOBITNOŚĆ , ci , s. 
pithiness, energy. 

DOBITNY, a, c, cogent, p 
forcible. — c wyrazy , expi 
language. 

DOBOB,u, s.m. choice, sl-Ioc- 
j tion. Dobór łych mebli zrobiony 
j z rzetelnym gustem , thh 
I turc harmonizes well togeth> 
| is in the very best taste. 

DO BOR NY, a, e, choice, c . 
select. 

DOBOSĆ , dobodę , t\ prf. to 
thrust a victim till it dies, see 
BÓŚĆ, KŁÓĆ. 

DOBOSZ, \, s.m. drummer. 

DOBRA, r, pi. estate, riches, 
fortune. 

DOBRAĆ, see DOBIERAĆ. 

DOBRANY, a, n, matched 
zmiernie dobrze dobrany, extre- 
mely well matched; 2) chosen, Cł- 
quisite. Dziwnie dobrane m i 
siwo, dzicirczyna 15 letnia se 
starcem 50 Iclnim, a girl of fifteen 
with an old fellow of four-score, 
is an odd match. dobre 

rzeczy źle dobranemi wy 
mi, you say good things with ill 
chosen t 

DOBRfS \('\ m;, r. pr. to reach 
a place by wading. 

DOBRO, i Od, welfare, 

weal, benefit. 

DOBROĆ, ci, s.f. 
kindness. 

DOBROCZYŃCA, c 
nefactor. 

DOBROCZYNNIE, adv. with be- 
neficence. 

DOBROCZNNOŚĆ, ci, s. f. 
faction, beneficence. 

DOBROCZYNNY, \, ; , i 
cent. 

DOBRODUSZNOŚĆ , ci , 
kindness, simplicity, plainm 
PROSTOTA, ŁAGODNOŚĆ. 

DOBRODUSZNY, x, e, good- 
natured, kind-hearted. Jest t 
wiek dobroduszny i toń 
wszystkiemu co raczysz mu po- 
wiedzieć , he is a simple good na- 
tured sort of man , who believes 
any thing you like to tell Inm. 

DOBRODZIEJ , a , s.m. bene- 
factor. 

DOBRODZIEJKA, ki, s.f. bene- 
factress. 

DOBROZIEJSTWO, wa , s.n. 
benefit. 

DOBROTLIWOŚĆ , ci , s. f, 
goodness, kindness, benevolence. 

DOBROTLIWY, a, e, good, 
kind, benevolent. 

DOBROWOLNIE, adv. of one's 
free will, freely, spontaneously. 

DOBROWOLNOŚĆ, ci, s.f.' free 
will, spontaneity. 

DOBROWOLNY, a, e, free, vo- 
luntarv, spontaneous. 

DOBRRY, a, e, good. — dzien , 



DOC 

— a noCi good morning, good 
night. To nie wróży nic dobrego, 
that bodes no good. W dobrym sta- 
nie , sound.— stół, good cheer. On 
taki dobry, he is so kind to all. Ta- 
ka dobra , such a kind, charitable 
woman. Tacy dobrzy, they are fine 
people. Jest to dobry, bez wykrę- 
tów czlotviek,he is a plain, honest 
man, that means no harm. Dobra 
strawa, di wholesome food. Ma do- 
brą głowę , he has a good head- 
piece. J emu wszystko dobre, he is 
pleased with every thing. To człek 
dobrej wiary, he trusts to every 
body. 

DOBRZE, adv. well. 

DOBUDOWAĆ, duję, v. imp. to 
finish building; 2) to erect a buil- 
ding by the side of another, see 
PRZYMUROWAĆ. 

DOBUDZIĆ SIĘ, dzę się , v. imp. 
(kogo) , to awake one with some 
difficulty. 

DOBYĆ, będę, v.imp. to stay or 
remain till a certain time, 2) v. a. 

— miasta, to take a town by 
storm; 3) to draw or pull out. — 
miecza , to draw the sword. — 
chustki z kieszeni, to pull the 
handkerchief out of the pocket. 
Dobyć się z więzienia, to break 
from confinemeut. — się z loięzów, 
Xo loose one's self from chains. 

DOBYCIE, a, DOBYWANIE, A, 
s. f. seizure, capture, conquest ; 2) 
drawing or pulling out. see ZDO- 
BYCIE. 

DOBYTEK, tku, s.m. cattle, 
what one has, what one is worth. 
Zabrali mu cały dobytek, they 
took from, him all he had. 

DOCHÓD, u, s. m. income, re- 
venue. 

DOCHODNY, a, e, profitable. 
Rola, majątek dochodna, y, land 
that bears or yields good crops, an 
-estate that brings a good deal of 
money. 

DOCHODZIĆ , dzę , v. imp. 
DOJŚĆ , dę , v. prf. to draw near 
a place (on foot.) ; 2) to inquire, to 
investigate, to scrutinize. Już do- 
chodził do miasta gdy... he was 
just reaching the town when... Już 
trzecia dochodzi, it is nearly three 
o'clock. Listy co dziś doszły, the 
letters that came in to day. Muszę 
dojść prawdy jak się to stało, I 
must inquire into the truth of the 
fact. Dochodzić czego sądownie, 
to claim, challenge, to demand (ju- 
risprud.). 

DOCHODZENIE, ia, s.n. inqui- 
ry, investigation, scrutiny.— pra- 
wdy, the investigation of "the truth. 

— swego prawem, a legal prose- 
cution, entered upon in order to 
claim one's own right. 

DOCHOWAĆ, wam, v.imp. DO- 
CHOWYWAĆ, wuję, v.freq. to 
keep , to observe ; 2) to rear , to 
breed , bring up. — komu wiary, 
to keep faith to one. — tajemnicy, 
to keep well a secret. Dochowałem 
się tego konia od żrzebięcia, I 
reared up this horse from a colt. 



DOC 

DOCHRAPAĆ SIĘ , pię się , v. 
perf. to scramble up ; 2) to obtain 
a thing with much trouble and dif- 
ficulty ; 3) to come to preferment. 
Gwałtem chce się znaczenia do- 
chrapać, he is determined to rise 
in the world whatever be the con- 
sequence. 

DOCHWYCIĆ, cę, v. imp. to 
seize, catch, to overtake. 

DOCIĄĆ , tnę , v. imp. DOCI- 
NAĆ,nam, v.freq. to finish cut- 
ting or hewing; 2) — komu, to hit 
or strike one home. (vulg.). 

DOCIĄGAĆ, gam, v. imp. DO- 
CIĄGNĄĆ, nę, 17. prf. to draw as 
far as or pull to. Dociągnął wóz aż 
do Paryża , he drew the cart as 
far as Paris. Dociągać luka, arba- 
letu , to tighten , to string a bow, 
a cross-bow which was slackened. 
Wątpię czy chory dociągnie do 
jutra , I doubt whether the patient 
can live till to morrow. 

DOCIEC, kę, i?, prf. DOCIE- 
KNĄĆ, ął, dej. inst. DOCIEKAĆ, 
kam, 17. imp. (said of liquids), to 
run or flow to the end ; 2) 17. a. to 
find out or discover by investigation. 

— prawdy, to come at the truth. 
Gdy zegar życia dode&a, when the 
hourglass of life is at its end. viz. 
when our last hour is arrived. Bóg 
docieka najskrytszych myśłi , 
God penetrates into the most secret 
thoughts, God searcheth the hearts. 

DOCIECZENIE, ia, s.n. DOCIE- 
KANIE , freq. research , inquiry, 
investigation. 

DOCIERAĆ, ra, 17. imp. DO- 
TRZEĆ, rę, 17. prf. to rub or 
grind to the end. Docieram tej 
farby, I am about to finish grind- 
ing the colour. Dotarł farby, he 
has done grinding the colour. 2) 

— dokad , to draw near a place. 
Kiedyśmy już docierali do obozu 
nieprzyjacielskiego, as we were 
getting to or drawing near the 
camp of the enemy. Dotrzeć spra- 
wy jakiej, to bring a business to a 
conclusion. 

DOCIERANIE , A , s.n. (komu) , 
the endeavours done in view to 
defy, to find fault with , to scruti- 
nize into the very bottom of a busi- 
ness. 

DOCIERPIEĆ, iał, 17. imp. to 
suffer, to endure pains to a cer- 
tain degree or period. Niech do- 
cierpię do końca, let me suffer it 
to the last. W czyscu ostatka do- 
cierpieć mamy, in purgatory we 
shall finish what remains yet to be 
suffered for our trespasses. 

DOCINAĆ, see DOCIĄĆ. 

DOCINEK , nka , 5. m. taunt , a 
jeer, a wipe, a joke, a scoff. Sypali 
na nią docinkami , they bestowed 
upon her a thousand taunts. 

DOCINKO WICZ, a , s.m. PAN 
DOCINKO WICZ, a cracker of jo- 
kes {f am.). 

DOCIOSAĆ, al, v.a.def. to 
chip of! the grosser parts of a billet 
to the end, to plane. 



DOD 



33 



DOCISK, u, s. m. casting, throw 
ing ; 2) oppression, see UCISK. 

DOCISKAĆ, kam, v. imp. DOCI- 
SNĄĆ, nę, 17. prf. to throw or cast 
to; 2) to press or weigh down, to 
oppress past bearing. Docisnąć się 
do czego, to reach or attain a thing 
after getting through a crowd or 
after overcoming many difficulties. 
Nie mogłem docisnąć się do mini- 
stra, at the minister's door the 
crowd was so great that I could not 
go in. 

DOĆWICZYĆ,ył, v. a. def. (ko- 
go), to finish scolding with rods, 
to whip, to cheat; 2) to finish the 
education of a child. 

DOCZEKAĆ SIĘ, kam się, v. 
prf. to wait for one till he comes 
or for a thing till it come to pass ; 
2) to live to see. Czekałem na nie- 
go, ałem się go nie doczekał, I 
waited for him, but he did not 
come. Któżby był sądził abyśmy 
się doczekali tej strasznej rewo- 
łucyi? who would have thought 
that we should live to see this 
dreadful revolution? Doczekał się 
późnej starości, he lived to a 
great old age. 

DOCZERNIĆ, nię, v. prf. DO- 
CZERNIAĆ, mam, 17. imp. to finish 
blackening, to blacken completely. 

DOCZESAĆ, 17.71. DOCZESi- 
WAĆ, indef. to finish combing, 
trzeba doczesać pieńkę , you must 
finish to hackling the hemp. 

DOCZESNOŚĆ , ci , 5. f. tempo- 
ral life. 

DOCZESNY, a, e, temporal. Ból 
doczesny, transitory pain or grief. 
Uciechy tego świata są doczesne, 
tho pleasures of the world are tran- 
sient. 

DOCZYNIENIE , ia , s.n. busi- 
ness, dealing. 

DOCZYŚCIĆ, czę, v. prf. DO- 
CZYSZCZAĆ , czam , 17. imp. to 
finish cleaning, to clean completely. 
Chciałem ale ani weź nie mogłem 
się doczyścić tego szkła , how 
desirous soever I was of cleaning 
that glass I could by no means 
effect it. 

DOCZYTAĆ, TAM,t\ prf. DO- 
CZYTYWAĆ, tuję, v.imp. to read 
to the end. — się czego, to disco- 
ver or learn by reading. 

DODAĆ, dam, 17. prf. DODA- 
WAĆ, ję, 17. imp. to add ; 2) to cast 
up a sum ; 3) to supply, to furnish. 
— serca , to cheer up , to encou- 
rage, to inspirit, to animate. 

DODATEK, tku, s.m. addition: 
2) supplement or appendix to a 
book. 

DODATKOWY, a, e, additional, 
supplementary. 

DODATNY , a , e , additional. 
Długi dodalne i odjemne , the 
active and passive debts. 

DODAWANIE, ia, s. n. frequent 
supplying or furnishing; 2) (arith), 
addition. 

DODŁUBAĆ, v.a.def. (czeqo), 
to finish excavating, to complete a 
long and tedious work. 



34 DOG 

DODOIĆ, il, v. ą. def. to finish 
milking, to cheat. Że noc nadcho- 
dziła nie mogli dodoić krów, they 
could not finish to milk the cows 
because it was quite dark. Zarozu- 
miały człowiek jest dojną kro- 
wą , łatwo da się dodoić, a self- 
conceited man is a good milk cow, 
which easily parts whith its store. 

DODRAPAĆ, v. a. def. to finish 
scratching. DODRAPAĆ SIĘ, v. 
prf. scratch himself to blood ; 2) to 
overcome, to get over the diffi- 
culties after many pains, dodrapal 
się urzędu , he arrived or came at 
last to a place, or dignity. Nigdy- 
by się nie dodrapal na wierzch 
tej góry, he could never come to, 
reach or get at the top of that moun- 
tain. 

DODRUKOWAĆ, kuję, v. prf. 
to finish printing, to annex. 

DODRZEĆ , rę , v. prf. DO- 
DZIERAĆ, ram, v.imp. to tear 
completely; 2) to wear out by use. 
Dał mi dodrzeć swoje stare odzie- 
nie i parę trzewików swoich , he 
gave me to wear out a suit of his 
old clothes and a pair of his worn 
shoes 

DODUSIĆ, szę, v. prf. DODU- 
SZAĆ,szam, v.imp. to finish stran- 
gulation or to throttle to death ; 2) 
ledwie dodusił kieliszka, he could 
hardly drink his last bumper. 

DODZIENNY, a , e , ephemeral. 
Kwiaty, utwory, powodzenie się, 
— , ephemeral flowers , short-lived 
works, ephemeral success. 

DODZIERŻEĆ, żę, v. prf. to 
hold out till a certain period. 

DODZWONIĆ SIĘ, v.prf. (ko- 
go), to ring the bell till the call be 
obeyed. Nie mogę się nikogo do- 
dzwonić! I ring and and ring, no- 
nody comes! 

DOGADAĆ SIĘ, dam się, v.prf. 
to get a thing by talking. Doga- 
dasz się ty jakiej biedy, you talk 
so much that you will bring your- 
self into a scrape. Nie mogę się 
z nim dogadać, I cannot guess 
what he really means. 

DOGADZAĆ, dzam, v. imp. DO- 
GODZIĆ, dzę , v. prf. to accomo- 
date, to comply with one's wishes, 
to gratify or humour him. Co do- 
gadza wyobraźni i zmysłom, 
that flatters the imagination , the 
senses 

DOGANIAĆ, see DOGNAĆ. 

DOGASIĆ, szę, v. prf. to 
quench or extinguish entirely. 

DOGLĄDAĆ , dam , v. imp. to 
oversee, to superintend ; 2) — cho- 
rego , to tend or nurse a sick 
person. 

DOGLĄDANIE, ia, s. n. inspec- 
tion, superintendence. 

DOGNAĆ = DOGONIĆ , gonię , 
v.prf. DOGANIAĆ, niam, v.imp. 
to overtake. 

DOGNIĆ, niję, v.prf. to rot 
completely. 

DOGNIEŚĆ, moTĘ, v.prf. DO- 
GNIATAĆ , tam , v. imp. to finish 
kneading ; 2) to pinch, to oppress. 



DOJ 

DOGNOIĆ , ję , v. prf. to finish 
dunging , to manure completely, to 
fatten with dung. 

DOGODNIE, adv. conveniently, 
commodiously. 

DOGODNOŚĆ , ci , s.f. conve- 
nience , accommodation, see WY- 
GODA. 

DOGODNY, a, e, convenient, 
commodious. 

DOGODZIĆ, see DOGADZAĆ. 

DOGOIĆ SIĘ , ję się , v. prf. to 
cicatrize, to scar. Rana się dogoi 
niebawem , that wound will soon 
be closed or is cicatrizing , is clo- 
sing. 

DOGOLIĆ, lę , v. prf. to finish 
shaving. 

DOGONIĆ, see DOGNAĆ. 

DOGORZEĆ, rh; , 17. prf. DOGO- 
RYWAĆ, wam, v.imp. to burn 
out, to cease burning. On dogory- 
wa, he breathes his last, see GA- 
SNĄĆ. 

DOGOTOWAĆ,się, v.prf. to 
finish cooking. 

DOGRAĆ, ram, v.prf. DOGRY- 
WAĆ , wam , v. imp. to finish 
playing. 

DOGRYSĆ, zę, v.prf. DOGRY- 
ZAĆ , zam , v. imp. to finish gnaw- 
ing; 2) — komu , to tease or tor- 
ment one. Zawsze dogryzają so- 
bie, they are always teasing one 
another. Ten smutny wypadek go 
dogryzł, he was sad always, but 
this new sorrow killed him. 

DOGRZAĆ , v. n. def. and DO- 
GRZEWAĆ , v. indef. to finish 
heating, to warm. Te prześciera- 
dła jeszcze nie dosyć są ciepłe , 
dogrzejcie! these sheets are not 
warm yet , you must air them by 
the fire. 

DOGRZERAĆ SIĘ, bię się, >\ 
prf. (czego), to get a thing by 
digging; 2) to obtain with much 
labour. 

DÓJ, u, s. m. DOJENIE, \K,s.n. 
milking. 

DOJARNIA , ni, s. f. dairy. 

DOIĆ, ję, v. imp. to milk cows, 
sheep, — krowy, owce, etc. 

DOJECHAĆ, jadę, v.prf. DO- 
JEŻDŻAĆ, dżam, tump, to arrive at 
a place (on horseback or in a car- 
riage). Dojechałeś mu , he was 
stung to the quick. 

DOJEŚĆ , jem , v. prf. DOJA- 
DAĆ, dam, v.imp. to finish eating. 
= DOGRYSĆ. 

DOJEŻDŻACZ, a, s. m. a horse- 
man, who has the management of a 
pack r of hounds. 

DÓJKA, ki, s. f. dairy-maid. 

DOJMOWAĆ muję, v. imp. (ko- 
mu), to teaze, torment o?*vex one. 
To mnie dojęło do żywego , that 
stung me to the quick or to the 
very heart. 

DOJNICA, cv, s.f. milkpan. = 
SKOPEK. 

DOJNY , a , e , giving milk. — 
kroiva, a milkcow. 

DOJRZALE , adv. ripely, matu- 
rely. 

DOJRZAŁOŚĆ, ci, s.f. ripeness, 



DOK 

maturity. — umysłu, rozwagi, m» 
turity of mind, matureness of refle- 
ction. — wrzodu , the ripeness of 
an abscess. 

DOJRZAŁY, >, e, ripe, mature. 
Męszczyzna — y, a mature, staid 
man. Panna — a , a ripe maiden , 
a marriageable girl. Ta rzecz nie 
dojrzała, that affair is not yet 
ripe. 

DOJRZEĆ, rzeję, v.prf. DOJ- 
RZEWAĆ, wam, v.imp. to ripen, 
to come to maturity. 

DOJRZEĆ, rzę, v.prf. DOZIE- 
RAĆ, ram, v. imp. to look af ter, to 
oversee, to see a thing done; 2) to 
get or catch a sight, to perceive, to 
descrv. 

DOJŚĆ, dę, v.prf. to get to a 
place (on foot) ; 2) to find out by 
investigation. — do lat, to come of 
age. Gdym doszedł do polowy 
drogi, when I got halfway thither. 
List twój nigdy rąk moich nie do- 
szedł, your letter never came to 
my hands. Znajdujemy to w da- 
wnych pismach które nas doszły, 
we find it in the ancient writings » 
which came down to us. Doszło to 
do uszu jego, it reached his car. 
Zboże już doszło, the grain is la 
a state of maturity, is perfectly 
ripe. Nikt go nie doszedł, there i* 
nobody that can be put in compe- 
tition with him. Dojsc kogo w cno- 
tach, piękności, talentach, to be 
one's equal in worth, beauty, ta- 
lents. Teraz doszedłem tvszy- 
stkiego, now I know all. 

DOJSC1E,ia, s.n. arrival (on 
foot) ; 2) a discovery made by in- 
vestigation. 

DOJUTREK, ka, s.m. passing. 
Ludzie są dojulrkami na ziemi, 
mankind are only passengers on 
earth; 2) haggler, boggier, babler. 

DOKĄD, adv. whither. — /co/- 
wiek, whithersoever. Możesz 
dokądkolwiek ci się podoba , you 
may go whithersoever you like. 

DOKARMIĆ, il, v.a.def. to 
finish nursing. Prawdziwa matka 
musi sama dokarmić dziecięcia , 
a true mother ought to suckle her 
child to the end. Dokarmiać by- 
dło, ptastwo, to finish fattening 
cattle, fowls, to cram poultrv. 

DOK A Z AĆ, żę, o. prf. to exe- 

j cute , to bring about, to compass, 

I to prove. — swego, to compass or 

accomplish one's design, carry the 

I point or bring it about. Chciałbym, 

abyś się starał tego dokazac , I 

would have you study how to bring 

it about. Nie dokazać swego , to 

come or fall short of one's design 

Dokazywać nad kim, io tyrannize 

over one. Co ty też dokazujesz . 

what an extravagant man are you ! 

DOKISNĄĆ , ąl, v. n. def. to 

j finish fermentation , Ten chleb nie- 

I dokisnął , that bread is not well 

leavened. Było zimno i mleko nie 

'. dokisnęło , the weather was cold 

and the milk did not sour well. 

DOKŁADAĆ , dam , V. imp. DO- 
i ŁOŻYĆ, /.F t , v.prf. to put to, u> 



DÓŁ 

add. — starania, to bestow pains, 

J) use one's best endeavours. — się 
o czego, to contribute to a thing. 

DOKŁADNIE, adv. accurately, 
exactly. 

DOKŁADNOŚĆ, ci, s.f. accura- 
cy, exactness. 

DOKŁADNY, a, e, accurate, 
exact (in polish dokładny is used 
only speaking of things). 

DOKLEIĆ, v. a. def. {czego, co), 
to finish pasting, to glue. 

DOKLEPAĆ , ał , v. a. def. to 
finish hammering; 2) to finish a 
thing carelessly and occasionally. 
Jak skoro doklepal pacierza , as 
soon as his prayer was done. 

DOKŁÓC , ół , v. a. def. to kill 
an animal with a spear, to give the 
last blow with a pike. 

DOKOŁA, adv. all around, 
about. 

DOKONAĆ, nam, v.prf. DO- 
KONYWAĆ , wam , v. imp. to ac- 
complish, to bring to a conclusion, 
to execute. 

DOKONANIE, ia, s.n. accom- 
plishment , completion , execution. 

DOKONANY, a , e , completed, 
finished, rzas — , the preter-tense. 
Czas przeszły dokonany, preter- 
perfect. Niedokonany, preter-im- 
perfect. Dzieło dokonane , a deed 
performed. 

DOKOŃCZENIE, ia, s. n. termi- 
nation. 

DOKOŃCZYĆ, czę, v.prf. to 
finish, to terminate. 

DOKOPAĆ , v. a. to finish dig- 
ging or breaking the ground. 
Kopaj jak chcesz głęboko nie do- 
kopiesz się wody, you may dig as 
deep as you will, you will not find 

thp w^Tpi* 

DOKOŚIĆ, v.a. DOKASZAĆ, 
to finish harvest to finish mowing. 

DOKTOR , a , s. m. doctor, phy. 
sician. 

DOKTOROWA, wej, s.f. a phy- 
sician's wife. 

DOKTOROWAĆ, ruję, v.n. to 
practise physick. 

DOKTORSKI , a , ie , of a phy- 
sician , doctoral. 

DOKTORSTWO, wa, s.n. doc- 
torship. 

DOKUCZAĆ , czam , v. imp. DO- 
KUCZYĆ, czę, v.prf. to vex, to 
tease , to annoy, to pester. Doku- 
czały nam okropnie roje koma- 
rów , we were horribly vexed by 
the swarms of gnats. 

DOKUCZLIWY, a, e, vexing, 
teasing , annoying. 

DOKUMENT, u, s. m. document. 

DOKUPIĆ , pię , v. prf. DOKU- 
POWAĆ, puję, v.imp. to buy mo- 
re; 2) buy very dear. 

DÓŁ, u, s.m. pit, bottom. NA 
3ÓŁ = DO DOŁU = W DÓŁ , 
downwards. Na dole, down, be- 
low. Z dolu, from beneath. Iść 
na doł, to descend. Daniel by I 
wrzucony do lwiego dołu, Daniel 
^astlirown into the'lion's den. Oczy 
w del spuśdila rumieniąc się, she 
blushed and looked down. Mieszka 



DOL 

7i a dole, he dwells on the ground- 
floor. 

DOLA, li, s. f. luck, lot, fate. 
Dobra — , luck, good fortune. — zła 
— , ill fortune, evil destiny. =LOS, 
PRZEZNACZENIE. 

DOLAĆ, leję, v.prf. DOLE- 
WAĆ , wam, v. imp. to pour to, to 
fill up. Dolej kielicha , fill the glass 
to the brim. 

DOŁĄCZENIE, ia, s.n. annexa- 
tion , adjunction. 

DOŁĄCZYĆ , czę , v.prf. DO- 
ŁĄCZAĆ , czam , v. imp. to annex , 
to subjoin. 

DOŁAMAĆ, v. n. indef. to finish 
breaking, to break entirely. 

DOLATAĆ, v. a. indef. to finish 
flight, to come flying, to reach. 
Kiedy odgłos naszych wystrzałów 
doleci az do was, when the rattle 
of our musketry reaches your ear. 

DOŁAWIAĆ SIĘ, v. pr. is said 
when the greyhounds prick a hare, 
fox etc. and begin to yelp. 

DOŁAZIĆ, v. indef. DOLEŚĆ , 
v. a. def. to finish climbing , to 
scramble up. Dolazł na wierzch 
masztu kokańskiego , he climbed 
up to the top of the mat de cocagne. 

DOLECIEĆ , cę , v. prf. DOLA- 
TYWAĆ , tuję , v. imp. to reach a 
place flying, to fly to. 

DOLECZYĆ, v.a. def. (kogo), 
to finish healing , to cure, see WY- 
LECZYĆ. 

DOLEGAĆ, v.imp. impers. to 
ail , to cause pain. Noga mnie do- 
lega, I have a pain in my leg. Ząb 
mnie dolega, I have a slight tooth- 
ache. Co cię dolega? what ails you? 
In the meaning of the verb DOLE- 
GAĆ, there is a lesser degree ol 
pain , than in that of the verb BO- 
LEĆ; viz. głowa mię dolega, I 
feel a pain in my head. Głowa mię 
boii, my headaches. 

DOLEGLIWIE, adv. sorely, 
painfully. 

DOLEGLIWOŚĆ , ci , s. f. sore , 
pain, ailment; 2) affliction, trouble. 

DOLEGLIWY, a, e, ailing, pain- 
ful , galling. 

DOŁEK, łka, DOŁECZEK, czka, 
s. m. dim. a little pit or hole. — 
oczny, socket. — w piersiach, the 
pit of the heart. — w twarzy, 
dimple. Kto pod kim dołki kopie, 
sam w nie wpada (prov.), who 
diggeth a pit under other people's 
feet, shall fall therein. 

DOŁĘKA, DOŁĘGA, i, s.f. 
strength , # force (little used). 

DOLEŚĆ , lazę , v. prf. to get at 
a place by creeping or climbing. 

DOLEWAĆ, see DOLAĆ, v. 
freq. to fill up. 

DOLEWEK, u, s.m, DOLEW- 
KA, ki, s. f. the filling up of a wine 
vessel, or the wine, with which it is 
filled up. 

DOLEŻEĆ, leżę, v.perf. to lie 
till a certain time. 

DOLICZYĆ , liczę , v.prf. DO- 
LICZAĆ, czam, v.imp. to add what 
was wanting, to make up the sum. 
Nie doliczyłem się, I have not 



DOM 



35 



my number, or I find something 
wanting in the sum. 

DOLINA, ny, s.f. valley, dale, 
glen. 

DOLISTOŚĆ, ci. s.f. hollowness, 
concavity. = DOŁKOWATOSĆ. 

DOLNY, a, e, lower, nether. 

DOLOT, u, s.m. one flight ac- 
complished. Doloty potwarzy, the 
assaults of calumny. 

DOŁOŻYĆ, see DOKŁADAĆ. 

DOM, u, s.m. house, home. — 
gościnny, inn , public house. — po- 
prawy , the house of correction , 
bridewell. — waryatów , madhou- 
se , bedlam. — nierządnic, stews, 
bawdy house. — podrzutków , 
foundling hospital. — żałoby, the 
house of mourning. Iść do domu , 
to go home. Siedzieć w domu, to 
keep or stay at home. Wszędzie 
dobrze a w domu najlepiśj, home 
is home , let it be ever so homely. 
Dom pański, mansion, manor- 
house. — wygodny, a convenient , 
a roomy house. — jedno, dwu-pią- 
trowy, a house of one story, of se- 
veral stories. — miejski, town-hou- 
se. — On z dobrego domu , be is 
of good extraction or descent. Dom 
Augsburski, Augsburg house. Ona 
z domu Kościuszkowna, she is 
Kosciuszko's daughter. 

DOMACAĆ SIĘ, cam się, v.prf. 
to find out by feeling or groping ; 
2) to discover by inquiring into. 
Ledwie domacałem się końca 
w tśj ciemnej sprawie, with much 
ado , and groping along in the dark 
of the business , I brought it to an 
issue. 

DOMACALNY, a, e, palpable. 

DOMAGAĆ SIĘ, gam się, v. imp. 
to demand , to claim or lay a claim. 

DOMATOR, a, s.m. a home- 
bred man. = DOMAK, DOMO- 
WNIK. 

DOMAWIAĆ, wiam, v. imp. DO- 
MÓWIĆ , wię , v. prf. to be going 
to finish speaking, to leave off spea- 
king. 

DOMĘCZYĆ, czę, v.prf. to 
torture to death. 

DOMEK, mku, s.m. dim. a 
small house. = DOMIK, DOME- 
CZEK. 

DOMIAR, u. s.m. full measure. 
Na domiar mego nieszczęścia, to 
complete my misfortune. 

DOMIARKOWAĆ SIĘ, kuię się, 
v. prf. to guess, to conjecture. 

DOMIERZYĆ, rzę , v. prf. DO- 
MIERZAĆ, rzam, v. imp. to fill up 
the measure, to leave off measuring. 

DOMIEŚCIĆ, czę, v.prf. DO- 
MIESZCZAĆ, czam, v. imp. to add 
or join to. 

DOMIESZAĆ, szam, v.prf. to 
admix. 

DOMNIEMAĆ SIĘ, mam się, 
DOMNIEMYWAĆ SIĘ, wam się, 
to guess, to surmise, to conjectu- 
re, see ZGADNĄĆ. 

DOMNIEMANIE, ia, s.n. sur- 
mise , conjecture. 

DOMNIEMANY, a, e, conjectu- 
red , implied. 



36 DOO 

DOMÓWIENIE, ia, sn. pero- 
ration. 

DOMOWNIK , a , s. m. inmate , 
lodger. 

DOMOWY, a, e, domestic. 
Wojna domowa , civil war. Sukno 
domowej roboty , home-spun cloth. 

DOMYSŁ, u, s.m. guess, con- 
jecture, surmise. 

DOMYŚLAĆ SIĘ, lam się, v. 
imp. to guess, to conjecture, to 
surmise, see PRZECZUWAĆ, ZGA- 
DNĄĆ. 

DOMYŚLNOŚĆ, ci, s.f. the gift 
of guessing right. — serca, heart's 
faculty of having presentiments, 
the gift of second-view. 

DOMYŚLNY, a, e, guessing, 
right, sagacious, shrewd. Czło- 
wiek domyślny lub niedomyślny, 
a man of quick, acute understan- 
ding, quick sighted man or a man 
of obtuse, dull sense. 

DONATYWA, wy, s. f. dona- 
tive. 

DONDER, dra , 5. m. tbe deuce. 
Niech go donder porwie, the 
deuce take the fool ! (fam.) 

DONICA, y, s.m. DONICZKA, 
ki, dim. a small earthen vessel. — 
do rąk, a washbasin. = MIEDNI- 
CA. — do kwiatów, flower-pot. 

DONIEC, ńca, s. m. a cossac 
of the Don. 

DONIEŚĆ, niosę, v. prf. DO- 
NOSIĆ , noszę , v. imp. to carry to ; 
2) to reach ; 3) to let know, to in- 
form , to send word. Nie wszystkie 
strzały armatnie donoszą, all 
the cannon-shots do not carry ho- 
me. Dochód nie donosi wyda- 
tkom, the expense falls short of the 
income. Donieść o czem komu , to 
give a report or an account. — fał- 
szywie, to give a false, an inexact 
account. Doniosłem jemu tę wieść, 
I wrote him that news. Doniosło 
się to do króla, it reached the 
ears of the king. 

DONIESIENIE, ia, s.n. infor- 
mation , intelligence ; 2) denuncia- 
tion. 

DONIOSŁOŚĆ , see DONO- 
SNOŚĆ. 

DONISZCZYĆ, v.n.a. to finish 
annihilating, to destroy utterly what 
was but half ruined before. 

DONOS, u, s. m. delation , accu- 
sation. 

DONOSICIEL, a, s.m. infor- 
mer, denunciator; 2) tale-bearer. 

DONOSICIELKA, M,s.f. a fe- 
male informer; a she tale-bearer. 

DONOSNOŚĆ = DONIOSŁOŚĆ , 
ci, s.f, range, compass, reach. 
Na doniosłość strzału armatnie- 
(jo, within cannon-shot. 

DONOŚNY- DONIOSŁY, a, e, 
carrying or reaching to. Strzelba 
donośna, a fowling piece that car- 
ries far or shoots well. Glos dono- 
śny, a loud voice. 

DOORAĆ, v. n. a. to finish 
ploughing. 

DOOSTRZYĆ, v. a. def. to finish 
whetting. Brzytwa nie brała do- 
brze, więc ją doostrzył, the rasor 



DOP 

not being enough keen, he set an 
edge on it. 

DOPADAĆ, dam, v.imp. DO- 
PAŚĆ , dnę , v. prf. to come up 
running ; 2) to seize , to catch , to 
overtake. Dopaść konia, to throw 
one's self on horseback. Pozwól 
dopaść do wioski, let me reach 
the village. Już nieprzyjaciel zbli- 
żał się ku Niemnoiui, gdy Polacy 
dopadli , the enemy was just gain- 
ing the shores of the Niemen, when 
the Poles arrived. Ha! teraz ciebie 
dopadłem , niegodziwcze ! ha , 
now I hold thee fast, you rogue! 
Jak dopadł butelki, to ani od 
niej oderwać , he clung so firmly 
to the bottle that they could not 
pull him away. = DORWAĆ SIĘ. 

DOPALAĆ, v. a. to finish bur- 
ning. Trzeba dolać lampy, dopa- 
la się, the lamp must be replenish- 
ed, its fire is nearly out. 

DOPADAĆ, see DOPADAĆ. 

DOPATRYWAĆ , ywał, uje, v. 
act.ind. to keep a watchful eye 
upon a thing, to look to it, to 
mind it. 

DOPATRZYĆ , \h, v. a. def. 
(czego), to see, to discern, to find 
owl.Napierwsze wejrzenie nic nie 
widział, aż nareszcie dopatrzył, 
at the first glance he did not notice 
any thing, but looking more atten- 
tively he saw it. 

DÓPEDZAĆ, dzam, V.imp. DO- 
PĘDZ1Ć , dzk, v. prf. to gain last 
on , to overtake. 

DOPEŁNIAĆ, niam, v. imp. DO- 
PEŁNIĆ, MK, v.prf. to fill full; 
2) to fulfil , to accomplish. — po- 
luinnaści, to fulfil, perform or 
discharge a duty. — miarkę nie- 
prawości , to make up the mea- 
sure of iniquity. — 'wszelkich for- 
malności, to" go through all the 
formalities. Butelka już topóiotoie, 
trzeba dopełnić, the bottle is 
only half full, you must fill it up. 
Pismo to jeszcze niezupełnie 
skończone , dopełnij go , that wri- 
ting is not complete, fill it up. Ta 
ostatnia bitwa dopełniła perijo- 
du trzydziestu lat kampanii, this 
last battle closed up the period of 
thirty years' campaign. Dopełnił 
swego przeznaczenia , he has ful- 
filled his destiny. 

DOPEŁNICIEL, a, s.m. — LK A, 
ki, s.f. who fulfils, who accompli- 
shes; 2) a continuator, ora per- 
son who fills the blancs of an un- 
finished or posthumous work. = 
DOPEŁNIACZ. 

DOPEŁNIENIE or DOPEŁNIA- 
NIE, ia, s.n. filling up; 2) fulfil- 
ment, accomplishment. 

DOPEŁZAĆ, DOPEŁZNĄĆ, (do- 
kąd) , to reach creeping, to crawl, 
to a place. 

DOPIĄĆ, pnę, v.prf. DOPI- 
NAĆ, nam, v.imp. to gain, to 
obtain or attain. — swego zamia- 
ru , to obtain or attain one's pur- 
pose. Nie dopiąć swego zamiaru. 
to lali short of one's design. 

DOPIĆ , ił, v. a, def. DOPIJAĆ, 



DOP 

freq, to finish drinking. — butelki* 
szklanki, to make a bottle empty, 
a glass. Nie dopil, he has not fini- 
shed his glass, he did not drink 
sufficiently. Dopil się, he killed 
himself with drinking, is dead by 
intoxication. Na dnie kie licha, do- 
pił się śmierci, he found his death 
at the bottom of his last glass. 

DOPIEC, piekl, v.a. def. to 
finish roasting. Za mało ognia 
aby się mięso dopiekło, there 
is not fire enough to do that meat. 
Cała sztuka kucharza na tew. 
ażeby umiał dopiec , the skib 
of a cook consists in dressing meat 
properly. 

DOPIEC, pieki;, v.prf. DO- 
PIEKAĆ, kam , v. imp. to bake or 
roast sufficiently; 2)— komu, to 
teazc, vex or nettle one. Kiedy 
słonce dopieka, będzie deszcz, 
when the sun burns , it will rain. 

DOPIĘCIE, a, s.n. (celu. 
miaru), the action of attaining 
one's purpose ■ success , issue. 

DOPIERAĆ, r.;. DOPRZI 
PRZYPIERAĆ, NAPIERAĆ SIĘ : 
2) to finish washing «■ DOPRZEt . 
Nie mogę się doprać tej plamy, i 
cannot wash out this stain. 

DOPIERO, adc. just now, but 
now, the more so. Dopier ( 
nat, he has just expired. Dopiero 
co przybył, he is but just m 
come. Dopieram go widział, I saw 
him just now. Dopiero wten 
not till then. A cóż dopiero gd'i 
etc., so much the more so whr 

DOPILNOWAĆ, mmę, v. prf. to 
see a thing done, to look after, to 
take care of it. Dopilnuje j a ciebie 
kiedyś na vczynku, 1 will catch 
you some day carrying com to our 
mill. Dopilnować chorego n to sit 
up with a sick person. Dopilnuj tych 
robotnikotr , keep an eye upon 
these workmen. Vmie doiplnowar 
sic iv interesach, he min;! 
his business, he takes care of it. 

DOPIŁOWAC, OWAŁ, r-<i.dcf. 
(czego), to finish sawing (komu); 
toteaze, to vex, to torment ono. 
Dopilowali mu do żywego, he i< 
vexed by them or stung, or nettled 
to the quirk. 

DOPINAĆ , see DOPIĄĆ. 

DOPISAĆ, szę, r.prf. DOPI- 
SYWAĆ, suję, r. imp. to add 
writing; 2) to finish writing; 3) to 
succeed well, to be successful. 
Szczęście mu dopisało we u 
stkich jego zamysłach, he has 
been successful in all his designs. 
Szczęście mu nie dopisało, be has 
failed of success. Karta mnie nie 
dopisała , I have a bad game (at 
cards). 

DOPISEK, sku, s.m. additional 
note, postscript. 

DOPŁACIĆ, cę, v.prf. DO- 
PŁACAĆ , cam , v. imp. to pay to 
or make up a sum by paying more. 

DOPŁATA, ty, *./. additional 
payment. = DOPŁACANIE, DO- 
PŁACENIE. 

DOPŁAT AC. see DOPLEŚĆ. 



DOP 

DOPLATAĆ SIĘ, v. prf. def. to 
finish entangling, to unravel, to 
clear up. see ROZPLATAĆ, ROZ- 
WIKŁAĆ. 

DOPLEĆ, or DOPIELAĆ, v. 
indef. to finish weeding, to hoe the 
Ićisl weeds 

DOPŁÓKAĆ, v. a. def. to finish 
rinsing. Nie mogłem się dopłókać 
tej butelki , it was impossible to 
wash this bottle. 

DOPLUNĄĆ, kę, v.perf. to spit 
to a place. 

DOPŁYNĄĆ, NE, v.prf. DO- 
PŁYWAĆ, wam, v. trope/-/". t0 
reach a place by swimming or sail- 
ing; 2) to flow to. 

DOPOKĄD = DOPÓKI , adv. as 
long as. Dopóki żyję , as long as I 
live. Dopóki dopełniać będzie 
swej poioinności, dopóty będę 
grzecznym dla niego , as long as 
he does his duty, I shall be kind to 
him. 

DOPOMAGAĆ, gam, v.imp. 
DOPOMODZ, gę, v.perf. to help, 
to assist. — sobie nawzajem , to 
help one another. 

DOPOMNIEĆ SIE, kę się, v. 
perf. DOPOMINAĆ SIĘ, nam się, 
v. imp. to claim or lay a claim. — 
o zwrot książki^ ziemi etc. to 
challenge, to claim, or demand a 
book, ground etc. 

DOPOMNIENIE , a , s. n. action 
in pursuit of a claim. — Dopomnie- 
nie się o dziedzictwo , the claim- 
ing or the demand , or the claim to 
an inheritance = UPOMINEK. 

DOPOMÓDZ , mógł , v. a. def. 
(komu do czego), to assist, to help, 
to concur. Dopomogłeś mi do wy- 
grania tej sprawy, you have con- 
curred with me, or contributed 
with me to the success of that af- 
fair. Twoja metoda dopomaga 
pamięci, your method helps the me- 
mory. Tak mi Boże dopomóż ! so 
help me God! Dopomagać biednym 
to nieszczęściu, to relieve the poor 
in their distress. 

DOPÓTY, adv. to this place ; 2) 
till now, till then. (Dopóty is cor- 
relative of dopóki and ever follows 
this latter). 

DOPOWIADAĆ, dam, v.imp. 
DOPOWIEZIEĆ, wiem, v.prf. to 
finish a narration. 

DOPRASZAĆSIĘ, szamsię, v. 
imp. to entreat, to sue for. DO- 
PROSIĆ SIĘ szę się , to obtain by 
entreaties. = DOPROSIĆ SIĘ. 

DOPRAWDY, adv. earnestly, 
truly, indeed. 

DOPROWADZAĆ, dzam, v.imp. 
DOPROWADZIĆ, dzę, v. prf. 
to lead or conduct to a place, — do 
koiica, to bring to an end. — do 
skutku, to carry into effect. To 
go doprowadzi" do szubienicy, 
that will bring him to the gallows. 

DOPRZĄDZ, ągł, v. a. def. Du- 
PRZĘGAĆ, v.a. ind. to a set of 
horses join some fresh ones. Wiele 
koni zaprzągłeś do kocza ? how 
many horses have you put to my 
coach ? Dwa — , two horses. Do- 



DOR 

prządź dwóch jeszcze , tell the 
coachman to put two horses more. 

DOPRZĄŚC, ądł, v.a. def. to 
finish spinning. Parka doprzędła 
dm jego , the fatal sister has cut 
the thread of his life (literally : has 
finished to spin the thread of his 
days). 

DOPUŚCIĆ, czą, v.prf. DOPU- 
SZCZAĆ , czam , v. imj). to admit ; 
2) (co na kogo) , to visit with or 
inflict upon. Jeżeli Bóg dopuści na 
nas chorobę , if God should visit 
us with any disease. — się czego, 
to commit or perpetrate. — się 
grzechu, błędu, to commit a sin, a 
fault. Biednych nie dopuszczają 
do drzwi bogacza , the poor are 
not admitted to the doors of the 
wealthy. Bóg dopuścił, it has plea- 
sed God, it was God's will that. 
Bóg dopuszcza złemu górować , 
God often permits the wicked to 
prosper, see POZWOLIĆ, DO- 
ZWOLIĆ. Grzechy których się 
dopuścił i codziennie dopuszcza, 
the sins he has committed and daily 
commits. Bóg dopuszcza żyć 
grzesznikom ażeby doświadczyć 
cnotliwych, God lets the wicked 
live to try the virtue of the good. 
Dopuszczać się okrucieństw, to 
exercise the act of cruelty. 

DOPUSZCZENIE, ia, s.n. ad- 
mission. — Boskie, God's visitation 
or visitation. — się czego , commis- 
sion , perpetration. 

DOPYTYWAĆ SIĘ, tuję się, 
v.imp. to endeavour to discover 
by asking or inquiring. DOPYTAĆ 
SIĘ, tam się, v.prf. to find out 
by inquiring. 

DORABIAĆ , biam , v. imp. DO- 
ROBIĆ , bię , to make up what was 
wanting, to finish working, to get 
ready. — się czego , to get or earn 
by labour. Dorobił się znacznego 
majątku, he acquired a large for- 
tune. — l się pieniędzy, he got a 
great deal of money. Dorobić ro?/- 
zykę do śpiewu , to set a song to 
music. 

DORACHOWAĆ, v.a. def. to 
finish an account. Natychmiast po 
twojem wyjściu dorachował tćj 
summy, immediatelly after your 
departure he finished to reckon 
that sum. Nie mogę się doracho- 
wać pieniędzy moich , I have not 
my number , or I find some thing 
wanting yet in this sum. 

DORADA, dy, s. f. advice, coun- 
sel. = PORADA , RADA. 

DORADCZY, a, e, giving advice. 
Głos doradczy, consultative voice. 

DORADCZYNI , m , s. f. a she- 
adviser, she-counseller. Namię- 
tność zła doradczyni , passion is 
an ill adviser. 

DORADNY, a, e, capable of gi- 
ving advice. 

DORADZAĆ, dzam, v.imp. DO- 
RADZIĆ, dzę, v.prf. to give 
advice. 

DORADZCA,cy, s.m. adviser, 
counsellor. 

DORASTAĆ , see ROSNĄĆ. 



DOR 37 

DORASTAĆ , tam , v. imp. DO- 
ROSNĄĆ, nę, v.prf. to grow up, 
to a man's estate or to come of 

DORAZAĆ, r. a.ind. DO RAZIĆ, 
to strike , to smite , to give the last 
blow. 

DORAŹLIWY, a,e, offensive, 
piercing, penetrating. Jaki chłód 
— , it is piercing cold , the cold is 
keen. Słowa, postępek — , offen- 
sive , abusive words , proceeding. 

DORDZEWIEĆ , v. n. def. to 
grow rusty, to rust. 

DORĘCZ, NA DORĘCZU, NA 
PODRĘCZU, NA DORĘDZIU, adv. 
near at hand. 

DORĘCZYĆ, czę, v.perf. to 
deliver into one's hand. 

DOROBEK, u, s.m. act of 
acquiring by labour, acquest, acqui- 
sition. Najłatwiejszym dorobkiem 
jest podarunek, a gift is the easiest 
purchase, no purchase like a gift. 
Nauka jest dorobkiem długiej 
pracy, learning is not to be attain- 
ed without great pains. Bydż na 
— u, to work with the view of 
getting a fortune. Wołno mu roz- 
porządzić dorobkiem, he can dis- 
pose of his acquest. 

DOROBIĆ , see DORABIAĆ. 

DOROBKOWY, a, e, got or 
acquired by labour. — e dobra, the 
acquists. 

DOROCZNY, a, e, annual, see 
COROCZNY. 

DORODNY, a, e, full-grow, tall, 
stately. 

DORODNOŚĆ,ci, s.f. the hu- 
man beauty, a fine stature , tall. 
see URODA. 

DORÓŚĆ or DOROSNĄĆ , do- 
rósł , Jut. dorośnie , v. a. def. see 
DORASTAĆ. 

DOROSŁY, a , e , grown up; 2) 
come to man's estate, marria- 
geable. 

DOROSTEK , see WYROSTEK, 
NIEDOROSTEK. 

DORÓWNAĆ, nam, v.prf. DO- 
RÓWNYWAĆ, wam, v.imp. to 
be adequate or equal. Niedorówny- 
wackomuov czemu, to fall short 
of one or of a thing. Cokolwiek 
mogę powiedzieć na twoją po- 
chwałę , nie dorówna twej zasłu- 
dze whatever I can say in your 
favour, will fall short of your me- 
rit. = SPROSTAĆ. 

DOROŻKA, ki, s.f. hackney- 
coach. 

DOROŻKARZ, a, s.m. hackney- 
coachman. 

DOROZUMIEĆ SIĘ, miem się, v. 
prf. DOROZUMIEWAĆ SIĘ , wam 
się, v.nnp. to guess, to conjecture. 

DOROZUM1EWANIE, a, s,n. 
act of making a conjecture, 
when a person hits accidentally 
upon a thing. 

DORWAĆ, wę, v.prf. DORY- 
WAĆ , wam . v. imp. to finish tear- 
ing, to tear to pieces. — się cze- 
go , to catch , seize upon or grasp 
at a thing. Dorwał się najwyż- 
szej icladzy, he seized upon the 



38 



DOS 



supreme power. Dorwać się do 
wziętości, do urzędu , to open 
one's self a way to a dignity or 
employment. 

DORYWCZO- DORY WKIEM, 
adv. in a hurry, hastily ; 2) occa- 
sionally. 

DORYWCZY, a, e, done in a 
hurried manner; 2) occasional. 
Broń— a , an under-hand weapon, 
the first arm you can find at your 
reach. Dziecko — e, a natural son, 
a bastard. 

DORYSOWAĆ, v. a. to finish 
drawing, to continue drawing to 
a certain period of time, see RY- 
SOWAĆ. 

DORYWEK, s. m. employed 
only in these expressions : DORY- 
WKIEM, or in plural DORYWKA- 
MI , in a hurry, post-haste. A' to się 
żeni dorywkiem , będzie tego ża- 
łował rozważnie, marry in haste, 
and repent at leisure. Robić co ury- 
wkami, to do a thing by snatches, 
or by fits and starts. 

DORZECZNIE, adv. reasonably, 
sensibly. 

DORZECZNOŚĆ, ci, s.f. see 
STOSOWNOŚĆ. 

DORZECZNY, A, e, reasonable, 
sensible ; 2) proper , suitable , 
decent. 

DORZEZAĆ or DORZNAĆ, nę, 
v.perf. DORZYNAĆ, nam, v. imp. 
to despatch by cutting the throat. 

DORZUCIĆ, cę, v.prf. DO- 
RZUCAĆ, cam , v. imp. to throw to. 

DORZYNAĆ, seeDORZNAv,. 

DORZYNKI, see DOŻYNKI, pi. 
harvest-homo. 

DOŚĆ= DOSYĆ, adv. enough. 

DOSCHNĄĆ,nę. v.prf. DOSY- 
CHAĆ, cham, v. imp. to become 
quite dry. 

DOŚCIG, u, s.m. or DOŚCI- 
GNIENIE , the act of attaining, the 
act or power of reaching, fetch. 
Próżno się kusić o doścignienie 
ręka lub rozumem Bożych taje- 
mnic, it is in vain we strive to 
reach with our hand or reason the 
mysteries of heaven. 
. DOŚCIGNĄĆ, nę, v.prf. DO- 
SCIGAĆ, gam, v.imp. to overtake. 

DOSIADAĆ = DOSIADY WAĆ, 
duję , v. imp. DOSIEDZIEĆ , dzę , 
v.prf. to sit to the end. 

DOSIĄŚĆ = DOSIEŚĆ , siądę , 
v. prf. (konia) , to throw one's 
self on horseback. 

DOSIECZNA , ny, s. f. (math.), 
cosecant. 

DOSIĘGAĆ, or DOSIĄDŹ, gam , 

<mp. DOSIĘGNĄĆ, nę, v.perf. 
-o reach , to lay hold of. Sądzi że 
idne prawo nie może go dosię- 
gnąć, he thinks no law can lay 
hold of him. 

DOSIEC, v. a. DOSIEKAĆ, to 
finish to cut down, see DOKOSIĆ, 
DOŻĄĆ. 

DOSIEDZIEĆ, dział, v. n. de,'. 
to finish sitting, to sit till an ap- 
pointed moment. 

DOSKOCZYĆ, czij, v.perf. DO- 
SKAKIWAĆ, kuję, v.imp. to reach 



DOS 

with jumping or leaping, to jump or 
leap to. Przyspieszywszy kroku 
doskoczyliśmy nieprzyjaciela, we 
came up with the enemy, by a 
rapid march. Chart niemógl dosko- 
czyć zająca, the greyhound could- 
not catch the hare. Doskoczyliśmy 
im na pomoc, we arrived rapidly to 
help them. 

DOSKOK , u, s. m. a leap, a jump. 

DOSKONALE, adv. perfectly. 

DOSKONALENIE, a, perfection, 
improvement, see UDOSKONA- 
LENIE. Gramatyczne rosprawy 
pomagają doskonaleniu języka, 
grammatical discussions contribute 
to the improvement, or to the 
perfection of a language. — SIĘ 
or WYDOSKONALENIE SIĘ, the 
act of becoming perfect, the study. 
Ten rzemieślnik zrobił już wiele 
na drodze wydoskonalenia się, 
that workman has or is greatly im- 
proved in his art. 

DOSKONALIĆ, lę, v.imp. to 
perfect, to improve. 

DOSKONALE, adv. perfectly. 

DOSKONALN Y , a , e , capable of 
being improved. Człowiek z na- 
tury swojej jest istotą =ą, man 
is by nature a perfectible creature. 

DOSKONAŁOŚĆ, ci, s.f. perfec- 
tion , proficiency. 

DOSKONAŁY, a, e, perfect, 
proficient. Bóg tylko jeden dosko- 
nały, żaden człowiek nie jest =, 
God alone is perfect; no man is per- 
fect. — Dworak, a perfect, accom- 
plished , a thorough courtier. 

DOSKROBAĆ, v. a, to finish scra- 
ping — SIĘ czego, to obtain by 
scraping (fig.), doskrobał się ma- 
jątku , he has got a fortune by dint 
of stinginess. 

DOSKWARZYĆ, v. a. def. to 
finish broiling, (cook.) 

DOSKWIERAĆ, ał, (komu) v. a. 
to torment, to vex , to teaze one. 
Wierzyciele jemu doskwierają co- 
dzień, he is dunned every day by 
his creditors. Proces mu = , hi? 
lawsuit is vexing him or is troubling 
him (fam.). 

DOSŁAĆ, lę, v.perf. DOSY- 
ŁAC , łam , v. imp. to send or for- 
ward to. 

, DOŚLEDZIĆ, die, v.prf. DO- 
SLEDZAĆ, dzam, v.imp. to find 
out by the track , to discover by in- 
vestigation, to explore. 

DOSŁONECZNIK, a, 5. to. and 
DOSŁONECZNY PUNKT, perihe- 
lium (astron.). 

DOSŁOWNIE, adv. literally. 

DOSŁOWNY, a, e, literal. Sens 
= , literal sens. Tłómaczenie=e, 
literal translation , version. On bie- 
rze rzeczy za nadto dosłownie, 
he takes things much in a literal 
sense. 

DOSŁUCHAĆ,cham, v.perf. to 
hear to the end, to hear out. 

DOSŁUGIWAĆ, guję, v.imp. 
DOSŁUŻYĆ, żę, v.perf. to serve 
to the end, to serve one's time. Do- 
służyć się czego, to get or acauire 
a thing by serving. 



DOS 

DOSŁYSZEĆ, szę, v.perf. to 
hear right, to understand right. A <o 
doslyszeć, to be dull of hearing. 

DOSMAŻYĆ, v. a. (czego) to 
finish cooking or frying, nieaosma- 
żyłeś tej ryby, you did not fry 
enough that fish. 

DOSOLIĆ, lę, v.perf. to put 
what salt was wanting. 

DOSPAĆ, pię, v.perf. DOSY- 
PIAĆ, piam, v.imperf. to sleep 
one's time. Zazwyczaj śpię siedm 
godzin, dziś trzech nieaospalem, 
my usual sleep is of seven hours, to 
night I have slept onlv four. 
, DOSPIAĆ, pieję, v.perf. DO- 
ŚPIEWAĆ,wam, v.imp. to grow 
quite ripe , to come to maturity ; 2) 
to arrive in time. 

DOSPIAŁOŚĆ , ci , s. f. a perfect 
maturity, ripeness. 

DOSPIANIE , a , s. n. act or time 
of maturity. Za dospianiem lata , 
when the summer came, in the sum- 
mer season. 

DOŚPIEWAĆ, v. a. to finish ripe- 
ning, 2) to finish a song, to singover. 

DOŚRUBOWAĆ, v.a. to finish 
screwing, to finish with a screw. 

DOSTAĆ, toję , v. perf. to keep 
or continue standing till a certain 
period, 2) to stand or keep one's 
ground. Niedostali nam kroku, 
they fled before us. 

DOSTAĆ, nę, v.perf. to reach ; 2) 
to get, acquire or obtain. Niemogę 
tego dostać, bo jest za wysoko, 
I cannot reach it, for it is too high. 
Dostać febry, to get an ague. = 
podagry, to get the gout — dobre 
miejsce, to get a good place w 
employment. Jakeś tego dostał? 
how did you come by it? Dostać się 
dokąd, to get to a place. Dosta- 
liśmy się na sam ivierzehoiek pa- 
górka, we got to the very top of 
the hill. Dostać się w udziale , to 
come to one's share. Dostać się do 
rąk czyich, to fall into one's hands ; 
3). Dostawać, to be sufficient. 
Niedostawać, to be wanting. Otóż 
dostał wskórę! he has been sound- 
ly horse whipped! 

DOSTĄŁOŚĆ, ci, s.f. = DOJ- 
RZAŁOŚĆ, ripeness, maturity. 

DOSTAŁY, a, e, ripe. 

DOSTĄPIĆ, pię, v.perf. DO- 
STĘPOWAĆ, puję , v. imp. To step 
near, to gain admittance ; 2) to gain, 
to attain, to obtain, see DOPIĄĆ. 

DOSTARCZYĆ , czę, v. perf. DO- 
STARCZAĆ, czam , v.imp. to pro- 
vide, to supply or furnish with , to 
afford. — wojsku żywności, to 
supply the army with provisions. 
Dostarczysz materyałów, you will 
find the materials. Jego książka 
dostarczyła mi różnych artyku- 
łów, his book supplied me with 
several articles. 

DOSTARZEĆ SIĘ, v.n. to finish 
growing old, to reach old age, 
the extremity of old age. 

DOSTATECZNIE, adv. suffi- 
ciently, enough. 

DOSTATECZNOŚĆ , ci , s.f. suC 
ficiency. 



DOS 

DOSTATECZNY, a, k, adj. suffi- 
cient, competent, adequate. — 
utrzymanie, competence. 

DOSTATEK, u, s.m. DOSTAT- 
KI , ków , pi. wealth , affluence , 
plenty. 

DOSTATKIEM = PODOSTAT- 
KIEM, adv. plentifully, copiously, 
abundantly. 

DOSTATNI , a , e , affluent , opu- 
lent; 2) ample, long enough. 

DOSTATNIO, adv. see DOSTAT- 
KIEM. 

DOSTAWA, wy, s.f. delivery of 
goods; 2) overseer, surveyor; 3) 
cosine, (math.) 

DOSTAWAĆ, see DOSTAĆ. 

DOSTAWIĆ, wię, v. perf. DO- 
STAWIAĆ, wiam, v.imp. to set a 
thing by the side of another; 2) to 
deliver goods. 

DOSTĘP, u, s.m. access, see 
PRZYSTĘP. 

DOSTĘPNOŚĆ, ci, s.f. an easy 
access. 

DOSTĘPNY, a, e, accessible; 2) 
attainable. On— dla wszystkich, 
be is accessible to everybody, he is 
easy to come at. 

DOSTĘPOWAĆ, see DOSTĄ- 
PIĆ. 

DOSTOJEŃSTWO, wa , s. n. = 
DOSTOJNOŚĆ, ci, s.f. dignity, 
high rank, high office. — xiqzeca, 
princeliness. Mówić, działać, z do- 
stojeństwem, to speak, to act, to 
do things with dignity. Dopiąć du- 
chownych — stw, "biskupiego — 
a , to attain, to ecclesiastical dig- 
nities, to the episcopal dignity, 
see GODNOŚĆ, URZĄD. 

DOSTOJEN , or DOSTOJNY, a , 
e, eminent, right honourable, au- 
gust. 

DOSTROIĆ , v. a. def. DOSTRA- 
JAĆ, i\ a. ind. (co, kogo), to finish 
tuning an instrument , to make 
agree. Dostroić musisz twej skrzy- 
pki , inaczej bowiem niebędzie 
można przy niej śpiewać, you 
must tune your violin, otherwise it 
is impossible to sing in tune with 
it. 2) to finish ornamenting, to em- 
bellish. Ogrodnik zaczyna ubie- 
rać kwietnik, wiosna go dostra- 
ja, the gardener does but begin 
the toilet of a flower garden , and 
the spring finishes to adorn it (decks 
it with flowers and verdure). 

DOSTRZEGAĆ, dz, gal, v. a. to 
perceive , to discover , to descry. 
Dostrzegł tego którego szukał, 
he perceived , or descried the man 
he was looking for. Śród innych 
obrazów dostrzegłem Rafaela, 
among these pictures I pointed out 
one of Raphael's. 

DOSTRZEGACZ, cza, s.m. ob- 
server. Wierny zakonu Bożego, 
a faithful observer of the law of 
God. — danego słowa, a laithlul 
observer of his word or promise. 

DOSTRZEGANIE, a, s.n. per- 
ceivance, acute perceivance. 

DOSTRZELIĆ , lę , v. perf. to 
thoot to, to reach shooting. 



DOS 

DOSTRZEŻENIE, ma, v.n. ob- 
servation, remark. 

DOSTYCZNA, ny, s.f. cotin- 
gent, {math.). 

DOSTYGAĆ, DOSTYC , v. a. to 
finish making cool, to cool com- 
pletely. 

DOSUNĄĆ,nę, v. perf. DOSU- 
WAĆ , wam , v. imp. to shove or 
push to. 

DOSUSZYĆ , szę, v. perf. DOSU- 
SZAĆ , szam, to dry sufficiently. 

DOŚWIADCZAĆ , czam , v. imp. 
DOŚWIADCZYĆ , czę , v. perf. to 
try, to put to the test; 2)to expe- 
rience. — SIĘ , (w czem) to try one's 
strength or ability, to make at- 
tempts. Doświadczał się w malar- 
stwie, w rysunku, w pływaniu, 
he tried his abilities in painting, dra- 
wing , he made attempts at swim- 
ming. 

DOŚWIADCZALNY, a, e, expe- 
rimental. 

DOŚWIADCZANIE, ia, v.n. 
trial, test, repeated experimemt. 

DOŚWIADCZENIE , ia , s. n. ex- 
perience, — a chemiczne, experi- 
ments in chemistry. Wiem to z do- 
świadczenia , I know that from, by 
experience, — smutne nauczyło 
nas że, sorrowful experience taught 
us that. Ma długoletnie — , he has 
grown old in the trade , has a long 
experience. 

DOŚWIADCZONY, a, e, tried, 
tested , approved ; 2) experienced. 

DOŚWIECAĆ,v.a. see PRZY- 
ŚWIECAĆ, ŚWIECIĆ, to shine till 
a certan period of time. Jutrzenka 
świeci aż do wschodu słońca, the 
morning star shines till the sunrise. 

DOSYĆ or DOŚĆ, adv. enough. 

— wielki, — dobry — długi , large 
enough, good enough, long enough. 

— zrobiłeś , you have done enough. 

— cierpiałeś, you have suffered 
enough. — go ukarano, he has 
been sufficiently punished, — do- 
brze, that is well enough, pretty 
well, rather well. — piękna kobiśta, 
this woman is handsome enough, 
rather handsome. Dowcipu ma do- 
syć mało, he has little wit enough , 
or little enough wit. Aż nadto =, 
enough aud more than enough. No, 
dosyć już , enough , that will do. 

— sporów, słów, enough of dis- 
cussion , enough of words. Już lego 

— że filozof, his being a philoso- 
pher is enough , is pretty sufficient. 
Kto ma — , ma wszystko , he has 
enough , who has nothing more to 
desire. — mi się podoba, I like it 
well enough. 

DOSYCAĆ , v. a. to finish satia- 
ting. — brzucha, to eat one's belly 
full, to cloy one's self. 

DOSYŁAĆ, see DOSŁAĆ. 

DOSYPAĆ, pib, v. perf. DOSY- 
PYWAĆ, puję, (said only of dry 
substances, such as corn, sand, 
money , etc.). to pour to , to put 
more in order to make up the 
measure. 

DOSYPKA, i, s.m. the heaping 
of a measure. Korzec z dosypką , 



DOT 



39 



a bushel heaped. Miara z —q, 
the measure is full and heaped. 

DOSYT, u, s. m. satiety. Biedny 
niezna dosytu, poor people dont 
eat half their full , dont get half a 
belly-full. 

DOSZCZĘTU , adv. down to the 
ground, utterly < completely. 

DOSZCZEPIĆ, v.a. to finish 
grafting, to graft. 

DOSZŁY, lego, s.m. ripe. =• 
DOJRZAŁY. 

DOSZUKAĆ SIĘ (czego), to find 
a thing after many researches , to 
succeed in a search. 

DOSZYĆ, v.a. DOSZYWAĆ, 
indef. to finish sewing, to sttich or 
sew to , to patch to. 

DOTĄD , adv. to this place ; 2) 
till now. 

DOTARCIE, a, s.n. see DOCIE- 
RANIE, DOTARCZKA. 

DOTARGOWAĆ, guję, v. perf. 
to close a bargain. 

DOTKAĆ , v. a. to finish weaving, 
2) to finish stopingahole, to cork 
well a bottle. 

DOTKLIWIE, adv. painfully, 
sorely. 

DOTKLIWOŚĆ, ci, s.f, painful 
impression , grief , sorrow, afflic- 
tion. 

DOTKLIWY, a, e, painful, afflic- 
tive. 

DOTKNĄĆ, ne,v. perf. DOTY- 
KAĆ, kam, v.imp. to touch, to 
feel; 2) to inflict; 3) to hint, to 
mention, to allude. — bolącej rany, 
to lay one's hand upon the sore 
place. — z lekka jakiego przed- 
miotu , to touch lightly a subject , 
to glance at it. Niedotykaj tego, do 
not touch that, don't meddle with 
that. Jego dom dotyka mojego, his 
house is next to mine, joins or tou- 
ches mine. Bóg dotknął serc ich, 
God has touched their hearts. Ra- 
fael dotknął tego malowidła, that 
picture was touched by Raphael or 
he had a hand in it. Z lekka dot- 
knął tego przedmiotu, he has but 
lightly touched on that point. To 
mnie się nie dotyczę, that does not 
concern me. 

DOTKNIĘTY, a, e, touched , mo- 
ved, struck. 

DOTKNIENIE or DOTKNIĘCIE, 
ia, v. n. touching, feeling; 2) inflic- 
tion; 3) hint, mention. Ten piani- 
sta ma dobre dotknięcie, that 
pianist has a fine or delicate fin- 
ger. 

DOTLEC , leję , v. perf. to cease 
glimmering , to be extinguished. 

DOTLEĆ, v.n. to be extinguished 
slowly. Ogień dotlewa, the fire is 
going out. 

DOTLIĆ, v. a. to finish burning. 

DOTŁOCZYĆ, v.a. wino, ja- 
gody, to finish the squeezing of gra- 
pes, berries. 

DOTŁUC, kę, v.perf. to finish 
pounding or grinding with a pestle. 
DOTOCZYĆ, czę, DOTACZAĆ, 
czam , v. imp. to roll to, 2) to finish 
turning on a lathe; 3) to draw more 
liquor out of a vessel. 



40 DOW 

DOTRĄBIĆ , v. a. to finish soun- 
ding the trumpet. 

iOTRAWIC , v. a. to finish di- 
gesting, to digest well. — zająca, 
to take a hare with grey hounds. 

DOTRWAĆ, wam, v.perf. to 
persevere to the end , to hold out 
10 the last. Dotrwał w słowie raz 
powiedzianem, he perseveres, per- 
sists in maintaining what he has 
once advanced. — w zamiarze, 
w wierze, to persevere in a design, 
to , to stand fast in the faith. 

DOTRWANIE , a, s.n. w pracy, 
w dobrem , w złem , perseverance 
in labour, in good, in evil, see 
WYTRWAŁOŚĆ. 

DOTRZEĆ, see DOCIERAĆ. 

DOTRZEPAĆ, v.a. (czego) to 
finish beating a carpet or clothes. 

DOTRZEŹWIĆ, wie, v.perf. to 
succeed in recovering one out of 
a swoon. 

DOTRZYMAĆ, mam, v.perf. 

DOTRZYMYWAĆ, mujc, v. imp. 
to hold or keep to the end. — taje- 
mnicy, to keep a secret. — słowa , 
to keep one's word. — poła, to keep 
one's ground. Niemoże dotrzymać 
języka , he cannot restrain his ton- 
gue, see WSTRZYMAĆ. Dotrzy- 
mać do ostatka, to be faithful to 
the last. 

DOTRZYMANIE see DOTRWA- 
NIE. 

DOTYCHCZAS or DOTYCH- 
MIAST, adv. till now, till the pre- 
sent day. 

DOTYCZY, CO SIĘ DOTYCZY. 
as for, touching, concerning, with 
respect or regard to. 

DOTYKAĆ , see DOTKNĄĆ. 

DOTYKALNIE, adv. palpably. 

DOTYKALNOŚĆ , ci , s. f. palpa- 
bility, tangibility. 

DOTYKALNY, a, e, palpable, 
tangible. 

DOTYKANIE , ia , v. n. the sense 
oi feeling, touch. 

DOTYKAĆ or TYKAĆ, v.a. to 
thou , to thee and thou , to incur 
the anger of some body by dealing 
with him too familiarly. Te dwie 
osoby dopóty się tykały, aż się 
dotykały pojedynku, those two 
persons so long thee and thou'd 
each other, or have been on the 
most familiar terms with each other, 
that they concluded by a duel. 

DQUCZYC, czc, v.perf. DOU- 
CZAĆ , czam , v. imp. to finish tea- 
ching, — sic, to learn what was 
wanting. 

DOWALAĆ = DOBRUDZAĆ, 
DOBRUKAĆ. 

DOWAR , u, or DOWAREK, ku, 
s. m. a perfect cooking. 

DO WARZYĆ, see DOGOTO- 
WAĆ. 

DOWAŻAĆ, v. a. to finish weihg- 
ing, to add something to a weight. 
Do tego funta pieprzu doważ 
pół funta, to that pound of pepper, 
add yet a half pound. Jutro dowa- 
iym naszego żelaza, to morrow 
wc shall finish weighing our iron. 
Dowa żać rozważnie słów t zyich, 



DOW 

to weigh or ponder attentively one's 
words. Niedoważyłeś , that's not 
my weight, that's too light. 

DOWCIP, u, s.m. wit, humour. 
Uprawiać dowcip , to improve or 
cultivate the mind , Człowiek z — 
em, a man of parts, a man of genius. 
Ciężki—, dull, heavy understan- 
ding. Bystry—, a wit, a genius. 
Jasność — u, clearness, elevation 
of the mind. Ma wiele dowcipu ale 
mało rozsądku, he hasa great deal 
of ready wit , but he has no jud- 
gment. Mieć bystry, świetny, pło- 
dny—, to have a sprightly, brillant, 
fertile wit. Ma — w palcach, he 
has a very dexterous hand. Nie ma 
dowcipu kto się wdaje w długie 
gawędy, one sign of a deficiency of 
sense is to be always telling stories. 
Francuz gwałtem chce uchodzić 
za mającego dowcip , the predo- 
minant passion of most frenchmen 
is to be thougt wits. Człowiek z —m 
umie przybrać na siebie jaką 
chcesz postać, a man of wit can 
easily turn himself into all shapes. 
Wątpię czy można pisać listy 
z większym dowcipem niżWołtcr, 
I question if it be possible to write 
letters with more wit in them than 
Voltaire's. Jestto dowcip złośliwy, 
he is made up of chicanery. 

DOWCIPEK, u, diminut. of DO- 
WCIP. 

DOWCIPKOWAĆ, v. a. to en- 
deavour to say wittily ingenious 
things, to make puns. 

DOWCIPKOWANIE, a, s. n. the 
profession of punster, mania for 
making puns. 

DOWCIPNIE, adv. wittingly. 

DOWCIPNIŚ, ia, v. n. witling. 

DOWCIPNOŚĆ, ci, s. f. witi- 
ness, wit. 

DOWCIPNY, a , e , witty, inge- 
nious. 

DOWECOWAĆ,v. a. to finish 
setting an edge on , to whet well. 

DOWIAĆ, v. a. to finish blow- 
ing, to reach a place by dint of 
blowing. Ten parów tak zapadły, 
że wiatr tam nie dowiewa, that 
valley is so deeply depressed, that 
there is not the least breath of 
wind in it. 

DOWIAD, see DOWIEDZENIE 
SIĘ. 

DOWIADAĆ SIĘ or DOWIADY- 
WAĆ SIĘ , dujij sią , v. imp. to ask, 
to inquire. DOWIEDZIEĆ SIĘ, 
wiem się, v.perf. to get informa- 
tion, to learn, to understand, to 
know. 

DOWIADOWANIE, a, s. n. in 
quest, researches = DOWIEDZE- 
NIE SIĘ. 

DOWIĄZAĆ, v. a. to finish bind- 
ing , to fasten , to attach a thing to 
another. 

DOWIĆ, v.a. to finish winding, 
or reeling 2) — SIĘ , to contrive to 
clear up a plot, both in material 
and moral acceptions. 

DO WIDZIEĆ see DOJRZEĆ. 

DOWIEDZIONY, a, e, proved, 
demonstrated. 



DOZ 

DOWIEŃCZYĆ, v.a. to finish 
crowning. 

DOWIERCAĆ, v.a. or DO- 
WIERCIĆ, to finish boring, to 
to perforate see WIERCIĆ. 

DOWIERNOŚĆ , ci , s. f. see DO- 
WIERZANIE , UFNOŚĆ. 

DOWIERZAĆ, rzam, v.imp. to 
trust, to confide. 

DOWIERZANIE , ia , s. n. trust, 
confidence. 

DOWIEŚĆ, wiodę, v.perf. DO- 
WODZIĆ , wodze , v. imp. to lead 
or conduct to; 2) to prove, to de- 
monstrate. 

DOWIEWAĆ or DOWIONAĆ. 
see DOWIAĆ. 

DOWIEŹĆ, wiozę, v.perf. DO- 
WOZIĆ, żę, v.imp. to convey in 
a carriage to a place, see ZAWIEŚĆ,. 
PRZYWIEŚĆ. 

DOWLEC, loki;, v.perf. DO- 
WLEKAĆ , kam , v. imp. to drag to. 
DOWLEC SIĘ , to come trudging 
or jogging on. 

DOWÓD , s. m. proof, argument, 
evidence. Dowodem tego że, the 
proof of that is, the proof of it is 
that. — złożyć, to give the proofs. 
Dać — odwagi, to show one's self 
a man ol courage. 

DOWÓDZCA , y , s.m. see DO- 
WODZĄCY. 

DOWODNIE , adv. convincingly 
evidently. = DOWODLIWIE. 

DOWODLIWY, a, e, proveable. 

DOWODNOŚĆ,ci, s.f. validity 
or solidity of an argument. 

DOWODNY, a, e, conviclive, 
evident, convincing. 

DOWÓDZCA, cv, s.m. chief r 
leader, commander. =DO\VODZA- 
CY, DOWODZICIEL. 

DOWODZENIE , ia, s. n. demon- 
stration=DOWOD. 

DOWODZIĆ, Dzi-, v.imp. to 
head or command. 

DOWÓDZTWO, wa , s. n. com- 
mand. — nad wojskiem, the com- 
mand of an army. 

DOWOJOWAĆ, t', a. to finish a 
war, to conquer. 

DOWOŁAĆ SIĘ , lam sn? , {kogo} 
v.perf. to call in, to summon. 

DOWOLNIE , adv. arbitrarily, 2) 
spontaneously. 

DOWOLNOŚĆ , ci , s. f. arbitrary 
pleasure; 2) spontaneity. 

DOWOLNY, a, e, arbitrary; 2> 
spontaneous, left to a man's choice. 
Znaki pisarskie nie są dowolne r 
the rules of punctuation are not ar- 
bitrary. Ofiara praw dowolnych + 
a victim of arbitrary rule. 

DOWORA, y, s. f. (old), access; 
2) occasion , opportunity. 

DOWÓZ, u , s.m. importation. 
—Dowożenie, carriage. Często do- 
wóz drożej kosztuje niż rzeczy 
dowożone, carriage often costs 
more than the materials conveyed. 

DOZA , zy, s. f. dose. 

DOŻA , ży, s. m. doge, chief ot 
the Venetian and Genoese repu- 
blics. 

DOŻĄĆ , v. a. to finish the har- 
vest. 



DOZ 

DOŻEBRAC SIĘ , v. a. 10 get a 
Ling by going begging from door 
» door 

DOŻEGLOWAC, v. a, to finish 
sailing, to direct a ship's course at 
sea. 

DOZGONNIE, adv. till death, 
for life. 

DOZGONNOSĆ , ci, s.f. conti- 
nuation or duration of life. 

DOZGONNY, a, e, lasting till 
death. 

DOZIEMNY PUNKT, (astron) 
perigee, perigeum. 

DOZIERAĆ , ram , v. imp. to look 
after, to oversee, to superintend. 

DOZNAĆ, nam, DOZNAWAĆ, 
RAJĘ, v.imp. to experience, to un- 
dergo. Sam doznałem skutków 
tego lekarstwa, it is a cure I have 
tried. Doznał obojej doli, he has 
experienced , he has gone through 
good and bad fortune. Doznałem 
nieraz jego iaski, he gave me ma- 
ny proofs of his kindness. Doznać 
bólu głowy, to feel a pain in one's 
head. To niepowinno doznać naj- 
mniejszej zwłoki , that admits oi 
no delay. 

DOZNAWCA, y, s.m. prover, 
assayer, searcher. 

DOZOR , u, superintendence, in- 
spection ; 2) tuition. Powierzył mu 
aozor nad skarbami , he has en- 
trusted with him the keeping of his 
treasures. Nie łatwo mieć dozór 
nad dziewczętami , girls are diffi- 
cult to keep. Bydż pod czyim 
dozorem , to be placed under the 
inspection, under the superinten- 
dence of another. 

DOZORCZY, a, e, of inspection, 
of superintendence. 

DOZORCA, cy, s.m. overseer, 
inspector; 2) — domowy, tutor, 
governor. 

DOZORCZYNI, s.f. inspector's 
wife. 

DOZORNOŚĆ, ci , s. f. vigilance, 
watchfulness. 

DOZOHXY,A, E,=DOZORCZY. 

DOZOROWAĆ, see DOZIERAĆ. 

DOZOROWANIE, a, the act of 
Inspection, =DOZORSTWO. 

DOŻRZAŁY, see DOJRZAŁY. 

DOŻUĆ , to finish chewing. Po- 
karm dożuty, jest wpółstrawio- 
nym, food well masticated is half di- 
gested. 

DOZWOLENIE, ia, s. n. leave, 
permission. 

DOZWOLIĆ, lę, v.perf. DO- 
ZWALAĆ , lam , v. imp. to let , to 
permit, to allow. Prawa niedo- 
zwalają wszystkim bezwzglę- 
dnie nosić broni, the law does' not 
permit all sorts of persons to bear- 
arms. Dozwalam jej tylko rze- 
czy rozsądnych, I indulge her in 
nothing but what is reasonable. Bóg 
często dozwala powodzenie się 
złemu , God often permits the wic- 
ked to prosper. Nieslusznieś do- 
zwolił jemu mówić podobne rze- 
czy , you ought not to allow him 
such language. 

DOŻYĆ, jf>, v.perf. to lite to, 



DRA 

to live to see. — późnej starości , 
to live to a great age. — sędzi- 
wśj starości , to attain an old age. 
Jeslt dożyje lat zioyczajnych , 
if lie lives till he is fifty or sixty 
years old. DaciBóg dożyć tych cza- 
sów, God grant you may see these 
times.. 

DOŻYNKI, nek, harvest-home. 

DOŻYWIĆ, {kogo) v.n. to nou- 
rish till a period of time. Dożywię 
go do końca roku, I shall nourish 
him this whole year. 

DOŻYWOCIE, ia, s.n. tenure 
for life , pension granted for life , 
life rent. Cały swój majątek zmie- 
nił na dożywocie , he has laid out 
all his properly upon an annuity. 
Legował jćj w dożywociu 10,000 
talarów , he has settled upon her 
a life rent of ten thousand crowns. 
DOŻYWOTNICZKA, s.f. dowa- 
ger. = DOŻY WOTNICA. 

DOŻYWOTNIE , adv. for life. 

DOŻYWOTNIK, a, s.m. a man 
that has a tenure or a pension for 
life. = DOŻYWOTNI. 

DOŻYWOTNY, a, e , lasting for 
life. 

DRAB, a, s.m. a foot soldier. 
(old). 2) a straping fellow. Baba 
jak drab, a bouncing lass , a virago. 

DRAB ANT, a, s.m. a soldier of 
the austrian imperial guard, a hal- 
berdier. 

DRABARZ, a, s.m. see DRO- 
MADER. 

DRABSKI , a , e , of a halberdier. 

DRABIE , i , wagon-ladder, cart- 

DRABINA, ny, s.f. DRABINKA, 
ki , dim. ladder. 

DRABINIASTY, a, e, having the 
form of a ladder. — wóz, ladder-wa- 
gon. 

DRABOWAĆ , v. a. to trot. Ten 
koń nie dobrze drabowany, that 
horse trots roughly (old). 

DRACHMA, my, s.f. drachm. 

DRĄCY, a, e, DRZACYparac/p. 
see DRZEĆ. 

DRĄG , a , s. m. pole , long staff. 
Drągi u powozu, shaft of a cart, 
or guide, (one of the two pieces of 
wood, or iron, connecting the fore 
and after carriage of a fourwheeled 
vehicle). 

DRĄGAL, a, s. to. a tall aw- 
kward booby. 

DRAGAN , a , or DRAG ANISKO, 
a , (insulting word) an old weather- 
beaten soldier. 

DRAGANEK,A,s.m. (bol) tar- 
ragon. 

DRAGANEK, nka, s. m. shoulder- 
band worn by private soldiers. 

DRĄGARZ,A,s.m.porter,carricr. 

DRAGOMAN, a, s.m. interpre- 
ter, dragoman. 

DRAGON , a , dragoon. 

DRAGONIA, i, s.f. a body of 
dragoons. 

DRAMA, my, s. f. = DRAMAT. 

DRAMATYCZNY, a, e, drama- 
tic, dramatical. 

DRANICA , cy, s. f. a thinly split 
plank to cover houses. 



DRA 41 

DRAPAĆ, piiv, v.imp. DRA- 
PNĄC , nę , v. inst. to scratch ; 2) to 
scamper away, to run away. Szar* 
pie, drapie, myszy łapie, he 
scratches , he claws , he catches 
mice. Człowiek ten pieści się i 
drapie razem he is a man who flat- 
ters and claws his enemies; 
2)— SIĘ, WDRAPAĆ SIĘ, to 
climb, to clamber up. Wdrapa- 
liśmy się aż na piąte piętro % 
skąd po drabinie podnieśliśmy 
się na szóste: licha izdebka 
otwarta wzystkim czterem wia- 
trom! we clamber up to the fifth 
story, and then by a ladder we ascend 
to the sixth, which was a closet 
open to the four winds! Za wysoka 
się drapać do ciebie, there is much- 
clambering to reach you , there is 
much trouble im getting at you. 

DRAPACZ, a, s.m. scratcher; 2) 
(a plant. ), plume-thistle. 

DRAPAK , a , s. to. only used in 
the following expression : Dał dra- 
paka, he ran away with all his 
speed, (fam.). 

DRAPANINA, y, s.f. pillage v 
plunder, (fam.). 

DRAPIEZTWO, wa, s.m. = 
DRAPIEZ, ży, s. f. plunder, pillage. 

DRAPIEŻCA, cy, s.m. = DRA- 
PIEŻNIK, a, plunderer,see ZDZIER- 
CA, ZBÓJCA; 2) exactor, extor- 
tioner. 

DRAPIEŻNOŚĆ, ci, s.f. rapa- 
city, = DRAPIEŻSTWO. 

DRAPIEŻNY, a, e, rapacious. 
— Ptak, zwierz, bird, beast of 
prey. = DRAPIEŻLIWY. 

DRAPIEŻYĆ, v. a. to depredate, 
to plunder. 

DRAPNĄĆ, see DRAPAĆ. 

DRASNĄĆ, ni? , v.perf. to graze 
or scratch slightly the skin = ZA- 
DRASNĄĆ. Cięcie to szabli ledwie 
go drasnęło, he received a sword 
thrust, which merely grazed his 
skin. Kot go drasnął, the cat has 
scratched, clawed him. Kiedy nie- 
ukąsi to drapnie, if he does not bite 
he scratches. Wesolutka jak kotek 
i nieraz jak on draśnie, kittling 
as she is, sometimes she scratches. 

DRAŚNIĘCIE, orDRAŚNIENIE, 
ia , a slight scratch. 

DRATWA, wy, s.f. shoe-maker's 
thread. , 

DRĄŻEK , żka , s. m. a little pole 
or staff dim. of DRĄG. DRĄŻKI, 
pi. a kind of cart, or small hackney 
coach very common in the towns 
of Russia. 2) — Do chodzenia v 
stilts. 

DRĄŻKOWY, a, e, of a bar. Sre- 
bro, złoto, — c, a wedge of gold 
or silver ; 2 ) a term of derision ap- 
plied to the persons whose social po- 
sition is a precarious one. Urzędu ik 
— ?/, a supernumerary officer. Sena- 
tor — y, a Senator without Senatus. 

DRAŹLIWOŚĆ, ci, s. f. irri- 
tability, sensitiveness. 

DRAŻLIWY, a, e, irritable, sen- 
sitive. 

DRAŻNIĄCY, a, e, irritating. Le- 
karstwo— e, an irritating medicine. 



42 



DRE 



DRAŻNI , mi;, v. imp. to irri- 
tate, to provoke. Drażnić dziecko, 
psa, to tease a child, a dog. Dlugo 
drażniła mię oczyma błyszczą- 
cemi namiętnością , the lady prac- 
tised upon me a long time by looks 
in which her passion was painted. 
Zawsze go drażni , she is continu- 
ally inciting him, see ZACZEPIAĆ. 
—nerwy, to irritate, to exceit the 
nerves, see JĄTRZYĆ. 

DRAZNICIEL , a , s. m. — ka , i , 
Irritator. 

DRAŻNIENIE, a , s. n. irritation, 
incitation. 

DRAŻNIĘTA,4T,s.f. bubbies, 
a woman's breasts (very fam.). 

DRĄŻNIK , a, s. m. porter, street 
porter. . 

DRĄŻYĆ , v. a. to bore, to drill , 
— harmaty, to bore a gun. Kropla 
drąży kamienie , gutta cavat lapi- 
dem, (prov.). see WYDRĄŻAĆ. 

DRĘCZENIE, a, s.n. tormenting, 
torture, anguish. Wolę dręczenie 
niż nieszczęście twoje. I should 
prefer the sorrow of seeing you sin- 
ter, to that of seeing you unhappy. 

DRĘCZYĆ , czij , v. imp. to tor- 
ment, to torture. Niedawno dostał 
kolki która go dzień i noc drę- 
czy, he has been for some time 
troubled with a colick, that tor- 
ments him day and night. Komary 
nas dręczą, we are tormented 
with gnats. Ten pieces go dręczy, 
that law-suit is vexing, is troubling 
him. Codzień ivierzyciele go drę- 
czą, he is dunned every day by 
his creditors. Sumienie go dręczy, 
he is stung with remorse, see MĘ- 
CZYĆ. Ciało swe —I, he. macera- 
ted , mortified his flesh , his body. 

DRĘCZYCIEL, a, s.m. tormen- 
tor, torturer. 

DRĘCZYCIELKA, ki, s.f. a fe- 
male tormentor. 

DREL, see DRYL, DRYLOWAĆ. 

DRELICH , a , s. m. ticken. tick , 

DRELICHOWY, a, e, ticken, 
made of tick. 

DRELNIK, a, s. m. a measure for 
liquors , see WIADRO. 

DREMLA. see DRUMLA. 

DREPTAĆ or DREPCIĆ, pcę, 
v. imp. to trip, to mince ; 2 ) to walk 
hard and fast. , to trot ; to stamp 
with anger, rage impatience, (fam.) 
see TUPTAĆ. 

DRESZCZ, u, s. m. chill, shudder. 

DRĘTWA, wy, s.f. cramp-fish 
or torpedo ray. 

DRĘTWIĆ, ł, v.a. imp. to be- 
numb, to make stiff, to make tor- 
pid. Drętwa drętwi rękę temu kto 
się jej dotknie, the torpedo be- 
numbs the hand of whoever touches 
it. Lenistwo drętwi władze urny- 
slowe , idleness blunts or benumbs 
the genius. 

DRĘTWIĆ, wieję , v.n. to grow 
stiff. 

DREWIENKO, ka, s.n. a small 
piece of wood. 

DREWKA, a, wek , pi. small cut 
fire-wood. 

DREWNIA , i , s. m. wood-yard. 



DRO 

DREWNIAK, a, s.m. ligni per- 
da, (zooL). Wood-fretter. 

DREWN1ANKA, I, s.f. every 
wood building. 

DREWNIANY, a, e, wooden. 

DREWNICTWO, a, s.n. {old.), 
verderer's jurisdiction. 

DREWNIEĆ , nieję , v. n. to turn 
woodv. 

DREWNISTY, DREWNIASTY, 
=DREWNY, a, e, ligneous. Włó- 
kna drewniaste, ligneous fibres. 
ciało =e, ligneous body, 

DREWNO, na, s.n. a piece of 
wood , block , billet. Nieruchomy 
jak drewno, he moves or stirs no 
more than a post. Wysechł jak =, 
he is as thin as a lath. Skazany na 
trzy— a, condemned to hanging on 
the gallows. 

DRGAĆ , am, v. n. DRGNĄĆ, nę, 
v.inst. to throb, to quiver, to 
palpitate. Skoro usłyszała Elż- 
bieta pozdrowienie Maryi, drgnę- 
ło dzieciątko w żtjwocie jśj , when 
Elisabeth heard the salutation of 
Mary, the baby leaped in her womb. 
Drgnąć z radości, to leap for joy. 
nerwy drgnęły, sinews started out 
of their places. 

DRGANIE, ia, v.n. throbbing. 
— płodu, the struggling of a child 
for birth. — nerwów, a starting of 
the nerves. 

DRĘGA, i, s.f. trembling , shive- 
ring, I disease of cattle). 

DRÓR, iu, v.n. poultry, fowl. 2) 
every diminutve thing, see DRO- 
RIAZG. Gotować drób, to boil a 
fowl. Półmisek drobiu rybiego, a 
plate ot fry, small fish. pi. DROBY, 
and diminut. DROBKI , the head , 
neck, wings, gizzard, liver and legs 
of a fowl. Drobki gęsie, kacze, the 
giblets of a goose or duck. Drobki 
cielęce , calPs pluck. Drobki świ- 
nie , harslet of a pig. 

DROBIĄTKO, a, s.n. a very 
small creature. 

DROBIAZG, u, s.m. minutiae; 
2) little children. 

DROBIAZGOWOŚĆ, ci, s.f. 
minuteness, minute details. 

DROBIAZGOWY, a, e, minute, 
trifling, one who stands upon tri- 
fles, finical. — e poszukiwania, 
minute investigation. 

DROBIĆ , bię , v. imp. to mince, 
to chip , to parcel , to crumble , to 
cram , to fall into small pieces. — 
ziemię, dziedzictwo, kraj, to par- 
cel orparcel out an estate, an inhe- 
ritance, a country. — ciało twarde, 
to disjoint a solid body, to cut it 
into shreds, patches; to fritter it. 
see ROZDROBIĆ. 

DROBICIEL, a, s.m. a divider 
into portions. 

DROBIĘ, cia, s.n. small cattle, 
small-game, chicken. 

DROBIENIE , a, s.n. parcelling, 
dividing into portions or parcels.= 
KRUSZENIE. 
DROBKI , see DROB. 
DROBINA, see ODROBINA. 
DROBNIEĆ, nieję, v. n. to grow 
small ; 2) to degenerate. Za młodu 



DRO 

był bohaterem , dziś zdrobniał, 
he was a hero in his youth , but he 
has since greatly degenerated, /fa- 
sa hiszpańskich owiec zdrobnia- 
łam Anglii, the breed of Spanish 
sheep has degenerated in England. 
Autor ten rozdrobnił swój przed- 
miot , nie umiejąc go rozszerzyć 
na większą skalę, that writer in- 
stead of treating his subject on a 
larger scale, cuts it into shreds. 

DROBNIUCHNY, a , e , — TKI, 
a , IE , — SIEŃKI, a , IE, — TEŃKI , 
a , IE , intensit. form of DROBNY, 
diminutive. Drobnmchne pismo % 
a very thin small hand writing. 

DROBNO, adv. in small pieces. 

DROBNOMIAR,u, s.m. DRO- 
BNOMIERZ, micrometer. 

DROBNOŚĆ, ci, s.f. smallness. 

— druku tego wydania, the small- 
ness of type in that edition. — cha- 
rakteru , duszy, littleness , mean- 
ness, lownes sol spirit, of soul, see 
MAŁOŚĆ. 

DROBNOSTKA , ki , s. f. trifle 
minutiae. Przywiązywać się do 
— ek, to stand upon trifles. Lada 
drobnostka wstrzymuje go , the 
slightest trifle stops him. Dokucza 
nam za błahe drobnostki, he puts 
us to a great trouble for nothing. 
Lepie" j trudnić się drobnostkami 
niż hultaić, it is better to be 
employed about trifles , than to be 
quite idle. 

DROBNOWIDZ, a, s. m. micro- 
scope. 

DROBNY, a, e , small , minute . 
slight , petty. — pieniądze , small 
money. Daj mi drobnych za lala" 
ra, give me change for a crown. 
Drobne wydatki, privy purse. 
Dają mu tyle do roku na jego 
wydatki , he has so much a year 
allowed him for his pocket money 
or pocket expenses. — y śnieg pru- 
szy, the snow falls thick and small. 

DROCIANY, a , e, wiry. — ro- 
bota , wire work. 

DROCIARZ, a, s. m. uire- dra- 
wer. 

DRÓCIK , a , s. m. dim. a small 
wire. 

DROGA, ci, s.f. way, road; 2) 
journey. Rozstajna droga, cross- 
way. — mleczna, milky way, ga- 
laxy. Być w drodze, to be on 
one's way. Puścić się or ruszyć 
w drogę , to set out on a journey. 

— wazka , narrow-way, pathway, 
foot-path. — wielka or gościniec , 
high way, high road. — bita, uto- 
rowana, a beaten, stony road. 
Ta — prowadzi do Londynu, this 
way goes or leads to London. — 
uboczna, a cross-road, an out-of- 
the-way road. — jak po toku , an 
easy, pleasant way, a carpet way. 

— zguby szeroka, the road to 
perdition is wide. — do szubieni- 
cy, the way to the gallows. — je- 
dnodniowa, a day's journey. Cho- 
dzić prostą — ą, to go fairly and 
honestly to work. Chce zrobić ma- 
jątek, ale nie tą idzie drogą, 
he wishes to make a fortune , bu t 



DBU 

he has not gone the right way to 
work , he has taken the wrong road 
to it. Wiele wydawać mało zy- 
skując , jestto iść prostą drogą do 
nędzy, to have great goings out 
and little coming in , is the high 
road to beggary. 

DROGI , a , ie , dear , valuable , 
precious. Mój — 1', moja — a, my 
dear sir, friend, my dear, my poor 
wife. Życie w Londynie— e, the 
living is dear in London. Towar 
zbyt drogi, \l is a dear ware. Przę- 
dąc drogo swoje życie, to sell 
one's life dear. 

DROGO, ndv. at a high price. 

DROGOŚĆ, ci, s.f. dearness, 
high price. 

DROGOWE , go , s. n. toll paid 
at turnpikes. 

DROGOWY, a, e, of the road. 

DROJKI, a, IE, sweetish, lu- 
scious. 

DROP,ia, s,m. great bustard. 
{a bird.). 

DROPIATY, a, e, spotted white, 
brown and red, like a bustard. 

DRÓT, u, s.m. wire;2)knit- 
ting-nedle or knitting stick. 

DROTARNIA, i,s.f. wire-draw- 
łng-mill. 

DROTOWAĆ, ał, v. a. to draw 
wire. 

DROTOWNIK, a, s.m. wire 
drawer. 

DROZD, a , s. m. thrush. Drozd 
mniejszy, mavis , song-thrush or 
thrustel. 

DROŻDŻE, dży, pi. dregs, lees. 

— piwne, newing, barm, vest. 
Chleb bez — y, unleavened bread. 

— grzechu pierworodnego, the 
leaven of original sin. 

DROŻEĆ, żeję. v.n. to grow 
dear. Towary jego drożeją, he 
has raised the price of his goods; 
he sells them dearer, see PODRO- 
ŻEĆ. 

DROŻENIE, a, s.n. digging, 
excavating = DRĄŻENIE. 

DRÓŻKA, i, s.f. path, foot- 
path, by-way. Ciernista — cnoty, 
the thorny path of virtue. 

DRÓŻNIK , a , s. m, itinerarv. 

DROŻNY, a, e, see PODRÓŻNY. 

DROŻYĆ SIĘ, żęsię, v.imp. 
to overcharge or overrate a commo- 
dity. 

DROŻYĆ or DRĄŻYĆ , to hol- 
low, to make hollow. Woda ka- 
mień droży, the water has made 
that stone hollow, see ŻŁOBIĆ, 
DŁOTOWAĆ. 

DROŻYDŁO, a, s.n. a graving 
tool, burin, see RYLEC. 

DROŻYZNA, v, s.f. dearness, 
scarcity, high-price. — żywności, 
high price of provisions. 

DRUH or DRUCH , a , s. m. 
friend. DRUŻKA , fern. 

DRUCHNA, NY, s.f. bride- 
fnaid. 

DRUCZEK, czku, s.m. dim. 
small print. 

DRUCZYĆ, v.a. to sing like a 
crested lark, to chirp , to warb!<\ 

DRUDZY, others; pi. ofDRUGI. 



DRW 

DRUGDZIE, adv. elsewhere, to 
another place (old.). 

DRUGI, a, ie, second, other. 
Każdego drugiego dnia miesiąca, 
every second day of the month. 
Kupić co z drugiej ręki , to buy a 
thing second hand. Czy znasz 
moją drugą siostrę ? do you know 
my other sister? Uważa go jak 
drugiego siebie, he looks upon 
him as a second self. Kto drugi by 
kłamał, ja zawsze mówię pra- 
ivdę, another would tell a lie, but 
I always speak the truth. Jeden 
drugiego, one another, each other. 
see INNY. 

DRUGOŻENIEC , a , s. m. a man 
married again, taking a second 
wife. 

DRUID YCZNY, a. e, of a Druid, 
druidical. 

DRUK , u, s. m. print. Wolność 
dmku, liberty of the press. Druk go- 
tycki, gothick character or letters. 
— czytelny, legible print. Piękny, 
dobry, zły — , fine type , good , 
bad letter. Wyjść z — u, to appear 
in print. Wynalazca — u, the in- 
ventor of the art of printing. Ko- 
szta — u, printing expense. Bydż 
w druku, to appear in print, to set 
up for an author. 

DRUKARCZYK, a, *. m. a prin- 
ter's apprentice. 

DRUKARNIA, ni, s.f. printing 
house. 

DRUKARSKI, a, ie, belonging 
to the printer or to printing. 

DRUKARSTWO, WA,s.n. SZTU- 
KA DRUKARSKA, tbe art of prin- 
ting, typography. 

DRUKARZ , a , s. m. printer. — 
OVVA, printer's wife. 

DRUKOWAĆ, kuję, v.imp. to 
print, to stamp; 2) publish. On 
niczego jeszcze nie drukował, he 
has published nothing. Drukować 
perkale, płótna , to print muslins, 
calicoes etc. 

DRUKOWANIE, a, *. n. impres- 
sion, print. 

DRUMLA, i, s.m. jew's-harp. 

DRUŻBA , dy, s. m. bride-man ; 
2) homonymous (old.). 

DRUŻKA, ki, bride-maid. 

DRUZGA, i, s.f. see DRZA- 
ZGA. 

DRUZGOTAĆ , gocę , v. imp. to 
shiver, to smash, to shatter, see 
DRUZGAĆ, ZDRUZGOTAĆ. Sko- 
rupa od granatu zdruzgotała mu 
nogę, a splinter of the bomb shat- 
tered his leg. Cala porcelana po- 
druzgotała się , all the porcelain 
was broken. 

DRUŻYĆ, ył, v.a. to perform 
a bride-man's duties. 

DRUŻYNA, ny, s.f. retinue, 
attendants, see CZELADŹ. 

DRWA, drew, pi. fire-wood. — 
rąbać, to cut the wood, to get 
wood. Pławić — , to throw logs of 
wood into the stream, to float wood. 

DRWAL , a , s. m. wood-trader , 
timber-merchant. 

DRWALNIA, ni, s.f. wood- 
yard, timber-yard. 



DRZ 



43 



DRWALNIK, a, S.m, wood- 
cutter. 

DRWIARZ, a, s. m. a jeerer, a 
jester, a banterer. Najczęściej 
drwią z drwiarza, oftentimes 
deriders are derided. 

DRWIĆ , wię , v. imp. to jeer , 
to banter, to frump, to quiz. Drwię 
z twoich pogróżek, I don't care a 
pin for your words or threats. 
Drwić ze wszystkiego , to jeer at 
every thing. Drwi z najświętszych 
rzeczy, he scoffs at the most sa- 
cred things. ,see SZYDZIĆ, KPIĆ, 
ŻARTOWAĆ. 

DRWINA , y , s. n. more used in 
its diminutive form: DRWINKA, i, 
s.f. andp/. DRWINY, DR WINKI, 
raillery, jeer, gibes, bunter, frumps, 
quiz. Dosyć tych drwinek! no more 
of your jeering! To nie są drwiny, 
it is rather a serious matter, it is 
no joke. 

DRWINKARZ, a, s.m. jeerer, 
banterer, quizzer. 

DRWINKOWAĆ , kuję , v. a. = 
DRWIĆ. 

DRYAKIEW, kwi, s.f. scabious 
(an herb.). — polna, field sca- 
bious.— podgryziona, devil's bite, 
scabious. 

DRYBLAS , a , s. n. On wielki 
dryblas, he is a big numskull, dolt, 
dunce or a regular numskull. 

DRYGA, i, s.f. a kind of net 
(for sturgeon). 

DRYGAĆ, or PODRYGIWAĆ, 
to hop , to skip. Podryga w tańcu 
jak sroka , that dancer does noth- 
ing but hop, skip, trip as a magpie. 

DRYGANT, a, s.m. station, 
stone-horse, see OGIER. 

DRYL, u, s.m. a drill, a trepan. 

DRYLOWAĆ , luje , v.imp. to 
drill, to boro. 

DRYNDAĆ, ał, v. a. to dangle, 
to swing, to bob. Drynda no- 
gami , to swing one's legs (very 
vulg.). 

DRYNDULKA, i, s.f. chaise. 

DRYŚ, sia, s.m. diminut. Oj 
DRYGANT. 

DRŻĄCY, a , e , trembling, shi- 
vering , tremulous. 

DRŻĄCZKA,ki, s.f. shudder, 
cold fever. 

DRZA.STWISTY, a, e, gravely, 
sandy, grithy. — grunt , rola, gra- 
vely soil or land. — oiooc, stony 
fruit. 

DRZĄSTWO, a, s.n. gravel. 

DRZAZGA, gi, s.f. splinter. == 
TRZASKA. 

DRZEĆ, drę, v.a. imp. to tear, 
to rend. — z kogo skórę, to tear 
one's skin off, to fleece him. — 
z kim koty,Xo be in danger of draw- 
ing with one. To wyrażenie drze 
uszy, this sentence grates upon 
the car. 

DRZEĆ SIĘ, to cry out, to 
squall, to squeak. Ona nie śpiewa 
ale drze się, she does not sing but 
she screams, or roars as loud as 
she can; 2) to endeavour, to 
attempt, to struggle. Drzeć się 
(pigć się) do dostojeństw, to thirst 



44 DUB 

after honours, dignities. Jęli się 
drzeć między sobą , they began to 
tear , to destroy one another. 

DRŻEĆ, drżę, V.n. to tremble, 
so shiver, to quake. 

DRŻENIE, ia, s.n. trembling, 
shivering, trepidation. — serca, 
the palpitation of the heart Słyszę 
liści — , I hear the leaves rustling. 
— trąconej struny, vibration of a 
cord when suddenly touched. 

DRZEWCE, WCA, s. n. lance 
staff, spear-staff. 

DRZEWCZYK, a. s.m. see 
DZIERLATKA. 

DRZEWIANKA, I, s.f. tree- 
frog, ruddock. 

DRZEWIANY, a, e, wooden. 

DRZEWIASTY, a, e, ligneous. 

DRZEWIEC, iał, ieje, v.n. to 
become ligneous. = DRZEWNIEC. 

DRZEWINA, ny, s.f. dim. a 
little tree. 

DRZE WISTY, A, e, woody. 

DRZEWNY, a, e, of the wood. 

DRZEWO, wa, s.n. DRZEWKO, 
ka , dim. tree. Drzewo owocowe , 
a fruit tree, —a szpalerowe, espa- 
liers , trees against a wall. — karło- 
wate, a dwarf-tree. — rodowodo- 
ice, or krewności, genealogical 
tree. — szpilkowe, trees with nel- 
dlc-shapcd leaves as a pinetree etc. 

DRZWI, wi, pi. door. Za drzwi ! 
out with itorhim, get you gone and 
quickly too. — podwoje, a folding- 
door. — tylne, a back-door, a shift. 
Wyrzuć go przezedrzwi , wlezie 
oknem, if you drive him from the 
door, he will come in at the 
window. Na próżno tańcował 
u drzwi ministra, he has danced 
attendance to no purpose, at the 
minister's door. Ode drzwi, do 
drzwi, from door to door. 

DRZWICZKI , czek, pi. dim. a 
lilile door. 

DRZYMAĆ or DRZEMAĆ , mię , 
v. n. to doze, to slumber, to nap. 
Nie spałem tylko drzemałem , I 
was not quite asleep , I did but 
slumber. Któryż z pisarzy nie 
drzemał? there is scarcely any 
author who does not nod now and 
then. Drzemać po południu, to 
take an after-noon nap. 

DRZYMAŁA, ły, s. m. a moping 
drowsy fellow. 

DRZYMANIE , a , s. n. nap , 
short sleep, down on cloths. 

DRZYMOTA,Y,5./:disposition to 
taking a nap.= DRZYMLIWOŚĆ ; 
2) lethargy, drowsiness, sleepiness. 
Czas juz się wytrzeźwić z tej 
nasze" j drzemoty, it is time to rise 
from our supiness. Haniebna drze- 
mota , jaką nas nawiedziły na- 
miętnosci nasze, the shameful 
supineness we are plunged in by 
our passions. 

DUBAS,a, s.m. small boat, a 
lighter, a tender (marine). 

DUBELT, a, s.m. snipe (the 
largest of the kind). 

DUBELT, adv. twice. W dubelt 
zapłacić, to pay twice the value 
(vulvar.). 



DUC 

DUBELTÓWKA , ki , s. f. dubłe- j 
barreled gun , fowling piece. 

DUBIEL, a, s.m. silvery blu- 
eish carp. 

DUBLET, a, s.m. doublet (bil- 
liard play). Grać na dublety, to 
play doublet. Mieć dublety w bi- 
bliotece, to have duplicate or co- 
pies of a book , writing etc. in bi- 
bibiotheque. 

DUBY, vow, pi. idletald, non- 
sense. Prawić duby smalone , to 
talk nonsense, humbag, foolish 
trash. 

DUCH, a, s.m. spirit, ghost. — 
śicięly, the holy ghost: Ducha od- 
dać, to give up the ghost, to ex- 
pire. Zty duch, the evil spirit, fiend. 
Człowiek jestto duch żyjący 
wcielę, the man is a spirit living 
in a body. Bóo jest duchem, God is 
a spirit. Duch Święty, the Holy 
ghost , Paraclete. — pocieszyciel , 
comforter. Niebieskie — y, the hea- 
venly spirits. — boży, the spirit of 
God. — ciemności , zły — , spirit 
of darkness, evil demon. Nie duch 
boży w nim czyni ale zły duch , 
it is not the spirit of God, but that 
of the devil that works in him. Cia- 
ło pożąda przeciw ducha, a 
duch przeciw ciału, the fllesh lusts 
against the spirit, and the spirit 
against the flesh. Duch Boży spadł 
na niego , the spirit of God fell 
upon him. Litera zabija, duch 
ożywia, the letter kills, the spirit 
maketh alive. 2) the proper sense of 
DUCH, is that man-spirit which 
dwells in the man-flesh ; soul , sha- 
de , manes. Duchem był z nami , 
he was among us in spirit. Oddać 
ducha, to give up the ghost, to die. 
W domu jego pokazują się duchy, 
his house is haunted. Duch szla- 
chetniejszy od ciała , the inward 
man is nobler than the outward 
man. 3) DUCH is very seldom 
employed in the meaning of under- 
standing, wit, ingeniousness or 
parts; for these see UMYSŁ, 
DOWCIP, SPRYT, h) disposition, 
temper, manner, conscience. Nie 
zgadłeś ducha tego pisarza , you 
have mistaken the meaning of that 
author. Duch sprzeciwieństwa , a 
contradictory spirit. Człowiek dzi- 
icacznego ducha , a man of whim- 
sical spirit. Cieszyć się w duchu , 
to rejoice inwardly. 

DUCHA , y, s. f. a downy cap. 

DUCHNA,y, s.f. a downy pil- 
low. 

DUCHOMOR, a, s.m. who denies 
the existence of spirits and immor- 
tality of the soul. 

DUCHOWIDZ, a, s.m. visio- 
nary. 

DUCHOWIEŃSTWO, wa, s.n. 
clergy, churchmen. 

DUCHOWNIE, adv. spiritually. 

DUCHOWNOŚC,ci, s.f. spiri- 
tuality. 

DUCHOWNY, a, e, spiritual, 
ghostly; 2) eccesiastical , clerical. 

DUCHOWNY, nego, s.f. cler- 
gyman. Duchowny człowiek, a 



DUM 

clergyman , or duchowy człowiek- 
the spiritual man. Spółka duaio- 
wna, spiritual communion. Sens 
duchowny ewangelii, the spiritual 
sense of the gospel. Władza — na % 
ecclesiastical authority. Stan — y, 
clerical state. Dobra duchowne, 
ecclesiastical goods, revenues. 

DUCHOWO, adv. in spirit, spi- 
ritually. Żyć duchowo , to live in- 
wardly, spiritually. 

DUCHOWY, a , e , spiritual , li- 
ving in spirit. 

DUDA. dv, s.f. bagpipe; 2) 
booby, lubber. Syn duda i duda , 
a great booby of a son , as great a 
fool as his father. 

DUD AC, dam, v. imp. to play on 
the bagpipe. 

DUDARZ , a , s. m. bagpiper. 

DUDEK, dka, s.m. (a bird.), 
hoopoo ; 2) simpleton, fool, śmier- 
dzi jak dudek , he stinks like car- 
rion, like a polecat. Nie dudek 
Jakubek, he is not so silly, is not 
such as he appears to be (prov.). 
Wystrychnąć kogo na dudka, to 
jeer or banter one, make sport 
with him , to make a fool of one 
(prov.). Tak, bracie , dudków ło- 
loiąl so are fools taken! Wiel- 
ki z ciebie dudek, you are an easy- 
gull , you are a simpleton , a nin- 
ny-hammer, a nincompoop. Czy 
me chcą mi czasem pokazać 
dudka na kościele? would they 
take mc for a Tom-noodle? 

DUDKA, ki, s.f. pipe, fife, reed. 

DUDLIĆ , le. , v. imp. to play on 
the bagpipe ; 2) to play badly" on 
the flute. 

DUDNIĆ, nil, v.n. to produce 
a hollow sound. 

DUDU, is employed in the follo- 
wing expressions : ani dudu! hush I 
peace here! O pieniądzach am 
dudu ! not a word about the money. 

DUDY, ów,pl. of DUDA. Graćna 
dudach, to play the bagpipe, cor- 
nemuse. Nadąć —y, to blow the 
cornemuse. Jak dudy nadmiesz 
tak grają, as you blow the corne- 
muse so it plays (adv.), it is said of 
a man who has no opinion of his 
own, but acts and speaks because 
others act or speak so. 

DUFAĆ, DUFNY. see UFAĆ, 
ZAUFANY. 

DUHA or DUGA, gi, s.m. a 
wooden bow fastened to the horse's 
collar and rising over his head, to 
keep together the shafts. 

DUHOWAĆ, or ZDUGOWAĆ, 
(co), v. a. to upraise any thing with 
a weighing machine or with a 
swipe. 

DUKAĆ, ał, v.a. to speak 
through an ear trumpet, to blow, 
wind or sound a horn. Od rana 
pastuch duka, the cowherd blew 
his horn as soon as it was daylight. 
Dukać komu do ucha , to buzz a 
thing in one's ears, to dun or to 
din him with it. 

DUKAT, a, s.m. ducat. 

DUMA, my, s. f. pride, ambition, 
haughtiness. — nieznośna, insup- 



DUR 

portable pride. Być nadętym —ą , 
to be swollen, to swell, to be puffed 
up with pride. Nagnę tę dumę je- 
go, I will humble, bring down his 
pride. Pochlebiali dumie jego, 
they have flattered, pampered his 
pride. Mówić, postępować du- 
mnie, to speak, to act with haugh- 
tiness, haughtily, supperciliously. 
Duma wysokiego pochodzenia, 
the pride of birth. Szlachetna — , 
noble pride. Duma miejska, a kind 
ofsenatus, a council of Moscova, 
and other, Slavonian towns. 

DUMAĆ , mam , v. imp. to muse , 
to brood over a thing. 

DUMANIE, ia, s.n. meditation, 
thoughtfulness. 

DUMIEĆ, al. ieje się, to be 
astonished, sec ZDUMIEĆ. 

DUMKA, ki, s.f. an elegiac 
poem, a mournful ditty, a dirge. 

DUMNIE, DUMNO, ad. haugh- 
tily, arrogantly, loftily, proudly. 

DUMNY, a, "e, proud, haughty. 
Dal mu dumną odpowiedź , he re- 
turned him a haughty answer. Bóg 
iubi po7iiżać dumnych , God de- 
lights in humbling the proud. Du- 
mni bojarowie, dumni panowie, 
the noble boyards , the noble lords 
(title of the ancient nobility in 
Russia). 

DUŃAĆ, ął, v.a. to stink. 
(inus.). 

DUNSZT, u, 8. m. small shot. 

DUNY pi. genit. DOX, down, or 
downs, heights on the sea-coast. 

DUPA, pt, s.f. arse, bum, but- 
tocks. 

DUPLIKA, ki, «,./, rejoinder, 
answer to a reply. 

DUPLIK AT A ,' v, s. ). duplicate, 
duplicates. 

DUPŁO , la , s. n. the hole of a 
rotten tree. 

DUPNIEĆ or WYDUPNTEĆ, to 
become hollow. 

DUREŃ, r.NiA, s.m. fool, stupid 
fellow. Otóż trzeba było być dur- 
niem aby tak postąpić! who the 
^leuce could be such an ass! 

DURMAĆ or ZDURNIAG, mam, 
v. imp. to abuse, treat with scorn. 

DURNTCA, Y, s.f. a foolish wo- 
man. = RŁAZNICA, 2) a species 
of whortleberry. 

DURNIEĆ, meję, v. n. to grow 
stupid. 

DURNO, adv. sillily, foolishly, 
sottishly. Durno się znalazł , one 
must be a confouu-1' d fool, to door 
behave so. 

DURNOWATOŚĆ, ści, s.f. im- 
becility, simplicity, idiolism. 

DURNOWATY, a, e, sottish, 
foolish , crazy, a stupid fellow. 

DURNY, a, e, foolish, stupid, 
-silly. 

DURSZLAK, a, s.m. strainer, 
filter. 

DURZEĆ, al, eje, t?.n. and 
ODURZEĆ, lo become giddy, to 
be stupifiod. 

DURZYĆ, me, v. imp. to infa- 
tuate; toche.it, to impose upon. 
3) DURZYĆ SIĘ, to mistake, to be 



DUS 

deluded. Oszusty lud durzą , the 
quacks cozen , or gull the people. 
Durzyć dziewczynę, to have a 
love affair with a girl, to tell her 
little flatteries. 

DURZYCIEL,A, s.m. a client, 
a deceiver , a dealer in small talk. 
— KA , a she-cheat. 

DUŚ,ia, s.m. dimin. of DU- 
KAT , cash , money. Lubić dusie , 
to like money, to be very fond 
of (fatm.). 

DUSIĆ, TRZYDUSIĆ, ZADU- 
SIĆ, szi;, v. imp. to strangle, to 
choke; 2) to stifle, to smother; 3) 
to stew. Ta mamka spiąć zadusi- 
ła dziecko, that nurse smothered 
or stifled the child during her sleep. 
Kąkole duszą zboże, weeds choke 
up the corn! Przy dusić bunt, 
wojnę domową , herezyę , to sup- 
press, to stifle a revolt, a civil war 
or heresy. Dusić się od śmiechu , 
to choke with laughter. = ZANO- 
SIĆ SIĘ. Zadusił się, he has 
strangled himself. Zadusić spra- 
wę jaką, to slur over a business, 
tomurder it. 

DUSICIEL, a, s.m. stranglcr, 
choker. 

DUSIDŁO, see STRYCZEK. 

DUSIKUFEL, fla, s.m. fudlcr, 
toper, swill-bowl, fuddle-cap. 

DUSZA , szy, s.f. soul ; 2) — od 
żelazka do prasowania , heater ; 
3) — uskrzypców, sound-post; 
4) w miechu kowalskim , the valve 
of a pair of belows. Moja ty du- 
szo, duszko, words of endearment. 
My dear soul ! Wielka, szlachetna 
— , a great, generous soul or mind. 
Niska, podła, przedajna, bru- 
dna — ,base, grovelling, ungene- 
rous soul or spirit. Władze, 
działalność — y, the faculties or 
operations of the mind. Poczciwa 
— a, istnie pobożna — a, a good, 
honest, a truly religious person. 
Wielkość — y, magnanimity, gene- 
rosity. Zgadzam się na to z całej 
duszy i serca, I consent to it with 
all my heart and soul. IV Londynie 
człowiek bez pieniędzy jest czło- 
wiekiem bez duszy, a man without 
money in London is a body without 
life. Prawda jest duszą hisloryi, 
truth is the life of history. Uczci- 
wość jest duszą handlu, honesty 
is the very soul of trade. Dekla- 
muje bez duszy, his delivery is 
spiritless. Natchnąć życiem, du- 
szą płótno, muzykę, mowę, to 
give life and spirit to a picture, to 
a piece of music, to a speech. Mo- 
dlić się zaduszę zmarłych, to 
pray for departed souls. Jest to 
człowiek bez duszy, that man has 
no spirit,no sentiment. Nie maw do- 
mu ani żywćj duszy, there is not 
one living soul in that house. Lon- 
dyn ma więcej miliona dusz, or 
mieszkańców, there is a million of 
souls or inhabitants in London. 
Bral to na duszę siooją , he took 
the responsability of it on his con- 
science. Doga duszę winien, a 
poor harmless creature. Nie mam 



DWA 



U 



grosza przy duszy, I have not 
farthing , I am as poor as Job. 

DUSZĄCY, A, e, stifling, cho- 
king. — e powietrze, sultry wea- 
ther, sultry heat* Jaki —y upal! 
it is sultry hot weather, the heat is 
enough to stifle one ! 

DUSZĘ, sisz, i, etc. cct. present 
tense of DUSIĆ. 

DUSZECZKA, DUSZEŃKA, DU- 
SZKA , words of endearment , my 
little soul. 

DUSZENIE, a, s.n. strangula- 
tion , thread. — nocne , nightmare. 
2) stewing. = TUSZYĆ. 

DUSZKIEM, adv. all at one 
draught. 

DUSZNO, adv. hot and close. 
Duszno mnie, jemu było, is said 
figurat. for : to thrust hard and 
home , to pursue one close ; to be 
at his heels, to put one hard to it , 
lo put him to his shifts. 

DUSZNOŚĆ, ci, s.f. sultriness. 

DUSZNY or DUSZEWNY, a, 
E, ghostly, spiritual; 2) sultry, 
close. 

DUSZOBOJCA, y, s.m. who kills 
the soul, soul-murderer, deathful. 
Wyrzuty sumienia są srogim du- 
szobojcą, the remorse of one's 
conscience is a cruel tormentor. 

DUSZODAWCA, y, s.m. the 
giver of life , soul-bestower. 

DUSZOSŁOWNY, a, e, who 
makes one's self master of a soul. 
Grzech duszosłowny, a sin attack- 
ing one's soul unaware-' over- 
whelming on a sudden. 

DUSZONY, a, e, particip of DU- 
SIĆ , strangled ; 2) stewed. Sztuka 
mięsa — a, stewed beef, kapusta 
— a, stewed cabbages (cook.). 

DUSZYCA, y, s.f. the soul of a 
deadman , his ghost. Blade duszy- 
ce , the pale manes of our ancestors 
(poet.) ; diminut. DUSZYCZKA. 

DUŻAĆ SIĘ, or DĄŻAĆ SIĘ, 
v.imp. to wrestle with one, to 
contend, to grapple. Jakób dużal 
się z aniołem, Jacob wrestled with 
the angel. = PASOWAĆ SIĘ. 

DUŻANIESIĘ, a, s.n. wrest- 
ling. . . 

DUZEC, ał, eje, v.n. to become 
great or greater , to increase. 

DUŻO, adv. a great deal, much. 

DUŻOŚĆ, ości, s. f. bodily 
strength, mightiness, bulk (tittle 
used). % 

DUŻY, A, e, strong, large, tall. 
Koń duży, a large vigorous horse , 
mieć dużą rękę, nogę , to have a 
large hand , foot. Duży wydatek, 
a great cxpencc. Duży otwór, 
large, wide aperture. Duże oczy, 
large eyes. Ma już duże dzieci, 
he has fullgrown children. 

DWA=DWAJ (with the mascul. 
personal nouns); DWA (with in- 
animate masc. andncutrc); DWJK 
(with all fern, nouns) , two. Dwaj 
męszczyzni i dwie kobiśty, two 
men, and two women. Po dwóch , 
two by two, or two and two. Co 
dwa dni, every other day. 

DWADZIEŚCIA, stu, twenty. 



46 DWO 

DWUDZIESTU, (with the mascul. 
^rsonal nouns), DWADZIEŚCIO- 
RO (with animate neutr. and with 
inanimate that have no singul.). 

DWAKROG , adv. twice. Dwa- 
'•^oć sto tysięcy, two hundred thou- 
sands. Ma dwakroć rocznego do- 
chodu, he has two hundred florins 

^DWAKROTNIE , or DWUKRO- 
TNIE, adv. tnice. 

DWANAŚCIE, stu, or DWANA- 
ŚCIORO , twelve. 

DWIEŚCIE , genii, dwóghset , 
two hundred. 

DWÓCH, geni t. DWÓCH. Wi- 
działem dwóch żołnierzy, I saw 
two soldiers. 

DWÓCHSETNY, a, e, two hund- 
redth. Jesteś dwóchsetny na li- 
ście, you are the two hundredth 
man on the list. 

DWOJAK, a. s.m. twin-brother. 
= BLIŹNIAK. Wiśnie, orzechy 
dwojaczki, double cherries , or 
nuts. = SPORYSZ. 

DWOJAKI, a, IE, twofold. 

DWOJAKO, adv. doubly. 

DWOJAKOŚĆ, ci, s.n. double- 
ness. Dwojakość znaczenia, the 
double meaning of a word. — cha- 
rakteru , duplicity, doubleness of 

DWOJBARWISTY, a, e, two- 
coloured. 
DWOIĆ , ję, v.imp. to double. 
DWOICIEL , a , s. m. doubling , 
he who doubles. 

DWOJE, jga (used only in spea- 
king of little children, and of the 
young of animals) , two. 

DWOJGŁÓWNY, a, e» two 
headed, biceps. 

DWÓJKA, ki, s.f. a two (at 
cards). 

DWOJLIST, u, s.m. double 
leaves (bot.), 

DWÓJNASÓB, adv. twice as 
much. 

DWOJŻENIEC, ńca, s.m. bi- 
gamist. 

DWOJŻEŃSTWO, wa, s.n. 
bigamy. 

DWOR, u, s.m. court; 2) house- 
hold, retinue; 3) manor-house, 
mansion; 4) court-yard. Wyszedł 
na dwór, he is gone to take a 
walk. Dwór sobie buduje, he is 
building a manor for himself. Do 
dworu opłacać daniny, to pay the 
rent to the landlord. Dwór wyje- 
chał, the court is set out. Dwór 
w swoim komplecie, a plenary 
court. Przyjaciele dworu , court 
friends. 

DWORACTWO, twa, s. n. 
courtliness , elegance of manners. 
DWORAK , a , s. m. courtier. 
DWORAKIERYA , yi , s. m. 
courtiery (term of contempt). 
DWOREK , rka , s. m. cottage. 
DWORKA, ki, s.f. court-lady. 
DWORNIE, adv. courtly; 2) 
with a great retinue. = WYSTA- 
WNIE. 

DWORNY, a, e, courtlike, 
courtly; 2) keeping a great retinue. 



DWU 

Urzędnicy dworni, the dignita- 
ries of the court. 

DWOROWAĆ, v. a. to live at 
court, to flatter, to jeer, to scoff. 
DWORSKI, a, e, courtly; 2) 
— , iego , s. m. one of a prince's or 
a lord's household. Grunta dwor- 
skie the lands of such a manor , 
the seigneurial or manorial arable 
lands. Dom— i, the manor-house, 
manorseat. Słudzy dworscy, cour- 
tiers, or a lord's servants. 

DWORSKOŚĆ, ci, s.f. the air, 
the spirit , the manners and the ton 
of the court. 

DWORSTWO, wa, s.n. court- 
life; 2) courtliness, elegance of 
manners. 

DWORSZCZYZNA,ny, ^/".court- 
manners. 

DWORZANIN, A, s. m. courtier ; 
2) prince's or a lord's servant. 
DWORZAŃSKI— DWORSKI. 
DWORZANKA , ki , s.f, court- 
lady. 

DWORZANSTWO, wa , s.n. 
court-fashion ; 2) a prince's house- 
hold. 

DWORZYĆ , v. n. to flatter, see 
DWOROWAĆ. 

DWORZYSZCZE , a , s.n. farm, 
grange (old.). 

DWOUCHY, a , e , having two 
ears, two handles, ansated. 

DWUBARWY, a,e. of two co- 
lours. 
DWUBOCZNY, A, e, bilateral. 
DWUBRZMIĄCY, a, e, of two 
sounds, having two meanings, 
ambiguous, equivocal, —a odpo- 
wiedź , ambiguous answer. 

DWUDROŻE, a, s.n. parting 
of a road. 
DWUDZIELNY, a, e, bipartite. 
DWUDZIENNY, a, e, lasting two 
days. 

DWUDZIESTKA, ki, s.f. a 
score ; 2) a Polish silvercoin. 

DWUDZIESTKOWAĆ, v. a. to 
punish every twentieth man. 

DWUDZIESTOLETNI, a, e, 
twenty years old. 
DWUDZIESTY, a, e, twentieth. 
DWUFUNTOWY, a, e, weighing 
two pounds. 

DWUGĘBNY, a , e , having two 
mouths. 

DWUGŁOSKA, ki, s.f. diph- 
thong. 

DWUJĘTNY, a, e, having two 
handles, ansated. 

DWUISTNY, a , e, he who has 
two existences, who lives doubly. 
Dwuistne życie nasze , our life is 
twofold. 

DWUKOLNY, a, e, two-wheeled 
(carriage). 
DWUKROPEK, pka, s. m, colon. 
DWUKROTNY, a,e, twofold, 
double. 
DWULETNI, two years old. 
DWULICZNY, a, e, two-faced. 
Każda rzecz jest dwuliczna , or 
dwustronna , every thing has two 
sides. 

DWULISTNY, a, e, two-leaved. 
== DWULIST, or DWOJLIST. 



DWU 

DWUŁOKCIOWY, a, e, two ells 
long. 

DWUMASZTNY, a, e, - OWY, 
two masted (ship.). 

DWUMĘŻNA, ej, (kobiśla), bi- 
game; a woman having two hus- 
bands. 

DWUNASTKA , i, s.f. a dozen; 
twelfth and twelve, see TUZIN. 

DWUNASTOKĄT, a, s.m. do- 
decagon. 

DWUNASTOLETNI^, e, twelve 
years old. 

DWUNASTU, or DWANAŚCIE. 
Dwunastu apostołów , the twelve 
apostles. Dwunastu nas było u 
stołu , we were twelve at table. 

DWUNASTY, a, e, twelfth. 
Karta dwunasta, the twelfth page. 
Karoł XII, Charles the twelfth. 
Dwunasty dzień księżycowy, the 
twelfth day of the moon. — ego ma- 
ja, the twelfth of May. 12 bieżą- 
cego miesiąca , the twelfth instant. 
12ty rok, the twelfth year. 12sta 
na zegarze, twelve o'clock. Pól 
do dwunaste" j, half past eleven. 
12sfo wybiła, it has struck twelve. 
O samej dwunastej , at the hour 
of twelve precisely. Już 12sta , 
kwadrans po 12stój , it is twelve 
o'clock, a quarter to one. 

DWUNITNY , a , e , of two 
threads. 

DWUNOGI = DWUNOŻNY, a , 
e , biped. 

DWUPALCOWY = DWUPAL* 
CZASTY, a, e, two-fingered. 

DWUPALCZASTY, a, e, bidac- 
tylous, bidigitous (zool). = DWU- 
PALCOWY. 

DWUPIĘTROWY, a, e, two 
stories high. 

DWUPŁCIOWY, a , e , herma- 
phroditical, androgynal. 
DWUROCZNY, a, e, biennial. 
DWUROGI= DWUROŻNY, a, 
e , two-horned. 

DWUSETNY, a , e , two hund- 
redth. 

DWUSKRZYDŁY = DWU- 
SKRZYDŁOWY^^, two-winged. 
DWUSYLLABNY, a, e, dissyl- 
lable. 

DWUTULNY, a, e, (basza), a 
pacha having for the sign of the 
dignity two horse-tails. 

DWUTYGODNIOWY, a, e, of 
two weeks. 

DWUTYSIĘCZNY, a, e, two 
thousandth. 

DWUŻENIEC, a, 5. m. bigamist, 
one twice maried. Bez dispensu 
nie można przyjmować dwużeń- 
ców na żaden stopień kapłański, 
bigamists are not admitted into 
holy orders without dispensation. 

DWUZŁOTÓWKA, ki, s.f. a 
piece of money containing two flo- 
rins. 

DWUZNACZNIE, adv. ambi- 
guously, amphibologicallv. 

DWUZNACZNIK , a,' s. m. a 
double-meaning word , pun , quib- 
ble. To śmieszny — , it is a ludi- 
crous equivocation. 
DWUZNACZNOŚĆ, ct, s. f. equ»- 



DYG 

vocation , amphibology , double 
meaning. Mówić bez dwuznaczno- 
ści, to speak plain. Wyrazy dwu- 
znaczne , a double entendre , am- 
Diguous words , words with a dou- 
ble meaning. Pańska mowa dwu- 
znaczna, your language is equi- 
vocal. Unikaj slowek dwuzna- 
cznych, equivoques ought to be 
avoided. 

DWUZNACZNY, a, e, double 
meaning, equivocal. 

DYABEŁ or DIABEŁ , ła , s. m. 
devil , old nick, the deuce. Mówio- 
no że się zapisał dyablu, it was 
pretended that he has entered in a 
pact with the devil. Samego dia- 
bla gorzejby się nie zląkł, old 
nick himself could not frighten 
him more. Bierz cię diabli! fie 
upon you , the deuce take you. — 
wcielony, a devil incarnate. Dja- 
belnie zła sprawa! it is a devilishly 
bad affair , it is a confounded trou- 
blesome piece of work. Zjadłby 
djabła z rogami, he is such a 
great feeder that, he would devour 
all before him. Nie boi się ani Bo- 
ga, ani dyabła, he neither fears 
God nor devil. Nie taki dyabeł 
straszny jak go małują (prov), he 
is not so bad as he appears to be. 
Co tam u dyabła zrobiłeś? what 
the devil have you done? Coon 
tam u dyabła robi? what the deuce 
is he about? 
DYALEKT. u,s.m. dialect. 
DYAMENT, u, s.m. diamond. 
DY 
mond 

DYBA, by, s.f. used only in plu- 
ral DYBY, ów, stocks for legs, 
wooden hand-cuffs. Wziąść \togo 
w dyby, zdiąć komu — y, to put 
one, to takeoff the hand-cuffs. Za- 
bić kogo w — y, to hand-cuff one , 
to tie ones hands or legs. 

DYBAĆ , bam , v. imp, to prowl , 
to lurk, to lay in wait for, to dog. 
— na co, to have a design upon a 
thing. — na czyje życie, to seek 
a man's life. Złodzieje dybią na 
przechodniów, the thieves lie in 
wait for passengers. Kot dybie na 
myszkę, the cat watches the 
mouse. Dybać na zręczną chwilę, 
to watch the favourable moment. 
see CZYHAĆ. Dybie na długich 
nogach , he walks awkwardly, like 
a stork. 

DYBANIE , a , s. n. watch , wa- 
tching, lurking. 

DYBIK,a, s.m. hurt, injury, 
detriment, loss. Dać komu dybika, 
to cut work for one (prov.). 

DYBIKUFEL, la, s.m. drun- 
ken , tipsv, given to drink. 

DYBKIEM , adv. on tiptoe , by 
stealth. 

DYCHAĆ, ciiam, V. imp. to pant, 
to gasp , to breathe short , to fetch 
one's breath short and fast, to puff. 
Ledwie dysze, he can scarcely 
breathe. Swobodnie dysze, he 
breathes freely, see ODDYCHAĆ. 

DYCHANIE, a , 8. n. breath, see 
ODDECH. 



DYiM 

DYCHAWICA, cv, s.f. asthma. 
DYCHAWICZNY, a, e, asth- 
matic. 

DYCHAWKA, II, s. f. gills, 
branchie. 

DYCHT, adv. exactly, punc- 
tually, strictly, accurately (vulg.). 
DYCHTOWAĆ , tuję , v. imp. to 
calk a ship ; 2) to make thick or 
close. 

DYCHTOWNIE, adv. closely, 
compactly. 

DYCHTOWNY, a, e, close, com- 
pact, see SZTYWNY. 

DYDAKTYCZNY, a,e, didactic, 
didactical. 

DYDEK, dka, s.m. a small silver 
piece of money. 

DYDELF, a, s.m. opossum. 
Dydelf workowaty , didelphus 
(zool.). 
DYETA , ty, s. f. diet , regimen. 
DYG, a, s.m. courtesy, reve- 
rence (made by women). 

DYGAĆ, gam, v. imp. DYGNĄĆ; 
NĘ, v.inst. to courtesy, to drop a 
courtesy. 

DYGNITARSTWO, wa, s. n. 
dignity, high office. 

DYGNITARZ, a, s.m. a man 
holding a high office. 

DYGOTAĆ, cę, v.n. to tremble, 
to shiver. Dygotał od zimna , the 
cold made him tremble , made him 
shiver. 

DYKCYONARZ, A, s.m. dictio- 
nary, lexicon. 

DYKTATOR , a, s.m. dictator , 
an absolute magistrate , a ruler. 

DYKTATORSKI , a , ie , dictato- 
rial, authoritative. Przybrać ton 
dyktatorski , to assume a dictato- 
rial tone. 

DYKTOWAĆ, TOJij, v. imp. to 
dictate. 
DYL , a , s. m. deal , deal-board. 
DYL, a, s.m. madrier, a thick 
oak plank or board , a piece of tim- 
ber. Dylów używa się na pomosty 
bateryi pod działa, madriers are 
used in forming the platform of 
gun batteries. 

DYLĄG , s. m. a , a tall awkward 
fellow. 

DYLATA, ty, s.f. delay, ad- 
journment. 

DYLOWAĆ , luje , v. imp. to lay 
with boards. 

DYM , u, s. m. smoke ; 2) cottage, 
house. Uderzyć w kogo jak w dym, 
to lay the fault upon one, to make 
one answerable. Pójść z dymem, 
to vanish into smoke. Z dziesięciu 
dymów jednego do wojska wy- 
brać, to press a man for service , 
out often families. Rospędzać dym, 
to dispel, to drive away smoke. 
Ulotnić się z dymem , to evaporate 
in smoke. Wszystkie jego zamiary 
poszły dymem, all his designs 
have ended in smoke, < r came to 
nothing. Dym pieczonego mięsa, 
zwierzyny, the reek of roast meat. 
Wszystko co światowe czczy dym, 
all wordly things are vain. Dymek 
winny w mózg uderza, the fumes 
of wine mount to the brain. Patrzeć 



DYS 



4? 



na dym cudzego komina, to see 
other people make merry without 
partaking of the good cheer. Wio- 
sną mgły i pary podnoszą się 
z ziemi, a łąki i bagna dymią, 
in spring mists, exhalations rise 
from the earth , and meadows and 
marshes are seen smoking. 

DYMA, y, s.f. dimity,=DYMKA. 
DYMIĆ , mię , v. imp. to blote or 
dry by the smoke; 2) to smoke, to 
smoulder, see PRZYDYMIAĆ. Wul- 
kandymił się jeszcze, the Volcano 
was still smoking. Kadzidło na oł- 
tarzu dymiło , the incense smoked 
upon the altars. lzba,komin dymi r 
the room, or the chimney smokes. 
Ten koń zbytnie się zmordował v 
boki mu dymią , that horse is over- 
heated, he smokes, he reeks. Ich 
krew jeszcze dymiła , their blood 
was still reeking. Ziemia jeszcze 
dymiła się krwią ich, the earth 
still reeked with their blood. 

DYMIĘ, nia,s. n. groin. diminuL 
DYMIONKO, a, s.n. Dymionko 
tego dziecka bardzo spuchnięte r 
the groin of that child is prodi- 
giously swelled. 

DYMIENICA , cv, s.f. a swelling 
in the groins. 

DYMNIK, ka, s.m. or DY- 
MNICA , y, s. f. hole for the smoke,. 
2) room for the smoking-dry. 

DYMNY, a, e, smoky, full of 
smoke. Myśłi dymne, gloomy 
thoughts. 

DYMOWKA, i, s.f. house or 
chimney-swallow. 
DYMOWE , see PODYMNE. 
DYNAREK, rka, s.m. a three- 
legged frying pan. 
DYNASTYJNY, a, e, dynastic. 
DYNDA, y, s. f. any object 
hanged and dangling, swingling 
and shaking to and fro in the air, 
as a see-saw, a bell , etc. 
DYNDAĆ, dam, v.n. to dangle. 
DYNIA , ni , s. f. gourd , pump- 
kin, see BANIA. 

DYPLOMA , tu, s. n. diploma, a 
a deed or privilege of degree. 

DYPLOMACYA. Ti,s.f. diplo- 
macy. Korpus dyplomatyczny , the 
diplomatic body. Uczyć się — yi, 
to study diplomacy. Poświęcić się, 
oddać się — yi , to intend , to devote 
one's self to diplomatic employ- 
ments, Ironically : cunning, craft. 
DYPLOMATA , y, s. m. diploma- 
tist, diplomate. 

DYRD , s. m. used only in those 
expressions : Dyrdem lecieć, biedz, 
to run. Pobiegł w dyrdy, he (led 
away; 2) DYRDA, y, s.m. a priest- 
ling; 3) DYRDAĆ, al, v. a. to 
walk hard and fast. 2) to kick and 
shake its leg in dying, (vulg.) 

DYSCYPLINA, ny, S.f. cat-o'- 
nine-tails; 2) discipline; 3) flagella- 
tion, see KARNOŚĆ. 

DYSCYPLINOWAĆ, ał, see 
ĆWICZYĆ. 

DYSENTERYA , yi, s. f. dysen- 
tery, bloody looseness. 

DYSHARMONIA , i , s.f. discor- 
dancy. 



48 



DYS 



DYSK, u , s.m. quoit. ; 2) term 
ofastron. disk. 

DYSKA, i, s.f. the ten (card 
flay). 

DYSKANT, a, s.m. treble, so- 
prano. 

DYSKRECYA, Ti, s.f. discre- 
tion , prudence. 

DYSKRETNIE , adv. discretely, 
prudently. 

DYSKRETNY, a, e, discreet, 
prudent. 

DYSKURS , u , s. m. discourse , 
■conversation. 

DYSPENSA, sy, s.f. dispensa- 
tion, licence , exemption. Dać komu 
na co dyspensę , to dispense with 
a person's doing a thing , to exempt 
him from doing that. — a poślubie- 
nia krewnej , dispense or licence 
for marrying one's relation. — a do 
jedzenia z mięsem , permission to 
eat meat. 

DYSPENSOWAĆ, suję, v.imp. 
to dispense with , to exempt from. 

DYSPONOWAĆ, kuję, v.imp. 
to order, to command, to direct. 
see PRZYGOTOWAĆ, ROZRZĄ- 
DZIĆ. 

DYSPONOWANIE, A, s.n, dis- 
position, direction, order. = DY- 
SPOZYCYĄ. 

DYSPONOWANY, a, e, see 
USPOSOBIONY. 

DYSPOZYCYA, yi, order, com- 
mand, direction. Mnie zostawił 
dyspozycyą swoich interesów, he 
lias left the ordering of his affairs 
to me. see ROZRZĄDZENIE. Ma 
piękną dyspozycyą do muzyki, 
he hasa good disposition for music. 
see USPOSOBIENIE. Zjegodyspo- 
zycyi, by his orders, see ROZ- 
KAŻ. 

DYSPUTA, ty, s.f. dispute, 
quarrel. 

DYSPUTO WAĆ, tuję, v.n. to 
dispute, to argue , to quarrel. 

DYSSYDENT, a, s.m. dissenter. 
Dyssydentami w Anglii są presby- 
tery anie , the presbyterians are dis- 
senters in England. 

DYSTRAKCYA, yi, s. f. absence 
of mind. 

DYSTRAKT, a, s.m. absent, 
heedless, wandering. 

DYSTRYBUGYA , i , s. f. distri- 
bution. — nagród, the distribution 
of prices. Dobra — a mieszkania, 
4his suit of rooms is conveniently 
laid out. 

DYSTYLACYA , yi , s. f. distilla- 
tion. 

DYSTYLACYJNY,a,e, distilla- 
tory. 

DYSTYLARNIA, m, s.f. dis- 
tilling-house , distillery. 

DYSTYLOWAi,, luje, v.imp. 
to distil , to still. 

DYSTYNGOWAĆ SIĘ, see OD- 
ZNACZAĆ SIĘ. 

DYSZA, y, s.f. pipe, tcwcl, 
tube, (foundery). 

DYSZEĆ, szc, v.n. to pant, to 
gasp, see DYCHAĆ, 

DYSZEL, szła, s.m. the beam 
of a cart, the pole of a coach. — 



DZI 

wozu, the pole of a van. — - plugu, 
the beam of a plough. 

DYWAN, u, s.m. carpet; 2) the 
council of the oriental princes, di- 
van. 

DYWDYK, u, s.m. caparison, 
accoutrement. 

DY WERSY A , yi , s. f. diversion ; 
2) disturbance , confusion. 

DYWIZYA, i, s.f. division (ar- 
my). 

DZBAN, a, s.m. = DZBANEK, 
nka , DZBANECZEK = DZBANU- 
SZEK=DZBANUSZECZEK , czka , 
dim. pitcher. Do czasu dzban wo- 
dę nosi , aż się ucho nie urwie, 
(pr.), the pitcher goes often to the 
well , but is broken at last. 

DZBANKA RZ, a, s.m. pitcher 
milker 

DZBANOWY, a, e, of a pitcher. 
Piwo dzbanowe , draught beer. 

DŻDŹEWNY, a e, rainy. Woda 
dżdżewna miększa od studzien- 
nej, źródlanej, rain-water is softer- 
than well or springwater. 

DŻDZEWNICA, Y,s.f. rain-wa- 
ter , 2) lob-worms =DŻDŻOWNIK , 
(Zool). 

DŻDŻOWY=DŻDŻEWNY. 

DŻDŻYĆ , ył, v. n. to pour with 
rain, to make rainy. Dżdży, it 
rains. Dżdży się, rainy weather, a 
rainv day. 

DŻDŻY r STY, a, e, rainy. Wialr 
dżdżysty, rainy wind. Pora roku 
— a , a rainy season. 

DZIAĆ SIĘ , JE1E się, v. n. imper. 
to be going on, to happen, to occur. 
Muszę go ostrzedz o wszystkiem 
co tu się dzieje, I ought to inform 
him how matters go, of every thing 
that happens. Po wyjeździe twoim 
działo się tu or zaszło wiele wa- 
żnych rzeczy, since your depar- 
ture many considerable events ha\e 
fallen out. Skąd się to dzieje że... 
whence it came to pass that... 
Niech się co chce dzieje, at all 
events, whatever happens, whatever 
may happen, happen what may. 
Jeśli chcesz aby się nam dobrze 
działo, U you wish to see us pros- 
per. Ż/e się nam dzieje, we are dis- 
tressed or our affairs are in bad 
condition. Bardzo źle mu się 
dzieje, he is in very bad circum- 
stances. Czem się to dzieje że ?... 
how does it happen that...., how 
is it that.... Niech się dzieje wo- 
ła Boża nie nasza! Not our 
will but God's be done ! Dzieje się 
o tern że, the question is, the point 
in question is. 

DZIAD, a, s.m. old man; 2) 
grand-father; 3) an old beggar. 

DZIADEK, dka, s.m. = DZIA- 
DUNIO , a, a word of endearment 
for a grand father or for an old 
man; 2) Dziadek do orzechów, 
nut-crackers. 

DZIADOWSKI, a, e, or DZIA- 
DOSKI, a, e, of the grand-father; 
2) of an old beggar. 

DZIADUNIO, a, s.m. word of 
endearment, my poor dear grand- 
father = DZIADUŚ. 



DZI 

DZIADZISKO , ka , s. m. an ugly, 
dirty old beggar. 

DZIAK, a, s.m. singer, choris- 
ter in the greek churches. 

DZIAŁ , u , s. m. division , parti- 
tion , share. Dać co komu działem, 
to give one his portion. Przystąpić 
do działu dziedzictwa, to divide 
the inheritance. 

DZIAŁAĆ, łam, v.imp. to act, 
to work, to operate. Czas już dzia- 
łać, it is time to act. Działajmy ! 
let us be doing, stirring. Działać co 
wspólnie z kim, to act with one, 
to go hand in hand with one. Dzia- 
łać honorowie, po przyjacielsku, 
to behave like a man of honour, 
to act the part of a friend. Ciała 
niebieskie działają na rzeczy 
ziemskie, celestial bodies influenc*: 
things below. Wszystko to Bog 
zdziałał, God has done all that 

DZIAŁACZ,Ał s.m. author, agent. 

DZIAŁALNOŚĆ, ci, s.f. activity, 
agency. Obręb działałności jego 
niezbyt obszerny, the sphere ol 
his activity is not very extensive. 
Podoba mi się działalność tego 
człowieka, I like the nimblcness 
of that man. 

DZIAŁALNY, a, e, efficient, 
see SKUTECZNY. 

DZIAŁANIE, iA, s.n. proceed- 
ing, operation, working. Wszy- 
stko co się na świecie czyni , jest 
wypadkiem działania ciał czyn- 
nych na ciała bierne, nothing is 
done in the universe butbytheaction 
of active bodies upon the passive. 
Masz otwarte pole do działaniu, 
a vast career of action is open before 
you or you may give full scope to 
vour activity. 

DZIAŁKA , i , s. f. see PODZIAŁ- 
KA. 

DZIAŁO, ŁA, s.n. DZIAŁKO, 
ka, dim. cannon, gun. Działo że- 
lazne, spiżowe, iron gun, brass 
cannon. Ciężkie działa, the heavy 
cannon battering-gun. Przodki — a, 
agun carriage. Zucjwożdzić — o, to 
nail up, to spike a cannon. Działo 
dziesięcio-funtowe , ten-pounder. 
Być na wystrzał działowy, to be 
within cannon'shot. Brać na cel, 
rychłować — o, to level a cannon. 
Strzelać z — a, to fire off cannon. 
Wzięto działa nieprzyjacielskie , 
the ennemy's cannon was taken. 
Okręt 120 działowy, a ship of a 
hundred and twenty guns. 

DZIAŁOB1TNIA , i, s.f. raised 
work on which cannons are moun- 
ted, battery. Odsłonić — ą, to un- 
mask a battery. Znieść, zbić, — ą, 
to dismount one's battery. — a nad- 
szai'icowa , a battery on barbc. 

DZIAŁOLEJ , or LUDWISARZ, 
cannon founder, caster. 

DZIAŁOMIAR, u, s.m. caliber, 
instrument for measuring the bo- 
re of fire arms. DZIAŁOWY, a, 
e, belonging to a cannon (działo) ; 
2 ) a part that falls to one by lot, 
or share, or distribution (dział). 
Kula— a, cannon ball or bullet. 
Być po za strzałem— a, to be 



DZI 

beyond the range of cannon-shot. 
Kontrakt — y, contract of equal or 
unequal distribution, deed of share. 

DZIANET or DŻANET, a , s. m. 
war horse (from arabian djunud). 
Dosiadł dżaneta , he mounted his 
steed, his charger (elevat. style) ; 2) 
waythorn , genista , broom (bot). 

DZIANIE, a, s.n. weaving, tex- 
ture, a web. 

DZIANKA, i, s.f. = CAŁO- 
DZIANA, a habit without seam, 
knit clothes. A by la to suknia nie- 
szyta , od wierzchu calodziana , 
now the coat was without seam , 
woven from the top throughout. 

DZIARŃ, i, s.m. gravel = 
ŻWIR. 

DZIARNISTY, a, e, gravelly. 
Ziemia — a, gravelly soil or 
land. 

DZIARSKI , a , e , brisk , smart , 
buxom. Dziarska dziewczyna, a 
bustling, sprightly, lively girl. 
Dziarski chłopak, a brisk young 
fellow. Jaki dziarski ! he is very 
gay, he looks smart. Dziarski koń, 
a horse full of mettle. 

DZIARSKO , adv. briskly, smar- 
tly, buxomly. 

DZIARSKOŚĆ, ci, s.f. brisk- 
ness, smartness, buxomness. 

DZI ARST WISTY, a, e, see 
DZIARNISTY. 

DZIĄSŁA, seł, pi. the gum 
wherein the teeth are set. 

DZIATECZKI , czek, p/.=DZIA- 
TKI, tek, =DZIATWA, wv, s.f. 
children, little ones. 

DZICZ, y, s.f. savagcness, wild- 
ness ; 2) savage people. — północna, 
the northern barbarians. 

DZICZAK,a, s.m. wild beast, 
savage animal. 

DZICZEĆ , czeję , v. n. to grow 
wild. 

DZICZKA, ki, s.f. crab or wild 
apple , crab-tree. 

DZICZYZNA, ny, s.f. a desert 
uncultivated land; 2) game, deer. 
= DZIKOWINA. 

DZIDA , dy , s. f. spear, pike. 

DZIECI, plural of DZIECKO, 
DZIECIĘ, children. DZIECIARNIA, 
i, s.f. nursery. 

DZIECIĄTECZKO, s. ??.= DZIE- 
CIĄTKO, ka, a little baby. 

DZIECIĘ, ecu, s.n. ; pi. DZIE- 
CI, child infant. 

DZIECIĘCY, a, e, of a child. 

DZIĘCIELINA,ny,s./: {a plant.) 
nicdick. 

DZIECINA , s.f. ny, a little babe. 

DZIECINIEC, sieję, v.n. to 
grow childish, to be in one's se- 
cond childhood , to be in one's do- 
tage. 

DZIECINNIE , adv. childishly. 

DZIECINNOŚĆ, i, s.f. childish- 
ness. 

DZIECINNY, a , e , childish. — y 
)?zyk, —e postępki, a child's or 
-childish languague , childish beha- 
viour. Bawić się po dziecinnemu, 
to play or toy like a child. 

DZIECIŃSTWO, wa, s. n. child- 
Jtood, infancy. Od mojego pier- 



DZI 

wszego dziecinstiva , from my 
childhood, from my tenderest in- 
fancy. Wyjść z — a, to emerge from 
childhood, to be a man, a woman ; 2) 
puerility, childishness. Robić dzie- 
ciństwa, to do childish things, to 
act childishly. To dzieciństwo ! It 
is downright childishness. 

DZIECIORÓJCA, cy, s. m. DZIE- 
CIOBÓJCZYNI, s.f. infanticide. 

DZIECIOBÓJSWO, wa, s.n. 
child-murder. 

DZIĘCIOŁ, ŁA,(abird.). wood- 
Decker. 

DZIECIOLUBNY, fond of child- 
ren. 

DZIECIOROB, A, s.m. child- 
maker, a prince chosen for husband 
by a queen , without enjoying the 
prerogatives of a king. 

DZIECIORODNY, a, e, child- 
bearing, prolific. 

DZIECIUCH, a, s.m. = DZIE- 
CIAK, a, a full grown child, a strip- 
ling. 

DZIECKO, ka, s.n. child. Czuć 
dziecko w żywocie, to be quick 
with child. Rodzić — , to be in 
labour. — przy piersiach, an infant 
at the breast, a sucking child. 
Kłamcy są dziećmi djabła, liars 
are the children of the devil. Hej! 
dzieci! (to inferiors) cheer up, my 
boys ! cheer up , lads ! 

DZIEDZIC , a, s. m. heir. 

DZIEDZICTWO, wa, s.?n. inhe- 
ritance , patrimonial estate. Wziąść 
dziedzictwo po przodkach swo- 
ich , to reap the heritage of one's 

DZIEDZICZKA ,tn, *. f. heiress , 
inheritrix. 

DZIEDZICZNIE, adv. heredita- 
rily, by inheritance or succession. 

DZIEDZICZNOŚĆ, ci, s.f. here- 
ditary possession ; 2) right of inhe- 
ritance. 

DZIEDZICZNY, a, e, heredi- 
tary, patrimonial. — e królestwo, 
— y urząd, hereditary kingdom, 
office. — a choroba, hereditary, or 
family disorder. 

DZIEDZICZYĆ, czę, v.imp. to 
inherit, = Odziedziczyć. Odzie- 
dziczył wielkie dobra , he has in- 
herited a great estate ; he has come 
to a great estate ; a great estate has 
fallen to him by inheritance. Cnota 
by la jedynem bogactwem które 
odziedziczył po Ojcu, virtue was 
the only wealth he inherited from 
his father. 

DZIEDZINA , ny, s. f. patrimony; 
2 ) home , one's own country , 
hearth. Lubi własną dziedzinę, 
he loves his own fire-side. 

DZIEDZINIEC , ńca , s. m. court- 
yard. 

DZIEGCIARZ, a, s.m. tar-burner. 

DZIEGCIOWATY, a, e, tar-like. 

DZIEGIEĆ, gciu, s.m. tar. 

DZIĘGIEL , gla , s. m. angelica. 
(a plant.). Dzięgiel cudzoziemski, 
macerona, smyrnium {bot.). 

DZIĘGNA, a, 8. f. term of medic, 
parulis. 

DZIEJE, jów, pi. history, annals, 



DZI 



49 



records. Dzieje apostolskie, the 
acts of the apostles. — bohatera, 
the life and history of a hero. — 
święte kościoła, the sacred re- 
cords of the church. 

DZIEJOPIS, = DZIEJOPISARZ, 
a, s.m. historian , annalist , histo- 
riographer. 

DZIEJOPISARSKI, a, e, histo- 
rical. 

DZIEJOWY, a,e, historical, hi- 
storic. Osoba dziejowa, historical 
personage. Jest to rzecz nieza- 
wodna , dziejowa, that is a matter 
of fact, it is certainly. 

DZIĘKA , 1 , 9. f. — PODZIĘKO- 
WANIE, thanks, acknowledgment. 
Oddać dzięki Bogu za jego łaski , 
to thank God for his favours. Dzięki 
wam za dobroć waszą, many 
thanks for your kindnes, see DZIĘ- 
KI. 2) accord, good-will, consent. 
Robić co bez dzięki or przez 
dzięki, to do something grudgingly, 
against one's will : (old.). 

DZIEKAN, a, s.m. dean. 

DZIEKANIJA, i, s.f. deanship, 
deanery. 

DZIĘKCZYNIENIE, ia, s. n. 
thanksgiving. = DZIĘKOWANIE. 

DZIĘKCZYNNIE, adv. thank- 
fully = WDZIĘCZNIE. 

DZIĘKCZYNNOŚĆ,ci,s./-. thank- 
fulness. 

DZIĘKCZYNNY, A , e , thankful. 

DZIĘKI, ków pi. thanks. — skiu- 
dać, to give or return thanks. Le- 
piej mi, dzięki Bogu , I am better , 
thank God. Dzięki twej dobroci, 
thanks to your goodness. Dzięki tój 
damie, thanks to that lady. 

DZIĘKOWAĆ , kuję , v. imp. to 
thank. 

DZIELCA, y, $. m. parter, asses- 
sor (of taxes), billet master (of 
troops), trustee of an inheritance. 

DZIELIĆ , lę , v. imp. to part, to 
divide, to share, to portion out. 
Dzielić, rozdzielić miasto na 
kwartały, to parcel out or divide a 
town into wards. — pieniężną sum- 
mę między wiele osób, to part a 
sum of money among several per- 
sons. — całość na części, to divide 
the whole into its parts. Podły in- 
teres dzieli tę rodzinę, a base 
interest has set that family at va- 
riance. Podzielcie się tern , share , 
divide it between you. — łupy , to 
divide the spoil, to share the booty. 
Dzieli się dostatkiem zubogiemi, 
he shares his wealth with the poor. 
Zdania się dzielą , the opinions , 
or votes are divided. Podzielę 
z tobą trudy i niebezpieczeństwa , 
I shall partake of, share the fatigue 
and danger along with you. =ROZ- 
DZIELIĆ, PODZIELIĆ, ODDZIE- 
LIĆ. 

DZIEŁKO, ka , s. n.a little work. 

DZIELNICA , y, s. f. the collate- 
ral branch of a family ; 2) appa- 
nage. 

DZIELNICZY, a, e, divisor, di- 
viding. 

DZIELNIE, adv. strenuously 
stoutly, valiantlv. 

U 



50 DZI 

DZIELNIK, a, s.m. divisor. 
(arith.) 

DZIELNOŚĆ, ci, s.f. divisibi- 
lity, divisibleness, = PODZIEL- 
NOŚĆ. 2)vigour, stoutness, valiance, 
bravery: 2) efficaciousness, 3) divi- 
sibility. = PODZIELNY. 

DZIEŁO, ła , s. n. work , deed , 
exploit; 2) work or performance. 
— geniuszu, a work of genius. — 
przyrodzenia, the work of the 
creation.— a Rasyna, Kornela, the 
works of Corneille , of Racine. — 
nieogloszone drukiem, unpublish- 
ed works. — a pośmiertne, post- 
humous works. 

DZIEŃ , dnia , s. m. day. — po- 
wszedni, working day or week-day. 
—postny, fast-day. —świąteczny, 
a holy day. —sadny, doom's day. 
Odednia do dnia, from day to day. 
We dnie, by day, in the day-time. 
Zadnia, by day-light. Już biały 
dzień, it is broad day. Codzień, 
every day. Co drugi dzień, every 
other day. Smutno dzień przepę- 
dził, he has passed the day very 
heavily. Dzień drogi, a day's jour- 
ney. Dzień mierzchnie, the day de- 
clines. Śród dnia , at noon day, in 
the face of the world. Dzień no- 
wego roku , new year's day. Dobry 
dzień, good morning, good mor- 
row. Życzyć komu dnia dobrego , 
to bid , or wish one a good morning 
or a good day. Ode dnia do dnia 
odkładać, to put off from day to 
day. Za dni jego, in his days. 

DZIENNIE, adv. diurnally, daily. 
Pracować — , to work by the day. 

DZIENNIK, a , s. m. a day-book ; 
2) journal , daily news paper. 

DZIENNIKARSKI, a, ie, belong- 
ing to a journalist. 

DZIENNIKARZ , a , s. m. journa- 
list. 

DZIENNY, A , e , diurnal , daily. 

DZIERGACZ, a, s. m. weaver- 
bird , ortygometra, a black rail. = 
CHRUŚCIEL. 

DZIERLATKA, ki, s.f. crested 
lark. 

DZIERŻAWA, wy, 5. f. tenancy, 
tenement, farm. Dzierżawy an- 
gielskie w Indiach, the british 
possessions in the East Indies. Od- 
danie w dzierżawę, letting to 
farm. Wziąść w dzierżawę, to 
take to farm. 

DZIERŻAWCA , cy, s. m. tenant, 
farmer. 

DZIERŻAWCZY, a, e, of a far- 
mer. 

DZIERŻAWIĆ, wię, v.imp. to 
hold land for a certain rent. 

DZIERŻAWKA, i,s.f. a small 
farm. 

DZIERŻAWNY , a , e , of a farm. 
Wieś dzierżawna, an estate, a 
manor on a lease. Na tej wiosce 
dzierżawnej każdy dobrze wy- 
szedł, all the farmers who have ren- 
ted that estate have thriven on it. 

DZIERZRA, y, s.f. Ianarius, 
lanner. (Zool.). 

DZIERZEĆ , żę , v. imp. to hold, 
to Keep. 



DZI 

DZIERŻENIE, ia, s.n. holding, ■ 
keeping. . 

DZIERZYCIEL, a, s. m. ka, fern. 
= DZIERŻAWCA. 

DZIESIĄTEK , tea , s. m. half a 
score. 

DZIESIĄTKA, ki, s. f. ten at 
cards. 

DZIESIĄTKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to decimate , to punish every tenth 
soldier. — rotę, półk, to decimate 
a company, a regiment. Potrafili 
położyć koniec klęsce dziesiątku- 
jącej corocznie ludność, they were 
enabled to put a stop to the scourge 
which swept off a part of the popu- 
lation or which decimated the po- 
pulation every year. 

DZIESIĄTKOWY, a, e, decimal. 
=DZIESIĘTNY. 

DZJESIĄTNIK , a, s. m. =DZIE- 
SIETNIK. DZIESIĄTY, A, e, tenth. 

DZIESIĘĆ, ciu, ten. 

DZIESIĘCINA, ny, s.f. tithe. 

DZIESIĘCIOKĄT, a, s. m. deca- 
gon. 

DZIESIĘCIOKROTNY, a, e, ten- 
fold. 

DZIESIĘCIOLETNI, a, e, ten 
years old. 

DZIESIĘCIORAKI, a, e, of ten 
different sorts , decupel , ten-fold. 

DZIESIĘCIORO, rga, s.n. ten 
pieces of the same kind. — prosiąt, 
ten pigs. — dzieci , ten children. — 
Boże przykazanie , the ten com- 
mandments of God. 

DZIESIĘCIU, s. num. ten (used 
only with the names of men. ). 

DZIESIĘĆKROĆ, adv. ten times. 
W sprawie tq wygrał dziesięć- 
kroc więcśj niż ivy dał, he has 
gained in that affair ten times as 
much as he laid out. 

DZIESIĘTNIK, a, s.m. decu- 
rion. 

DZIESIĘTNY, A, e, decimal. 
— y rachunek, decimal arithmetic. 
— e ułamki, decimal fractions. 

DZIEWA, wy, 5. f. maid, maiden. 

DZIEWAĆ SIĘ , (inus.) frequent, 
of PODZIAĆ SIĘ , DZIAĆ SIĘ. 

DZIEWANNA, ny, s.f. (a plant). 
mullein , torch-weed or high-taper. 
2) a goddess in slavish mythology. 

DZIEWCZĄTKO, ka, s.f. a 
pretty little girl. 

DZIEWCZĘ , ęcia ,s.n.= DZIE- 
WCZYNA, ny, girl, lass. 

DZIEWCZY, a, e, of a girl = 
DZIEWICZY. 

DZIEWCZYNKA, ki, s. f. a pretty 
little girl. 

DZIEWCZYSKO=DZIE WCZY - 
NISKO, ka, s.n. a hoyden. 

DZIEWECZKA, ki, a pretty live- 
ly girl , a lass, a young wench. 

DZIEWIĄTKA, ki, a nine, (at 
cards). 

DZIEWIĄTY, a, e, ninth. Dzie- 
wiątego dnia miesiąca księżyco- 
wego, the ninth day of the moon. 

DZIEWICA, cy, s,f. maid, mai- 
den, virgin. Przenajświętszadzie- 
wica, the blessed, the holy virgin. 
—^poświęcone służbie bożćj, vir- 
gins consecrated to God. Świę- 



DZI 

ty Jan był dziewicą, St.-Jołm 
lived in a state of virgin purity. 
Dziewica Orleańska , the maid of 
Orleans. 

DZIEWICTWO, wa, s.n. mai- 
denhood , virginity. 

DZIEWIĘĆ, ciu, nine. 

DZIEWIĘĆDZIESIĄT, sięciu, 
ninetv. 

DZIEWIĘĆDZIESIĄTY, A, e, 
ninetieth. 

DZIEWIĘCINY, cin, pi. a mass 
and other devotions, performed on 
the ninelh day after the death of 
a catholic. 

DZIEWIĘCIOKĄT, a, s.m. en- 
neagon. 

DZIEWIĘCIOKROTNY, a, e„ 
ninefold. 

DZIEWIĘCIOLETNI , a, e, nine 
years old. 

DZIE WIĘCIORAKI , a , e, of nine 
different sorts. 

DZIEWIĘCIORO, rga, s. ?k 
(used only in speaking of young 
children and of the young of ani- 
mals), nine. 

DZIEWIĘĆKROĆ , adv. nine 
times. 

DZIEWIĘĆSET, ciuset, nine 
hundred. 

DZIEWIĘĆSETNY, a, e, nine 
hundredth. 

DZIEWIĘĆ SIŁ , = DZIEWIĘ- 
CIOSIŁ , a, s. m. Carolina, Carline- 
thistle, (Bot). 

DZIEWIERZ, a, s.m. (old.) 
brother-in-law. 

DZIEWIĘSIŁ, a, s.m. gianU = 
OLBRZYM. 

DZIEWIĘTNAŚCIE, stu, nine- 
teen. 

DZIEWIĘTNASTOLETNI , A,E r 
nineteen vears old. 

DZIEWIĘTNY, a, e, ninefold, 
nine. Dziewiętne grono muz, or 
Dziewięlne Siostrzyce, nine muses 
or nine Sisters. 

DZIEWIĘTNASTY, a, e, nine- 
teenth. 

DZIEWKA, ki, s.fi wench. 
countrv-girl, housemaid. 

DZIEWKARZ, a, S.m. wenchcr. 

DZIEWOJA, i, s. f. plump, chub- 
by cheeked girl. 

DZIEWOSŁĄB, A, s.m. paia- 
nymph , brideman. = SWAT. 

DZIEWOSŁĄBIĆ , ił, i, v. a. 
(komu), to go a wooing for ano- 
ther, to go between, to bring about 
a marriage. =SWATAĆ. 

DZIEWOSŁĘBSTWO , a, s.n. 
the action of going a wooing for 
another. 

DZIEWUCHA , env , s. f. an aw- 
kward fat-faced wench. 

DZIEŻA, ży, s.f. — DZIEŻKA^ 
ki , kneading trough. 

DZIEŹNY, a , e , of a kneading 
trough. 

DZIK, a, s.m. wild boar. Kły 
dzika, a boar's tusks, razors of a 
boar. Polowanie na dzika, the 
boar hunt see ODYNIEC, WAR- 
CHLAK, MACIORA; 2) unsociable, 
shy, savage. To dzik, co ani się po- 
każe w świecie, that man is a kind 



DZI 

of savage, that never shows him- 
self in society. 

DZIKI , a, e, wild, savage ; 2) shy, 
coy. Drzewo — e, wild tree. Spoj- 
rzenie, savage air, look, manners. 
— t charakter , ferocious temper 
or disposition. 

DZIKO, adv. ferociously, wildly. 
To dziko smakuje , that hasa a 
tvild, fishy, or ramish taste. 

DZIKOŚĆ, ci, s.f. wildness sa- 
vageness ; 2 ) shyness, coyness. 

DZIKOŚMIESZNY,a,e, cruel and 
ridiculous at the same time, whimsi- 
cal. 

DZIKO WINA, NY, s.f. wild boar 
venison; 2) desert, wilderness. 

DZIOB, a, s.m. beak, bill. 2) 
pits, or marks of the small pox. 

DZIOBAĆ, bię, v.imp. DZIO- 
BNĄĆ, nę, v.inst. to peck. DZIO- 
BAĆ SIĘ, to peck one another. 

— z pieszczotą jak gołębie, to 
bill. 

DZIOBAS, a, s. m. adze , addice. 
{Carpenter's tool.) 

DZIOBATY, a, e, marked or 
pitted with the small pox. 

DZIOBIASTY, a ,e, long beaked. 

DZIOBOROZEC, żca, s. m. 
hornbill. ( a bird. ) 

DZIONEK, ka, s.m. dim. a fine 
lovely day, dim. of DZIEiŃ. 

DZIRYD, du, s. m.=DŻERYT, u. 
javelin. 

DZIŚ = DZISIAJ, adv. to-day. 
Od dziś dnia za tydzień, this day 
se'nnight. Dzisiaj przyjdzie, he 
will arrive to-day. Dzisiejsze czasy, 
now-a-days, now, this age, at pre- 
sent. Dawniej to uchodziło, dziś 
trzebainaczej, that was the custom 
formerly, but now-a-days 'tis quite 
otherwise. Znamy się nie od dzi- 
siaj, we are no new acquaintance. 
Dziś na tronie jutro w więzieniu, 
to day on a throne , tomorrow in a 
dungeon. 

DZISIEJSZY, a, e, of this day. 
W dzisiejszym czasie, now-a-days, 

— a moda, the present fashion. 
Dzisiejsi ludzie- wcale różnią się 
od tych których widzieliśmy za 
młoau, the men of the present day 
are quite different from those we 
saw in our youth. 

DZIURA , ry, s. f. a hole , a gap, 
peep-hole, loop-hole. Kluczowa 
—a , the key-hole. Zatknąć — ę , to 
stop a hole , to stop a gap , to pay 
a debt. Masz — ę w pończoszce, 
there is a hole in your stocking. 
DZIURKA, i, dimin. Dziurki fle- 
towe, the holes of a flute. To dziu- 
ra, nie dom, that is not a house, 
His a mere hole. Na twoim fraku 
pokazują się dziury, your coat is 
breaking out in holes, is getting full 
of holes. 

DZIURAWIĆ, wifj, v.imp. to 
make a hole. Złodzieje ścianę prze- 
dziurawili , the thieves have per- 
forated or have broken, through the 
wall. Mole dziurawią suknię, the 
moths have made holes in , or have 
holed that coat. 

DZIURAWIEC, wieję, v. n. to 



DZI 

grow full of holes. = PODZIURA- 
WIEĆ. 

DZIURAWY, A, e, full of holes; 
2) leaky. 

DZIURECZKA=DZIURKA, ki, 
s. f. dim. a little hole, —a do gu- 
zika, button-hole. Najeść się po 
dziurki , to eat and drink one's 
belly full. Ma dwie dziurki w no- 
sie , he is a deep fellow, he is a sa- 
gacious man, he has great foresight. 

DZIURKO WATOSĆ , ci , s. f. po- 
rosity. 

DZIURKOWATY, a, e, porous. 

DZIW, u, s.m. wonder, wondrous 
thing. Nie dziw, it is not to be won- 
dered at. Robić dziwy, to do, to 
perform wonders, see CUDO. 

DZIWAGKI—DZIWACZNY, a, 
e, odd, queer, strange, humorous 
freakish , fanciful , maggoty. 

DZIWAGKO , adv. grotesquely, 
oddly. 

DZIWACTWO, wa, s.n. odd- 
ness, strangeness, odd fancy, 
whimsical oddity, extravagance, un- 
couthness, singularity. 

DZIWACZEĆ, YŁ, eje , v. n. imp. 
=ZDZIWACZEĆ , to become extra- 
vagant , to grow odd or whimsical. 

DZIWACZKA, ki, s.f. a whim- 
sical woman. 

DZIWACZNIE, adv. oddly, stran- 
gely, whimsically. 

DZIWACZNY, see DZIWACKI. 

DZIWACZYĆ, czę, to grow 
whimsical, to play odd freaks. 

DZIWAK, ka, s. m. an odd whim- 
sical fellow. 

DZIWER, v, s.m., from per- 
sian DŻOUHER, damaskening. Ta 
klinga ma piękny dziwer, the 
damaskening of this blade is done 
with great taste. 

DZIWIĆ SIĘ, wię się, v.imp. 
to marvel , to wonder, to be surpri- 
sed or astonished. 

DZIWNIE, adv. wonderfully, 
surprisingly, prodigiously. 

DZIWNOŚĆ, ci, s.f. wonder- 
fulness, strangeness. 

DZIWiN Y, a, e , wonderful , mar- 
vellous ; 2) odd, strange. 

DZIWO, wa, s. n. an astonishing 
or wonderful thing, portent, pro- 
digy, marvel. Starożytni mnie- 
mali że dziwa poprzedzają ka- 
żdy wielki wypadek, It was a 
belief among the ancients , that 
great events are preceded by pro- 
digies. 

DZIWOGŁOW, a, s. m. Blunt 
headed cachalot. ( a fish.) 

DZIWOLĄG , a, s. m. =DZIWO- 
TWÓR, ru, monster, something 
unnatural or horrible. 

DZIWOPŁÓD, u, s.m. =DZI- 
WOROD , u, s. m. monster. 

DZIWORODNY,a,e, possessing 
magic virtues. 

DZIWOSPRAWCA, y, s.m. the 
author of a prodigy. 

DZIWOWAĆ SIĘ, see DZIWIĆ 
SIĘ. 

DZIWOWANIE SIĘ, s.n. {cze- 
mu), the admiration of a thing, 
the act of finding it curious or asto- 



DZW 



51 



nishing = PODZIW, PODZIWIE- 
NIE. 

DZIWOWIDZ, a, s.m. witness 
of a prodigy. 

DZIWO WISKO, ka , s. n. an as- 
tonishing show, a pageant. 

DZIWY, a , e , used only in the 
following expression : Dziwę mię- 
so , proud-flesh. 

DŻUMA , my , s. f. plague, pesti- 
lence. = CZUMA , MOR. 

DŹWIĘCZNIE , adv. sonorously, 
tunefully, harmoniously. 

DŹWIĘCZNOŚĆ , r, $. f. sono- 
rousness , tunefulness, harmonious- 
ness. 

DŹWIĘCZNY, A, e, sonorous, 
tuneful, harmonious. 

DZWIĘCZYĆ, czę, v.n. to tin- 
kle, to clink, to chime, to jungle. 

DŹWIĘK, u , s.m. sound, reso- 
nance, chime, jungle, noise, ring, 
voice. Dźwięk przeraźliwy, a 
sharp or shrill sound. — dzwonów, 
the sound or ringing of bells. — 
trąby, the sound of trumpets. — 
szabel , clashing of swords. 

DŻWIERZE , ów, and diminut : 
DŹWIERZKI see DRZWI, DRZWI- 
CZKI. 

DŹWIGAĆ , gam , v. imp. to bear 
a burden. DŹWIGNĄĆ, v.inst. to 
support, to uphold. — nę, to lift up 
a burden. — się, to rise up again. 
Te kolumny dzivigaja cały dom , 
those pillars support the whole 
house. Prawdziwa miłość każe 
dźwigać błędy i niedostatki bli- 
źniego, it is charitable to bear with 
our neighbour's faults and infirmi- 
ties. 

DZWIGACZ, a, s.m. upholder 
= DRĄŻNIK. 

DZWIGALNY, a, e, capable of 
bearing or upholding. 

DŹWIGANIE, a, s.n. lifting, 
supporting. 

DŹWIGAĆ SIĘ, or DŹWIGNĄĆ 
SIĘ , v. refl. inst. to raise up , to 
lift up again. Okręt schylony na 
bok, dźwignął się {powstał) , the 
ship which had inclined to one side, 
rose again slowly. Tak by lem osłabł 
klęcząc , że ledwie się mogłem po- 
dzwignąć z miejsca, I was taken 
ill as I was kneeling, and I had a 
great deal of trouble to get up 
again. 

DŹWIGNIA ,m,s. f. craw-beam, 
lever. Punkt oparcia — i , the ful- 
ciment, or fulcrum of a lever. Wy- 
mowa jest silną dźwignią do po- 
ruszenia ludzi, eloquence is a pow- 
erful lever for moving the multi- 
tude. 

DZWIGNIONY, a, e, lifted up, 
heaved or raised up. 

DZWIGOŃ , nia , s. m. = DRĄ- 
ZNIK. 

DZWON , u, s. m. bell. Dzwon 
głośny dla tego że próżny, empty 
vessels make the greatest noise. Bić 
w dzwony , to toll the bells, to 
ring a peal. Zeszli się na bicie 
dzwonów, they were assembled 
at the sound of the bells. 



55 



EGI 



DZ WONARZ, A,s.m. bell-foun- 
der or caster. 

DZWONEK, nka, s.m. dim. 
DZWONECZEK , czka, a little bell ; 
2) bell flower. (Bot.). 

DZWONIARZ, rza, s.m. = 
DZWONNIK, a, bell-ringer, sex- 
ton , churchwarden=DZWONNIK. 

DZWONIĆ, nię, v.imp. to ring 
a bell, to toll. — zębami , to chatter 
with the teeth. Dzwoni mi w u- 
szach, my ears tingle or tinkle. — 
na kazanie,to ring the sermon bell. 
—na obiad, to ring for dinner. — 
na służących, to ring for the ser- 
vants, to pull the bell. 

DZWONIENIE, ia, s.n. ringing 
of bells, tolling. — w uszach, a 
tinkling in the ears, or a whizzing 
sound in the ears. 

DZWONKA , ki , s. f. a diamond, 
at cards. — i, a, e, resounding. 

DZWONKI, ków, pi. gills, wattle 
or flaps that hang bellow the cock's 
bill; 2) flesh under the chin of 
swine. 

DZWONKO, dim. see DZWO- 
NO. 

DZWONKOWATY, a, e, bell- 
shaped. 

DZWONNE, ego, s.n. the mo- 
ney given for ringing, a sexton's 
reward. 

DZWONNICA, cy, s.f. steeple, 
belfry. 

DZWONO, a, s.n. felloe of a 
wheel ; 2) a piece of fish. 

DZYNDZYK, a, s. m. a pendu- 
lum of any kind (vulg.). 

E 

ECHO , a , s. n. echo. Jest spo- 
sób budowania sklepień tak aby 
odbijały głośne echo, certain vaults 
are constructed in such a manner 
as to produce a loud echo. Potwarz 
łacno znajdzie echo , calumny ge- 
nerally finds an echo. Ten człowiek 
jest echem innych , that man is but 
so and so's echo. 

EDUKACYA, yi, s.f. education. 
The true polish word of it, is WY- 
CHOWANIE. 

EDUKACYJNY, a, e, relating to 
education. 

EDUKOWAĆ, kuj i?, v.imp. to 
educate, to breed, to bring up. = 
WYCHOWAĆ, WYCHOWYWAĆ. 

EDUKOWANY, a, e, educated, 
well bred. To młodzieniec dobrze 
— y, he is very well-bred , or edu- 
cated. Dziewczyna źle — a, romp. 

EDUKT, u, s. m. (Old term of 
a jurispr.) document proving the 
nobility of family, letters of a nobili- 
ty, a voucher. 

EDYCYA, \is.f. edition. 

EDYKT, v,s.m. edict. 

EDYTOR, a, s.m. editor.— 
WYDAWCA. 

EDYTORSTWO, A, s.n. editor- 
ship, a printing-publisher's trade. 

EFOD, u, s.m. see HUMO- 
RAL, ephod. 

EGIPCYANIN, s.m. Egyptian, 



ELE 

gipsy, fern : EGYPCYANKA , ki, 
Egyptian woman. 

EGOISTA , ty, s. m. egotist , sel- 
fish man.= SOBEK, SAMOLUB. 
Jeslto wielka egoistka , she is 
very selfish. 

EGOIZM, u, s.m. egotism, sel- 
fishness. Głupi egoizm, a stupid 
egotism. , 

EJ , EJZE , onomat. have a care, 
take care. Ej ostrożnie! take care 
then! Ej tarn na dole! beware, 
take care below ! Ej strzeż się ki- 
ja ! beware of the rod or the stick. 

EKLIPTYKA, ki, s.f. ecliptic. 

EKLOGA, i, s.f. eclogue. 

EKONOM, a, s.m. land-steward. 

EKONOMIA, i, s.f. the office 
of a land-steward; 2) husbandry, 
economy. 

EKONOMICZNIE, adv. econo- 
mically. = OSZCZĘDNIE. 

EKONOMICZNY, a, e, economi- 
cal, sparing, saving. 

EKONOMOWA, wej, s.f. the 
wife of a land-steward. 

EKONOMÓWNA, wny, s.f. the 
daughter of a land-steward. 

EKWATOR, a, s.m. = RÓ- 
WNIK , equator. 

EKWIPAŻ , a , s. m. equipage , 
carriage of state. 

EKWIPOWANIE or WYEKWI- 
POWANIE, a. n. outfit; the fitting 
out, equipment. Wydatki — a, 
expenses for a fit out , outfits. — e 
pułku , fitting out, equipment of a 
battalion. 

ELASTYCZNOŚĆ , ci , s. f. elas- 
ticity. = SPRĘŻYSTOŚĆ. 

ELASTYCZNY, a, e, elastical. 

ELATYNEK,nka, s.m. water- 
wort (aplanl.). 

ELEGANCKI, a, e, elegant, 
gay. — e towarzystwo, fashionable 
society. Zwroty, wyrazy — ie, 
elegant speech , expression. = WY- 
KWINTNY, ŚLICZNY. 

ELEGANCKO = PO ELEGAN- 
CKU, adv. elegantly. 

ELEGANCYA, yi, 5./. elegance, 
finery of dress. 

ELEGANT, A, s. m. a beau, 
dandy. 

ELEGANTKA, ki, s.f. an ele- 
gant , flaunting woman. 

ELEGANTOWAĆ SIĘ, owal, 
vm, v. re fl. imp. to embellish, to 
adorn one's self, to attire. Wyele- 
gantowała się jak do ślubu , she 
is dressed like a bride. Śmiesznie, 
dziwacznie elegantuje się, she 
tricks herself out, bedizens herself 
in a ridiculous manner. = STROIĆ 
SIĘ , ZDOBIĆ SIE. 

ELEGIA, i,s.f. elegy. 

ELEGIJNY, A, e, elegiac. 

ELEKCYA, yi, s.f. election. 

ELEKCYJNY, a, e, elective. 

ELEKT , a , s. m. a new chosen . 
elect. 

ELEKTOR, a, s.m. prince 
elector. 

ELEKTORALNY, a, e, electoral. 

ELEKTORO WA,wej, s. f. electo- 
ress. = ELEKTORO WA. 

ELEKTORSTWO , wa , s. n. 



EPI 

electorate. Kollegium elektoratu, 
meeting of electors , for the pur- 
pose of electing members , of re- 
turning members to parliament. 

ELEKTROMETR, u, s.m. elec- 
trometer. 

ELEKTRYCZNOŚĆ, ci, «. f. 
electricity. 

ELEKTRYCZNY, a, e, electric, 
electrical. 

ELEKTRYZOWAĆ, żuję, v.imp. 
to electrify. = NAELEKTRYZO- 
WAĆ , ZELEKTRYZOWAĆ. 

ELEKTUARZ, a, s. m. electu- 
ary, elector y. (mcd.) 

ELEMENT, u, s.m. element. 
= PIERWIASTEK, ŻYWIOŁ. 
ELEMENTA,p/. = POCZĄTKI. 

ELEMENTARNY, a, e, elemen- 
tary, hot, compounded , simple. 

ELEMENTARZ, a, s.m. horn- 
book, primer. 

ELEMOZYNARZ, a, s. m. = 
JAŁMUŻNIK. 

ELIXIR, v,s.m. elixir. 

ELIZEJSKI, a, ie, elysian. = 
ELIZOWY, a,e, Spoczynek eli- 
zejski, elizowy, elysian rest. Cie- 
nie — e , elysian shades. 

ELLIPSA , sy, s.f. (gram.), eli- 
sion , syncope ; 2) (math.), ellipsis. 

ELLIPTYCZNY, a, e, elliptical. 

ELIZABETANKA , i,s.f. a nun 
of St.-Elisabeth's order. 

EMIGRACYA, vi, s.f. emigra- 
tion. 

EMIGRANT, a, s.f. emigrant. 
= WYCHODZIEŃ , WYCHO- 
DZIEC. fern : EMIGRANTKA. 

EMIGROWAĆ, v. a. = WYJŚĆ 
to emigrate. Tłumy rolników em - 
growały z Europy do Ameryki , 
crowds of husbandmen have emi- 
grated from Europe to America. 

EMPIRYCZNY, a. e, empirical. 

EMPIRYK, a, S.m. empiric, 
quack, a pretended phvsician. 

EMULACYA, yi, s.f. emulation. 
— szlachetna, a noble, laudable 
emulation. 

ENDEMICZNY, a , e , endemic , 
endemical. Lepra by la endemi- 
czną chorobą w Syryi tak jak 
kołtun to Polsce, leprosy was en- 
demic in Syria, as plica is ende- 
mical in Poland. 

ENDYWIA, i, s.f. = CYKO- 
RYA OGRODOWA. 

ENEMA, my, s.f. glister. 

ENERGIA, i , s.f. energy. = TĘ- 
GOŚĆ,SIŁA. 

ENERGICZNIE, adv. energeti- 
cally. 

ENERGICZNY, a, e, energetic. 

ENTUZYASTA, ty, s.m. enthu- 
siast. = ZAPALENIEC. 

ENTUZYAZM,u, s.m. enthu- 
siasm. 

EPAKTA , ów, pi. epact. Eleven 
days of the solar, above the lunar 
year; a hebrew measure. 

EPIDEMIA ,i,s.f. an epidemi- 

EPIDEMICZNY, a, e, epidemic, 
epidemical. 

EPIGRAMMA,y,s./". or EPIGRA- 
MAT ,v, s.m. epigram , lampoon , 






— 






EWA 

a short pointed poem. Każde t#y- 
ra żenię tego pisemka jest epigra- 
matem, every sentence of this 
pamphlet is an epigram. Dowcip- 
na , uszczypliwa — a, this epig- 
ram is pointed or biting. 

EPIGRAMAT YCZNY, a, e, epi- 
grammatical. 

EPISTOŁA, y, s.f. epistle, a 
part of mass, {catholic). 

EPOKA, ki , 5. f. epoch, epocha. 

EPOLET , u , s. m. epaulet. = 
5ZLIFA , NARAMIENNIK. 

EPOPEA , Ei , 5. m. epopee, epic 
poem. 

ESSENCYA , yi , s. f. essence. — 
rozmarynowa , cynamonowa , 
essence of rosemary, cinnamon. — 
zwierzęca , animal essence or oil. 
=TRAN. 2) substance, the essential 
part. Z groszku, przyprawionego 
po angielsku, woda wyciąga całą 
essencyę, as to peas dressed after 
the English way, the water draws 
away all their substance. Wiele 
slow, mało — y i 10 tej książce, 
there are a great many words and 
little matter in that book. VV?;- 
ciągnąć essencyą z książki, to 
draw a substance from a book. 

ESKADRA , ry, s.f. a squadron 
of ships of war. 

ESKORTA, ty, s.f. escort, 
convoy. 

ESKORTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to escort , to convoy. 

ESOWATY, A, e, having the form 
of S. Droga — a , this way is win- 
ding, is making zigzag. 

ESOWNIK, a, s.m. cornice. 

ETYKIETA, ty, s.f. etiquette. 
Jestto człowiek biegły w etykie- 
cie, he is a great man for etiquette, 
he is a proficient in etiquette. 

ETYRIETALNY, a, e, belonging 
to etiquette or ceremony. 

ETYMOLOG, a, s.m. etymolo- 
gist. 

ETYMOLOGIA, i, s.f. etymo- 
logy. 

EUFORBIA, i, s.f. = wilcze 
mleko (a piani.) , wolf's milk, 
spurge. 

EUROPA, py, s. f. Europe. 

EUROPEJCZYK, a, s.m. a 
European. 

EUROPEJSKI, a, e, european. 

EWANGELIA=E WANJELIA, i. 
s.f. gospel. Zwiastować, opo- 
wiadać — ą , to announce, to preach 
tiic gospel. Światło, obietnice — ii, 
the light, the promises of the gos- 
; ei. Urzędnicy — it, the ministers 
of the gospel. Wierzy w to jak 
w —ją , he takes that for gospel. 
(prov.). 

EWANJELICKI , a , e , evange- 
lical; 2) protestant. Kantony ewan- 
gelickie Szwajcaryi, the evange- 
lical cantons of Switzerland. 

EWANJELICZNY, a, e, of the 
gospel, proceeding from or belong- 
ing to gospel. 

EWANJELIK,A,.s.m. protestant. 
/Vm:EWANJELICZKA. 

EWANJELISTA , ty, s. m. evan- 
gelise 



FAC 

EXAMEN , iNU , s. m. examen , 
examination. 

EXAMINATOR , a , s. m. exaini- 
nator. 

EXAMINOWAC, nuję, v.imp. 
to examine. 

EXDYWIZYA, yi , 5. f. partition 
of an insolvent debtor's property 
among his creditors. 

EXEMPLARZ , a , s. m. copy. 

EXJEZUITA, y. s.m. EXLO- 
KAJ, a, s.m. EXREKTOR, A, 
s. m. one who has been , who was 
once, a Jesuit, afootmam, a rec- 
tor etc. 

EXKOMUNIKA, ki, s.f. excom- 
munication. 

EXKUZA , zy s. f. excuse. 

EZKUZOWAĆ, żuję, v.imp. to 
excuse. 

EXORCYSTA,ty,s.wi. exorcist. 

EXORCYZM , u, s.m. exorcism. 

EXORCYZMOWAC , muję, v. 
imp. to exorcise. 

EXORTA, ty, s.f. a funeral 
oration. 

EXPENS, u, s.f. expense. = 
WYDATEK. 

EXPENSOWAC, suję, v.imp. 
to spend , to expend. 

EXPENSOWNY, a, e, expensive. 

EXTRA, adv. extraordinarily, 
uncommonly, exceedingly. 

EXTRAKT,u, s. m.= WYCIĄG, 
extract , abstract. Nie znam całe- 
go dzieła , ale kilka z niego ex- 
traktów (better wyciągów) , I am 
not acquainted with the whole 
work, although I have read some 
extracts from it. Oto extrakt z ich 
listów, there is an abstract of their 
correspondence. 

EXYSTENCYA,i, s.f. existen- 
ce. = BYT, BYTNOŚĆ, ISTNIE- 
NIE. 

EXYSTOWAC, owal, uje, to 
exist, see BYĆ , ISTNIEĆ, ŻYĆ. 



F. Żaden prawdziwie polski 
wyraz nie zaczyna się od F, there 
is no polish word begining with F. 

FABER , bra , s. m. doree , Iohn 
doree. (zoolog.). 

FABRYKA, ki, s. f. manufacture. 
— jedwabnych materyi , sukna , 
kapełuszów, the manufacture or 
manufacturing of silks, cloths, hats. 
To wyszło z jego fabryki, that's 
a fabrication of his own. Cena — i , 
or cena fabryczna, cost -price. 
Fabryka kościoła parafialnego, 
the structure , repairs and mainte- 
nance of a parochial church. 

FABRYKACYA, yi, s.f. manu- 
facturing; 2) fabrication, adultera- 
tion , forgery. 

FABRYKANT, a, s. m. manufac- 
turer. 

FABRYKOWAĆ, kuje, v.imp. 
to manufacture; 2) to falsify, to 
adulterate, to forge. 

FACECYA, yi, s.f. jest, joke. 

FACECYONAT, a , s. rn. jester, 
joker. 



FAŁ 58 

FACECYONOWAĆ, nuję, v.n. 
to crack jests. 

FACOLET, u, s.m. handkier- 
chief, (inus.). 

FACYATA,ty, s.f. front, —koś' 
ciola lub pałacu, the front of a 
church or palace. 

FACYENDA, y, s.f. truck, 
barter. 

FAC YEN DARZ, a, s. m. one fond 
of trucking. 

FACYENDOWAĆ , duję , v. imp. 
to truck , to barter. 

FAGAS , a, s. m. footman , shoe- 
black, shoeboy. 

FAGOCISTA , ty, s. m. one that 
plays on the bassoon. 

FAGOT, A, s. m. bassoon. FAGO- 
CISTA, y, s.m. bassoonist. 

FAJANS, v, s.m. earthen-ware, 
delph. Fajans nazwany od włos- 
kiego miasta Faenza , w którem 
się urodził ivynalazca , delph ta- 
kes its name from Faenza, a town 
in Italy, where it was invented. 

FAJERKA, ki, s.f. firepan. 

FAJERWERK, u, s. m. fire-work. 

FAJDAĆ , ał , a , v. a. imp. intr. 
and NAFAJDAĆ, ał, (very vulg.). 
to go to caca , to ease nature , to 
shite. Ze strachu nafajdał w spo- 
dnie, his heart sunk into his bree- 
ches or he sate upon tenter-hooks. 

FAJKA, K\,s.f. FAJECZKA, ki, 
dim. smoking-pipe. 

FAKC YA , yi , s. f. faction = 
STRONNICTWO. 

FAKTOR , a , s. m. broker, com- 
mission-agent. — koński, horse- 
dealer, horse-jockey. 

FAKTOROWAĆ, ruje, v.n. to 
transact business for others. 

FAKTORSTWO, wa, s.n. the 
business of a broker. 

FAKTORYA, yi, s.f. factory. 

FALA, li, s. f. wave, billow. — - 
WAŁ, BAŁWAN, surge, swell. Po- 
wstają wielkie — e, the waves, the 
billows run high. 

FALBANA, ny, s.f. furbelow, 
flounce. 

FAŁD, u, s.m. fold, rumple. 
Robić różne, małe, wielkie — y, 
to make several folds, plaits, small 
folds, large folds. Rękawka z fał- 
deczkami, ruffles plaited in small 
plaits. Ten frak niema ani jednej 
fałdy, that coat sits close to the 
body. Ten frak marszczy się 
w fałdy, nigdy ich nieslraci, that 
coat will never lose its crease, will 
always pucker, gather, will always 
have gathers. Skóra tego zwierzę- 
cia ma fałdy, that animal's skin 
hasplaits.Fa/dccsfca or marszczek 
na Uściu róży, the wrinkle of a 
rose leaf. Mieć pofałdowane czoło, 
to have, wrinkles, furrows on one's 
forhead. Fałdy draperyi powinne 
być nie liczne , naturalne i pła* 
wne, the folds of the draperies 
should be few in number, easy and 
flowing. 

FAŁDOWAĆ, duję, v.imp. to 
fold , to rumple , to pucker. 

FAŁSZ, u, s. m. falsehood, d>«- 
plicity of temper, of behaviour, of 



54 



FAR 



proceeding. To faisz wierutny, 
oczywisty, it is an evident false- 
hood, cheat, imposture. — mówić, 
to tell a falsehood. 

FAŁSZERSTWO, wa, s. n. false- 
ness , falsity. 

FAŁSZERZ , a , s. m. falsifier. 

FAŁSZOWAĆ , szuję, v. imp. to 
falsify, to adulterate, to forge. 

FAŁSZOWANIE, ia, s.n. falsifi- 
cation, adulteration. 

FAŁSZYWIE, adv. falsely; 2) 
treacherously. 

FAŁSZYWY, A , e , false ; 2) trea- 
cherous, double-dealing. — świa- 
dek, false witness. To—czloiviek, 
he is a false, he is a deceitful man. 
— a history a, wieść, false story, 
news, —a porada, false advice 
misinformation. — e pieniądze, 
false coin, counterfeit money. — y 
wstyd, bashfulness. — y śmiałek, 
braggadocio, swaggerer. — a myśl, 
erroneous thought. — a struna, 
wrong, or untuned string.— y głos, 
discordant voice. 

FAMILIA, i, s.f. family. 

FAMILIANT, a , s. m. one belon- 
ging to a great family, fern. FAMI- 
LIANTKA. 

FANABERYE, yi, pi. finery, gau- 
dery, pretensions to wit , to birth. 
(vulg.). Stroi fanaberye, his tone 
is very assuming, high flowen. Od- 
kąd udało mu się dostać to miej- 
sce, stał się pełen fanaberyi , since 
he has been invested with this of- 
fice, he carries it high. Patrz na. 
nią, co za fanaberye! see how 
she bridles up ! 

FANATYCZNY, a, e, fanatic 

FANATYK, a, s.m. fanatic. 

FANATYZM, u, s.m. fanaticism. 

FANFARON, a, s. m. dandy, cox- 
comb, fop, bully, vain boasting, 
bombastic. Onnie mężny ale — , he 
is not brave but a mere boaster. 
Udawać — a, to play the bully. Nie- 
zważaj na pogróżki tego fanfa- 
rona, his threats are nothing but 
rodomontades. 

FANFARONADA, dy, s.f. swag- 
gering, rodomontade; 2) coxcom- 
bry, foppery. 

FANFARONOWAĆ, nuję, v.n. 
to play the coxcomb , to swagger. 

FANT, u, s. m. a piece of cloth ; 
2) pawn, pledge, security. Grać 
w fanty, to play at forfeits. 

FANTASTYCZNIE, adv. fantas- 
tically. 

FANTASTYCZNY, a, e, fantas- 
tical. 

FANTASTYK , a , s. m. a fantas- 
tical man, a visionary. 

FANTAZYA, yi, s.f. fantasy, hu- 
mour, mind, fancy, whim; 2) spi- 
rit, mettle. Uczynił to przez fan- 
tazyę nie przez rozsądek, he did 
that out of mere whim and not from 
reason. = WYOBRAŻENIE , KA- 
PRYS. 

FANTOWAĆ SIĘ, tuję się , to 
give a piece of cloth in pledge, 
to pawn clothes , to execute one's 
self. 

FARA, ry, s. f. parish-church. 



FEC 

FARAON, a, s.m. a game at cards. 

FARBA , by , s. /". die , tinge , co- 
lour = BARWA. 

FARBIERNIA, ni, s. f. diehouse. 

FARBIERSKI , a , e , of a dier. 

FARBIERSTWO, wa, s.n. the 
art and trade of a dier. 

FARBIERZ, a, s.m. dier. 

FARBOWAĆ, buję, v.imp. to 
die, to tinge; 2) (said of wounded 
game), to besprinkle with blood. 
Farbować lisy, cheat, deception, 
vain pretext. — nici , wełnę , je- 
dwab, etc. to die thread, wool, 
silk., etc. To sukno farbowane 
w wełnie, (t. i. wełnę ufarbo- 
wano przedtem niż z niśj zro- 
biono sukno), the wool of that 
cloth has been first dyed. Po bit- 
wie krew farbowała rzekę, af- 
ter the battle,the river was discolou- 
red with blood. 

FARFDRA, ry, s.f. FARFURKA , 
si, an earthen disii. 

FARNY, a , e , parochial , parish. 

FARTUCH, a, s.m. apron. 

FARTUSZEK , szka , s. m. a little 
apron; 2) the flap in breeches. Lubi 
fartuszek, przepada za fartusz- 
kiem, he adores a petticoat; he lo- 
ves women. 

FARYNIARZ, a, s.m. a low ea- 
ting house keeper, fern : FARY- 
NIARKA, i, a slovenly, nasty, bad 
cook. 

FASA, sy, = FASKA, ki, s.f. 
FASECZKA , ki , dim. a small bar- 
rel commonly used for butter, cade, 
firkin. 

FASOLA , ii , s. f. french bean. 

FASOWAĆ, 9UIĘ, v.imp. to dis- 
tribute victuals among soldiers , to 
barrel , to stow. = śledzie , to bar- 
rel herring. — konia, to shorten 
the rein , to check him. = ŁADO- 
WAĆ, PAKOWAĆ. 

FASTRYGA, gi,s. /". baste, stitch. 

FASTRYGOWAĆ , guji; , v. imp. 
to baste, to sew slightly. 

FASZYNA , y, s. f. fascine. 

FATAŁASZKI, szków, pi. fiddle 
faddles, trifles, bawbles. 

FATALNIE,. adv. fatally. 

FATALNOŚC , ci , s. f. fatality. 

FATALNY, a, e, fatal. 

FATYGA, gi, s./. fatigue, wea- 
riness , trouble. 

FATYGOWAĆ, guję, v.imp. to 
fatigue, to put to trouble or to give 
one the trouble. = się, to fatigue 
one's self, to take the trouble. 

FAWORYT, a, s.m. favorite, 
pet. 

FAWORYTY, tów, pi. whiskers. 

FAWORYZOWAĆ, żuję, v. imp. 
to favour. 

FE=PFE, inter jAy, fy upon it! 

FEBRA, ry, s.f. fever. Paroxyzm 
—y, a cold fit. — żółciowa , a yel- 
low fever. Wyjść z—y, to recover 
from a fever, to be just out of it. 
Nabawić —y {strachu), to put in 
a fright. 

FECHMISTRZ, a, s. m. fencing- 
master. 

FECHTOWAĆ, tuję, v.n. to 
fence. 



FIG 

FECHTOWAME, ia, s.n. — 
FECHTUNEK , nku, the art of fen- 
cing. 

FELCZER , a , 8. m. surgeon 

FELDFEBEL, bla , s.m. ser- 
geant-major. 

FELPA , py , s. f. plush. 

FENIK,a, farthing. 

FENIX, a, s.m. phoenix. To 
fenix ludzi dowcipnych r he is the 
phoenix of wits. 

FENOMEN, u, s.m. phenomen. 

FERALNY, a,e, unlucky, omi- 
nous. — dzień, a day on which 
there is cessation from labour, holy 
day. 

FERMENTACYA, yi, s.f. fer- 
mentation. 

FERMENTOWAĆ, tuję, v.n. to 
ferment , to stir up. 

FEROWAĆ, ruję, r. imp. (wy- 
rok), to pass sentence, to pass one's 
verdict. 

FERTAĆ SIĘ, tam się, v.n. to 
bustle, to bestir ono's self. Ferta 
nogami, he is fidgeting, he is im- 
patient to be off. 

FERTYCZNY, a, i :, dashinc, 
dapper, flaunting, brisk. -- FLT,- 
TALSKI. 

FEST, u, s.m. holiday, festival. 
Bożego ciału, corpus-christi-dav. 
Ubrany jak na fest, trimmed up 
and decked out as for a wedding. 

FESTON , nu , s. m. festoon. 

FESTYN, u, s. m. feast, enter- 
tainment , festival. 

FETOR, i, s.m. ster m 
SMRÓD. 

FIAKR, a, s.m. hackney-coach, 
cab. 

FIAŁEK,łka, s.m. violeL 

FICKLAUZ, a, s.m. (a bird), 
jack-snipe. 

FIGA, gi, s.f. fig. Pokazać ko- 
mu figę, to fig one, to give one the 
fico. 

FIGIEL , gla, s. m. trick, prank , 
frolic. Wyplatać komu figla, to 
play a trick upon one. To dziecko 
co dzień nowe figle płata, Hut 
child plays new tricks, pranks 
every day. Wyrządził mu figla , 
he has played him a trick. 

FJGLARKA , ki, s.f. a wild fro- 
licksome woman. = FIGLUŚ. 

FIGLARNOŚĆ, ci, s.f. frolick- 
someness , wanton trick, waggish- 
ness. 

FIGLARNY, a , r , frolicksome , 
wild , wanton. To bardzo — edzici - 
ko, it is a very roguish child. 

FIGLARZ, a, s.m. a wild fro- 
licksome fellow. 

FIGLOWAĆ, uje, v.n. to fro- 
lick, to play wild pranks. 

FIGOJADKA, ki, s. f. (a bird). 
figpecker. 

FIGOWY, a , e , the fig.— e drze- 
wo, fig-tree. — e liście, fig leaves. 

FIGURA , ry, s. f. figure, shape ; 
2) a cross set by the road-side 
— w tańcu, iv balecie, the figure 
of a country-dance, figure, situation 
of a ballet." Wielkanocny baranek 
by l figurą Eucharystyi , the pascal 
lamb was a figure of the EucarisL 



Śm 



FIN 



ieszna —a , an odd figure. Stu- 
denci w oracyach ubiegają się za 
figurami i dlatego śmieszni, scho- 
lars are profuse in figures, and 
thus the speech becomes ridiculous. 
see POSTAĆ. 

FIGURANT, a, s.m. a person of 
distinguished appearance. 

FIGUROWAĆ , ruję , v. n. to cut 
a figure, to represent. 

FIK, u, (term of medic), fig, 
excrescences) onomat. FIK, MIK, 
secret practice, underhand dea- 
ling , by-play. Jest tu w tej spra- 
wie jakieś fik mik, (wilg.), there 
has been a good deal of by-play in 
that business. 

FIKGYA, yi, s.f. fiction 

FIKNĄĆ, v.n. inst. to fall on 
the ground, to tumble, (vulg.). 

FILAR , u , s. m. pillar , column , 
a small square column. Ma nogi jak 
filary , he has good lusty legs. 

FILGRANOWY, a, e, of a cu- 
rious work in gold or silver , in man- 
ner of threads or grains, filigrane, 
filagree. 

FILIŻANKA, ki, s. f. tea or coffe- 
cup. 

FILOZOF, a, s.m. philosopher. ! 
fern. FILOZOFKA. 

FILOZOFEK, fka, 5.m. =MĘ- 
DREK, philosophise Szajka tego- 
czesnych filozofków , the modern 
philosophists. 

FILOZOFIA, 1,5./". philosophy. 
— chrześciańska, Arystotelesa, 
Platońska, Newtońska, etc., the 
christian philosophy, the Aristote- 
lian, Platonic, Newtonian philoso- 
phy. Uczęszczać, uczyć się — i, 
to be a student in philosophy, to 
attend a class of philosophy. Cala 
jego filozofiana tern, aby się lada 
czem niepokoić, his philosophy 
consists in troubling or making him- 
self uneasy about nothing. 

FILOZOFICZNIE, adv. philoso- 
phically. 

FILOZOFICZNY, a , e, philoso- 
phical. Roztrząsać kwestye filo- 
zoficzne, to agitate, discuss, can- 
vass questions of philosophy. 

FILOZOFOWAĆ, fuję,v.71. to 
philosophize. 

FILTROWAĆ, ruję, v.imp. to 
filtrate , to strain. =PRZECEDZAĆ. 

FILUT , a , s. m. rogue , knave , 
To filut nie lada , he is a sly one , 
a cunning fox. 

FILUTERNIE and FILUTER- 
SKO, adv. artfully, cunningly, slily, 
knowingly. 

FILUTERYA, yi, s.f. roguerv, 
knavery.=FILUTERSTWO. 

FILUTKA, i, s. f. fern, of FI- 
LUT, a sly, cunning woman. Wię- 
ksza to filutka niż się zdaje, she 
has more cunning about her, than 
you are aware of. 

FIMFA or FIN FA , y, s. f. smoky 
paper held under one's nose when 
asleep. /tgf.=aff ront. Dostał w nos 
fimfę, he has had a terrible rap 
over the knuckles. 

FINANSE , sów, p/. finances, re- 
venue. 



FLE 

FINANSOWY, a,e, financial 

FIOLETOWY, a, e, violet. 

FIRANKA , ki , s. f. curtain. 

FIRCYK, a, 5.77?. hop-o'-my 
thumb, coxcomb, a spark, a beau, 
a fop. 

FIRCYKOWATY, a, e, of a cox- 
comb, foppish, coxcomical. 

FIRKA, i, s.f. (old.), farthing. 
Stoi za firkę, I would not give a 
farthing for it. Niewart firki , to 
be worth little or nothing, not to be 
worth a groat. 

FIRLEJE , used only in this pro- 
verb : Stroić Firleje , to do extra- 
vagant things, to be fond of spen- 
ding. Bona Sforzia , wife of Sigis- 
mundus I, king of Poland , heaped 
benefits, presents and honours upon 
the Firley family, whence arose the 
proverb. 

FIRLETKA , i , s. f. a species of 
lychnis (bot.). 

FIRMA , y , s. f, firm , a book of 
accounts. 

FIRMAMET, v,s.m. firmament, 
welkin. 

FIRMAN, u, s. m. firman, a pass 
port to trade to certain parts or 
places. 

FISKAŁ , ła , s. m. an attorney 
who prosecutes all causes wherein 
the lord paramount or the public 
are interested, (fig*) a man fond of 
money. 

FISTULA , ły, s. f. fistula. 

FISZBIN, u, s.m. whale bone. 
Brykle fiszbinu , whale-bone busk. 

FIUFIU, or FIUBŹDZIU (w gło- 
wie), a giddy-brained or hare-brain- 
ed man ; aflighty or a volatile young 
man or woman. 

FIZYCZNIE, A,E,adv.physically. 

FIZYCZNY, a, e, physical. 

FIZYK , a , s. m. natural philo- 
sopher. 

FIZYKA, ki, s. f. physics, natural 
philosophy. 

FLACZEĆ , czeję , v. n. to flag , 
to hang loose. 

FLADER, dru, 5.W?. grain or 
streaks in wood. 

FLĄDRA, ry, s. f. flounder, sole ; 
2) a slut, a draggle-tail , a slattern. 

FLADROWATY, a, e, streaky, 
speckled. 

FLADROWATY , A , e , sluttish , 
slovenly , lazy. 

FLAGA , gi, 5. f. flag, 07* the co- 
lours of a ship. 

FLAK , a , 5. 777. bowels , entrails. 
2) an indolent man.pl. FLAKI, tripe. 

FLAKARKA, ki, s. f. FLA- 
KARZ , A , 5. 777. dealer in tripe , a 
man or woman. 

FLAKOWACIEĆ, see FLACZEĆ. 

FLAKOWATY, a,e, flaggy, flac- 
cid , lax. 

FLANELA , li , 5. f. flannel. 

FLANK , v, 5. 777. flank , side. 

FLANKOWY, a, e, (marsz), 
flank, march. 

FLASZA , szy, 5. f.=FLASZKA, 
ki ; FLASZECZKA , ki , dim. flask , 
bottle. 

FLEGMA, my, s,f. phlegm, 
temper. To człowiek wielkiśj — y, 



FOL 



55 



he Is a man who has a great deal 
of phlegm in his character, he is 
a very phlegmatic man. Ta jego 
flegma zabija mnie! the phlegm 
of that man drives me to despair. 

FLEGMATYCZNY, a, e, phleg- 
matic, pituitous. 

FLEGMATYK, a, 5.777. a dull 
heavy fellow, phlegmonous. 

FLEGMISKO, a, s.n. a nasty 
phlegm, intens. of FLEGMA. 

FLEGMISTOŚĆ, 1,5. /".abundance 
of pituite, pituitous humour. 

FLEGMISTY, a, e, phlegmatic; 
viscous, ropy, full of slimy matter. 

FLEJTUCH, a, 5.777. lint; 2) 
hurdsofhemp, with which the bar- 
rel of a gun is cleaned inside ; 3) a 
dirty slovenly person. Przybić — , 
to ram the wad. Dziewczynawielki 
— , she is a perfect slut , sluttern.^ 
NIECHLUJ. 

FLET , u, 5. 777. FLECIK, a, dim. 
flute. 

FLINTA , y , 5. f. firelock , gun. 

FLINTPAS, a, s.m. bandoleer, 
shoulder belt. 

FLIS , a , 5. 777. a waterman on 
board the transport ship sailing in 
the rivers of Poland. 

FLISOWAĆ, v.n. to float wood 
down a river, to navigate , to exer- 
cise the profession of a waterman. 

FLISOWKA, 1, s.f. waterman- 
ship. 2) floating-wood. 

FLISOWSKI , a , IE , of a water- 
man. 

FLISOWSTWO,A, 5.77. water- 
manship, 2) unlaiding. 

FLORESY, sów, pi. flourish. 

FLORET, u,5.77i. foil. 

FLOTA, ty, s.f. fleet, navv. 

FLOTRAWERS, u, 5.777. flute. 

FOCHY, chów, pi. freak, whim, 
capricious pranks. Od kilku dni nic- 
wiem skąd jej te fochy i czemu nic- 
chce gadać ze mną, I do not know 
what ails her, but, for some 
time back, she looks sour and won't 
speak to me. W nieustannych fo- 
chach na siebie , they continually 
pout at one another. 

FOKA , ki , 5. f. seal , sea-calf. 

FOLARZ, a, 5.777. fuller. —FO- 
LUSZNIK. 

FOŁDROWAĆ,ował, uję,(oW.). 
to enter 07* bring an action against 
one , to sue one at law = NASTA- 
WAĆ (na kogo) , POWSTAWAĆ , 
(na kogo). 

FOŁDROWANIE , A , 5. 77. incul- 
pation , charge, accusation. 

FOLGA, gi, s.f. relaxation ; relief, 
alleviation, indulgence; 2) a link 



(jewelery) 
FOLGOM 



FOLGOWAĆ, guję, v. 77. to ease, 
to loose, to relax; to release, to 
alleviate ; to indulge , to connive. 

FOLGOWANIE, a, 5.77. = PO- 
BŁAŻANIE, OCHRONIENIE, UL- 
GA , indulgence. 

FOLIAŁ , u , 5. 777. folio. 

FOLOWAĆ, luje, v. imp. to 
fuli. 

FOLUSZ, a, 5.771. fulling-mill, 
fullery. 

FOLUSZNIK, a, 5.777. fuller. 



56 FOR 

FOLWARCZNY, a, e, belon- 
ging to a farm-house. 

FOLWARK , u, s. m. farm-house. 

FOMFRY, ów, s. m. used only 
in'plur. caprice, whim, humor, 
freak. Kobieta z fomframi, she is 
a capricious , a whimsical creature 
or she is difficult to be pleased 

FONTANNA , ny , s. f. fountain , 
water-spout , jet. 

FONTAŹ , ia , s. m. a knot of rib- 
bons , top-knot. 

FORA! inlerj. out with him or 
with it. 

FOREMNOŚC,ci, s.f. regularity. 

FOREMNY, a, e, regular. 

FORMA, my,. s.f. form, shape; 
2) mould, see POSTAĆ, KSZTAŁT. 
Robićco dla formy ,to do any thing 
for form's sake, for fashion's sake. 
Posągi bronzowe , działa , dzwo- 
ny , leją się to formy , bronze sta- 
tues, cannons, bells etc. are cast in 
moulds. Forma do świec,* mould 
for making, a cast for moulding 
candles. 

FORMALNIE, adv. formally; 2) 
quite, altogether. 

FORMALNOŚĆ, i, s.f. formality. 

FORMALNY, a , e , done in due 
form; 2) thorough, complete. 

FORMOWAĆ, muję, v. imp. to 
form , to shape. — prelensye, to lay 
a claim. Formować młodzieńca, 
to form, or train up a youth. 

FORMULARZ, a, s.m. formu- 
lary. 

FOROWAĆ, RUJij, v.imp. to 
drive away, to dislodge, {vulg.). 

FORPOCZTA, ty, s.f. outpost. 

FORTECA, cv, s.f. fortress, 
stronghold, fastness. = TWIER- 
DZA , WAROWNIA. 

FORTECZNY, a, e, belonging 
to a fortress. — e rowy, ditches, 
trenches or dikes of a fortress. 

FORTEL, u, s.m. artifice, cun- 
ning contrivance, cunning device. 
Podejść kogo fortelem, to outwit 
or over reach one. 

FORTELNY, a, e, artful, cun- 
ning , crafty, shrewd. 

FÓRTKA , s. f. FÓRTECZKA, hi, 
dim. wicket. 

FORTUNA, ny, s.f. fortune, lot, 
luck; 2) fortune, wealth, dim. 
FORTUNKA. Stracić wielką— ę, 
to fall from a high estate.— a uśmie- 
cha się jemu , fortune smiles upon 
him, favours him. — a grzbiet mu 
pokazała, fortune has turned her 
back upon him. Ubiegać się za—ą , 
to hunt after fortune. Ustalić swoją 
— ę, to drive a nail in fortune's 
wheel. Człowiek musi sam sobie 
budować — ę , every man is the ar- 
chitect of his own fortune. 

FORTYAN, a, s.m. door-keeper, 
(in monasteries). 

FORTYFIKACYA,cyi, s.m. for- 
tification. 

FORTYFIKOWAĆ, kuji;, v. imp. 
to fortify. 

FORUM, indeclin. forum, a 
court of justice, a public place, a 
market. 



FRA 

FORYŚ, ia, 5.77?. forespurrer, 
fore-rider, jockev. 

FORYTOWAC, tuję, v.n. to 
ride one of the fore-horses; 2) v. a. : 
to promote, to countenance. 

FOSA, sy, s.f. moat. 

FOSFOR, u, s.m. phosphor. 

FOSZKI, szków, diminul. of 
FOCHY. 

FRACHT, Vi, s.m. freight, load, 
cargo. 

FRACHTARZ , a , s.m. freighter. 
=FRACHCIARZ. 

FRACHTOWAĆ, tuję, V.imp. 
to freight. 

FRACZKOWY, a, e, dressed af- 
ter the French fashion. Vanicz , 
młodzik, rycerz, — y, a beau, a 
spark, exquisite (ironicalh/). 

FRAK , a, s. m. FRACZEK, czka , 
dim. dress coat. Frak codzien- 
ny, or na codzień, an every day 
coat. — Dobrze zrobiony, a well 
made coat. — Haftowany {mun- 
dur), an embroidered coat. Me Imi- 
towany , a plain coat. 

FRAMUGA, gi, s.f. niche. IT, \- 
MUŻKA,d/m/M. 

FRANCA , cv ,s. f. the po\ or 
venereal disease. 

FRANCIK,d7m//i. of FRANT. 

FRANCISZKANIN , a , s. m. Fran- 
ciscan friar, grey friar; feflL FR \\- 
CISZKANKA, franciscan nun. 

FRANCO, adv. free of expense. 
Otrzymasz tę posyłkę franco , you 
will receive this packet carriag 
free. 

FRANCOWATY, A, I, infected 
with the venereal disease. 

FRANCUZ, a, s.m. frenchman. 

FRANCUZKA, ki, s.f. trend) 
woman. 

FRANCUZCZYZNA , ny, s.f. 
french fashion and language. 

FRANCUZKI, a, r, french. 

FRANCYA, vi, s. f. Fiance. U'i/v- 
pa Francyi, Isle of France, inclu- 
ding the departments of the Aism-. 
the Oise, the Seine, the Seine and 
Marne, and the Seine and Oise. 
XowaFrancya , new France, now 
called Canada. 

FRANK, a, s.m. frank. Język 
Franków , a sort of jargon or mix- 
ture of French, Italian , Spanish , 
etc., in use among the loner class 
of Franks in the Levant, lingua 
franca. 

FRANT, a , s. m. a brazen-faced 
fellow; 2) cheat, rogue, knave. 

FRANTOWATY,A,E,onethat 
has about him some thing of a knave. 

FRASORLIWOŚĆ , i , s. f. dispo- 
sition to sadness and melancholy. 

FRASOBLIWY, a, e, disposed 
to melancholy, depressed , low-spi- 
rited. 

FRASOWAĆ SIĘ, suje się, 
v.imp. to pine away with grief, to 
break down with sorrow. 

FRASUNEK, mu, s.m. care, 
grief, trouble, sorrow, affliction. 
^FRASOWANIE. Na frasunek 
dobry trunek, (prov.) a bumper 
of good liquor drives away the 
gloomy thoughts. 



FUG 

FRASZKA, ki, *. f. trifle, fri- 
volity, frivolousness. Zajmować 
się tylko fraszkami, to be wholly 
occupied about frivolities. W tym 
sklepie same fraszki, that shop 
contains nothing but baubles. 
Wszystkie pieniądze truci nu — ?, 
he spends all hi* money on trash. 
Lada — bawi go, the slightest 
trifle is sufficient to divert him. 
Powaśnili się o—ę , they have fal- 
len out about a trifle, a feather, a 
straw. Trudnić się — roi, to have 
one's head full of nonsense, to fid- 
dle-faddle. 

i R \SZKOPIS , a , *. ro. the wri- 
ter of paltry things, epigrams, au- 
thor of loose sheets, or fugitive 

1 RI-.ZLA, n, S.f. fringe. 
IRCZLOWAĆ, r.a. imp. to 

FRONT, u, s. m. the front of an 
arm] or of a house. 

FRU, onomat. quirk noise nim- 
bly repeated, as that produced by 
a bird taking its flight, or that of 
a spinning-* m Hfl fru, 

bra ria bru, (prov.) well attacked 
well defended. 

Mil CZI C, Kf , r. „. |o bllZZ, tO 

rustle, to rattle 1 R| CZKA, see 
I RYGA. 

I 1,1 I i , i . Um. A, pi. fruit. 
FRYC, a, •', raw boy. 

FRYGA , i, f. hi. a top, p . 
! 2) whelk or winkle. 

FRYJ, k,or\ MJI T.Z, a 
RYJERKA, i,«. 

G \MR \ T; '.Mllant . 

quelle, (old.). 
FRYJB, 6w, p/.— OHJZGI, Z\- 

M\I. Irijjc §ą młodemu do 
twarzy , compl wards 

ladies is very becoming in | young 
<>ld.) 

PRYJOR, l, s.m. the MOJOfl H 
which Polish boats laden wil, 
start for Danzirk. 

FRYMARCZYĆ, </-, p.*. to 
barter, to truck , to chaffer. 

IT. 'i K \S, i , s. m. Iiirasse , dain- 
tiness, nicely, delicacy. Znaciwr nu 
frykasy, be is a competent 
of good cheer, (vuhj. . 

IRY.MAKk, d, s.m. b, 
truck. 

I RYSZ, a, s.m. brisk, nimble, 
sprightly (little used). Sinn, 
cze \rysZy he is brisk and health} 
although old. 

FRYSZERK \,\,s.f. and FRY- 
SZERSKI PILC, a little forge « here 
iron is made into nire, fincn; 
whence FRYSZOWAĆ, (kruti 
to fine, to refine metals. 

FR YZER , a, S. m. frizzier , head- 
dresser. 

FRYZOWAĆ, zlję, v.imp. to 
frizzle, to curl. 

FRYZURA, ny, s.f. curl, curled 
locks. 

FUGA , gi , s. f. joint, mortise. 

FUGAS, used only in the following 
proverb: fugas chrustas zrobił, 
he fled away and concealed him- 
self behind the bushes, (vuig. ) 



FUR 

FUGOWAĆ , guję, v.imp. to 
Joint, to mortise. 

FUJ , part. int. fy, fy upon, out 
upon it, pish , tush. Fuj , brzydko, 
wstyd! pshaw, tush , get away, for 
shame. 

FUJARA, rv, s. f. FUJARKA, ki , 
dim. pipe, fife. 

FUKAĆ, kam, v. n. FUKNĄĆ,nę , 
v.inst. to chide, to rebuke, to re- 
prove. Nie fukaj mnie że tak wiele 
piszę , do not scold me for writing 
too much. =GR0MIC , ŁAJAĆ, 
t FUKLIWOŚĆ, ci, s.f. chiding 
humour, crossness. 

FUKLIWY, a,e, chiding, cross, 
peevish. 

FULARZ , a , S.m. see FOLARZ. 

FUMEL, mla, S.m. twybill. 

FUMY, ów, pi. the fumes of 
pride, of ambition (vulg.). 

FUNDAGYA, yi, s.f. foundation, 
institution , establishment. 

FUNDAMENT, u, s.m. funda- 
tion, basis, ground, principle. = 
GRUNT, POSADA, PODSTAWA. 

FUNDAMENTALNOŚĆ, ci, s.f. 
solidity, soundness. 

FUNDAMENTALNY, a, e, fun- 
damental , solid , well-grounded. 

FUNDATOR, a, s.m. founder, 
builder, fern. FUNDATORKA or 
FUNDOWNICZKA. 

FUNDOWAĆ, duję, v.imp. to 
found; 2) to regale, to treat, to 
feast, or entertain. — się w co, to 
lay up provisions. — się na czem , 
to rest or ground upon a principle ; 
to rely or depend upon a thing. 
Wszystko to funduje się na fał- 
szywych donosach, all that is 
grounded on false reports. — Ko- 
ściół, to endow a chapel or a college. 

FUNDUSZ , u , s. m. fund , capital 
stock. 

FUNKGYA,yi, function; 2) of- 
fice , employment. 

FUNT , a , s. m. pound. Ćwierć 
funta, a quarter of a pound. Pół 
ćwierci, half quarter. Złajał go na 
funty, he gave him a rebuke, a 
severe , a stern rebuke. 

FUNTOWY, a, e , containing a 
pound. 

FURA % ry, s. f. waggon , cart. 

FURAŻ , u , s. m. forage. 

FURAŻERKA, ki , s. f. a soldier's 
cap. = FURAŻOWANIE. 

FURAŻOWAĆ , owal , uje , v. a. 
imp. to forage. ( — trawę, siano), 
for hay, for grass. Musieliśmy jeź- 
dzić daleko — , we were compelled 
to go a great distance to forage. 

FURAŻOWAĆ, żuję, v.n. to 
forage. 

FURDA , dy, s. f. trifling matter , 
trash , stuff, (little used). 

FURFANT,a, s.m. a bragger, 
a rodomont, a noisy emptsy talker. 
i (little used), 

FURFANTSKI, ego, s.m. of a 
fanfaroon , of a bragger. 

FURGON, a, s.m. forage-cart, 
ammunition waggon. 

FURKA, ki, s.f. a little rustic 
earL dim. of FURA. 

FURMAN, a, s.m. coachman. 



GAG 

FURMANIĆ, nię, v.n. to serve 
as a coachman ; to drive a carriage. 

FURMANKA , ki, s.f. a coach- 
man's wife ; 2) a set of draught-hor- 
ses; 3) waggon and horses given as 
a husbandry service. 

FURMANSKI , a , e , of a coach- 
man. 

FURMAŃST WO ,WA,*.n.a co- 
achman's employement. 

FURYA,Yi,s.f. fury. 

FURYAT , a , s. m. furious , hot- 
headed. To człowiek — z którym 
trudno się użyć , he is a passionate 
man , with whom one cannot possi- 
bly live in peace, see SZALENIEC. 

FUSY, ów, pi. faeces, sediment, 
dregs, grounds; coffee-grounds. 

FUSZER, a, s.m. bungler, fern. 
FUSZERKA. 

FUSZEROWAĆ, uje, v.n. to 
bungle , to perform clumsily. 

FUTERAŁ , a , s. m. case, box. — 
na ka/pelusz , a hat-case. — na 

? trzebień , a comb-case. — na pisto- 
ety , pistol-case. 

FUTERKO, a, s.n. dimin. of 
FUTRO. 

FUTOR, a, and CHUTOR, ora, 
s.m. farm, grange , especially those 
of the southern provinces of Russia. 

FUTRO , a, s. n. FUTERKO, ka, 
dim. fur. 

FUTROWAĆ, ruję, v.imp. to line 
with fur ; 2) to inlay with wood; 3) 
to plaster with mortar. 

FUTRZANY, a , e, of fur. Han- 
del futrzany , fur-trade. 

FUZA ,Y,s.f. (term, of music.) 
— prosta, crotchet; raz wiązana, 
quaver; dwa razy wiązana, 
demi-semi-quaver (old.). 

FUZYA, yi, s.f. gun, fowling 
piece. = STRZELBA. 



G 

G, abreviation of General, ge- 
neral. 

GABAĆ , bam , v. imp. to vex , to 
tease , to provoke. 

GABANIE, see NAGABANIE. 

GABCZASTOŚĆ,ci, s.f. spon- 
giousness, fungosity. 

GĄBCZASTY, a, e, spungy. 

GABINET, u, s.m. cabinet, 
closet, study. Gabinet ministra, 
the cabinet of a minister. Polityka 
europejskich — ów, the politicks, 
or policy of the european cabinets. 

GABINETOWY, a, e, of a cabi- 
net. Tajemnice, intrygi — e,secrets, 
intrigue of the cabinet. Rada — a, 
cabinet-council. 

GĄBKA , ki , s. f. spunge ; 2) a 
little mouth. 

GĄBKO WATY, a, e, spunge- 
like. = GĄBCZASTY. 

GAc , ci , s. f. /ascine. 

GACH, a, s.m. a mate para- 
mour. Siwy gach, an old dotard. 

GACHOWAĆ, u.msf. to court, 
to woo, to make love to a woman; 
to be a fop , a dangler , a women 
man. Gachuje z każdą kobietą 



GAL 



57 



swego powiatu, he dangles after 
all the women of his neighbourhood. 

GACIĆ, cę, v.imp. to lay with 
fascines. 

GACIE , ci , pi. = GATKI , dra- 
wers, (vulg.). 

GAD, u, s.m. snake, reptile. 

GADAĆ, dam, v.n. to talk, ał, 
gadasz, you are inconsistent, ir- 
rational or absurd man. Za nadto 
wiele — , to overtalk, to out 
speak. Gap nie umie gęby otwo- 
rzyć i dla tego przyjemniejszy 
od gtupca który za wiele gada , 
a stupid man is a silent block head, 
and, in that, more supportable 
than the talkative man. — co ślina 
przyniesie , to talk at random. — o 
jak dziecko , he speaks like a boy, 
like a novice , a tyro. Otóż będą 
— o tern! there will be great talk 
of it ! — a jak na mękach, he has 
a silly way of speaking, his way of 
speaking is silly. Wiele gada a nic 
nie mówi, he speaks of much, but 
nothing to the purpose. GADAĆ 
SIĘ. == SPRZECZAĆ SIĘ, to be 
quarrelling, to dispute with one., 

GADACZ , a , talker. 

GADANIE , ia , s. n. talk. 

GADANINA, ny, s.f. idle talk. 

GADATLIWOŚĆ, ci, s. f. talka- 
tivness , loquacity. 

GADATLIWY , a , e , talkative , 
loquacious. 

GADKA, ki, s.f. riddle. Być, 
stać się — ą ludzką, być — ą ca- 
łego miasta , to be the laughing 
stock of the people , to be the com- 
mon talk of the town. 

GADU GADU , adv. tittle-tattle. 

GADUCHA, y, s.f. = GAD, 
reptile. 

GADUŁA, ły, s.m. prattler, 
tattler. Mąż gaduła i żona plotka, 
są dobranem stadłem! a chatte- 
ring husband and a gossiping wife 
make a fine couple. Ten nieznośny 
gaduła zabił czas mój, that 
nasty babler has caused me to lose 
my time. 

GADULSTWO, wa, s.n. prattle, 
tattle. 

GĄDZIEL, i, s.f. bugle (aplant). 

GADZINA, ny, s,f. adder, aspic, 
viper; 2) every kind of animal. 
(vulg.). 

GAGAT, a, s. m. jet, obsidia- 
nus lapis, gagotest; 2) dim. GA- 
GATEK, tka, s.m. a good, true 
intimate friend, achates; ironic : 
delicate , nice. Urodziła gagatka , 
(very vulg.) , she has been delive- 
red of a fine child. 

GAGATKOW Y, a, e, black as jet. 

GAJ , u , s. m. grove. 

GAIK , a , s. m. a little grove. 

GAJOWY, wego, s.m. wood-kee- 
per, forest ranger. 

GAISTY, a, e, full of groves. = 
GAJOWY, a, e. 

GALA , li , s. f. gala , splendid 
entertainment. 

GAŁA , y, s. f. see GAŁKA. Wy- 
trzeszczył gały, he looked with 
wonder or impudence , he stared. 

GALANT , a , *. m. gallant. 



58 



GAL 



GALANTERYA, yi, s.f. gallan- 
try, see ZALOTNOŚĆ; 2) jewelery, 
the jeweller's trade and shop. 

GALANTKA, ki, s.f. a gallant, 
gay woman. 

GALAR ,a,s. m. galley. 

GALARETA, ty, s. f. gelly, jelly. 

GALARETOWATY, a , e, gela- 
tinous, viscous. 

GALAS, u , s.f. oak-apple, nut- 
gall. 

GAŁĄZ,ęzi, s.f. bough, branch, 
stick, mloda — , twig. Drzewo 
rozciąga szeroko swoje — zie, 
the tree spreads its branches afar. 
Lichtarz z — ziarnic a branch can- 
dle - stick. Starsza , młodsza — , 
(geneał.) , the elder branch, the 
younger branch. Rozliczne — zie 
rządu , the different branches of 
the administration. — zie nauki, the 
branches of a science. Na — zło- 
dzieja I hang a thief on a tree! 
Skończy na — ęzi , he will be han- 
ged. 

GAŁĄZKA, ki, s.f. twig, sprig. 
— lepowa , lime-twig. — rozma- 
rynu, a stick of rosmary. 

GAŁECZKA, i, s.f. dim. of 
GAŁKA. 

GALERA, ry, s. f. galley, galliot. 

GALERNIK, a, s.m, galley- 
slave. 

GALERYA,yi, s. /"gallery. 

GAŁĘZISTOŚĆ, ci, s.f. abun- 
dance of branches. 

GAŁĘZISTY, a, e, full of bran- 
ches. 

GAŁGAN , a , s. m. rag , tatter ; 
2) a tattered, worthies fellow, ia- 
gamuffin. Zbierać— y, to prick the 
rags. Ten ubrany w gałganach, 
(better w łachmanach) , that per- 
son is dressed in perfect rags. Za 
wiełe traci na galgany, she spends 
too much upon trinkets, upon frip- 
pery. Galgamj! a company of beg- 
gars, rascality, a rascalion! 

GAŁGANEK, nka, s.m. dim. of 
GAŁGAN. 

GAŁGANIASTY = GAŁGANO- 
WATY, a,e, somewhat tattered, 
beggarly. 

GAŁGANKA, ki, s. f. bagagge, 
or a worthies woman. 

GAŁGAŃSTWO, wa, s.n. raga- 
muffins;^) a low worthless action. 

GALIG,ił, i, v.a.imp. {old). 
Piłkę (a term of game at tennis) , 
to give the ball; 2) to favour, to 
befriend. Galić co komu, to pa- 
tronize , to favour by gifts or en- 
deavours and wishhes. Galić na co, 
to aim at, to have an object in 
view. Galić na nieszczęście , to be 
unhappy. 

GALICYANIN, a, s.m. an in- 
habitant of Gallicia. 

GAŁKA, ki, s.f. GAŁECZKA, 
ki , dim. ball. — do watowania , 
ballot, — muszkatołowa, nutmeg. 

GALON , a , s. m. galoon, lace. 

GALONOWAĆ , ndję. v. imp. to 
trim with lace. 

GALOP , u , s. m. gallop. 

GALOPOWAĆ, puję, v,n. to 
gallop. 



GAR 

GALOSZ,a, s.m. GALOSZE, 
szów, pł. clogs. 

GALOWO, adv. in a gala dress. 

GALOWY, a, e, {dzień), festi- 
val day. — e suknie , festival ap- 
parel. 

GAŁUCHA, y, s.f. petrified wal- 
nut (geoh). 

GAŁUSZYG , ył , v. a. imp. And 
OGAŁUSZYC, to stun , to astound 
(vuig.). , 

GAMOŃ , i a , s. m. a numskull , 
a dolt, a dunce. Wierutny gamoń, 
he is a regular numskull. = GA- 
MUŁA. 

GAMRAT, a, s.m. fern. GAM- 
RATKA, i, s.f. lecherous man or 
woman , lecher, 

GAŃRA , y , blame , reproach 
{from. GANIĆ). 

GANCARZ, a, s.m. see GARN- 
CARZ, potter. 

GANDZIARA,Y, s.f. whip, lash, 
stirrup leather. Dać komu gandzia- 
rą , to lash one soundly, to stirrup 
him. 

GANEK, nku , s. /"balcony. 

GANG, u, s.m. the ticking of a 
watch. 

GANGRENA, ny, s.f. gangrene, 
mortification. 

GANIĆ, nię, v.imp. to blame. 
Wszyscy ganili jego postępek, 
every body blamed his conduct. 
Nie ma za co ganić go , he cannot 
be blamed. Nie ganię żeś to przed- J 
sięwziąl, I do not dislike your ta- 
king this determination. 

GANICIEL, a, s.m. blamer, 
censurer. = GAŃCA. 

GANICIELKA, ki, s.f. a female 
censurer. 

GANIEBNY, a, e, deserving the 
blame. = NAGANNY. 

GAP , ia , s. m. gaper. 

GAPIĆ SIĘ, pię się , v. imp. to 
gape. 

GARB, u, s. m. bunch, knob; 
2) hump, humpback. 

GARBACIEĆ, cieję, v. n. to grow 
hunchbacked. 

GARBACIZNA, ny, s.f. crooked- 
ness of the back. 

GARBACZ, a, s.m. = GARBUS, 
ia , a hunchbacked fellow. 

GARBARCZYK, a, s.m. jour- 
neyman tanner. 

GARBARKA, ki, s, f. a tanner's 
wife. 

GARBARNIA, ni, s. f. tan- 
house. 

GARBARSKI, a, ie, of a tanner. 

GARBARSTWO, wa, 8. n. a tan- 
ner's trade. 

GARBATY, a, e, humpbacked, 
hunchbacked. 

GARBEK , bka , s. m. a little 
hump. 

GARBIĆ, bię, v. imp. to crook 
the back. — się, to stoop in the 
shoulders. 

GARBNIK, A, s.m. tan, the bark 
of the oak, ooze whithwich tanners 
prepare their leather. 

GARBOWAĆ, buję, v.imp. to 
tan. Wygarbować komu sforę, 
{vulg.), to lash, to horsewhip. 



GAR 

GARBOWANIE, ia. f. n. tanning 
or dressing of leather 
GARBUS, see GARBACZ. 
GARCZEK, see GARNEK. 
GARDEŁKO , or GAREŁKO , a, 
s.m. dim. of GARDŁO. 

GARDEROBA, by, s.f. wardrobe. 

GARDEROBIANKA, ki , s.f. = 
GARDEROBIANA, ny, s.f. waiting 
won) an. 

GARDŁO , ła, s. n. throat. Ka- 
rać gardłem, to punish capitally. 
Przypłacić gardłem, to suffer ca- 
pital punishment. Dać gardło, to 
lay down one's life. Cierpieć ból 
gardła, to have a sore throat. 
Śmiaćsię na całe gardło, to break 
out into a fit a laughter, to laugh 
heartily. Wrzeszczeć w całe gar- 
dło, to sing with full throat, at full 
stretch. Śpiewać darmo boli gar- 
dło {prov.), gratuitous lessons can- 
not profit Mieć suche gardło, to 
have dry throat , to be always thir- 
sty. Porwać, chwycić kogo za 
— , to collar, to take by the throat. 
Nastąpić komu na — {/hj.) , to 
trample upon one, to have the 
whip hand of him. Wydrzeć co 
komu z gardła, to disgorge, to 
make pay for all. To pachnie gar- 
dłem, it smells the gallows {prov. . 
viz. for such a deed you can be put 
to death. Na gardło wskazać, to 
order to cut one's head. Zakazano 
mu to pod gardłem, he was ord> - 
red not to do it on pain of death. 

GARDŁOWAĆ, luje, v. n. to 
bawl, to bellow, to vociferate. 

GARDŁOWY, a, e, of the throat. 
Sprawa gardłowa, I criminal or 
capital case, a hanging matter ; I) 
a business of life and death. 

GARDZENIE, a, s.m. con: 
tuous treatment or conduct. =• PO- 
GARDA. 

GARDZIĆ , DZP, , v. imp. to des- 
pise, to contemn, to slight, to 
scorn. 

GARDZICIEL, a, s.m. despiser, 
contemner, scorner. 

GARDZICIELKA, n, s.f. a fe- 
male despiser. 

GARDZIEL, i, s. f. gullet, oeso- 
phagus ; 2) the crop of a bird. dim. 
GARDZIOŁKO. 

GARDZIELOWY, a, e, of the 
gullet. 

GARGARYZM, u, s.m. garga- 
rism, gargle. 

GARGARYZOWAĆ, żuję, t. 
imp. to gasarizr, to gargle. 

GARKOW IEC, wca, s. m. pot- 
stone, ollaris. 

GARKUCHMA, i, s.f. cook's 
shop, chop-boose. 

GAHkLCHNlK,A,s.m. one that 
keeps a chop-house. = GARkl"- 
CHMISTRZ. 

GARLACZ,a, s.m. croper pigeon. 

GARNĄĆ, nę, v.imp. to draw 
near with the hand ; to gather in 
a mass; to chasp. = ZAGAR- 
NĄĆ. — się do czego, to apply 
one's self to a thing, to set 
eagerly to work. Kto chce zbyt 
wiele zagarnąć nie wiele za- 



GAW 

thwyci , grasp all , lose all ; wben 
one has a great many irons in the 
fire, some must be neglected. Gar- 
nie ich pod siebie, he gathers 
them under him; viz. he wishes 
to master, to subdue , to keep them 
under him. Garnąć się do za- 
szczytów, to thirst after honours, 
to covet, to seek it ambitiously. 

GARNCARZ, a. s.m. potter. 

GARNEK, nk a, s.m, pot. dim. 
GARNECZEK. GARCZEK. Garnek 
gliniany, an earthen pot, pipkin. 

— do gotowania, porridge pot, 
seething-pot. Nastawić — k, to 
put on the pot, to have boiled meat 
for dinner. Rączka od — fax, pot- 
hook. W cudze garnki zagląda 
(adv.), he pokes his nose every 
where. Tu ciemno jak iv — u, it is 
as dark there as pitch. 

GARNIEC, nca, s.m. gallon. 

GABNIROWAĆ, ruję, v. imp. 
to garnish, to trim. 

GARNITUR, u , s.m. a set of 
things suited to each other; 2) a 
suit of clothes. 

GARNIZON , u , 5. m. garrison. 

GARNUSZEK, szka, = GARNU- 
SZECZEK, eczka, s. m. dim. a 
little pot. 

GARŚĆ, ci, s.f. GARSTKA, ki, 
dim. handful. — pszenicy, soli, 
otrębi, handful of wheat, salt, bran. 

— włosów, a handful of hair. 
Z garstką żołnierzy przedsię- 
wziął oblężenie tśj twierdzy, he 
attempted the siege of that place 
with a handful of soldiers (fig.). 

GASIĆ, szę , v. imp. to put out, 
to extinguish. 

GĄSIĘ, ęcia, s.n. GĄSIĄTKO, 
ea , gosling. 

GĄSIENICA, cy, s. f. catterpillar, 
larva. 

GĄSIENICZNIK,a, s.m. ichneu- 
mon-fly (zool.). 

GĄSIOR, a, s.m. gander; 2) a 
large big-bellied bottle; 3) ridge, 
a ridge-tile. Wsadzić go do gąsio- 
ra I put him in the round house ! 

GĄSKA,, ki, s. f. a little goose. 

GASNĄC, nę, v.n. (said of fire), 
to be going out. 

GASNIENIE = ZGAŚNIENIE, 
a, s.n. the act of quenching, or 
exstinguishing, destruction, sup- 
pression. 

GĄSZCZ, u, s. m. thicket; 2) a 
thick liquor, sediment. 

GASZEK , szka , s. m. dim. of 
GACH. 

GATKA, i, s.f. cap, head of a 
mushroom). 

GATKI,TEK,p/. a pair of drawers. 

GATUNEK, nku, s.m, kind, 
species; 2) sort, quality. 

GATUNKOWAĆ, kuję, v. imp. 
to sort or separate into distinct 
classes. 

GATUNKOWANIE, ia , s.n, 
sortment , distribution. 

GATUNKOWY, a, e, specific. 

GAWĘDA, dy, s.f. chit-chat, 
tittle-tattle, prattle; 2) s.m. talkati- 
^man, talker, a blab, gossip. Co za 
. ^znośny gawęda ! what an into- 



GDZ 

lerable talker! dim. GA WĘDKA, 
Ta kobieta lubi gawędkę, that 
woman is very talkative , or is of a 
talkative disposition, (familiar in all 
its meanings). 

GAWĘDZIARKA, ki, s.f. a 
prattling woman. 

GAWĘDZIĆ, dzę, v.n. to chat, 
to tattle, tojprate, to prattle. 

GA WIEDZ, i, s.f. gaping crowd. 

GAWRON, a, s.m. black, a dull 
stupid man. 

GAWRONIĘ, nięcia, s. n. young 
black crow. =GŁUPIEC. 

GAWRONI, u, IE, of a black 
crow. — nie pióro , a black-crow's 
feather. 

GAWRONIĆ SIĘ, nię się, v.imp. 
to grown stupid, to gape , to stare , 
to stand gaping in the air, to 
lounge , to saunter. 

GAZ , u , s. m. gaz. 

GAZA , zy, s. f. gauze. 

GAŻA, ży, s.f. pay, salary, 
wa^es. 

GAZDA, y, s.f. (very old.), farm, 
grange ; 2) farmer , peasant. 

GAZECIARKA, si, S.f. a she 
tale-bearer. 

GAZECIARSKI, a. e, of a ga- 
zette. Wiadomość gazeciarska, a 
news paper intelligence. 

GAZECIARSTWO , wa , s. n. the 
employment of a gazetteer ; 2) tale- 
bearing, news spreading. 

GAZECIARZ , a , s.m. gazeteer 
or the editor of a gazette ; 2) tale- 
bearer. 

GAZETA, ty, s.f. GAZETKA, 
ki, (dim.) gazette. 

GAZOWY, a, e, made of gauze ; 
2) of the gaz. 

GAZWY, GĄZEW, the straps of 
a flail. 

GBUR , a , s. m, boor , churl , 
clown. 

GBUROWATOŚC , ci , s. f. boo- 
rish behaviour , churlishness , 
clownishness. 

GBUROWATY,A, e, boorish, 
churlish , clownish. 

GDAK , A , s. m. - GDAKANIE, 
tattling, cackling. 

GDAKAĆ, czę , v. n. to chut as 
a hen. 

GDAŃSK, a, s.m. Dantzick, 

GDY, conj. when , as. Gdy czu- 
wamy i gdy śpimy, both when 
we wake and when we sleep. Gdy 
szli do miasta, as they went to 
town, see KIEDY, SKORO, POD- 
CZAS. 

GDYBY, con;, if. Gdybym wie- 
dział żeś byt w domu , if I knew 
that yon were at home. 2) Gdyby 
nie , but for , had it not been for. 
Gdyby nie ty, toby mnie zabiło, 
but for you or had it not been for 
vou , I should have been killed, see 
ŻEBY, ABY, BOGDAJBY, BYLE. 

GDYRAĆ, ram, v.n. to chide, 
to scold , to growl, to grumble. 

GDYRACZ, a, s.m. chider, 
grumbler. 

GDYŻ, conj. for, because. 

GDZIE , adv. where. Gdzie nie- 



GES 



59 



(geo^ 



gdzie, here and there. Gdzie in- 
dziej, elsewhere. 

GDZIEKOLWIEK, adv. where- 
soever , any where. 

GDZIEŚ, adv. somewhere, in 
some unknown place. 

GDZIEŻ , part, interr. where ? 
but where? whither? Gzież (dokąd) 
idziesz? whither are you going. 
Gdzież jestem? where am I? 

GĘBA , by, s, f. mouth. Całą gę- 
bą , in the highest degree , in eve- 
ry sense of the word. Zamknąć 
komu gębę, to stop one's mouth; 
to run one down with argument. 

GĘBAL , a , s. m. large mouth , 
braggart, foul mouthed fellow. 

GĘBATY, a, e, having a large 
mouth , foul-mouthed, foul-spoken. 

GĘBNY, a, e, belonging to 
mouth ; 2) eatable. 

GĘG, u, s.m. orGĘGOT, u, 
s.m. or GĘGANIE, ia, s.n. the 
noise of the geese , cackle. 

GĘGAĆ , am , v. n. to cackle , to 
make noise like a goose 

GĘGLIWY, a. e, noisy, bawling, 
clamorous ; 2) who speaks with a 
snuffing tone. 

GEMEIN, a, s.m. pi. GEMEJ- 
NY, a soldier (vulg.) 

GENEALOGIA, u, s.m. genea- 
logy. = RODOWÓD. 

GENERAŁ, a, s.m. general, 
leader , chief. — Jezuitóio, the ge- 
neral of the order of St.-Ignace Lo- 
yola. — ziem Podolskich , starostę 
of Podolia. 

GENEWA, y, s. (. Geneva. Nie- 
chcę wyrokować między Rzymem 
a Genewą (fig.) , I do not decide 
between the Pope and the prote* 
stants. 

GENIALNY, a, e, of genius. 
Mieć — ą zdolność do interesów, 
to have a genius for business. To 
— y człowiek, he is man of genius. 
Myśl — a , a great original idea. 

GENUA, i, s.f. Genoa. 

GEOGNOSIA, yi, s.f. geognosy. 

GEOGRAF, a, s. m. geographer. 

GEOLOG , a , s. m. geologist. 

GEOMETRYA, ii, s. f. geometry. 

GĘŚ , si , s. f. goose. Pióra gęsi 
or gęsie (dopisania), goose quil!. 
— morska^ merganser, goosander, 
harle., 

GĘŚCIĆ , szczĘ , v. imp. to thi- 
cken , to make thick. 

GĘŚCIEJ , adv. see GĘSTO. 

GĘSI, A, e, of a goose. Gęsi chód, 
reeling, staggering, tottering gait. 
— e łapki (a plant), silver-weed. 

GĘSICA, cy, s.f. (a bird.), 
spoonbill. 

GĘŚL, i, s. m. a kind of guitar. 

GĘSNĄĆ, or GĘSTNĄĆ, ął, ie, 
v. a. imp. inst. = GĘSTNIEĆ , 
ZGĘSTNIEĆ, ZSIADAĆ SIĘ, thi- 
cken, to grow thick, (prop, of li- 
quids). Powietrze gęstnieje od 
wyziewów, the vapours thicken 
the air. Bulion gęstnie gotując się, 
broth thickens in boiling. 

GĘSTNIEĆ, nieję, v.n. to grow 
thick. 

GĘSTO , adv. thickly, closely. 



to 



GIZ 



GĘSTOiMFERZ, a, s.m. mano-! 
meter, manoscope. 

GĘSTOŚĆ, CI, s.f. thickness, 
closeness. 

GĘSTWA, wy, s.(.= GĘSTWI- 
NA, thicket. W największej gęstwi 
iasu, in the thickest of the wood. 

GĘSTY, a, e thick close.— grze- 
bień, dressing comb. — e sukno, 
—y aksamit, thick cloth, velvet 
—a mgła, grzywa, a thick fog, a 
thick mane. Ta pszenica za gę- 
sta , this wheat is too thick. Atra- 
ment za —y, that ink is too thick. 

GĘSZCZĘ, pres. indie, of the 
verb GĘŚCIĆ. 

GIĄĆ, gnij, v.imp. to bend, to 
bow. 

GIBKI , a , e , bending , pliable , 
flexible , limber. 

GIBKOŚĆ, ci, s.f. pliancy, fle- 
xibility, limberness. 

GIEŁDA , dv, s. f. guild , corpo- 
ration. 

GlEŁG,see ZGIEŁK. 

GIEMZIĆ, v. a. imp. GIEMZAC, j 
al, v. contin. to itch (old.), sec 
ŚWIERZBIEĆ. 

GIENEALOGIA, i,s.f. genealo- 
gy, pedigree. 
* GIENIUSZ, 5. m. genius. 

GIERMEK, WKA, s.m. shield- 
bearer, squire. 

GIERNY, a, e, of a play, belon- 
ging to a play. Dom — y, gaming 
house. 

GIERZ,u,s.wi. {a plant.), gout- 
weed. 

GIEST, u. s.m. gesture. 

GIESTYKULACIA, yi, s.f, ge- 
sticulation. 

GIĘTKI , A , e , bending, pliant , 
flexible, limber, supple. — gałęzie, 
pliant branches. Kuglarz ten ma 
bardzo— e ciało, it is a tumbler very 
supple in the body. — a natura, a 
pliant temper.— i jak rękawiczka, 
he is as supple as a glove, he is as 
pliant as a willow. 

GIĘTKOŚĆ, ci, s.f. pliancy fle- 
xibility, limberness. 

GIEZŁO, and dim: GIEZŁE- 
CZKO, a, s.n. or GIEZŁKO, a, 
5. n. from GZŁO (old.), a shirt, 
jacket and every kind of children 
dress. 

GIFES, u , s. m. hilt of a sword. 

GIL, a, s. m. (a bird.), bullfinch, 
redfinch. 

GILAWA, y, s.f. Eylau (town.). 

GIMNAZYUM, zya, s. n. pi. 
indecl. .gymnasium, school. 

GINĄC, nę, v.imp. to perish. 
see ZGINĄĆ. 

GIPS, s.m. gypsum, plaster. 

GIPSOWAĆ, suje, v. imp. to 
plaster, to do over with plaster. 

GIPSOWY, a, e, made of plaster. 

GIRAFA,fy,s./; giraffe. 

GISER. a, s.m. founder of prin- 
ting characters. 

GISERNIA, i, s.f. casting-house, 
foundery. 

GITARA, ry, s.m. guitar. 

GIŻA, y, 6'. f. = GIŻELA, i, s.f. 
the thigh-bone's head , one of the 
extremities of femur. 



CAĘ 

GŁĄB, GŁĘin , s. f. depth , deep- 
ness. — kraju, midland part of a 
country. Głąb ot głębokość rzeki, 
przepaści, zatoki, studni, the 
depth , the deepness ol a river pre- 
cipice, gulph, well. — alei, the 
further extremity of walk. — lasu , 
the center, the heart of a forest. 
Zamknął się w — i prowincyi , he 
has burried himself in the country. 
Spójrz na głąb jego systematu, 
look at the basis of his doctrine, or 
on what forms the groundwork of 
his doctrines. Bóg jeden zna głąb 
naszych serc, myśli, God alone 
knowns the bottom of our hearts, 
of our thoughts, w — i pokoju , at 
the farther end of the appartment. 
Topodworze ma tyle lokciwgłąb, 
this square has so many yards of 
depth. Posiadł tę naukę do —i , 
he is thorougly master of that 
science. 

GŁADKI , a , e , even, smooth , 
glib , handsome , fine. 

GŁADKO, adv. evenly, smoothly, 
glibly. 

GŁADKOŚĆ , ci , s. f. evenness , 
smoothness , glibness. 

GŁADNĄĆ, v.n. inst. GŁAD- 
NIEĆ, WYGŁADNIEĆ, to become 
smooth, even, to embellish, to beau- 
tify. Odtćjwody pleć gładnieje, 
that water embellishes, beautifies 
the complexion. Gładzić powieść, 
opis, to embellish a story, a tale, 
to corrrect its style or canvass. 

GŁADYSZ, a, s. m. a spark, 
a lady's man; 2) a large earthen 
pot used by milkwomen in Lithua- 
nia. 

GŁADYSZKA , i , s.f. a beauti- 
ful woman ; 2) polisher, a polishing- 
iron or brush. 

GŁADZIĆ, dzę , v. imp. to even , 
to smooth ; 2) to exterminate , to 
extirpate. 

GŁADZONY, a, e, polished. — 
papier, materya, smooth, glossy 
paper , stuff. 

GLANS,u, s. m. lustre, bright- 
ness, gloss. 

GLANSOWAĆ, suję, v.imp. to 
polish , to burnish , to gloss. 

GLANSOWNY, a, e, bright, 
glossy. 

GŁASKAĆ , kam , v. imp. to 
stroke , to fondle. — pod brodę , 
to strcke one's chin or beard. 

GŁASKANIE , a , s. n. act of ca- 
ressing, cajolery, coaxing. 

GŁAZ, tj, s. m, stone, rock; 2) 
eye, (old.). 

GŁAZOWATY, a, e, stony. = 
KAMIENISTY. Ziemia— a, sili- 
cious earth. 

GLEBA , y, s. f. glebe, ground, 
land. 

GŁĘBIA , Bi , GŁĘBINA = GŁĘ- 
BIZNA,ny, s.f. deep, depth. — 
serca, the inmost heart, bottom 
or inward recess of the heart. 
Z głębi serca , from the core of 
the heart. — lasu , the inmost part 
of a forest ; 2) glijbia, background. 

GŁĘBOKI, a, IE, deep, pro- 
found. 



GLO 

GŁĘBOKO, adv. deeply, pro- 
foundly, comp. GŁĘBIEJ, sup. 
NAJGŁĘBIEJ. 

GŁĘBOKOŚĆ, ci , *. f. deepness, 
depth , profoundness. 

GLEGOTAĆ, CĘ , tam , v. n. to 
simmer. = KLEKOTAĆ. 

GLEJT, u, s.m. safe-conduct. 
List glejtowy lub żelazny, letter 
of safe conduct. 

GLEJTOWAĆ, to give the letter 
of safe conduct, to wait upon one. 
=. ODPROWADZIĆ. 

GLINA, ny, s.f, lime, clay, pot- 
ter's clay. 

GLINIANY, a , e , made of clay, 
earthen. — e naczynia, earthen 
ware. 

GLINIARNIA, !,«./-. clay-pit. 

GLINIASTY, a, e, limy, cl 

GLIOWATY, a,e, see GLINIA- 
STY. 

(.USTA, tv, s.f. earth-worm; 
man -worm , belly-worm. 

GLOB, v, s.m. terrestrial glob**. 

GŁÓD, u , s.m. famine, hunger. 
Z głodu umierać, to die with hun- 
ger , to starve. \\ r: z — u, 
to cry with hunger, imrzeć z — u, 
to die with hunger, to starve. — 
bogactw, zaszczytów, the insa- 
tiable desire of riches, or honours, 
thirst after riches. Głód wilka z la- 
su wyprowadza (prov.), hunger 
will break trough the stone walls. 
Wsiąść miastu — rm [ogłodzić), 
to take a town by laminę. IS'a ster- 
tach zboża leżąc, na głód się 
skarżyć, to cry famine in the 
mids of plenty. 

GŁODAĆ,al, a, r. a. imp. (from 
the slavish. HLATATI), to gulph 
down , to swallow : to gnaw. Pies 
głoda kość, the dog picks a bone. 

GŁODEK, dka, s.m. whitlow 
grass; 2) dim. of GŁÓD. 

GŁODNY, a,B, hungry. 

GŁODZIĆ, dzf;, v.imp. to fa- 
mish, to kill with hunuer.=OGŁO- 
DZIĆ-. 

GŁÓG , D, s. on haw thorn, white 
thorn , hawthorn berry. 

GŁOGOTAĆ or GOŁGOTAĆ , 
otal, oce, v. imp. (prop, is said of 
the wood-grouses, eagles etc.), t i 
scream, to clamour. = TOKO W AC 

GŁOGOWY, a , e , of hawthorn. 

GLON or GLAN or GLEN , dim. 
GLONEK , clayed ground , argil. 

GŁOS, U , S.m. voice, sound; 2) 
speech, discourse; 3) vote, suffra- 
ge. — podnieść, to raise one's 
voice. — spuścić , to lower one's 
voice. Prosić o głos, to beg leave to 
speak. — zabrać , to rise up to 
speak. To piano, ta skrzypca 
piękny głos ma, that piano, that 
violin has a full clear and sonorous 
voice, or it is an harmonious, well 
sounding violin, piano. Głos krwi 
niewinnych wola o pomstę, — 
natury móioi za tobą, the voice 
of innocent blood cries for ven- 
geance , the voice of nature 
speaks in your behalf. Zagłuszyć 
— uczucia, przyrodzenia, to sufl* 
Ihe voice of nature, of feeling. Wu- 



GLO 

$ral większością głosów i wszy- 
stkie glosy były za nim, hc 
carried it by the majority of votes , 
it was carried unanimously. Gtos 
powszechny mówi za nim, he has 
the public voice in his favour, eve- 
ry body is for him. Glos ludu,glos 
Boży, the voice of the people is the 
voice of God. 

GŁOSIĆ, szę, v.imp. to pro- 
claim, to announce, to publish. 

GŁOSICIEL, a, s. m. proclaimer, 
publisher. 

GŁOSKA, Ei, s.f. letter, charac- 
ter. ^ 

GŁOŚNIA, i, s. f. glottis {anat.). I 

GŁOŚNO, adv. loudly. 

GŁOŚNOŚĆ, ci. s. f. loudness. 

GŁOŚNY, a, e, loud; 2) famous, 
notorious. 

GŁOSOWAĆ, sute, v.imp. to 
vote. — tajemnie , to ballot. 

GŁOWA, wy, s.f. head; 2) head, 
chief, chieftain, leader. — familii, 
chief of a family. — cukru , loaf of 
sugar. Trupia głowa, death's head, 
skull of a dead man. Przodek gło- 
wy, forehead. Ty ł głowy, occiput 
or the hinder part of the head. 
Wierzch głowy, top or crown of 
the head. Tęga głowa, a clever 
fellow. Ma olej w głowie, he is a 
very clever man. Skinąć — ą , to 
nod. Mieć 50 lat na głowie, to 
have fifty years on one's head. Mieć 
dobrze umeblowaną — ę, to have 
one's upper rooms well furnished 
(fam.). Z odkrytą głową, bare- 
headed. Od stóp do głów, from top 
to toe , cap-a-pee. Na głowę pobić 
nieprzyjaciela, to rout or discom- 
fit the enemy's army. W głowę za- 
chodzić, not to know which way 
to turn one's self, to be puzzled to 
death. Głowa mnie boli, I have a 
head-ache, megrim. Niech cię gło- 
wa nie boli, don't trouble yourself 
about that. A r a co głową bić o ścia- 
nę, muru głową nie przebijesz, 
one had as well beat one's head 
against the wall , this is swimming 
against the stream. Ma trochę 
w głowie , he is a little tipsy. To 
mi nigdy nie przyszło do głowy. 
it never came into my head. Przy' 
szło do głowy , the fancy took him 
or he took it into his head. Za- 
wracać komu głowę, to break 
or split one's head about a thing. 
Łamać sobie głowę, to put one's 
brains upon the rack. Zaprzątać 
■sobie głowę głupstwami, to fill 
one's head with silly things. Zmyć 
komu głowę, to snub, chide or 
rebuke one soundly, to give him a 
sharp reprimand. Co głowa to ro- 
zum , so many men so many minds. 
Mądrej głowie dość na słowie 
(prv.), a word to the wise. Ta 
kobieta zawróciła mu głowę , that 
woman has turned his head or 
brains. Kręci mi się to — ie , my 
head turns round or is ciddy. Nad- 
stawić — y za kogoś, to expose 
■one's own life, to serve one. Idzie 
iu o twoją — ę , your bead is at 
-Uake. Ma dobrą— ę, ma pustą 



GŁU 

— ę , he has a good head, is a shal- 
low brains. — a kapusty, a cab- 
bage. 

GŁOWACIEĆ,iał, ieje, (said 
of cabbages and others lettices), to 
head, to cabbage, to grow to 
a round head. 

GŁOWACZ, a, ».m. (a fish.), 
bullhead. 

GŁOWCZASTY = GŁOWIA- 
STY, a, e, big-headed. 

GŁOWI, a, e, of the head. 

GŁOWICA , y, s. f. pate, nodle. 
Masz — ę zanadto twardą (fam.), 
you' ve a noddle that's a little of 
the thickest. 2) — szpady, pom- 
mel , hilt of one's sword. 

GŁOWIENKA, ki, s.f. quenched 
firebrand; 2) (a plant.), self-heal. 
— i czerwone {a plant.) , golden- 
rod. 

GŁOWINA , y, s. f. = GŁOWI- 
ZNA, pate. 

GŁOWIZNA, ny, 5. f. pate, nod- 
dle, costard; 2) head of a hog or 
of a wild boar, pressed hog's head, 
brawn. 

GŁÓWKA = GŁOWECZKA, ki, 
s. f. dim. little head. — czosnku , 
a clove of garlick. 2) Żmijowa 
główka (a plant.), viper's bugloss. 
Wyżlina, cielęca główka, lesser 
snapdragon , (bot.). — do pozłoty, 
a good piece of head. 

GŁOWNIA ,i,s.f. firebrand. 

GŁOWNIE, adv. chiefly, prin- 
cipally. 

GŁÓWNY, A, e, chief, main, 
principal. 

GŁOWOŁOMNY, a, e, very- 
difficult. To problemat — y, or 
istna łamigłówka, that problem 
is a complete puzzle brain. 

GLOZA, y, s. f. gloss , comment. 
Lepsza gloza niż text , the com- 
mentary is better than the text. 

GŁUCH ,A,s.m. contempt, one 
who is deafish or dull hearing. 

GŁUCHNĄĆ, NĘ,v.n. to grow 
deaf. 

GŁUCHO , adv. deafly, in a hol- 
low voice; silently, in a dull manner. 
Grzmi głucho, the thunder ma- 
kes a dull or hollow voice. Zamknąć 
drzwi na — o, to condemn, to wall 
up a door or window. Głucho 
w łesie, mornful and gloomy silence 
of the forests. Głucho o tśm , there 
is not a word spoken about it. 

GŁUCHONIEMY, a, e, deaf and 
dumb. 

GŁUCHOTA, ty, s.f. deafness. 
=GŁUCHOŚĆ. 

GŁUCHY, a, e, deaf; 2) hollow ; 
3) dreary, dismal , gloomy. — mil- 
czenie , a gloomy silence. Najbar- 
dziej głuchy ten kto nie chce sły- 
szeć, none are so deaf as those 
that will not hear. Mów jemu o tern 
a uda że z tćj strony głuchy, when 
they talk to him about that , he 
won't hear, or he does not hear of 
that side. — y ałos, a hollow voice. 
Głucha wieść biega, it is whispe- 
red about, głuche knowania , sec- 
ret practices , underhand dealings, 
privy attempts. 



GMA 



61 



GŁUK AC , a , ał , v. n. to rumble , 
to grumble. W brzuchu gluka, 
my belly grumbles. 

GLUKANIE,A, s.f. grumbling. 
— e, or burczenie w kiszkach, 
the rumbling of the intestines. 

GŁUPAWY, A, e, silly, simple 
foolish , dottish , sottish. 

GŁUPI , a , e , stupid, nonsensi- 
cal. On głupie zwierze , he is a 
silly or foolish creature , a foolish 
blockhead. = a książka, a silly 
book. A toż trzeba być— im ażeby 
etc. who the deuce could be such 
an ass or such a fool as etc. Głupi 
choć zęby wybierz (prov.) , he 
is so stupid that one can make 
nothing of him. Chytro — i , a cun- 
ning dog , a notable blade. Chytre 
=ia, a cunning gipsy. Otóż mi 
— ia odpowiedź, that is a very 
silly, a very nonsensical answer. 

GŁUPIEC, pca, s.m. dolt, 
blockhead, dunce, a ninny, an 
oaf. 

GŁUPIEĆ, pieję, v.n. to beco- 
me stupid. 

GŁUPIUTKI = GŁUPIUTEŃKI , 
a , e , blockheaded in the highest 
degree. 

GŁUPKA, i, s.m. a silly wo- 
man , a simpleton (fam.). 

GŁUPOTA, ty, s.f. imbecility, 
idiocy. 

GŁUPSTWO, wa, s. n. blockish- 
ness, stupidity, folly, nonsense, 
stuff, trash. Głupstwo jego prze- 
chodzi pojęcie, this man's silliness, 
stupidity is extreme. Zrobił wiel- 
kie — o, he did a stupid thing, a 
very stupid thing, an egregiously 
stupid thing. Otóż — o! what a 
piece of stupidity ! Same — a ple- 
cie, he talks nothing but nonsense. 
Uroiłeś sobie jakieś — że ... , 'tis 
folly in you to imagine that. 
Trudni się — ami, he minds not- 
hing but triffles. Gadać głupstwa 
przy kobietach jest rzecz niego- 
dna uczciwego człowieka, it i> 
unbecoming a gentelman, to use 
indecent language in presence of a 
woman. 

GŁUPTAS, a, s.m. silly, foo- 
lish. 

GŁUSZEC, szca, s.m. wood 
grouse. 

GŁUSZEK, szka, s.m. one dull 
of hearing (fam.). 

GŁUSZYC , szę , v. imp. to dea- 
fen , to stun ; 2) (said of plants) , 
to hinder from growth, to stun. 
OGŁUSZYĆ, ZAGŁUSZYĆ, ZGŁU- 
SZYĆ. Huk dział głuszy, the noise 
of the cannon deafens or stuns one. 
Zagłuszyli nas miłosnemi wy- 
krzyknikami, they stun us with 
their amorous winnings. Kąkole 
głuszą zboże, weeds choke up the 
corn. Zagłuszyć w sobie skargi , 
westchnienia, porywy gniewu, to 
smother one's complaints, sighs, 
resentment. 

GLUT, a, s.m. and pi. GLUTY, 
ow, snot, glanders. 

GMACH, u, s.m. pile of buil- 
ding, edifice, structure. 



62 



GNI 



GMASZYSTY, a, e, colossal, 
vast (little used). 

GMATWAĆ, wam, u. trop. to 
rumple, to crumple; 2) to embroil, 
to confound , to perplex. 

GMATWANINA, ny, s.f. min- 
gle-mangle, medley; confusion, 
intricacy. 

GMERAĆ, RAM, v.n. to fumble, 
to gramble. Gmerając w szafie , 
porozrzucałeś moją oieliznę, you 
have turned that linen up side 
down, with your rummaging in my 
press. Gmerali mi we wszystkich 
papierach , they rummaged all my 
papers. 

GMERACZ , a , 5. ro. searcher , 
prier , busy inquirer. 

GMERANIE, a, s.n. a minute, 
investigation, search (vulg.). = 
SZPERANIE. 

GMIN, u, s. m. common people, 
populace. = LUD, MOTŁOCH , 
GA WIEDŹ. Gmin burzy się , the 
mob is up. Rozrzucić wieści po- 
między — , to spread a report 
among the populace, mob. Naj- 
podlejsi z — u, the dregs, the 
scum of the populace. Wieluż to 
pogardza gminem a sami podlej- 
si odeń! how many people despise 
the vulgar, and yet are themselves 
vulgar. 

GMINA, ny, s.f. community, 
village. 

GMINNOŚĆ,ci, s.f. vulgarity, 
rusticity. 

GMINNY, a, e, popular, plebe- 
ian; 2) vulgar, mean, low. 

GMINO WŁADNY, a, e , demo- 

PFćłl IPri J 

GMIŃOWŁADZTWO, wa, s. n. 

democracy. 

GNAĆ , ał , ful. żenię or GONI. 
= WYGNAĆ, to run after, to pur- 
sue , to lead , to carry. Gnać by- 
dło na rzezy to lead troops to 
be butchered. Gnać, wygnać nie- 
przyjaciół, to drive the enemy be- 
fore one , to drive them of the field. 

GNAT, a, s.m. bone. dim. GNA- 
CIK. 

GNĘBIĆ, bię, v.imp. to bear 
down , to oppress , to crush. 

GNIADY, a, e, bay. — koń, bay 
horse; Ciemnogniady, brown bay. 
Jasnogniady w jabłka, bright 
dappled bay. 

GNIAZDO, da, s.n. GNIAZDE- 
CZKO , ka , dim. nest ; 2) breed , 
litter. — szczeniąt, a litter of pup- 
pies. Pies dobrego gniazda, mas- 
tiff of a good breed. Szukać 
gniazd, to find a nest. Gniazdo 
winne, piwne etc., lees of wine, 
dregs ofbeerefc. Z jednego — a, 
at one brood , at one sitting. Cale 
gniazdo licha warte, all that 
breed is good for nothing. Te dwa 
ptaszki z jednego —a, these two 
birds are of the same brood. 

GNIĆ , ję , v. n. to rot , to moul- 
der , to putrify. 

GNICIE , a , s.n. act of rotting, 
rottenes, putrefaction. 

GNIDA, dy, s.f. nit. 

GNIDOSZ, a, s.ro.pedicularis. 



GNU 

GNIEŚĆ, gniotę, v.imp. to 
press, to pinch. Ten trzewik mnie 
gniecie, this shoe pinches me; 2) 
— ciasto , to knead the dough. 

GNIEW, u, s. m. anger, wrath, 
indignation. 

GNIEWAĆ, wam, v.imp. to 
make angry, to provoke , to irri- 
tate. — się, to grow angry. — się 
na kogo , to be angry with one. 

GNIEWANIE , a , s. n. anger. 

GNIEWLIWIE, adv. angrily. 

GNIEWLIWOŚĆ, ci, s. f. dispo- 
sition to anger. 

GNIEWLIWY, a. e, choleric, 
irascible. 

GNIEWNY, a, e, passionate, 
hasty, coleric — e morze, an an- 
gry sea , raging sea. — y Bóg, or 
gniew Boży, the wrath of God. 
Ojciec — y, an exasperate father. 
Wiatry — e, the furious winds. 

GNIEWOSZ, A, s.m. a coleric 
man, of an irascible temper. 

GNIEŻDŻENIE SIĘ, u, s.n. 
act of nestling, brooding time, 
sitting. 

GNIEŹDZIĆ SIĘ, dżęsię, v. 
imp. to build nests , to breed. Ja- 
skółki gnieżdżą się w kominach , 
w oknach etc. , swallows nestle , 
build their nests in chimneys, win- 
dows etc. Gdzie to też cnota się 
gnieździ? where will virtue nestle, 
take up its abode at last? Zbro- 
dnia gnieździ się w tćm domu, 
the crime has found a good nest 
in that house. 

GNILIZNA, irr, s.f. rottenness, 
putrefaction. 

GNIŁKA , ki, s.f. rotten pear. 

GNIŁOŚĆ, ci, s.f. putrefaction. 
= ZGNIŁOŚĆ. 

GNIOTĘ, pres. of GNIEŚĆ. 

GNIOTEK , tka , s. m. a kind of 
cake ; 2) fig, a sluggish person , a 
loiterer. 

GNÓJ, v, s.m. dung, manure; 
filth , nastiness. Wyiviesc gnój ze 
stajni, to take the dung or muck 
of a stable. — gnoi rotę, dung, 
muck fattens land. — koński, kro- 
wi, horse dung, cow dung. Slac 
rozścielać =, to spread dung, to 
dung. Jama — u, a dung-hole. Ku- 
pa —u. = GNOJOWISKO, dung- 
hill, muck-hill. Umrzeć na =sku, 
to die in a ditch. 

GNOIĆ , ję , v. imp. to dung , to 
manure ; 2) to generate pus or mat- 
ter. — się, to suppurate. Rana za- 
czynająca się gnoić, a wound 
which is beginning to suppurate. 

GNOJEK, jka, s.m. stinking; 
2) fig. idle , a lazy-bones. 

GNOJKA, ki, s.f. muckfiv. 

GNOJNICA, cy, s.f. dung-yard. 

GNOJNY = GNOJSTY, a, e, 
dungy, mucky, nasty, filthy. 

GNOJOWISKO , ka , s. n. dun- 
ghill. 

GNUŚNIE, add. slothfully, slug- 
gishly. 

GNUSNIEĆ , nieję , v. n. to grow 
slothful, to lounge, to live in sloth, 
to be idle , to do nothing from in- 
dolence. On nikczemnie gnuśnie- 



GOD 

;t j , he does nothing but loiter. — 
w grzechu, w hultajstwie, to 
wallow in sin, idleness, indolence, 
or sluggish nes. 

GNUSNIK, a, s.m. sluggard, 
lounger. 

GNUŚNOŚĆ, ci, s.f. sluggisness, 
sloth. 

GNUŚNT, a , e , sluggish , sloth- 
ful. 

GXYP , a , s. m. shoemaker's 
paring knife, clasp-knife. 

GOCKI , a , e , ■■= GOTYCKI , a, 
e, gothic. 

GODŁO , ła , s. n. symbol , mot- 
to, device, badge. 

GODNIE, adv. worthily, in a 
dignified manner. 

GODNOŚĆ , ci , s. f. worthiness , 
excellence, dignity; 2) high rank, 
elevated station. 

GODNY, a, e, worthy, deserving. 
= GODZIEN. Czci— człowiek, a 
worthy, honest man. — urzędnik , 
a worthy, upright magistrate. — 
zazdro$d % worthy of envy. — 
wiary, deserving of credit, credi- 
table. To godne jego, that's like 
him. Ta nagroda — a jego pracy, 
that is a fit reward for his labours. 
A T ie — wiary, he does not deserve 
to be credited. 

GODOWANIE, a, s.n. act of 
feasting, see GODY. 

GODOWAC, duję, v.n. to feast, 
to banquet, to revel. On ciągłego* 
duje, he does nothing but banquet, 
feast, junket. — z przyjaciółmi, 
to entertain , to make merry, to 
regale one's friends. .\a tćm wese- 
lu godowano przez cztery dni, 
at that marriage they danced, feas- 
ted, and made merry during four 
days, (little used.) 

GODY, dów, pi. feast, banquet, 
entertainment. — weselne, mar- 
riage feast ; 2) Christmas holidays. 

GODZIĆ, dzę, v.imp. to bring 
to an agreement, to reconci ■ 
to hire, to make a bargain; 3) — 
na co , to aim at a thing, to have a 
design upon it. — na czyje życie y 
to seek or to attempt a man's life. 
= CZYHAĆ. — się z kim , to com« 
to an agreement with one ; to make 
a bargain with hin:. Godzi sie, H 
is permitted, it is lawful. Goazir 
poróżnione osoby, to reconcile, 
to make friends again, to reunite. 
see POGODZIĆ. On do icszystkie- 
go się godzi or zqodzi, przydu 
się, that man is fit for every thing. 
Ka nic się nie — , is fit for no- 
thing. 

GODZICIEL,a, s. m. reconciler, 
peace-maker, fern. GODZIC1ELKA. 

GODZIEN, see GODNY. 

GODZINA, ny, s.f. hour. Która 
godzina? what o'clock is\l?Piqta, 
it is five o'clock. Pól do drugiej , 
it is half-an-hour past one, it is 
half past one ; Dniga bila , the 
clock has struck two. O piątej ra- 
no , wieczorem , at five o'clock in 
the morning, in the evening. O 
drugićj po południu, at two ©' 
clock in the after-noon. Będę tarr. 



GOL 

za godzinę , I will be there within 
an hour, or in an hour's time. Dla 
czego to drzwi zamykają o tej 
—ie? why, how comes the door to 
be shut at his time o'day? Co go- 
dzina, at every hour. O każde" j 
—ie, at all hours. — a wschodu i 
zachodu słońca , the time of the 
rising and setting of the sun. O któ- 
rej — ie tam będziesz? at what 
time or hour will you be there? 
Czekam cię jutro na tę — ę, I shall 
expect you to-morrow, at this hour. 
W każdą —ę dnia i nocy, at all 
hours of the day and night. Na- 
znaczyć — ę , to fix an hour or 
time. Obiecał widzieć się ze mną 
o piątej, he has appointed to see 
me at five. Gdy przyjdzie or wy- 
bije nasza ostatnia — a, when 
our last hour is arrived or struck. 
Nie być przywiązanym do — y, 
not to be tied down to hours or 
time. =y kapłańskie, canonical 
hours. 

GODZINKI, nek, pi. dim. of 
GODZINA, lesser hours; 2) a com- 
mon prayer book, a primer. Go- 
dzinki pięknie oprawne, this 
prayer book is very neatly bound. 

GODZINNY, a , e, hourly, -go- 
dzinne nabożeństwo, prayers of 
forty hours. 
GODZIWIE, acto.lawfully, justly. 
GODZIWOŚĆ, a,s.f. lawfulness, 
fairness. 

GODZIWY, a, e, lawful, permit- 
ted , fair. 

GOGRABIA, i, s.m. provincial 
judge (old.). 
GOIC , ję , v. imp. to heal. 
GOJENIE, ia, 5.71. healing. 
GOLA ,i,S.f. an open country, 
barren ground, desert. = HAL, 
HALE. 

GOŁĄB, ębia, s.m. GOŁĄBEK 
= GOŁĄBEGZEK , ra , czka, dim. 
dove , pigeon. Gołąb siwak (dzi- 
ki) , stock dove or wood pigeon. — 
grzywacz , ring-dove. Pasztet 
z— i, pigeon-pie. Siwy jak—b, 
and old man, grey-beard. Chce aby 
mu pieczone gołębie do gęby wla- 
tywały (jprov.) , he expects a for- 
tune to drop into his mouth , he 
expects that fortune will come 
awooing to him. 

GOŁĘBI, a, e, of a dove, of a 
pigeon. 

GOŁĘBICA, cy, s. f. hen-pigeon. 

GOŁĘBNIK, a, s.m. dovecot, 

dovehouse , pigeonhouse. 

GOLEC, lca, s. m. a naked man. 

GOLEC , ał , E3E , v. n. imp. to 

peel off, to become naked or bald, 

to grow poor. 

GOLEŃ, ia, s.m. shin, shin- 
bone , shank. 
GOLENIE , ia , s. n. shaving. 
GOLENIEC, kca ,s.m. a novice, 
a green horn. 
GOLENIOWY, a, e, of the shin. 
GOLF, u,s.m. gulf. 
GOLGOTA, t, s.f. (geogr.). 
Waterloo jest Golgotą dzisiejsze- 
go wieku, Waterloo is Golgotha of 
the modern times. 



GON 

GOŁGOTAĆ, otał, ocze, or 
oce, to gable (like a turkey). 

GOLIBRODA i dt, s.m. shaver, 
barber. 

GOLIĆ, łę, v. imp. to shave. Go- 
lić się , to shave one's self. Kazać 
siebie — to get one's self shaved. 
— bez brzytwy, to fleece , to flay, 
to skin. Nie zatrzymuj się w tćj 
oberży, ogolą cię bez brzytuoy, 
do not put up at that inn , it is a 
down-right spunging-house. 

GOLIZNA,ny, s.f. nakedness; 
2) poverty, misery wretchedness. 

GOŁKA, i, s.f. a kind of wheat 
without awns ; 2) music : semibre- 
ve; 3) arse. Dać komu wgółkę, 
to flog, to whip upon the bare back. 

GOLNĄĆ, nb, v.prf. to strike 
hard. Go Inął go pięścią po uchu, 
he struck him with his fist upon 
the ear; 2) to gulp, to quaff , to 
swallow. Golnął kieliszek wódki, 
he swallowed a glass of brandy. 

GOŁO , adv. nakedly. 

GOŁOLEDŹ, zi, s.f. glazed 
frost. 

GOŁOTA, v, s.f. HOŁOTA, 
GOLIZNA , a poor wretch, misery. 

GOŁO WĄS, a , s. m. a beardless 
youth (fam.). 

GOLUCHNY = GOLUSIEŃKI = 
GOLUTEŃKI, a, e, stark-naked. 

GOŁY, a, e, naked, bare; 2) 
poor. Z golą głową, bare-headed. 
Pod gołem niebem , in the open 
air, gołe ściany, bare walls. 
Goły jak święty turecki , poor as 
Job. 

GOŁYSZ, a. s.m. a poor man, 
pilgarlic. 

GOMÓŁKA ,i, s.f. new cheese. 

GOMOŁY, a, e, dull-edge, 
obtuse. 

GOMON. u, s.f. quarrel, brawl, 
broil, feud (little used). seeZWA- 

GOMONIĆ SIĘ, ił, v.recipr. to 
contend , to dispute , to wrangle. 

GON, u, s. m. hunting, pursuing. 
— psów, yelping of the hounds. 

GOŃCA, t', s.m. see GONIEC. 

GONCIARZ, a, s.m. shingle- 

GOŃCZY, a , e, running after, 
pursuing. List gończy, warrant of 
caption. Pies gończy, hunting dog, 
hound. 

GONIĆ, nię, v. imp. to run after, 
to pursue, to hunt, to chase. Osta- 
tkami goni, he nearly spent his 
fortune , there remains very little 
left him. Gonić za nieprzyjacie- 
lem, złodziejem , to pursue the 
ennemy, thieves. Pies — i zwierzy- 
nę, the dog pursues the game. — 
za urzędem, za dostojeństwem , 
to stand or put up for an office , a 
dignity. Czy chcesz gonić konia 
twojego z moim? will you run your 
horse against mine? — do pierście- 
nia ,to run at the ring. — na ostre, 
to break a lance or to fight despe- 
rately, beyond measure, in good 
earnest. 

GONICIEL , a , s. m. pursuer. — 
GONIEC. 



GOR 



63 



GONIEC, nca, s.m. forerunner, 
harbinger, courier. 
GONIENIE, ia, s.n. running. 
GONIONY = GNANY, a, e, pur- 
sued , 2) — y, ego , s. m. (a play) , 
prison-bars , barriers. 

GONITWA, wy, s.f. race j, 
course. 
GONT , u , s. m. shingle. 
GONTAL , k, s.m. shingle-nail. 
GOPŁO, a, s.n. Goplo (geogr.) y 
a lake near the town Gnesen , (in 
Poland.) 

GÓRA, ry, s.f. mountain; 2) 
upper floor. Na górze , on the top 
of a mountain , above , on high , 
up stairs. W górę , up , upwards. 
Z góry, down hill, downwards. 
Pod górę, at the foot of a moun- 
tain. Pod górę, up hill. Do góry 
nogami, upside down, topsy 
turvy. Z góry płacić, to pay befo- 
rehand. Z górą, upwards, over a 
definite number. Dwieście czer- 
wonych złotych z górą , two hun- 
dred and odd ducats. Obiecywać 
ziole góry , to promise mountains of 
gold, to make large promises. Gó- 
ra z górą się nie zejdzie, ale 
człowiek z człowiekiem się zej- 
dzie (prov.), friends may meet, 
but mountains never greet. Choro- 
ba by la silna, lecz przyrodzenie 
wzięło górę , the desease was vio- 
lent but nature got the upper hand. 
Górą nasi, our men have upper, 
or advantage , or the best of it in 
this engagement. Czytaj z góry, 
read from the beginning. Z góry 
cieszyłem się zapowiedzianemu 
przyjemnościami, I was enjoing 
by anticipation , the pleasures that 
were promised to me. 

GORĄCO, adv. hot, it is very 
hot. 

GORĄCO, ca; s.n. = GORĄ- 
COŚĆ , ci , s. f. heat. Letnie gorą- 
ca, the summer heats. = UPAŁ. 
20 stopni gorąca na ciepłomierzu, 
the thermometer indicates twenty 
degrees of heat, or the heat is 
twenty degrees by thermometer. Za 
gorąca, in the very fact. Gorąco 
było w tej bitwie , the bullets fell 
as hail in that battle. Gorąco ką- 
pany, (prov.), he is full of gun 
powder , he catches fire in an in- 
stant. — modlić się , to pray to God 
fervently. — wziął się za to, he 
applies to it with eagerness. 

GORĄCY, a, e, hot, ardent, 
fiery, vehement. Złapać kogo na 
gorącym uczynku , to catch one in 
the fact. 

GORĄCZKA, ki, s.f. hot or 
burning fever; 2) hot-tempered man; 
3) raving fit. Gadać jak z gorą- 
czki, to rave, to talk at random. 
Być w gorączce, to be in a fever , 
to have an ague. Tego roku — i gra- 
sują, the fever has been very rife 
this year. Pozbył się — i, he has 
got rid of his fever. Mleczna, żół- 
ciowa — a, milk fever, yellow 
fever. 
GORĄCZKO WY, A, e, feverish, 



64 



GOR 



aiguish. Pora roku — a, season 
that produces fevers. 

GORAL, a, s.m. mountaineer, 
Highlander, fem. GÓRALKA. 

GÓRALEK, lka, s. m. rock 
badger. 

GORCZYCA , cv, 5. f. mustard. 

GORCZYCZNIK, a, 5. m. hedge- 
mustard. 

GOREĆ , ję , v. n. to burn , to 
flame, to blaze. = GORZEĆ. 

GÓRKA, i, s.f. a hill. dim. of 
GÓRA. 

GORLIWIE , adv. zealously, fer- 
vently, ardently. 

GORLIWIEC, wca, s.m. zealot. 

GORLIWOŚĆ , ci , s. f. zeal, ar- 
dour. Gorliwość o dusz zbawie- 
nie, o wiarę, o służbę bożą, o 
ołtarze , zeal for the salvation of 
souls, for religion, for the service 
of God, for the altars. Każdy pod 
pozorem — t kryje swą dumę, 
every one , under an appearance of 
zeal, hides his ambition. Nieba- 
czna, ślepa — ść, indiscret, blind 
zeal. 

GORLIWY, A, e % zealous, 
ardent. 

GÓRNICA, y, s.f. a loin of veal 
or of beef. 

GÓRNICTWO, \va, s.n. wor- 
king of mines, science of mining. 

GÓRNICZY, a, e , belonging to 
the working of mines. 

GÓRNIK, a, s.m. miner. 

GÓRNO=GÓRNIE, adv. loftily, 
sublimely; GORNOCHCIWIE, am- 
bitiously. GORNOGŁUPIO, em- 
phatically and senselessly. 

GÓRNOŚĆ, ci, s.f. loftiness 
sublimity. Longin napisał traktat 
o górności, Longinus wrote a trea- 
tise on sublime. 

GÓRNY, a, e, upper, upland. — 
Szląsk, upper Silesia, = kraina , 
highland, mountainous country: 
2) lofty, sublime, elevated, —sly I, 
sublime style. — geniusz , a subli- 
me , an elevated geuius. W tym 
postępku jest coś górnego i ra- 
zem szlachetnego , there is some- 
thing noble and elevated in that 
action. 

GÓROWAĆ, ruję, v. n. to over- 
look, to command, to culminate. 
Warownia górująca nad mia- 
stem, a stronghold that commands 
the town; 2) to predominate, to 
nave and ascendency over one. 

GÓROWANIE, a, s.n. ascen- 
dency, (astron.) culmination. 

GÓRS, u, s. m. bosom, the shape, 
the breast and the neck of a woman. 
Ma piękny—, she has beautiful, 
fine, slender shape, she has a beau- 
tiful breast Ma — nazbyt peł- 
ny, she is too full breasted. Plaski 
— , a flat breast. 

GORSET, u, s. m. bodice, stays. 

GORSOWAĆ SIĘ , v. pr. con lin. 
to uncover the breast. Niepowin- 
nabysię tak=, that woman ought 
not to uncover her breast so. 

GORSZĄCY, a, e, scandalizing, 
•-^fving offence. 

GORSZEĆ,ał, ejk, v.n. imp* 



GOR 

= ZGORSZEĆ, to grow worse and 
worse, to decay. Jego interesa 
codziennie gorszeją, his affairs 
grow worse and worse every day. 
Stan jego choroby gorszeje , his 
illness gets worse. 

GORSZE , a , e , comp. of ZŁY, 
worse. Co gorsza, what is worse. 
To wino gorsze od tamtego , this 
wine is still worse than the first. 
Z dwojga złego wybierajmy mniej 
gorsze, of two evils we should 
chose the least. Lekarstwo gorsze 
niż choroba, the remedy is worse 
than the disease. 

GORSZYĆ, szę, v.imp. to 
make worse, 2) to offend against 
good manners. , to set a bad exam- 
ple, to scandalize. — sic, to take 
offence at, to get scandalized. Ży- 
ciem twojem gorszą się wszyscy, 
your life scandalizes every body. 
On się gorszy lada czem , he is 
offended at every thing. Taki po- 
stępek nie darowany i każdy 
uczciwy człowiek nim się gorszy. 
there is no excusing such an action, 
and every man of honour must be 
shocked at it. 

GORSZYCIEL, k,s.m. one that 
gives offence by a scandalous action. 

GORYCZ, y, s.f. bitterness. 

GORYCZKA, ki, s.f. gentian, 
(a plant.). 

GORCZYCZNIK, a, s.m. (bot.), 
pcucedanum, hog's-fcnnil. 

GORZAŁCZANY,a,e, of brand v. 

GORZAŁKA, ki, s.f. brandy, 
whisky; dimin. GORZAŁECZKA, 
i, s.f. word of endearment, dear, 
sweet brandy! GORZAŁCZYSKO , 
a, s.n. a nasty, nauseous brandy. 

GORZEĆ, al, oori:, v. n. imp. 
Olo dom gore , there is a house on 
fire, flames, burning. Dotknij sir 
jego ręki, patrz jak goreje , feel 
his hands they are all in fire. = 
PŁONĄĆ. PALIĆ SIĘ. Goreję nie- 
cierpliwością oglądania ciebie, 
I am impatient to see you again. 

GORZEJ, adv. worse. Coraz 
gorze"], worse and worse. 

GORZELNIA, i, S.f. distillery, 
stillatory. 

GORZELNIK, a, s.m. distiller 
of brandy. 

GORZKAWY, a, e, somewhat 
bitter. 

GORZKI, a, IE, bitter. To gorz- 
kie, that tastes bitter, has a bitter 
taste. Mieć — i smak w gębie, to 
have a bitter taste in the mouth. 
Co dla ust gorzkie, dla brzucha 
słodkie (pożyteczne) , what is bit- 
ter to the taste , is beneficial to sto- 
mach, —e łzy, skargi, bitter tears, 
bitter complaints. Gorzko jest ojcu 
patrzeć na dzieci nieposłuszne, 
it is very grievous for a father to 
see his children rebel against him. 
—e głupstwo, a rank nonsense. 
Prawda jest —ą potrawą (prov.), 
the truth is bitter to the taste. 

GORZKO, adv. bitterly. 

GORZKOŚĆ, ci, s.f. bitterness. 

GORZYK, a, s.m. manakin, 
(a bird.). 



GOS 

GÓRZYSTY, a, e, mountainous, 
hilly. . 

GOSC , civ , s. m. guest, fem : 
GOŚCIA, i, a she visitor. — po- 
żądany, a welcome guest. — nie- 
proszony, an unbidden guest. Mieć 
gości na obiedzie, to have compa- 
ny at dinner. Dobrze przyjmował 
gości, he received the guest very 
well. Nie by l w liczbie zaproszo- 
nych —i, he was not one of those 
who were invited. Wszyscy — ie 
weselili się, all the guests were in 
good hompur. 

GOŚCIĆ, szczp,, v.n. to reside 
somewhere as a guest. 

GOŚCINA, ny, s.f. call, visit. 
Pójść do kogo w aościnę, to call 
upon one, to pay him a visit. 

GOŚCINIEC, ńca, s.m. high- 
way; 2) a present, gift. 

GOŚCINNE, loo, s.n. the mo- 
ncv paid for the stay in an inn. 

GOŚCINNI!, adv. hospitably. 
GOŚCINNOŚĆ, ci, s.f. hospitality, 
kind entrrtainement of strain 

GOŚCINNY, a, f, hospitable; 2) 
belonging to guests. Izba gościn- 
na, room for guests or strangers, 
common room in an inn. Dom go- 
ścinny, inn, public house, tavern. 

GOŚCIOBOJSTW 0, a, s.n. the 
murder perpetrated on the person 
of a curst. 

GOSPODA , dt, s. f. inn , public 
house, hotel, hostelry. SUM 
spodą, to take up one's quarlrVs. 
Zajechać do gospody, to put up 
at an inn. Do gospody kogo przy- 
jąć, to lodge or harliour tM, 

GOSPODARKA, I, s.f. -GO- 
SPODARSTWO, household, do- 
mestic rronomv. 

GOSPODARNIE, adv. thriftily, 
economically. 

GOSPODARNOŚĆ , ci , f. ;. 
thriftiness, good husbandry 

GOSPODARNYMI, thrii: 
husbanded, sparing, Hifteg. 

GOSPODAROWAĆ, nul-;, v.n. 
to conduct house or a farm, to kr n 
house, to husband, to make the 
best of an estate, a farm or lands, 
in working them, stocking them 
with cattle etc. — osobiście, sa- 
memu, to improve one's own esta- 
te, to be a gentelman farmer. 

GOSPODAROWANIE, ia, s.n. 
act of conducting a house or a 
farm. 

GOSPODARSTWO, WA, s.n. 
house-keeping, husbandry, rural 
economy; 2] master of the bouse 
and his wife 

GOSPODARZ , A,s.m. one who 
carries on any kind of rural indu- 
stry with a wiew to profit; host, 
landlord, inn-keeper; 2) master of 
the house, house-keeper; 3) hus- 
bandman , goodman. 

GOSPODARZYĆ, see GOSPO- 
DAROWAĆ. 

GOSPODKA,i, s.f. dimin. of 
GOSPODA. 

GOSPODNE , ego, s. n. rent for 
a house or inn. 

GOSPODNY, a, e, belonging ta 



GOŹ 

GOSPODA. 

GOSPODYNI, i, s.f. hostess, 
landlady; 2) lady of the house; 3) 
housekeeper, housewife. 

GOSPOSIA,i, s.f. dim. little 
housewife , (word of endearment). 

GOTART, a, s.m. Gothard, 
name of a man , used in the follow- 
ing proverb : Znalazła Marta 
sivego Gotarta, like loves like; 
birds of a feather, flock together. 

GOTÓW = GOTOWY, a , e , 
ready, prepared. Wszystko — e na 
twoje przyjęcie , every thing is 
ready for recieving you. 

GOTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
cook, to boil ; to get or make ready, 
to prepare. — SIĘ do czego , to 
prepare for a tiling. Gotujcie dro- 
gi pańskie , prepare the ways of 
the Lord. Tajemne przyczyny 
przygotowały te wypadki, the 
secret causes prepared those events. 
— umysły ludu do zmiany, to 
(it people's minds to the change. 
Oto się burza gotuje, there is a 
storm preparing, brewing. — szczę- 
ście dla pokoleń przyszłych, to 
prepare, to provide for the happi- 
ness of future generations. 

GOTOWALNIA, i, s.f. dressing- 
table, toilet. 

GOTO WALNI A NY, a, e, of a 
dressing table, liycerz — y, filozof 
— y, (fam.) a hero of the ladies private 
room , a philosopher of boudoirs. 

GOTOWANIE, iA, s.n. = PRZY- 
GOTOWANIE , and NAGOTO- 
WANIE, act of boiling; 2) act of 
preparing anything, preparation, 
disposition. 

GOTOWIE, a, s.n. or POGO- 
TOWIE , used only in this expres- 
sion : na golowiu, na pogotowiu, 
in readiness. 

GOTOWIUCHNY, a, e, intensit. 
form of GOTOWY, all ready. 

GOTOWIZNA , ny, s. f. = GO- 
TO WK A , ready money, cash. 

GOTÓW, adv. ready, in readi- 
ness. 

GOTOWOŚĆ ,i,s.f. readiness. 

GOTOWY, a , e , ready, prepa- 
red. Gotowym uczynić wszystko 
czego zażądasz, I am ready, pre- 
pared, willing to do what you please. 
Bądź gotów do wyjazdu, be ready 
for starting. Gotów na wszystko , 
he is ready for every thing. Obiad , 
powóz gotowy, dinner, the carriage 
is ready. 

GOTYCKI, a, IE, gothic. Kościół 
zbudowany w guście gotyckim, 
a church built in the gothic style. 

GOWNO, a, s.n. turd, excre- 
ment. f 

GÓŹDŹ , iA , s. m. nail , stud. 

GOZDZIEC , dca , s. m. (term of 
medic.) = KOŁTUN , plica. Goz~ 
dziec , is the very name of this di- 
sease, which is called Kołtun, when 
it passes among the hairs, entangling 
and gluing them together. 

GOŹDZIARZ, a, s.m. nail- 
suuth. 

GOŹDZIEŃ, u, s.m. (a fish). 
^oinphosus. 



GRA 

GOZDZIENTEC, ńca, s.m. (a 
plant) . knot grass. 

GOŹDZIK, a, s.m. little nail, 
tack; 2) (a flower), pink, clove-pink; 
3) clove-gilliflower. 

GOŹDZIKOWY, a, e, of the 
clove. — olejek, clove-oil. 

GRA , ry , s. f. play, game , sport. 
Jest to gra niewinna , it is a very 
innocent play. — y dziecinne, the 
sports of infancy. — w karty, a 
game at cards. Szczęście, nie- 
szczęście to grze, good run at play, 
ill run at play. Miłość — y, love of 
play, playfulness , sportiveness. 
Gra uczciwa , a fair play, to play 
fairly or honestly. Gry hazardowe, 
games of chance. Gra szulerska , 
gaming, gambling. Mam piękną, 
pewną grę , I have got a sure game, 
I have gut fine cards, I have a 
good hand. Twoja gra widna, you 
show your cards, your hand. Od- 
świecić grę, to spread one's game. 
Z wielu gier składa się party a? 
how many games are up ? Trzymać 
dom gry, to keep a gambling-house, 
or gaming-table. — instrumentowa, 
play of instruments, music. Gra 
[ruch) steru , the play of the helm 
or rudder. Aktorka ta ma swoje 
wady, kilka rzeczy w jej grze 
raziło mię , she is far from being a 
perfect actress, I was shocked with 
two or three things in her perfor- 
mance. To wszystko gra (udawa- 
nie), 'tis mere collusion ; 'tis a fetch. 
Posiadać grę idącą do serca, to 
have an affecting manner of acting. 

GRAB, a, s.m. yoke-elm, horn- 
beam. 

GRABARZ, a **.m. digger, fern: 
GRABARKA. 

GRABIĆ, bie , v. imp. to rake ; 2 ) 
to seize or distrain as a security. 
Grabić siano, to gather and clear 
the hay with a rake. Zagrabił mu 
wszystkie dobra , his whole pro- 
perty was confiscated. Grabin 
mu majątek na korzyść króla, 
his goods are forfeited to the king. 

GRABIE, i, pi. rake. 

GRABIEŻ, y, s.f. seizure, dis- 
traint; 2) rapine, pillage, plunder. 

GRABIEŻCA , cy , s. m. pillager, 
plunderer. 

GRABIEŻNY, a, e, rapacious, 
prone to plunder , inclined to mis- 
chief. 

GRABINA, ny, s.f. yoke-elm 
wood ; forest of yoke-elm trees. 

GRABISKO , a , handle of a rake. 

GRABKI, bek, pi. fork; 2) a 
small wooden or iron rake. Siec 
zboże, siano na grabki, to mow 
hay, to reap corn. 

GRABOŁUSK, a, s.m. (a bird.) 
hawfinch, grossbeak. 

GRABOWY, a, e, of yoke-elm 
wood. 

GRAĆ , am, v. imp. to play. — na 
jakim instrumencie , to play upon 
a musical instrument. — w karty, 
to play at cards. — na teatrze, to 
play upon the stage.— rolę, to act 
or perform a part, —na trąbie, to 
blow the trumpet, to sound the I 



GRA 



65 



horn. Grać na pewno, to play 
without risk. Grać wybornie w ja- 
ty 9 r C » t0 play such a game skil- 
fully. Grajmy o dukata, let us play 
for a crown. — arę grubą , to play 
high or deep. Ona wybornie gra 
smutne role, she finely acts the 
part of a disconsolate person. W to 
mi graj, well done, bravo! Grać 
komu na nosie, (prov.). to fail 
in respect to a person, to injure 
him. 

GRACA, y, s.f. hoe.— wapienna 
or mularska, beater — komin i ar* 
ska , a scratcher-knife , scraper. 

GRACOWAĆ, guję, v.imp. to 
dig with a hoe. 

GRACZ , a , s. m. player , games- 
ter , gambler. 

GRAD , u , s.m. hail , hailstone. 

GRADOBICIE , u , s. n. damage 
done by a storm of hail. Lękam się 
aby nasze winnice nieucierpiały 
od gradobicia, lam afraid the 
storm will spoil our vines. Poniósł 
szkodę od — a, he is a sufferer by the 
hail ; the hail has ruined , spoiled , 
damaged his crop. 

GRADOWISKO , a , s. n. a field 
ravaged by a hail storm. 

GRADO WIZNA, y, s. f. corn 
damaged by hail. 

GRAJCAR, a, s.m. bullet-draw- 
er, worm, wad-hook. GRAJCA- 
REK , a, corkscrew. 

GRAJEK, a, s.m. a violin pla- 
yer, fiddler. Miał grajków na swo~ 
jem weselu, he had fiddlers at his 
wedding. 

GRAMATYCZNY, a, e, gramma- 
tical. 

GRAMATYK , a , s. m. gramma- 
rian. 

GRAMATYKA, ki, s.f. grammar. 

GRAMOLIĆ SIĘ , v. imp. lę sn:. 
to clamber, to scramble , to climb. 
Po wierzchu tylko gramol, touch 
lightly on it; you must but glance 
at that subject. 

GRAN, y, s.m. grain, 2) angle, 
facet. 

GRANAD YER, a, s.m. grena- 
dier. — konny, horse grenadier. 

GRANAT , a , s. m. grenade, fire- 
ball, bomb-shell; 2) pomegranate; 
3) dark blue colour. 

GRANATEK , tka , s. m. garnet. 

GRANATNIK , a , s. m. howitzer, 
mortar-cannon. 

GRANATOWY, a, e, dark blue. 

GRANIASTOSŁUP, a, s.m. 
prism. 

GRANIASTY, A, e, cornered, 
angular. 

GRANICA, cy, s.f. boundary- 
line, frontier, borders, bound, limit. 
To wykracza z wszelkich granic, 
that is going beyond all bounds. 
Z a granicą, abroad. Przejść — ę, 
to cross the frontiers, the borders. 
Rozszerzyć — e państwa , to ex- 
tend the frontiers, the boundaries 
of a state. Być za — ą, to travel, to 
go in foreign countries. Przesiać 
towary za — ę , to send goods a- 
broad. Przejść z a — ę (emigrować) , 
to go abroad. Góry i rzeki są na- 



66 



GRE 



turałnemi granicami krajów* 
mountains, rivers are the natural 
limits, boundaries of countries. — 
dzieląca prawdę od fałszu* the 
limit which divides errors from 
truth. Nie kładzie granic swoim 
chuciom* he sets no' bounds to his 
desires. 

GRANICZĄCY, A , e , bordering. 
Prowincye graniczące z Fran- 
cyq * the provinces bordering upon 
France. Drzewo* skala* — a 
z niebem* (fig.) a tree, a rock that 
reaches to the skies. 

GRANICZENIE, a, s.n. act of 
bordering upon , of being situated 
near. 

GRANICZNIK, a, s.m. neigh- 
bour, surveyor; 2) landmark, mile 
stone, stud. 

GRANICZNY, a, r, belonging to 
a frontier. = POGRANICZNY, 
NADGRANICZNY. 

GRANICZYĆ , czę , v. n. to bor- 
der upon. Polska graniczy z Wę- 
grami* Poland borders upon Hun- 
gary. Jest tam pole graniczące 
z majątkiem ojca mojego* there is 
a field bordering on my father's. 
Państwo to graniczy na południe 
i na zachód z morzem * that king- 
dom is bounded on the south and 
on the west by the sea. Nieograni- 
czono {zakreślono) mu czasu jego 
podróży* the time of his journey 
has not been limited. 

GRANIE, ia, s.n. playing, ga- 
ming. 

GRANIT , u, s. m. granite. 

GRASSOWAĆ, suję , v. n. to lay 
waste , to scour and pillage, to ra- 
vage; to rage and spread (as an infec- 
tion does). Nieprzyjaciel grassujc 
po kraju* the enemy lays waste the 
country. Morowa zaraza grassuje 
pomiędzy Turkami * the plague is 
making great ravages among the 
Turks. Od kilka dni grassuje wi- 
cher i suszy wszystko* a wind has 
prevailed for some days past, and 
dries up every thing. 

GRANITOWY, a , e , of granite , 
granitical. 

GRANO, a, s.n. grain. 

GRAT,p/. GRATY, tów, lumber, 
old household furniture, old rub- 
bish , old stuff. To stary grat (fig.)* 
that woman is but an antiquated jilt. 

GRATKA, ki, s.f. small gain. 
Niedawno zdarzyła mu się grat- 
i:a* a little while ago he got some 
profit. 

GRAZ, ęzu, s. m. slough, puddle. 
Ara; pełen grązów * a country full 
of bogs or quagmires, pi. GRĘZY', 
grounds , settlement. 

GRĄZEL, zli, or GRĘDZIDŁO, 
a , round pebble (fish). 

GRĄZNĄĆ see GRZĘZNĄĆ. 

GRECKI, a, e, greek, grecian. 

GRECZKA, see GRYKA, = 
miECZKA. 

GUECZYN, a, s.m. greek. 

GRECZYNKA, ki, s.f. a greek 
woman. 

GRECZYZNA, ny, s. f. greek lan- 
guage, grecism. 



GRO 

GRĘPEL, pla, s.m. card = 
GREMPLA. 

GRĘPLARZ, a, s.m. carder. 

GRĘPLOWAĆ, luje, v.imp. to 
card , to comb wool. 

GRÓB, u, s. m. grave , tomb. 

GROBLA, li, s.f. dim: GRO- 
BELKA, dam, dike, mound, em- 
bankment, bank. Otworzyć gro- 
blę* to open a dam or mound. 
Przerwać — ę * to break down the 
embankment. 

GROBLANY, or GROBELNY, a, 
e, belonging to a dam. GROBELNE, 
a toll paid for the passage of a dam. 

GROBNIK, a, s.m. an officer 
of funeral pomp; any one who sup- 
plies with funeral ornaments, and 
other materials necessary for an in- 
terment. 

GROBOWCOWY, a, e, belon- 
ging to a tombstone. 

GROBOWIEC , wca , s. m. tomb- 
stone. 

GROBOWY, a, e, sepulchral. Aż 
do grobowe"] deski * faithful to the 
last breath. 

GROCH , u , s. m. pea , pease. — 
cukrowy * sugar peas , honey peas. 
Strąk* łupina grochowa* peacod, 
peashell. — zajęczy* (aplant.)* bit- 
ter-vetch. — ivilczy *swcel milk vetch, 
wild liquorice. Groch na ścianę 
rzucać* to lose one's labour, to 
preach to the winds. Być jak groch 
przy drodze* to be incessantly har- 
rassed, vexed. Mieszać groch z ka- 
pustą* to speak or act confusedly, 
pell-mell , belter-shelter. 

GROCHOWINY, n, pi. pease- 
straw. 

GROCHOWISKO, a, s.n. pease- 
field ; pease-stubble. 

GROCHÓWKA , i,s. f. pea-soup. 

GROCHOWY, a, e, of pease. — 
zupa, pease-soup. 

GROCIK, u, s.m. dimin. of 
GROT. 

GROD , u , s.m. a town posses- 
sing a peculiar jurisdiction. 

GRODOWY, a, e, belonging to 
a town. Starosta — y * a starostę 
having a share in the jurisdiction. 

GRODŹ , ia , s. f. or GROZDA, 
y, s.f. enclosure, compass, pound. 

GRODZIĆ, dzę, v.imp. to fence 
or enclose with a fence, to encom- 
pass with an enclosure. — pole , to 
enclose a field, —płotem* to hedge 
in. — ogród parkanem* to enclose 
a garden with walls. 

GRODZIEŃSKI, a ,e, belonging 
to GRODNO (a town in Lithuania). 

GRODZKI , a , e , of a court. Akta 
grodzkie * the practice or rule of a 
court, legal proceedings. 

GROM *v* s. m. thunderbolt = 
PIORUN. Ciskać gromy* to hurl 
the thunderbolt. Dyć uderzony 
— em * to be struck with lightning. 
—y walykanu*the thunders of the 
Vatican. — wojny* a thunderbolt of 
war. 

GROMADA, dy, s.f. crowd, 
throng; 2) flock, flight; 3) commu- 
nity; U) class, tribe, family, dim. 
GROMADKA. 



GRO 

GROMADNIE, ado. in floe 
crowds, in a bod v. 

GROMADNY, a, e, gregario^, 
numerous. 

GROMADZIĆ, m%* v.imp. to 
rake; 2) to gather, to amass, io 
I collect. — lud* to gather or assem- 
ble people together.— siano* to rake 
hay. — skarby* to hoard or lay up 
treasures. — się* to flock or herd 
together; to meet, to assemble. 
—pieniądze , to hoard up money. 
Cala roskosz skępca aby gromił- 
dzić* the miser's whole delight is 
in hoarding up moncv. 

GROMADZKI, a,' e, of a com- 
mune. Gromadzkie potftotfJ 
siadlosci* etc , the n atu re gro u nds, 
the commons of such and such town. 

GROMIĆ, mik, v.wip. to thun- 
der, to fulminate, to smite, to strike 
to the ground ; 2) to inveigh against ; 
to rebuke, to reprove, to reprehend. 

GROMICIEL, a* s.m. inveighcr, 
rebuker, r e p r ehender . 

GROMIENIE, u, •.*. act of re- 
prebending, rebuke 

GROMNIC A, cv, s.f. consecrated 
wax-candle; l' candlemas. 

GROMNICZNY, A,E,of a can- 
dlemas $« v. Panny— ej* 
candlemass-day, the purifica: 
the Vir»in M 

GROMOBICil- , a, s.n. let 
wiih thunder, and damages i 
bv it. 

GROMOM ŁADNY, a, e, epifh. 
of Jupiter : master of the thund i- 
boit 

GROMOWY, a, b, thunderbolt. 
Ogień gromowy* lightning's fin. 

GRONO, na, .s.m. bunch, di 
Winne grono* bunch or elusl 
grapes; 2) company, assembi' 
— u działa , button or cascabel of 
a cannon. GRONKO, ka *dim. little 
cluster. Żabie gronka , (o plant.) 
rupture-wort Małe — prsyj 
a small circle of friends. Ten 
wiek błyszczy w gronie lud: 
dnych* that man shines in fashio- 
nable circles. 

GRONOSTAJ, a, s.m. ermine. 

GROSZ, a, v. m. a small copper 
coin, nearly the third of a penny; 
money, cash. 

GROSZEK, szka , s. m. vetchling, 
everlasting pea. — błotny* blue 
march vetchling. — łąkowy* yellow 
meadow vetchling. 

GROT, a, s.m. spear's head; 
dart, javelin. 

GROTA, tv, s.f. grotto. 

GROZA, zx* s.f. threat; twe, 
terror, dread. 

GROŹBA, h\*s.f. threat, me- 
nace, threatening. Pogardził tą 
—a* he despised the threat. 
dzę z gróźb jego* I laugh at his 
threats. Groźby na wiatr* mere 
threats, empty threats. Bezsilne* 
niedołężne — by* powerless, im- 
potent threats , or menaces. 

GROZIĆ , że. , v. n. to menace , to 
threaten = POGROZIĆ , ZAGRO- 
ZIĆ. Grozić ręką*kijem* to threat- 
en with the hand, with the cane. 



GRU 

Bóg nam grozi wiecznem potępie- 
niem, God threatens us with eter 
nal damnation. Wielkie nieszczę- 
ście nam — t, we are threatened, 
menaced with a great misfortune. 
Niebo— i burzą, the air threatens 
us with a storm. Grożą nam woj- 
ną , our country is threatened with 
war. Temu dworakowi coś grozi 
niełaska , this courtier is likely to 
be dismissed. Kto się najwięcej 
lęka,najwięcej grozi(prov.), your 
swaggerers are great cowards; as you 
are stout be merciful. 

GROZICIEL ,A,s.m. fern.— ma, 
threatener, menacer, swaggerer. 

GROŹNIE , adv. In a threatening 
manner, threateningly — GROŹLI- 
\\ IE , GROŹNO. 

GROŹNOŚĆ ,1,5./". threatening 
aspect, threat. 

GROZNY, a , e , threatening, me- 
nacing , threatful. 

GRUBA, y, s. f. hole, den {old.) 
2) the mouth of an oven , the oven. 

GRUBARSKI, a, ie, belonging 
to a hole. 

GRUBA WY, a, e, rather big, 
somewhat bulky. 

GRUBIG, v. a. ZGRUBIĆ, to 
make bigger, greater , thicker. Ten 
frak ciebie grubi , your coat makes 
you look thicker than you used 
to be. Przez grzech człowiek 
zgrubil swą naturę , sin ma- 
kes our nature uncouth and brutal, 
or stupifies and besots man. 

GRUBIEĆ , bieję , v. n. to grow 
big, Znajduję że od roku bardzo 
zgrubiałeś, I find that you are 
grown much bigger, or fatter with- 
in this year past. 

GRUBIJAN, a, s.m. rude fellow, 
brute. 

GRUBIJANKA , ki , s. f. rude wo- 
man. 

GRUBIJAŃSKI , A , e , rude, bru- 
tal, scurilous, scurvy. Po grubi - 
fańska , rudelly, brutaly, scurri- 
louslv. 

GRUBIJAŃSTWO, wa, s.n. ru- 
deness, brutality, scurrility. 

GRUBO, adv. bigly, clumsely, 
rudcl v, rough]y,'uncivilly, boorishly. 

GRUBOŚĆ , i ', s. f. bigness, bulk , 
bulkiness. 

GRUBSZ , s. f. used only in these 
locutions. W grubsz , in depth , in 
thickness. Być w grubsz na tyle a 
tyle stop , to be so many feet deep. 

GRUBY, A,E,big, bulky. 

GRUCA, y, s.f. groats. Gruca 
owsianna, oat meal porridge. 

GRUCHAĆ, au,v.u. to coo. 

GRUCHNĄĆ, ął, ie, v.n. to be 
spread , to be scattered. Wieść gru- 
chnęła po mieście, there has been 
a report spread about town. Gru- 
chnąć kogo to papę, (Jam.) to strike 
one on the chops, —kogo , to bang , 
or thump one. —na ziemię , to fall 
on the ground. 

GRUCHOT, u, s.m. cracking 
noise , crack , clap , crash. 

GRUCHOTAĆ, ci?, tam, v.tmp. 
to rattle, to clatter; 2) to shiver, 
to shatter , to dash to pieces. 



GttU 

GRUCHOTANIE, ia, s. n. frac- 
ture , the act of dashing to pieces. 

GRUCHOTKA , i , s. f. see GRZE- 
CHOTKA. 

GRUCZOŁ, ła, s.m. gland, 
ganglion, kernel. GRUCZOŁEK, 
łka, dim. glandule. 

GRUCZOŁÓW ATY, a, e, glan- 
dulous. 

GRUDA, y, s.f. lump of earth, 
clod. 

GRUDKA, i, s.f. clod.— ziemi, 
a lump of earth. Pozbijać — i, to 
break the clods of a field. — śniegu, 
snow ball. 

GRUDNIOWY, a, e, of decem- 
ber. 

GRUDZIEŃ, nia, s.m. december. 

GRUDZISTY, a , e , full of clods, 
rugged , rough. 

GRUNDWAGA , or GRUNT WA- 
GA , i , *. f. plummet. 

GRUNT, u , s. f. ground , bottom ; 
2) basis, foundation; 3) ground, soil, 
land. — lekki, piaszczysty, błotny, 
a light, sandy, marshy soil. Grunt 
dobry, zły, urodzajny, a good, 
bad, fertile soil. — zdatny pod bu- 
dowlę , good ground to build upon. 
Gospodarz ma szczególnie mva- 
żać na naturę gruntu , the farmer 
must first consider the nature of the 
soil. Orać grunta, to plough or 
till lands, cornfields. Zniszczyć 
dom z gruntu , to raze a house to 
the very bottom or ground. Zna tę 
naukę z gruntu , he is thoroughly 
master of that science. W gruncie, 
in the main, at the bottom. 

GRUNTOWAĆ,u.?'mp.to fathom, 
to sound; 2) to ground, rest or 
found upon a principle ; 3) (in pain- 
ting ) , to lay the colour. — się na 
czem , to rest upon , to relv upon. 

GRUNTOWANIE, ia, s.ń. the 
act of trying the depth , sounding. 
— swoich nadziei na czem , the 
act of relying one's hopes or of foun- 
ding them upon... 

GRUNTOWNIE, adv. to the 
bottom , fundamentally , solidly, 
radically. 

GRUŃTOWNOŚĆ, i, s.f. fun- 
damentalness, solidity. 

GRUNTOWNY, a , e , well groun- 
ded , fundamental , solid. 

GRUNTOWY, a, e, (podatek), 
land-tax. Właściciel gruntowy , 
land proprietor. Czynsz grun- 
tovjy, groundrent, landrent. 

GRUPA , y, s. f. group. 

GRUSZA , y, s.f. GRUSZKA, ki, 
pear-tree , pear. Gruszki na wie- 
rzbie obiecywać, (prov.) to make 
large promises, which cannot be 
performed. Nie zaśpi gruszek 
to popiele, (prov.) he wont let slip 
or neglect a favourable opportunity 
(bv sleeping). 

GRUSZKOWY, a , e, of a pear. 
Drzewo — e, pear-tree. Sok — t/, 
perry. 

GRUZ, u, s.m. rubbish, rubble, 
shards. GRUZY, zów, pi. ruins. 

GRUZŁA,y, s.f. GRUZEŁKA, 
dim. clod, clot, lump. Mleko, 
krew zsiada siew gruz ełka, the 



GRY 



67 



milk , the blood clots ; you may see 
clots of grumous blood. Gruzła 
soli, a grain of salt. 

GRUZŁOWCIEĆ, ZGRUZŁO- 
WACIEĆ, v.n. imp. to clot, to 
clod , to coagulate. Od tego krew 
gruzłowacieje , or zbiega się , that 
causes the blood to clot Jej mleko 
zgruzlowaciało , (better zsiadło 
się) her milk is clotted. 

GRUZŁOWATY, a, e, clotted, 
grumous. 

GRYCZAK , a , s. m. black-wheat 
bread. 

GRYCZANY, a,e, s.m. of black 
wheat. 

GRYF, a, s.m. (a fabled animal), 
griffin , griffon ; 2) vulture condor ; 
3) neck or touch-board of a violin 
or guittar. 

GRYKA, ki, s.f. buck-wheat, 
black-wheat, french-wheat , fago- 
pyrum. 

GRYMAS, u, s. m. grimace, wrv- 
face. Zależeć od cudzych— ów, 
to depend on the caprices, whims of 
others. Dogadzać — om, to satisfy 
a person's whim. 

GRYMAŚNICA, cy, s.f. whimsi- 
cal woman. 

GRYMAŚNIK, a, s. m. whimsi- 
cal fellow, fancy-monger. 

GRYPSNĄĆ, nę, v. inst. to grasp, 
to gripe, to catch eagerly; 2) to filch, 
to pilfer, {fam.) 

GRYSC or GRYŹĆ , ze , v. imp. 
to gnaw, to corrode. — orzechy, to 
crack nuts. — kość, to gnaw or pick 
a bone. — się, to fret one's self, 
to disturb one's own peace. Nie 
może już gryść, he is toothless, 
he cannot chew. Koń wędzidło gry- 
zie , the horse champs the bit. Dać 
komu kość do gryzienia, to give one 
a bone to pick viz. to puzzle him. 
Szczury ser gryzą, the mice nibble 
the cheese. Gryźć się, to fret inwar- 
dly, is said of a man eaten up with 
care. Troska, sumienie, gryzie go, 
grief preys upon his mind; he is 
tormented by the stings or the 
pricks of his conscience. — pa- 
znogcie, to bite one's nails. — 
sobie język, to bite one's tongue 
off for speaking. — usta, to bite 
one's lips that one may not laugh. 
Iidza gryzie żelazo , rust corro- 
des iron. Z sobą gryźć się , to dis- 
pute, to contend. Zawsze się z sobą 
gi*yzą, they are constantly dispu- 
ting. Pieprz ten gryzie mi język, 
that pepper twitches, or pricks, or 
stimulates my tongue. Ocet gryzie 
usta, vinegar bites the lips. 

GRYSZPAN, u, s.m. verdigris. 

GRYWAĆ, to play often, see 
GRAĆ. 

GRYZĄCY, a , e, biting. — do- 
ivcip, he has a biting, cutting, sar- 
castic wit 

GRYZIENIE , a , s. n. the act of 
biting or gnawing. 

GRYZ1GŁOWA,y,s.»j. a trouble- 
some person, tormenting, teasing. 

GRYŹLIWOŚĆ, i, s.f. morda- 
city, corrosiveness. — serwaseru , 
the mordacity of aqua fortis. Epi- 



68 



GRZ 



gramala Pana,... są oburzającej 
gryźliwości , in ihe epigrams oi.... 
there is a shocking virulcncy. 

GRYZMOŁA, ły, s. m. scrawler, 
scribbler. 

GRYZMOLENIE, a, s.n. act of 
scribbling, scrawling, scrawl. 

GRYZMOLIĆ, ljj, v.imp. to 
scrawl , to scribble. 

GRYZOWY, a, e, of oatmeal. 
Polewka — a, gruel, water-gruel. 
GRZAĆ , eję , v. imp. to warm , 
to heat. — się, to warm one's self; 
2) (said of bitches), to go to heat, 
to be proud. 
GRZĄDKA see GRZĘDA. 
GRZANKA, ki , s. f. toast , toast- 
ed bread. Fig : Przy cudzym ogniu 
upiekł swoją grzankę, his bread 
is baked in the neighbour's oven. 

GRZĄŚĆ , ĘZNĘ , v. n. to stick in 
the mud. 

GRZĄSKI = GRZĘSKI , a, e, 
quaggy ,"quagmery. 

GRZRIET , u , s. m. spine , back- 
bone , back. Dobrze mu grzbiet 
wytarli, he has been well sauced, 
or drenched , or he has been well 
served out. 

GRZRIETOWY, a, e, spinal, 
dorsal. 

GRZEBAĆ, bię, v. imp. to scrape, 
to scratch the ground, (of a horse), 
to paw ; 2) to lay in the ground , to 
bury. Umarł w takie" j nędzy że 
nie zostawił za co pogrześć, 
he died so poor, as not to leave a 
sheet to put in a shroud, or winding 
sheet to be buried in. Dowodzeń 
pogrzebał się pod zwaliskami 
twierdzy, the chief buried him- 
self under the ruins of the place. 
Pogrześć się za żywo , io samo- 
tności, to be buried alive, in soli- 
tude. Kury lubią grzebać w pia- 
sku, w gnoju, hens like to 
scrape the ground, or upon a dung- 
hill. Niech umarli grzebią umar- 
łych, let the dead bury the dead. 
Żyda grzebać (prov.) to brew, 
hatch , or brood ill designs. Ostro- 
żnie, tu żyda grzebią! beware, 
there is some mischief hatching. 
Grzebać się do czego, to endea- 
vour, to make efforts in order to at- 
tain an aim. 

GRZEBANIE, ia , s.n. act of 
burying. 

GRZEBIEŃ, ia, s.m. comb; 2) 
crest of a cock; 3) hatchel, flax- 
comb. 

GRZEBIENIABZ , a, s. m. comb- 
maker, merchant of it. fern: GRZE- 
BIENIA RKA. 

GRZECH, u, s.m. sin. —pier- 
worodny, birth-sin, original sin. 
— powszedni , venial sin.— śmier- 
telny, deadly or mortal sin. Odku- 
pić—y, to redeem one's sins. Ża- 
łować za —y, to do penance for 
one's sins. Trzeba przebaczać 
nawet najcięższe — y, there is 
mercy for every trangression. Czy- 
tałeś tę książkę? ah tak, za moje 
ciężkie grzechy! have you read 
that book? yes, alas! for my punish- 
ment! 



GRZ 

GRZECHOTAĆ , cę , v. n. to clat 
ter, rattle. 

GRZECHOTKA, ki, s.f. rattle. 
GRZECHOTNIK, a, s.m. rattle- 
maker. 

GRZECZNIE , adv. kindly, poli- 
tely, courteously. 

GRZECZN1Ś , sia , .s. m. one gi- 
ven to compliments. 

GRZECZNOŚĆ, i, s.f. kindness, 
politeness, courteousness, civility. 
GRZECZNY, a, e, kind, polite, 
courteous, civil. 

GRZECZY, contract, from KU 
RZECZY, adv. pertinently, to the 
purpose. Mówił bardzo grzeczy, 
he spake very pertinently; apposi- 
tely, very much to the purpose of 
the subject. 

GRZĘDA, dy, s.f. garden-bed, 
hot-bed, bed (jardin.); 2) hen 
roost. Siać na grzędzie, to sow on 
a hotbed. Mam cztery grzędy cu- 
krowego grochu , I have four beds 
of sugar-peas. Grzęda pochyła, 
shelving or sloping bed. Kura nu 
grzędzie, a hen upon the goods; 
the hen roosts or gooes to roost, is 
at roost. Spędzić kury z grzędy, 
to make the hens unroost, to make 
them come down from roost. 
GRZEJĘ, present tensofGRZ \C. 
GRZEŚ, ia, s.m. dim. of GRZE- 
GORZ , George, fern : GRZESIO- 
WA. 
GRZEŚĆ, see GRZEB AC. 
GRZĘSKI , see GRZĄSKI. 
GRZESZEK, a, petty fault, pec- 
cadillo, a venial sin. dim. oi 
GRZECH. 

GRZESZNICA, ct, s.f. female 
sinner. 
GRZESZNIK, a, s.m. sinner. 
GRZESZNOŚĆ,i, s.f. sinfulness, 
peccability. 

GRZESZNY, a, e, sinful, pec- 
cable. 

GRZESZYĆ , szk , v.n. to sin. 
Adam z — ył z przyczyny Ewy, 
Eve caused Adam to sin. — prze- 
ciw Duchowi świętemu , to sin a- 
gainst the Holy Gost. — przeciw 
Bogu, to sin against, to transgress, 
to trespass against God's comman- 
dments. — przeciw przyzwoito- 
ści, honoru, prawideł sztuki, 
to sin against decency, honour, 
the rules of art. Zgrzeszył zby- 
tkiem ostrożności , he has sinned 
or trespassed through excess of pre- 
caution. 

GRZMIĄCY, a, e, thundering. 
GRZMIEĆ, mię, v.?}. to thun- 
der. Grzmi, it thunders, (fig.) Dzia- 
ła grzmią, the artillery began to 
thunder. Grzmi kaznodzieja , a 
preacher who thunders, or inveighs 
against vice. 

GRZMOCIĆ, civ, GRZMOTNĄĆ, 
nę , v. inst. to strike hard , to 
thump. 

GRZYB, a, s.m. GRZYBEK, 
bka, dim. mushroom, a spungy 
plant. Sos z grzybami, mushroom 
sauce, —y szkodliwe, venomous 
champignons. Deszczyk podnosi 
yrzyby, a gentle shower causes 



GUS 

the mushrooms to spring up. 7 
rac grzyby, to gather mushroom.-. 
GRZYBIEĆ, biejh;, v. n. to grow 
shrivelled like a mushroom : 
grow decrepit. = ZGRZYBIEĆ. 

GRZYBIEŃ! EC, ńca, S. m. 
snakeweed (a plant.). 

GRZYBIJA, i, s.f. white water- 
lily. Kwiat ijrzybicjoivy, water- 
rose, nenuphar ilower. 
GRZYWA, wy, s.f. mane. 
GRZYWACZ, a, s.m. ringdove, 
ringpigeon. 

GRZYWNA, NY, s.f. marl 
fine, mulct, amercement.. 

GRZYWIASTY, a, e, with a 
long mane. 

GRZYWNTASTY, a, I, (am. , 

productive, that brings a good deal 

of money. 

GUBERNATOR,A,i./yi.governor. 

GUBERNIA, i, s.f. pro\ince 

ruled by a governor. 

GUBIĆ, Bin;, P. imp. to lose; 2) 
to undo, to ruin, to destroy. 
plamy, to fetch a stain out of 
cloth. — robaki, to drive aw.iv 
worms. Ten człoicick zgubi 
bie, he is a man who will be the rum 
of you. Pomyśl, żęto wyznanie 
! może — ć twojego brata, consider 
that this confession might cost your 
brother's life. Hyla cnotliwa 
zle towarzystwo zgubiło ja 
was virtuous, but bad compan 
been her ruin. Gubić sic iv domy- 
słach , to be lost in conjecture. 
Tym sposobem gubią się krety, 
in such a manner moles ar 
tuned. 

GUBICIEL, A, s.m. that • 
destroys, destructive. 

GUBIENIE, ia, .v.n. the act o 
destruction , of damage. 

GULA, i, s. f. guttling, gor- 
mandizing [inus.).\\ iccej gula za- 
bija niż Lula, inteniper.ih 
more destructive than the sword; 'J 
hunch, hump. Ma gulę na i i 
he has a knob on his forehead. 
GUMA . my, s./. gum. Ma 
indian rubber, of cautchouc. 

GUMAL\STYKA,ki, s.f. iudi.v. 
rubber. 

GUMIENNY, nego, s. m. keeper 
of a stackyard; 8) adject. \, 
belonging to a stackvarcl. 
GUMIGUTA , ty, 's. f. gamboge. 
GUMNO, na, s.n. stackyard, 
barn. =- STODOŁA. Z6o: 
yumna zwozić, to get In corn, t<; 
house it. STODOŁA, is wh.v 
call in English barn, and Gl MM > . 
is the whole piece of work conclu- 
ding the barn, the shed, the hauui- 
stacks., etc. of a farm. 

GUMOWAĆ, v.imp. to do over 
with gum. 

GUNIA , \,S.f. horse-cloth. 
GURDZIEL,an abscess upon the 
tongue of horses. 
GURT, u, s.m. girth. = P\>. 
GUSŁA, sel, pi. sorcery, charm, 
witchcraft. 

GUŚLARKA, u, s.f. a woman 
practising witchcraft, or addicted to 
any superstitious practices. 



GWA 

GUŚLARSKI ,a,e, relating to 
witchcraft. 

GUŚLARSTWO ,wa,s. n. prac- 
tice of witchcraft. 

GUŚLARZ , a , s. m. a man ad- 
dicted to superstitious practices. 

GUŚLIĆ, ił, i, v.n. to make 
incantations, to enchant, to charm, 
to fascinate (old). 

GUSŁO WIERNY , a, e, who 
believes in the power of incanta- 
tions, credulous. 

GUST , u , s. m. taste , savour , 
relish. Organ — u, podniebienie. 
Nie mieć gustu w gębie , to have 
one's mouth out of taste. Mieć — 
do czego, to have a taste of, to 
savour of, to taste of, to have a 
smack of. Ten chory nie ma gustu 
do niczego , that sick person relish- 
es nothing. Stracił — zupełnie, 
he has entirely lost his taste. 
Mieć — do malarstwa, do rze- 
czy przyzwoitych , to have taste 
in painting, for what is becoming. 
Mie ma — do muzyki, he does not 
relish music. Nabierać — u do cze- 
ijo , to take a fancy to a thing, to 
relish or like it. gustach nie ma 
dysputy (pn).), there's no disputing 
tastes. Jego ubiór jest w nowym 
guście , his clothes are in the best 
taste. Autor stosował się do gu- 
stu wieku swojego , he has adop- 
ted his performance to the taste of 
his age. Ten obraz iv guście Ra- 
faela , this picture is in the style 
of Raphael. 

GUSTOWNIE, adv. with good 
taste , elegantly, nicely. 

GUSTO WNOŚĆ, ci, s.f. good 
taste , elegance. 

GUSTOWNY, a, e, tasteful, 
elegant , nice , neat. 

GUWERNER, a, s.m. tutor. 
fern. GUWERNANTKA, i, s. f. 
governess. 

GUZ , a , s.m. large button ; 2) 
knob ; 3) botch , bile , bruise , con- 
tusion. Ten człowiek szuka gu- 
za , with him the greater the mis- 
chief the better {he sport. Tylny — 
głowy, the occipital protuberance. 

GUZDRAĆ SIĘ, ram się, v. imp. 
to be long in preparing for a thing, 
to be loitering (fam.). 

GUZICA , y , 5. f. rump (of a 
bird)-, coccygis os (anaL). 

GUZIK , a , s. m. button. 

GUZIKARNIA, i, s.f. button- 
ware. 

GUZIKARZ, a, s.m. button- 
maker. 

GUZOWACIEĆ, cieję, v.n. to 
grow knobby or knottv. 

GUZOWATOŚĆ , cf, s.f. knob- 
biness, knottiness. 

GUZOWATY, a, e, knobby, 
knotty. 

GWAŁCENIE, a, s.n. act of 
violating, of infringing the law. 

GWAŁCIĆ , cę , v. imp. to vio- 
late, to break, to infringe. — pra- 
wo , to break or infringe the laws. 
— kobietę , to ravish a woman , to 
commit a rape upon her, to deflour. 
Gwakićprawo narodów, to break 



GWI 

the law of nations. — świętość 
przytułku, to violate, to profane 
an asylum. — zwycięzcy opano- 
wali miasto rabując i gwałcąc, 
the victorious soldiers forced the 
town , plundered, and ravished the 
women. 

GWAŁCICIEL, a, s.m. violator, 
breaker, infringer, ravisher. 

GWAŁT, u, s. m. violence, 
outrage; 2) rape, defloration. Gwał- 
tu wołać, to cry for help, to call 
for assistance. Na gwałt dzwonić, 
to ring the allarm-bell. Postano- 
wić co gwałtem, to establish by 
violence. Dopuścić się — u, to com- 
mit acts of violence. Czynić — 
prawu, umowie, to covest the 
sense of the law, or of the contract. 
Gwałt sobie zadawać, to over- 
come one's self. Gwałtu! jak 
brzydka! good heavens! what an 
ugly puss ! 

GWAŁTOWNIE, adv. violently, 
outrageously, with open force. 

GWAŁTOWNOŚĆ, ci , s. f. vio- 
lence, vehemence, impetuosity. 
—jego charakteru, the impetuosity 
of his temper. — wiatru, mo- 
rza, the impetuosity or fury of the 
wind , of the waves. Móiuić z — ą, 
to speak eagerly, in a great heat. 
— jego żądzy, the impetuosity of 
his desires. Jego — tak icielka że 
niepodobna mieć z nim do czy- 
nienia , the vehemence , the impe- 
tuosity of that man, renders it im- 
possible to transact business with 
him. 

GWAŁTOWNY, a, e, violent, 
vehement, impetuous. 

GWAR, u, s.m. buzz, hum, 
humming noise , bustle. 

GWARANCYA, yi, s.f. war- 
ranty. 

GWARANT, a , s. m. guarantee. 
fern: GWAR ANTKA. 

GWARANTOWAĆ, tuję, v. 
imp. to warrant, to guaranty. 

GWARDYA, yi, s.f. guard. — 
przyboczna , life-guard. 

GWARDYAK, a, s.m. life- 
guard-man. 

GWARDYAN , a , s. m. superior 
of a monastery. 

GWARZYĆ, rzę , v. n. to buzz , 
to hum ; 2) to prate , to chatter. 

GWAZDAĆ, AŁ, GWAZDŻE, v. 
a. imp. (vulg.) , to daub, to be- 
smear. Zagwazdali mu twarz 
atramentem, they have daubed 
him all over with ink. On nie ma- 
luje ale gważdże, he does not 
paint, he daubs. 

GWEBR,a, s.m. giaour, sun 
worshipper. 

GWIAZDA, dv, s.f. GWIAZDE- 
CZKA, ki, dim. star. — nagło- 
wię konia, blaze, star, white spot. 
— lszej, 2giej, 3cie"j wielkości, star 
of the first , second , third magni- 
tude. Wschód, zachód — y, the 
rising and setting, the rise and set 
of a star. Polarna — a, polar star, 
north star. Spadająca — o, falling 
star. Urodziłem się pod złą — a, 
I was born under an unlucky star or 



GZI 69 

planet Jego — a blednieje, his stai 
darkens, is on the wane. Trzeba 
iść za swą — ą, one must follow 
one's destiny. 

GWIAZDARSKI, a, a, astrono- 
mical. 

GWIAZDARSTWO, wa , s.n. 
knowledge of the stars, astronomy. 

GWIAZDECZKA or GWIAZD- 
KA , ki , 5. f. dim. a little star ; 2) 
(a plant), water-starwort. 

GWIAZDOSZ,A,5.m. (a plant), 
lady's mantle. 

GWIAZDO WNICA, cy, s.f. (a 
plant), stitch wort. 

GWIAZDOZBIÓR, u, s.m. clu- 
ster of stars , constellation. 

GWIAŹDZISTY, a, e, starry. 

GWINT, u, s.m. worm of a 
screw. 

GWINTOWAĆ, tuję, v.imp. 
to form like a screw. 

GWINTOWKA, ki, s.f. twisted 
gun , a rifle. — dalej niesie niż 
strzelba zivyczajna, the rifle 
carries farther than the common 
musket. 

GWIZDAĆ, dżę, v. n. GWIZD- 
NĄĆ, nę, v.inst. to whistle. On 
gwiżdże różne piosnki, he whistles 
all sorts of tunes. Komedyą jego 
wygwizdali,\ńs comedy was hissed, 
damned. 

GWIZD, u, s. m. GWIZDANIE, 
a , s. n. G WIZNIĘCIE , cia , s. n. 
whistling. Zagłuszijł nas swojem 
— m , he pestered , bored us with 
his continual whistling. — strzały, 
kuli, the whizzing of an arrow, the 
whistling of a ball. — wiatru , the 
whistling of the wind. = ŚWIST. 

GWIZDAWKA,ki,s./". a whistle, 
a catcall. Świst — s', a whistle, blast 
of a whistle. 

GWIŹDZ , dzia , s. m. vives (ve* 
terynary). 

GWOLI, adv. (requires the da- 
tiv. and can be preceded by an 
subst.), prepos. for the sake of, 
for, according to. Gwoli temu, 
for the sake of him or of that. Ja- 
kież to szczęście znaleść żonę 
gwoli sobie , ah ! how happy I am 
to find a wife according to my own 
wish. Oddać się wiatrom , morzu 
gwoli, to commit one's self to the 
mercy of waves, or of the wind. 
Żyje namiętnościom gwoli, he 
lives as he likes, he follows the bent 
of his own inclinations, (poet.) Jego 
grzywa wiatrom givoli, his mane 
waved in the wind. 

GWOŹDŹ, seeGOŹDŹ, ĆWIEK. 

GWOŹDZIK, a, s. m. gilliflow- 
er , pink , carnation ; 2) clove. 

GWOŹDZISTY, a, e, full of 
nails , mounted with nails. 

GŻEGŹOŁKA, i, s.f. GRZE- 
CZOŁAK, a, s. m. cuckoo, see 
KUKUŁKA , KUKAWKA. 

GŻENIE SIĘ, nią się, s.n. mad- 
ness, rage , vehement fury. 2) mer- 
riment , sport. 

GZIĆ, gżę, v.imp. to spur, to 
goad. — się (said of cattle when 
stung by the gadfly), to goad, 



70 



HAK 



to ramble about; 2) to play, to 
frolick, to titter, to giggle. 

GZIE, a, s.m. oestrus, ox-fly, 
gad-fly; 2) rut, rutting, full of 
mettle , hot. 

GZIK , a , s. m. gadfly, breese. 

GZIWY, a, e, fond of pleasure , 
hot , frolic. 

GZYGZAG , a , s. m. zigzag. 

GZYMS, u, s.m. cornice, jutting. 

GZYMSOWKA,i, s.f. a piece 
of a cornice, a tile for moulding. 



HA! inter). Ha! złowiłem cię 
łotrze, ha, now I hold thee fast, 
you rogue ! 

HABA,y, s.f. a kind of coarse 
cloth. = GUNIA , SAMODZIAŁ. 

HABIT, u, s. m. a monk's habit. 
Wdziać habit , to turn monk. 
Rzucić za plot — , to forsake one's 
monkish order. 

HACZYK, a, s.m. dim. little 
houk. 

HACZYKOWATY === HACZY- 
STY, a, e, like a hook. 

HAFT , u , s. m. embroidery. 

HAFTARKA, ki, s.f. female 
embroiderer. 

HAFTARSKI , A , e , of embroi- 

HAFTARSTWO, wa, s.n. art 
of embroidering. 

HAFTARZ, a, s. m. embroiderer. 

HAFTKA, ki, s.f. clasp. 

HAFTOWAĆ, tuję, v.imp. to 
embroider. 

HAJDA, interj. fam. (for anima- 
ting): cheer, be of good cheer, take 
courage, come, come. Hajda chłop- 
cy ! cheer up my boys ! To czło- 
wiek de jure i de hajda (prov.) , 
he is a man of head and of execu- 
tion, a clever and entreprising 
man , a statesman and a warrior. 

HAJDAMACKI, a, e, robber- 
looking, belonging to a gang of 
robbers. 

HAJDAMACTWO, wa, s.n. 
robbery, a gang of robbers and their 
manner of life. 

HAJDAMACZYĆ, ył, y, to rob, 
to take to the high way. HAJDA- 
MACZYĆ SIĘ , v. pr. imp. ZHAJ- 
DAMACZYC SIĘ , to become rob- 
ber or highwayman. 

HAJDAMAK,a, s.m. robber, 
highwayman; fern : HAJDAMA- 
CZKA. 

HAJDUK, a, s.m. a hungarian 
soldier, a kind of footman formerly 
kept by the polish nobility, dim : 
HAJDUCZEK, czka, a page, boy. 

HAJDUCZYSKO, a, s.m. inten- 
sit. form of HAJDUK. 

HAJSTRA, y, s.f. grey heron 
{abird.). m 

HAYJŻE! part. int. come on, 
cheer up. Hajże bracie! up, my 
friend. Hajże na niego ! up , up , 
hurrah my boys, fall upon him. 

HAK, a, hook. 

HAKONOS, a, s.m. (a fish), 
'.himcra. 



HAM 

HAKOWATY, a, e, crooked, 
hooked. 
HALABARDA, dy, s. f. halberd. 
HAŁAS, u, s.m. noise, uproar, 
clutter , bustle, fuss. = HAŁASO- 
WANIE. Hałas na rynku, the 
noise or din of people in a market 
place. Narobić —w, to make a 
great fuss or clamour , to make a 
noise, to rattle. Aż dotąd wszystko 
się odbyło cicho, nie z wielkim— 
em, hitherto the business had gone 
on smoothly, gently, not with great 
ado. To sprawiło wiele —u , that 
affair is making a great noise, there 
is a great talk about it. Dzisiaj 
wszczął się loiełki — na ułicy , 
there has been a great bustle, hub- 
bub, in the street to day. Wiele 
hałasu mało rzeczy (prov.), 
there is a great ado about nothing. 
Poszedł narobić hałasu w tym 
domu, he is gone to kick up a rout, 
a dust in that house, see KRZYK , 
WRZAWA , SZUM , SZMER , 
GWAR. 

HAŁASOWAĆ, soję, v. n. to 
make a noise , to clutter , to po- 
ther. 

HAŁAŚNIK , a , s. m. fern. HA- 
ŁAŚNICA, a noisy fellow, distur- 
ber of the peace, bully, blusterer , 
brawler. To dziecko — , this child 
is very noisy. 

HALERZ, a, s.m. dim: HALE- 
RZYK, denier, penny. Nie wart— 
yka, he is not worth a farthing. 

HALICKI, a, IE, Halizian. Zie- 
mia —a, Gallicia , Polish province 
belonging to Austria. 

HALSZTUCH , a , s.m. = NA- 
SZYJNIK, stock. 

HAŁUN, u, S.m. alum. 

HAMAŁ, a , s. m. (from arablan 
hammal), porter, stret portcer (ob- 
solete). 

HAMERNIA, i, s.f. forge, iron- 
mill. 

HAMOWAĆ, MUJĘ, v.imp. to 
stop , to check , to refrain , to re- 
press, to restrain. — kolo u woza , 
to trig a wheel (on steep grounds), 
to put the spokes in a wheel , to 
lock, to skid awheel, to put on 
the drag. — siew gniewie, to abate 
one's anger, to keep one's temper, 
fig: to stop , to check , to repass. 
Chłodzącemi napojami hamować 
krwi burzliwość, to keep down 
the effervescence of the blood by 
means of cooling medicines. — żą- 
dze swoje, dumę, występki, to 
control one's desires, to rebuke 
pride, to put down vice. — nadu- 
życia, to repress abuses, misde- 
meanours. — namiętności, zapał, 
to curb one's passions, to quell 
one's ardour. = POWŚCIĄGAĆ, 
WSTRZYMAĆ, TAMOWAĆ. Po- 
hamuj kroku , slacken your pace. 
Rzadko kto w szczęściu umie 
hamować się, few poeple can 
preserve moderation in prosperity. 

HAMOWANIE, u, s.n. act of 
checking, or repressing. 

HAMULEC , lca , «. m. trigger ; 
2) curb, check, restraint. 



HAR 

\ HAN or CHAN , a , .s. m. a tartar 
prince, han; 2; caravansera. 

HAŃBA, by, s.f. infamy, igno- 
miny, reproach , disgrace. Wielka 
to dla żołnierza hańba uciec 
z pola bitwy, it is a disgrace for 
a soldier to take to flight in a com- 
bat. Okryty hańbą , he Is loaded 
with obloquy, infamy. Być hańba 
swej rodziny, narodu, to be a 
stain, ą blot on one's family, nation. 
HAŃBIĄCY, a , e , opprobrious , 
infamous, degrading, disgraceful. 
HAŃBIĆ, bię, v.imp. to bring 
reproach , to disgrace. 

HANDEL, dlu, trade, commerce. 
— hurtowy, whole -sale trade. — 
szczegółowy, retail. — zbożowy , 
corn trade.— sukienny, cloth-trade, 
woollen draper's shop. — pron i- 
dzić, to drive or carry on trade. 
dim: HAINDELF.k. 

HANDLARZ, a, s.m. trader, 
dealer. 

HANDLOWAĆ, łoję, v. n. to 
trade, to traffic, to carry on trade, 
to deal in commodities. 

HANDLOWNY = HANDLÓW Y, 
a, e, commercial. 

HANIEBNIE, adv. infamously, 
shamefully, disgracefully. 

II WIEBNOŚĆ, ci, s.f. ignomi- 
niousnesa, turpitude. 

HANIEBNY, a, v, infamous, 
ignominious, shameful, reproach- 
ful, disgraceful. 

H \.Y\A, \,s.f. and dknim H\- 
NUS1A , Ann , Anah , Annette. 
HARACZ, i , S.m. tribute 
HAR\I>^11ARAPNIK, a, s.m. 
hunting whip. 

HARC, u, s.m. skirmish. Va 
harc wyjechać i to go to skirmish. 
HARĆAB, a. s. m. pig-tail. 
IIARCOWAĆ, cuję, v.n. to 
skirmish, —na koniu, to tumble 
or manage a horse, to wheel about. 
HARCOWNIK,A,*.m, skirmish- 
er. 

HARCOWNY, a, i:, belonging to 
a skirmish. 

HARDO, adv. haughtily, arro- 
gantly. 

HARDOSĆ, ci, s.f. haughtiness, 
arrogance. 

HARDY, a, e, haughty, arrogant, 
supercilious. 

HARDONOSY, a, e, (/", 
arrogant, haughty, who cocks up 
his nose. 
HARFA, fy, s.f. harp. 
HARHARA, y. s.f. a jade, a 
worthless nag, a sorry horse. I 
równice zwykły harcowac 
harharze , old gipsies like to run 
full speed on a jade. 

HARMIDER, u, s.m. clutter, 
bustle, pother, hurly-burly (jam:.' 
HARMONIA, i. s.f. harmonv. 
HARMONICZNIE = HAMONJJ- 
NIE , adv. harmoniously. 

HARMONICZNY- II ARMONIJ- 
NY, a, e, harmonious. 

HAROWAĆ , owal, uję, v. intr. 
to work hardly, to labour. 
HARPIJA,i,s./. harpy. 



HEG 

HART, u , s, m. temper (of iron 
and steel) ; 2) strength , energy. 
Pałasz dobrego hartu, a sword 
of an excellent temper, a sword 
finely tempered. — tej stali jest 
wyborny, the temper of that steel 
is excellent. Hart duszy, umysłu, 
minds of a certain temper, of a 
certain disposition. Znam człowie- 
ka z jego hartem , I know a man 
of his stamp. 

HARTOWAĆ , tuję , v. imp. to 
temper (iron and steel) ; 2) to steel, 
to harden , to inure. Ciało ma za- 
hartowane , he has a most excel- 
lent constitution. 

HARTOWNY = ZAHARTOWA- 
NY , a , e , tempered , hardened , 
steeled , inured. 

HARU , HARU ! work and work 
(fam.), Ustawicznie haru , haru , 
night and day one must exhaust 
ones self with labouring. 

HASAĆ , am , v. n. to dance , to 
caper, to frisk, to gambol (fam.). 

HASANIE , iA , act of dancing , 
act of wearing out a horse. 

HASŁO, ła, s.n. watch-word. 
Dać sobie tajemnie hasło (zmó- 
wić się) , to play booty together. 
Dać hasło, iść dla wzięcia ha- 
sła, to give the word, to go and 
fetch the word. Dali sobie hasło , 
mają swoje hasło , there is a col- 
lusion, between them, they under- 
stand one another, there is a fellow 
feeling among them. 

HAUBICA, y, s.f. howitz, ho- 
witzer. 

HAUST, u, s.m. draught, dram 
of drink. Jednym haustem, all at 
a draught. Jeszcze jeden haust , 
mend your draught. 

HAZARD, v, s.m. hazard , ven- 
ture, risk. 

HAZARDOWAĆ, duję, v. imp, 
to hazard , to venture , to run the 
risk. 

HAZARDOWNY , a , e , hazar- 
dous. Gry —e , game of chance , 
hazard. — człowiek , a bold , ven- 
turous man. 

HEBAN, u, s.m. ebon, ebony. 

HEBANOWY, a, e, of ebon. 

HEBEL, bla, s. m. joiner's plane. 

HEBLOWAĆ, luje, v. imp. to 
plane or make smooth with a plane. 
Ta deska źle heblowana, this 
plank is not well planed. 

HEBLOWINY , n , pi. plane-sha- 
vings. 

HEBRAJCZYK, A, s. m. Hebrew; 
2) Hebraist. 

HEBRAJKA , ki , s. f. a Hebrew 
woman. 

HEBRAJSKI, a, e, hebrew. Mó- 
wić po hebrajsku, to speak the 
hebrew tongue. 

HEBRAJSZCZYZNA , ny, s.f. 
hebraism. 

HECA, y, s.f. coursing, hunt. 

HECOWAĆ. owal, uje, v. a. 
= WECOWAC, to whet, to set an 
edge on , to polish. 

HEGIRA or HEDŻYRA , y, s. f. 
the epoch of the mussulmans. (viz. 
622 years after J. C), hegira. 



HET 

HE HE, interj. fam. eh ! Co ly 
tam mówisz , he ? eh ! what are 
you saying here? 

HEKTYK, a , s. m. hectic, hec- 
tical , consumptive. 

HELLENI, ów, pi. s.m. Helle- 
nes , Greeks of the hellenic body. 

HEŁM , u , s. m. helm , helmet , 
morion. Być pod hełmem (prov.), 
to be tipsy. Hełm u alembika, 
the helm or head, of an alembic. 

HEMOROIDALNY, a, e, hemor- 
rhoidal. 

HEMOROIDY, dów, pi. hemor- 
rhoids, piles. 

HERALDYKA, i, s.f. the he- 
raldic art , heraldry. 

HERB , u , s.m. arms , coat of 
arms , escutcheon of a family. 

HERBARZ, a, s.m. book of 
heraldry, armorial. 

HERBATA, ty, s. f. tea, Chinese 
shrub or its infusion. Zielona — , 
green tea. Czarna — , black tea , 
Puszka do —y, a tea-caddy. Na- 
lewać, pić — ę , to pour out, to 
take, to drink tea. Dziś tańcują- 
ca —a u Pana N., there is a tea 
party and dancing at Mrs. such a 
one's. Szwajcarska —a, Swiss tea, 
Glarner's tea. 

HERBATNICZKA, ki, s.f. teapot. 

HERBORYZO WAĆ , żuję , v. n. 
to gather herbs, to botanize. 

HERBOWY , a , e , armorial. = 
HERBOWNY. Znaki —e, armo- 
rials. Herbowa umiejętność liczy- 
ła się w rzędzie nauk, wtedy 
jeszcze kiedy ludzie zaledwie 
umieli czytać , blazonry was con- 
sidered as a science, when people 
scarcely knew how to read. 

HERETYCKI , a, e, heretical. 

HERETYK , a , s. m. heretic. 

HEREZYA, yi, s.f. heresy. 

HEROICZNIE, adv. heroically. 

HEROICZNY, A, e, heroic, he- 
roical. Kobieta —a, heroical wo- 
man. Poemat —y , wiersze — e , 
heroic poem, heroic verses. Wieki, 
czasy — e , heroic ages. 

HEROINA , ny. s. f. heroine. 

HEROIZM ,u,«.tn. heroism. 

HEROLD, a, s.m. herald. 

HERSZT, a, s.m. ringleader, 
abettor. — kacerstwa, heresiarch, 
broacher of a heresy. 

HET , prep, far , far off, a great 
way off, a great distance (very 
fam.). Het precz za miastem, 
far , or a great way from the town. 

HETMAN , a, s. m. commander 
in chief , hetman. Wielki, sławny 
— , illustrious, eminent chieftain. 
Hetman wielki koronny, the com- 
mander in chief of the polish army. 
Hetman wielki Litewski, the com- 
mander in chief of the Lithuanian 
army. Hetman Kozaków, the het- 
man or commander in chief of the 
Cossack cavalry. 

HETMANIĆ, nię, v.n. to fill 
the office of a commander in chief. 

HETMAŃSKI, a, e, belonging 
to the commander in chief. 

HETMAŃSTWO, wa, s. n. dig- 
nity of the commander in chief. 



HOŁ 



71 



HETMANSZCZYZNA. y, s.f. th« 
land property of the commandei 
in chief; 2) a general name of 
the Zaporogue cossacks' corpora- 
tion. 

HIPOKONDRYA , yi , s. f. 
(medic.) , hypochondre. 

HIPOPOTAM, a, s.m. hippor- 
potamous. 

HISTORYA, yi, s.f. history, 
story, tale. Historya spólczesna , 
starożytna , modern history, an- 
cient history. — ostatnich cza- 
sów, the history of latter times. 
Trudni śię nauką -y«, he gives 
himself up to history. To dluga hi- 
storya, or długoby o tern mówić , 
that is a long history. A , to histo- 
rya ! (fam.) , what a deal of work 
you make about it? how many 
difficulties you start ! 

HISTORYCZNIE, adv. histori- 
cally. 

HISTORYCZNY, a, e, historic, 
historical. 

HISTORYJKA, li, s.f. story, 
tale , anecdote. 

HISTORYK ,k,s.m. historian. 

HISZPAN ,k,s.m. Spaniard. 

HISZPANIA, i, s. f. Spain. 

HISZPAŃSKI, a, e, Spanish. 

HO BO J, a, s. 771. hautboy. 

HOBOISTA,ty, 5.m. one that 
plays upon the hautboy. 

HODOWAĆ , duję , v. imp. to 
breed, to bring up, to feed, to 
rear , to educate , to train up , to 
nurse , to nurse up. Miała wiele 
dzieci, ale żaden nie hodował 
się, she has had several children , 
but never could bring one up. Wy- 
hodowal książęcia , he brought 
up , educated the prince. To dzie- 
cko chorowite , nie łacno będzie 
się hodować, that child is weak, 
and will not be easy to rear , to 
bring up. 

HODOWANIE , ix, s.n. == HO- 
DOWLA , breeding, rearing. 

HOJDAĆ SIĘ, v. imp. to swing, 
to balance (fam.). 

HOJDAWKA,i, s.f. asce-saw. 

HOJNIE , adv. munificently , 
liberally, lavishly. 

HOJNOŚĆ, ci, s. f. munificence, 
liberality. 

HOJNY, a, e, munificent, libe- 
ral, lavish. 

HOLANDYA, yi, s. f. Holland. 

HOŁD , u, s. 77i. homage. — pod- 
danego panu , liege-homage. Dać 
co komu jako hołd, to present 
respectfully a thing to any one. 
Hold wdzięczności , a gift of gra- 
titude. Odbiera hołdy tysiąca 
czcicieli , she receives the homage 
of a thousand adorers. Oddać hold, 
to render homage. Składać akt 
poddaństwa i — u, to do fealty and 
homage. Wszystkie stworzenia 
winne są — Stwórcy, all created 
beings owe homage to the Creator. 
Płacić — cnotom czyim, to 
render homage to the virtues of 
any one. 

HOŁDOWAĆ , duję , v. n. to do 
homage , to swear allegiance. 



7? 



HOR 



HUK 



HUT 



HOŁDOWNICTWO , wa, s.m. 
fealty, allegiance. 

HOŁDOWNICZY, a, e, tributa- 
ry. Mołdawia hołdownicza Suł- 
tanowi, Moldavia is tributary to 
the grand Signior. 

HOŁDO WNIK, a, s.m. vassal, 
liegeman , feudal tenant. 

HOLENDER, dra, s.m. Hollan- 
der, Dutchman , Dutch. 

HOLENDERKA , ki , s. f. dutch 
woman , 2) dutch powdered tobac- 
co , snuff. 

HOLENDERNIA, i , s.f. dutch 
dairy. 

HOLENDERSKI, A, e, dutch. 

HOŁOBLE, li, pi. thill , shafts. 

HOŁOBLOWY, a, e, of a shaft. 
Koń hołoblowy, the shaft-horse or 
thiller. 

HOŁODUPIEC, pca, s. m. a sans 
culotte, a poor wretch, a black- 
guard. 

HOŁOTA, ty, s. f. ragamuffins, 
rabble. 

HOLOWAĆ, v.a. (marin.), to 
haule , to hale , to pul upon any 
rope. — łódź , to tow a boat. — 
okręt, to track a vessel. Holuj! 
baule , haule ! 

HOŁUBIEC, bca, s.m. a kind 
of- Slavonic dance. Tnie hołubca 
(fam.) , he dances with joy and 
vigour. 

HOŁYSZ , a , s.m. a pennyless 
fellow. 

HONOR, u, s.m. honour, credit. 
see ZASZCZYT, CZEŚĆ. Pozyskać 
honor , to acquire honour. Robić 
— swojemu krajowi , rodzinie , 
wiekowi, to do honour, or to be 
the honour of one's country, family, 
age. Toci — czyni, that turns to 
your credit. Z — em, with honour, 
honourably. Mieć sobie za — , to 
consider as a honour, to take pride 
in a thing , to glory in it. Wyjść 
z — em , to accomplish a thing to 
one's honour. Drasnąć, ranić 
czyj — , to pique a person, to 
pique his honour. Sprawa hono- 
rowa , affair of honour. Grać dla 
honoru , to play for love. Na ho- 
nor, słowo honoru, upon my ho- 
nour, as I am a man of honour. 
Robić honory domu, to receive 
and entertain the guests. Będę 
miał— być u Państwa, I shall do 
myself the honour to wait on you. 
Sięgać po — , to aspire to honours, 
to seek for honours. Pogrzebne 
—y, pośmiertne —y, funeral so- 
lemnities , funeral , posthumous 
honours. 
HONOROWIE, adv. honourably. 
HONOROWY, a, e, honourable. 
HORA, y, s. f. great labour, woe, 
misery; 2) a deep feeling of contri- 
tion. 

HORDA, DY, s.f. horde. 
HORDO WID , a, s.m. or HOR- 
D0W1NA,Y,S./. (boL), viburnum, 
white bryony, wayfaring-tree. 

HORDYNIEC , ńca , s. m. horse- 
man of the Tartar horde. 
HORNO, a, S', n. a potter's oven. 



HORODNICZY, ego, s. m. judge mailej zwierzyny, wybornycr, 



of a castellany, of a castelward. 

HOROWAĆ , RUfĘ , v. n. to toil , 
to drudge , to toil and moil. 

HOR WAT, A, s.m. and fern: 
HORWATKA, Croatian man and 
woman. 

HORYZONT, n, s.m. horizon. 

HORYZONTALNIE, adv. hori- 
zontally. 



win etc. there was a profusion of 
all sort of game , exquisite wines 
etc 

HUKAĆ , KAM , HUKNA.Ć, V. fi. l'. 

J inst. to whoop , to halloow, to 
) hoot, to burst forth into abuse and 
I violent reproaches. 

HULAĆ, lam, v.n. to lead a 
jolly, merry life, to revel and riot. 
HORYZONTALNY, a, e, hor\- On zawsze hula, that man i? 
zontal. i always in glee. Hula) dus: 



kontusza, szukaj pana bez zupi- 
na! or hulaj dusza piekło gore! 
these very familiar proverbs mean : 
one is ready to leap out of his skin 
for joy. 

HULACKI, a, e, jolly, inerty 
revelling. 

HULAKA, ki, s. f. a jolly, merry, 
fellow, a reveller, a jollv dog (fam. . 

HULANKA, ki, Uf. loose jolli- 
tv, merriment, revelry. 
" HUŁAN, see UŁAN. 

HULTAJ, a, s. m. knave, r 
slothful, idle. A to hultaj or hulhij- 
ka, do niczego! he is a scoundrel , 
she is a nasty creature ! Hultajkę 
klepać (fam.), to lead a life of li- 
bertinism, of continued libertinism. 

HULTAJSKI, a, I, loose, kna- 
vish , roguish. 

HLJLTAJSTWO, wa, s.n. a 
loose, disorderly life; 1) knavery, 
roguery. 

Ill MOR, u, s.m. whim, hu- 
mour; L') moisture (used only in 
plural), łiyl humoru jednostajne- 
go , he was of an even temper 
wesołego — u, łatwego— u, she 
is of a gay disposition , she is n<t 
adv. at all difficult to please. On dsii 
much w dobrym — rze, he is in i 
humour to day. Bye w — n 
hienia czegoś, to be disposal . 
inclined or willing to do a thine. 
Sie jestem u — rze robienia ic<- 
zyt , I am not in a humor, or I 
have no great mind to go a visiting. 
Zły — , bad humor, mump- 



HOSTYA, yi, s.f. host, con- 
secrated wafer. 

HOŻO, adv. briskly, smartly, 
lively. 

HOŻY, a, E, brisk, smart, buxom, 
lively. 
HRABIA, iego, s.m. count. 
HRABIANKA, ki, s.f. daughter 
of a count. 

HRABINA , NY, s. f. countess. 
HRABSTWO, wa, S.n. dignity 
of a count ; 2) county. 

HRECZANY,a,e, made of buck- 
wheat meal. 

HRECZKA, ki, s. f. buck-wheat, 

brank, black-wheat, french wheat. 

HU , HUZIA ! halloo ! 

HUBKA, ki, s.f. fungus of which 

a sort of tinder is prepared, agaric. 

2) spunk , tinder. 

HUCZEĆ , czę, v. n. to roar, to 
rush; 2) to hoot, to shout, to cla- 
mour. Słyszysz juk wiatr huczy? 
do you hear the rustling, or rattling 
of the wind? Fale huczały, the 
billows roared. Burza huczy, the 
storm roars. 

HUCZEK, czka, s.m. a noisy 
fellow, brawler. 

HUCZNIE = HUCZNO 
loudly, clamorously, with 
noise and merriment. Żyć hucznie, 
to revel and riot. Hucznie móicic 
o sobie, to make one's own action 
or victory sound high, to extoll, 
or to exaggerate it. 

HUCZNY , a , e , loud, noisy, 
clamorous. 

HUFIEC, fca, s.m. a body of tishness, pet. Być w złym - 
soldiers drawn up in battle array, to be illnatured,tobecrossand pee- 
dim: HUFIK, a , s.m. small party , vish. Dziwacznego — u, humorist, 
of armed men, squad, (said of j whimsical man, a maggoty fellow, 
horse or foot.). j Ciecz huomorów gravedo, coryza, 

HUFNAL, a, s.m. hobnail. catharrh. Zimne —y, the king's 

evil , scrofula. 

HUMORZYSTA, v, s.m. humo- 
rist , whimsical man. 

HUNCFOT, a, s.m. rascal, 
scoundrel , ragamuffiin , scrub , 
varlet. 

HURMEM or HURMĄ, adv. in 
crowds, in a body, by heaps. 

HURT, u , 8. m. fold , a pen for 
sheep. = GROZDA. 

HURTEM, adv. in a lump, by 
wholesale. 

HURTOWAĆ, tuję, v.itnp. to 
fold or shut sheep in the fold. 

HURTOWNIK, k, s.m. whole- 
saleman, dealer in gross. 

HURTOWY, a, e, trading by 
wholesale. 

HURTY, tów, pi. hudrle, fold, 
pen. 
HUTA, tt, s.f. tmelting-bojue. 



HUK, u, s.m. din, roar, peal, 
clangour. — dzial, peal or roar of 
cannon. — trąb , clangour of trum- 
pets. — pioruna, a clap of thun- 
der. Z hukiem, with great noise, 
in a noisy manner. W tej muzyce 
więcej huku niż ładu, that musi- 
cal composition is more loud than 
agreeable. Wówczas więc powstał 
na nas z hukiem, it was then he 
broke out, burst out , it was then 
he became outrageous, or he burst 
forth into abuse and violent repro- 
aches. Huk, puk, stuk, da lej nic , 
a great fuss and no business , much 
ado about nothing. Ma huk pienię- 
dzy (fam.), he has money by the 
shovelful. Za tym adwokatem szło 
huk klientów (fam.), this barrister 
was fol lowed by a host of petitioners, 
of applicants. Było tamhukroz- 



JA 

founder?. — ssklanna , glass- 
house. — żelazna , forge, smithy. 
— kruszcowa, casting-house, foun- 
dery. — solna, saltern, salt-house, 
the place where salt is made. 

HUZAR , a , s. m. hussar. 

HUZARSKI , a , e , of an hussar. 

HUZARYA,yi, s.f. a body of 
hussars. 

HYACYNT,a, s.m. (a plant), 
hyacinth ; 2) hyacinth , a precious 
stone. 

HYCEL , cla , 5. m. one whose 
business is to kill stray dogs in the 
streets; 2) rascal, ruffian, scoun- 
drel. 

HYDLIWY, a, e, see OHYDNY. 

HYDRA , ry, s. f. hydra. 

HYDRAULIKA, ki, s. f. hydrau- 
lics. 

HYDROSTATYKA , ki , s. f. 
hydrostatics 

HYDZIĆ, dze, v. imp. to disgust, 
to raise loathsomness. see OHY- 
DZIĆ. 2) to make one hated , to cast 
an aspersion. Gorączki już nie ma, 
ale jeszcze hydzi się jadłem, his 
fever is gone , but it has left him a 
feeling of loathing, he has taken 
a disgust to meat. Ohydzil sobie 
życie , he was seized with a wea- 
riness of life , he became weary of 
life, see MIERZIĆ. 

HYENA, ny, s.f. hyena. 

HYMN , u , s. m. a divine song, 
hymn. 

" HYPOCHONDRYA, yi, s.f. hy- 
pochondriac disease, spleen. 

HYPOCHONDRYCZNY , A , e , 
hypochondriacal, splenetic, hip- 
pish. 

HYPOCHONDRYK , a, s.m. 
hypochondriac. 

HYPOTECZNY, a,e, mortgaged. 

HYPOTEKA,ki, s. m. mortgage. 

HYPOTEKOWAC, kuję, v.imp. 
to mortgage. 

HYS, HYZ , HYŻ , a , s.m. fa- 
vourable wind (term of marine). Pod 
hysem phjnąć , to go before the 
wind. 

HYZOWAĆ, HYSOWAĆ, v. a. 
imp. WHYSOWAĆ, to hoist, to 
sway, to heave up. Whysoivac ża- 
giel , to hoist a sail. 



I , conj. and, both. / w pokoju i 
\c wojnie, both in time of peace 
and war. 2) abbrev. of jego, jej, his. 
viz. J. K. M. for Jego Królewska 
Mość , his royal majesty. 3) abbre- 
viation of .Jaśnie , in the titles given 
to the gentle folks viz. J. W. for 
Jaśnie Wielmożny, very powerful. 
J. O. for Jaśnie Oświecony, very 
illustrious; ti) abbr. of J. M. C. P. 
for Jegomość Pan, or J. P. sir 
master viz. J. K. B., Jegomość 
Ksiądz Biskup, the title belonging 
to a bishop. 

JA , pers. pron. I , me. JA is 
omitted before the verbs, but in the 
following expressions : Ja zdradzić 
najlepszego przyjaciela mojego? 



JAD 

I, betray my best of friends? J a 
wam dowiodę że on winien. Fill 
prove that he is in the wrong. Ja 
mówię ,ja utrzymuję, I pretend, 
I say, etc. Kto tam? Ja. who is 
there? '» is l.Ity ija zadowolnieni 
jesteśmy losem naszym, you and 
I are satisfied with our lot ( for the 
oblique cases see MI, MNIE, MIĘ). 

JABŁECZNIK , a , 5. m. cider. 

JABŁECZNY, a, e, having the 
taste of an apple. 

JABŁKO, ka, apple; 2) whirl- 
bone or the ball of the knee. Zbić 
kogo na gorzkie jabłko, to beat 
one to a jelly or to a mummy. Jabł- 
ko niezgody, apple of discord, 
bone of contention. Oddać — kobie- 
cie {fig.) to give a woman the palm 
of beauty, hajskie — , apple of pa- 
radise. Adamowe — , pomum Ada- 
mi , Adam's bit. — renetowe , pipin. 
— dzikie, a crab. — goleniowe, 
rotula, the ball or whirlbone of the 
knee. 

JABŁKORODNY, a, e, produ- 
cing apples, bearing fine apples. 

JABŁKOWITY, a,e, like an ap- 
ple, dapple. Koń szpakowaty, 
jablkoivity, dapple grey horse. 

JABŁOŃ, ni, s.f. apple-tree. 

JABŁUSZKO == JABŁUSZECZ- 
KO, ka, s. n. dim. little apple. 

JĄĆ , imam , v. imp. to lay hold 
of, to catch , to seize ; 2) to begin , 
to fall a doing a thing. — się czego, 
to put one's hand to a thing , to un- 
dertake it, to betake one's self to. 
Jąl się pijaństwa, he betook him- 
self to drinking. 

JAD, u, s. m. venom , bane, vi- 
rus. Ta ropucha jad swój splu- 
nęła, that toad has spit its venom. 
Jego język jad sączy, he has a 
dangerous tongue which spreads its 
venom every where. Lękam się 
jadupiórajego, I fear the virulency 
of his pen. Wylał wszystek jad 
swój, he has vented all his spite, 
malice, hatred. 

JADAĆ , jadam , v. frq. to use to 
eat, to mess. Jadać w oberży, 
tv trakty erni , to dine at an ordi- 
nary, in a tavern. W piątki i soboty 
mięsa niejada, every friday and 
Saturday he keeps lent , or forbears 
meat. 

JADACZ, a , s.m. eater, feeder. 
— trzeio ludzkich, a devourer of 
the human intestines, anthropha- 
gus. (little us.) 

JADALNIA, i, s.f. eating-room. 

JADALNY, a,e, of eating, eata- 
ble, esculent. 

JADĘ, pres. t. of JECHAĆ. 

JADŁO, a, s.n. food, fare, 
(fam.) tak zatrudniony że zapo- 
mina jadła i napoju, he is so busy 
that he forgets eating, and drinking. 
To zdrowe —o , that food , those 
eatables are wholesome. 

JADOWICIE, adv. venomously, 
banefully, virulently. 

JADOWITOŚĆ, ci, s.f. veno- 
mousness, bancfulness, virulence. 

JADOWITY, a, e, venomous, 
baneful , virulent. 



JAK. 



73 



JĄDRO , RA, S.n. JA. DERKO, KA, 

dim. kernel, stone of fruit ; 2) sto- 
nes or testicles ; 3) the best part of 
any thing. 

JAGŁY, gieł, pi. millet-seeds, 
that have the hulls taken off. Jagła 
krupą być niemoże (prov.), the 
millet seed cannot vie with wheat. 
viz. One cannot kick against the 
prick. 

JAGLANNY, a , e , made of, or 
belonging to millet seeds. Klejek 
— ny, millet ptisan, a diet-drink. 
Mąka— a, millet flour. 

JAGNIĘ, KCiA, s.n. — ęta, pi. 
lamb. 

JAGNIĘCINA, ny, s.f. lamb's 
flesh. 

JAGNIĘCY, a , e, of a lamb. 

JAGNIESZKA, or JAGNA, 
Agnes. 

JAGODA, dy, s.f. berry; 2) 
cheek; 3) — małpie, crow-berry. 
— wilcze , berry of the deadly night- 
shade. Wtnnc jagody, raisin. — Ja- 
dlowcowe, juniper berry. Jagody 
jej zarumieniły się, her checks 
became crimson, she blushed. 

JAGODNIK , a, s. m. berry-juice. 

JAJE , ja, or JAJKO , ka , s. n. 
egg. Białek, żółtek i skorupa jaja, 
the white, the yolk and the shell of 
an egg. — świeże, new-laid eggs. 
— czcze, wind-eggs — miękkie, rear- 
eggs, rath-eggs— sadzone, poached 
eggs. — a na miękko or na rzadko, 
eggs in the shell. — rybie, (ikra, 
kawiar), the spawn of fish , hard 
roe. Baje jaje za walu , he gives 
an egg for an ox , what a good spec ! 
(iron.) Ptaki siedzą na jajach, 
birds hatch their eggs. Sadzić kury 
na —eh , to set hens. W tej porze 
roku takie a takie ptaki siedzą 
na — eh , it is the season when such 
birds sit or brood. Mędrsze jaja 
niż kury (prov.) a child will teack 
its grandmother to suck eggs. 

JAJECZNICA, cv, s.f. omelet. 

JAJECZNIK, a, s.m. ovary. 

JAJECZNY, a , e , of an egg. 

JAJKO=JAJUSZKO, ka, s.m. 
dim. little egg. 

JAJKO WATY, a, e, oviform, 
ovate. 

JAJORODNY, a , e , oviparous. 

JAK , adv. as , how. Blady jak 
śmierć, pale as death. Gorzki jak 
piołun, bitter as absinth. Taki jak 
ty, such a one as you. Jakeś sam 
sobie życzył, tak się stało, as you 
wished, so it is fallen out. Jak naj- 
dłużej, as long as ever it can be. 
Jak najśpieszniej, with as great 
speed as possible. Jak najlepiej, 
as well as possible. Jak dawno? 
how long ago? Jakżebym miał to 
wiedzieć, how should I come to 
know it? Widzisz jak pięknie te- 
raz wygląda, you sec how hand- 
some she looks now. Jak się nazy- 
wasz? what is your name? Jak się 
to nazywa? what do you call it? 
Jak pościelesz tak się wyśpisz, 
as a man makes his bed so must he 
lie. Jak się ma? Siako tako, how Is 
he? so, so. Niewiem jak to ste 



?a 



JAK 



stało , I do not know how it happe- 
ned. Znać wszystkie jak i czemu, 
to know the why and wherefore of 
a thing. Jakże mu się udało uciec? 
how has he contrived to escape? 
Oto, jak rzecz ma się, it is thus 
things passed. Czyż pan Pers? 
jak można być Persem , is the gen- 
tleman a Persian? strange that any 
body should be a Persian. Jak tu 
począć? what can I, we do? what's 
to be done? how can we act? Jak 
można pojąć rzeczy tak ciemne ? 
how is it possible to understand 
things so obscure? Jakto! czyż do- 
prawdy umarł? what! is it true 
that he is dead? Jakteż to zdecy- 
dowałeś się przyjść do nas? what 
made you think of coming hither? 

JĄKAĆ SIĘ , v. imp. —kam się , 
to stammer , to stutter , to hammer 
in speaking , to falter. 

JĄKAJŁO ,ła,s. n. stammerer, 
stutterer.=JĄKACZ. 

JĄKAWY = JĄKLIWY, a, e, 
stammering, stuttering, faltering. 

JAKBY=JAKOBY=JAK, GDY- 
BY, as if. 

JAKI, A, IE, some, any, what. 
Jaki to człowiek? what sort of a 
man is he ? jakiej or której go- 
dzinie? at what o'clock, at what 
hour? Niewie jaki środek przed- 
siębrać , he knows not what reso- 
lution to take. Jaka szkoda! what 
a pity? Jeslto kaznodzieja jaki 
taki, he is an indifferent kind of 
preacher. Możebylo wspomniał 
jaki historyk, some historian 
would have mentioned it. Czy 
znasz jaką osobę podzielającą 10 
zdanie? do you know any body of 
that opinion? Jakiegoś or któregoś 
dnia , some day or other. Daj mi 
jaką książkę, give me some book. 
Weź taką książkę jaka ci się po- 
doba, take any book you like. Czy 
jest jaka nadzieja? is there any 
hope? Jakie to książki ? what books 
are these? Jaki pan taki sługa 
or kram , like master like man. 

JAKIKOLWIEK, — akolwiek,— 
iekolwiek, whatever, whatsoever, 
any. W jakimkolwiek znajdę się 
stanie, in what condition soever I 
be. Jakiekolwiek posiada bogac- 
twa , whatever riches he may pos- 
sess. Przyjdź o jakimkolwiek cza- 
sie, come at anytime. Jakimkol- 
wiek sposobem, by any means, 
any how. JSiezważając na jaką- 
kolwiek {na żadną) przeszkodę , 
notwithstanding any obstacle , 
whatsoever. 

JAKIŚ, — kaś, — kies, one or 
something I do not know. Nie jest 
on bez jakiejś zalety, he is a man 
of some merit. Jakiś człowiek 
mnie mówił, I have heard it said 
by a certain man , by somebody or 
other. 

JAKKOLWIEK , adv. however, 
howsoever, as — as. Jakkolwiek jes- 
teś bogaty, however rich or how 
rich soever you may be. Jakkolwiek 
jego obrazy były zadziwiające, 
on sam często odkrywał w nich 



JAŁ 

błędy, how surprising soever his 
pictures were , yet he himself fre- 
quently discovered faults in them. 
Jakkolwiek nie miłe przynosisz 
nowiny, however unpleasant be 
the news you bring. Jakkolwiek 
cię kocham , as well as I love you. 
Jakkolwiek bądź , whatsoever that 
may be, as it will. 

JAKO, inter, how? is it possible ; 
2) conj. thus, so, in this manner, as 
well as. (JAKO— TAKO or JAK, 
TAK, as — so). Jak słońce rozpę- 
dza mgły, tak nauka rozgania 
błędy, as the sun dispells darkness, 
so does learning drive away error. 
Jak rzekłem tak się stało, that 
happened in a manner I told you. 
Rzucił się na niego jako jas- 
trząb na kuropatwę, he darted 
upon him as a hawk does upon his 
prey. Jako wosk świeży łatwo 
przyjmuje kształty przedmiotów 
wyciśnionych na nim, tak i mło- 
dzieniec jest zdolny zatrzymać 
wrażenia rzeczy udzielonydi je- 
mu, as soft wax easily receives 
every impression and figure, so a 
young man is susceptible of every 
form you choose to give him. Mó- 
wię ci to jako twój krewny i 
przyjaciel, I tell you that as your 
relation and friend. 2) JAKOTO , 
adv. videlicet, to wit, that is to say. 
Wielu to już lak robiło, jakoto 
twoi bracia, mój sąsiad i jego 
żona, many have done it, as for 
example your brothers, mv neigh- 
bour and his wife. 4) JAKO TAKO, 
adv, indifferent, pretty well,s<» so. 
Spełnia swój obowiązek jako la- 
ko, he discharges his duty hut so so. 

JAKOBIN, a, s. m. a dominican 
or white friar 2) jacobin a person 
disaffected to the state, an ultra ra- 
dical. 

JAKOBITA, y, s.m. Jacobite 
(hist.) Jakobkx byli srodze prze- 
śladowani za Wilhelma III. the 
Jacobites suffered a cruel persecu- 
tion under William III. 

JAKOBY=JAK GDYBY, adv. 
as if, as it were. 

JAKOKOLWIEK-JAKOTAKO, 
adv. indifferently, well , tolerably, 
so so. 

JAKOŚ, adv. in an unknown 
manner, somehow. 

JAKOŚĆ, or JAKOWOŚĆ, ci, 
s.f. quality, essence, nature. 

JAKOWAĆ, v.n. to qualify, to 
make fit 

JAKOŻ, adv. in fact, in effect, 
accordingly. 

JAKŻE ? inter, how then ? 

JAŁMUŻNA, ny, s. f. alms. 

JAŁMUŻNIK, a, s.m. alms gi- 
ver; 2) almoner, fern. Jałmużnica. 

JAŁOWĆÓWKA, ki, s. f. gin. 

JAŁOWCOWY, a , e , of juniper. 

JAŁOWICA, cy, s.f. heifer- 
JAŁÓWKA. 

JAŁOWIEC, wcu, s.m. juniper. 

JAŁOWO, adv. used only in a 
figurat. sens. Pisać jałowo, to write 
a dry, bad style. Malować—, to 
paint in a dry, harsh style. 



JAR 

JAŁOWY, a, e, barren, sterile. 
JAMA , my, s.f. JAMKA , ki , dm. 

pit, hole, ditch. Lwia — a, the lion's 
den. Królicza — a, a rabbit burrow. 
Lisia — a , =NORA , a fox earth , a 
badger's hole. Wykurzyć lisa z ja- 
my, to smoke a fox out of his earth. 

JAMBICZNY, a, e, iambic. Wit r- 
sze jambiczne, verses composed 
of a long and short syllab alterna- 
tively. Poeta — y, writer of iambic, 
satyrist. 

JAMISTY, a, i., full of pits. 

JAMNIK , a, s. m. badge; 
terrier. 

JAMNY, a, e, of a pit, belonging 
to a den. To zwierz jamny, [fam.) 
that man is always in a den; he 
never stirs abroad, he is determi- 
ned to die in his own kennel. 

JAN, A,*, m. John. JAŚ, ia, dim. 
Jack. 

JANCZAR, a, s.m. Janizaries. 
Janczarów wygubił sultan Much- 
mud w roku 182G, the Janizaries 
were destroyed by the sultan Man- 
mood in 1826. 

JANCZARKA, ki, s.f. a lot* 
barclled gun used by the Janizaries. 

J \NOW for JANOWY, a, e , of 
Jonas, of John. Gdy tedy obiado- 
wali, rzekł Symonowi Piotrowi 
Jezus : Symonte Janów, miłujesz 
mię więcej ni źli ci? So when they 
had dined, Jesus said to Simon 
Peter ; Simon, son ol Jonas, . 
thou inr more than these? 

JAPOŃCZYK, a. s.m. Japanese. 

JAR, u, s.m. spring time; [old.) 
2] ravine. 

JARKI, a , IK, of this year, new, 
recent; 2 JARKA, i ,*./". a hejfer, 
a lamb of this year, a kind of rye, 
spring-grain. 

JARM M'.K , r , s. m. fair. Lipski, 
Frankjurlski , — the Leipsic, the 
Frankfort- (air. 

JARMUŁKA ,11,*./: leather or 
velvet cap worn by the Jews in Po- 
land. 

JARMUŻ, u, S.m. cole, cole- 
wort , cabbage. 

JARY, a, l, of the spring.— ży- 
to, spring-rye, summer-rye. / 
jare, seed sown in spring, spring- 
grain. Jara wełna, summer wool, 
the wool of the second shearing. 
Wosk jary, virgin-wax. Jary mió<i, 
virgin-honey. Woda— a, pure wa- 
ter. Światłość — a, dzień — y, a 
pure unadulterated light, a bright 
day.Stary ale jary, (prov.) a green, 
a vigorous old man. 

JARZĄC, F.BiA, service-tree. 

JARZĄBEK, dka, s.m. hazel- 
hen , wood-hen. 

JARZĘBINA, ny, s.f. service- 
tree wood ; 2) sorbs or berries of 
the service-tree. 

JARZĘCY, a, E, (wosk) virgin 
wax. — świece, candles made of 
virgin wax. 

JARZMIĆ, w., i, and Ujarzmić, 
to subjugate, to subdue, subject. 
Rzymianie ujarzmili Kartagen- 
czyków, the Romans subdued the 
Carthaginians. Daje się jarzmit 



JAT 

wszystkim służącym swoim, he 
allows himself to be governed by 
all his servants, he allows all his 
servants to get the belter of him. 

JARZMO, a, s.n. yoke. Fig : 
subjection, slavery, bondage. Za- 
przęgać woly do jarzma, to put 
the oxen to the yoke. Dać szyję 
pod or przyjąć— o, to yield or sub- 
mit one's self, to buckle to. Wtrą- 
cić, trzymać pod— em, to put, to 
hold under the yoke. — o prawa , 
niewoli, małżeństwa, the fetters 
of the law, the yoke of servitude, 
the chains of marriage. 

JARZYNA, ny, s.f. spring or 
summer corn ; 2) greens, vegetables, 
pulse. 

JASION , see JESION. 

JASKIER, u, s.m. (flower) 
crowfoot. 

JASKINIA, i, s.f. den, cave. 

JASKOŁCZĘ=JASKOLĘ, ęcia, 
s. n. — eta , pi. a young swallow. 

JASKÓŁCZY, a , e , of the swal- 
low. — ziele, (a plant.) celandine. 

JASKÓŁKA , JASKUŁECZKA , 
ki , s. f. dim. swallow. 

JASKRAWOŚĆ, ci, s.f. glaring 
light. 

JASKRAWY, a, e, glaring, daz- 
zling, discordant. Barwy — e, sho- 
wy, gaudy colours. 

JASŁA, SEŁ,p/. crib, manger. 

JAŚNIA, i,5./. broad day-light. 
Pokazać, wydobyć co na jaśnią , 
to bring to light. Wykazać na—ą 
niegodziwośc , to expose a person's 
perfidousness , to make it public. 
Kazuiści wydobywają na — ą ta- 
jemnice nocy, the casuists publish 
in open light the secrets of the night. 

JAŚNIEĆ , nieję , v. n. to shine , 
to glitter, to sparkle, Słońce— je, 
gwiazdy— ją, the sun shines the 
stars glitter. =BŁYSZGZEĆ. Na wi- 
dok tego półmiska wielka radość 
jaśniała mu w oczach, at the 
sight of that dish, I could perceive 
the parasite's eye glisten with joy. 
Człowiek zdrowego rozsądku nie- 
motę jaśnieć przy takich lu- 
dziach, a man of good sense ma- 
kes but a poor figure among such 
people. = ŚWIETNIEĆ. 

JASNO , adv. clearly, brightly, 
luminously. — błękitny, light-blue. 
—czerwony, bright-red, light-red. 
— żółty, bright-vellow. 

JASNOŚĆ , ci , s. /. sheen , bright- 
ness, lustre; 2) clearness, perspi- 
cuity, lucidity. Pisać, tłómaczyć 
się z — ą, to write, to speak with 
perspicuity. 

JASNY, a, e, light, bright, lu- 
minous ; 2) clear, perspicuous, lucid. 

JASTRZĄB, ębia, s.m. hawk, 
goshawk. 

JASTRZĄBIEC, bca, s.m. (a 
plant.) hawkweed. 

JASZCZURKA, ki, s.f. lizard. 

JASZCZYK , a , 5. m. butter-box ; 
2) gun-powder cart. 

JATA , y , s. f. a hut , a cottage , 
see CHATA. Now more used in pi. 
JATKI, tek, shambles. Szewieckie 
jatki, shoe making, the trade of 



J EC 

shoe maker, shoe maker-row, street 
or place. Mięso z jatek, butcher's 
meat; 2) (fig.) butchery, slaughter, 
carnage. Dać, wydać żołnierzy 
na jatki, to send soldiers to be 
butchered, to expose them to almost 
certain death. 

JATKO WY, or JATCZY, a, e, 
belonging to shambles. 

JATNIK, a, s.m. hut maker, 
bower maker, tent maker. 

JĄTRZYĆ , trze , v. imp. to ge- 
nerate pus or matter ; 2) to irritate, 
to exasperate. — się , to fester , to 
rankle. To tylko jątrzy ból jego, 
that serves only to increase his pain. 
Gniew ich zaczął się jątrzyć, 
they began to breed ill blood. Sto- 
sunki jątrzą się coraz bardziej , 
things grow worse and worse. Mo- 
wa jego bardzo rozjątrzyła umy- 
sły, his speech has incensed all 
minds. 

JAW , NA JAWIE , adv. awake , 
waking. / we śnie i na jawie , both 
when awake and asleep. Wydać na 
jaw , to bring to light , to disclose , 
to reveal ; 2) to put forth , to pub- 
lish. Lepszy we śnie niż na ja- 
wie, I like him better when he 
sleeps than when he wakes. Zdaje 
mu się że myśli na jawie, a on 
tylko marzy, he would fain be 
thought a deep thinker, whereas he 
is but a mere dreamer. Sen na ja- 
wie , chimera , idle fancy, vain ima- 
gination, whimsey. Ta książka 
niebawem wyjdzie na jaw, that 
book will soon appear, or come 
out , or make its apperance. 

JAWIĆ SIĘ , v. imp. — wię się , 
to appear, to become visible, to 
come out. Morze jawi śię z dala, 
the sea is discovered in the distance. 
Czas jawi tajemnice, time unveils 
mysteries, see OBJAWIĆ, WY- 
JAWIĆ. 

JAWNIE, adv. apparently, ma- 
nifestly, openly, overtly. 

JAWNOGRZESZNIK:, a, s.m. 
notorious sinner. 

JAWNOŚĆ, ci, s.f. evidence, 
publicness , notoriety. 

JAWNY, a, e, evident, apparent, 
plain, public, overt. 

JAWOR, a, s, m. maple , maple- 
tree. 

JAWOROWY, a,e, of a maple 
tnee. 

JAZ, u , or WIAZ , u , (term of 
fishery.) park, warren. Bić jazy, 
to make crawls, pens, or places in- 
closed by hurdles in order to fish. 

JAŹ, ia, s.m. (a lish.) Red bream. 

JAZDA , dy , s. f. ride , journey ; 
2) cavalry, horsemen, horse. 

JAŹWIEC, wca, s.m. badger 
(zool.) see BORSUK. 

IBIS, a, s.m. (a bird.) ibis. 

ICHNEUMON, a, s.m. Egyp- 
tian Ichneumon. 

IDEA,ei, s.f. idea. 

IDEALNY, a, e, ideal. 

JECHAĆ, jadę, v. imp. JEŹDZIĆ, 
dżę , v. fig. to ride , (on horseback 
or in a carriage). — konno, to go on 
horse-back , to ride. — pocztą, to ri- 



JED 



75 



de or travel post. W powozie— ,ta 
ride or to go in a carriage.— poiuo/t, 
to go slow, to creep , to crawl along. 
— do Rzymu , to go to Rome. Jeź- 
dzić za nieprzyjacielem, to go 
against or in search of an enemy. 
Dalej niepojedzie, (prov.) that will 
not last long. Wolniej jedziesz da- 
lej staniesz , (prov.) the softer yod 
go the farther you reach. Ktosmn- 
ruje ten jedzie , (prov.) pay ana 
you'll obtain; money commands 
every thing. Jechał go sęk, the 
deuce take the fool. 

JĘCIE, ia, s.n. grasp, hold, 
see UJĘCIE. 

JĘCZEĆ, czę, v. n. to groan, 
to moan. Ucisk pod jakim kraje 
jęczały, the oppression under which 
the provinces groaned. Jęczał nad 
przewagą nieprawości , he groa- 
ned to see injustice triumph. Całą 
noc jęczał , I heard him moaning 
all night. Od częstych razów ję- 
czało kowadło, the am ii groaned 
under repeated strokes. 

JĘCZMIEŃ, ia, s.m. barley; 2) 
pimple , sty (in the eye). 

JĘCZMIENISKO , ka, s.m. bar- 
ley-held, barley-stubble. 

JĘCZMIENNY, a, e, of barley. 
— krupy, peeled barley, barley 
groats. 

JĘCZMIONKA,ki, s.f. barley- 
straw. 

JEDEN , dxa , dno, one. — t dru- 
gi, both. — łub drugi, either. Ani 
jeden ani drugi, neither. Niejeden, 
many a one. Jedni tędy, drudzy 
owędy, some one way, some ano- 
ther. Jedni śpiewali, drudzy tań- 
cowali, inni grali na różnych 
instrumentach, some were singing, 
some dancing, and others playing 
upon the different instruments. Za 
jednym razem, at once. To wszy- 
stko jedno, that is all the same 'tis 
all one. Co to za jeden ? who is that 
man? Prawda zawsze jedna, 
truth is always the same. Bóg jeden 
tylko i wiara jedna, there is but 
one God, one religion, one faith. 

JEDENAŚCIE, stu, eleven. 

JEDENASTOKĄT , a , s. m. hen- 
decagon. 

JEDENASTOLETNI, a, e, ele- 
ven years old. 

JEDENAŚCIORO , orga , 5. n. 
(num.) eleven ( used before the epi- 
cenes). Jedenaścioro dzieci, eleven 
children (boys and girls). Było nas 
jedenaścioro , we were eleven per- 
sons (men and women). Ojciec z je- 
denaściorgiem dzieci, a lather and 
his eleven children. 

JEDENASTY, a, e, eleventh. 

JEDENŻE,naż, nóż, identical, 
the same. Jednai i taż sama 
rzecz, it is but one and the same 
thing. Jedenże początek, one and 
the same origin. Najednoż wycho- 
dzi, it comes to the same thing. 

JEDLINA , ny , s. f. JEDLINKA , 
ki , dim. fir , fir-tree ; 2) fir-grove. 

JEDNAĆ , nam , v. imp. to recon- 
cile ; 2) to gain , to win , to conci- 
liate. POJEDNAĆ, GODZIĆ. Na- 



76 .1ED 

próżno sędzia pokoju starał się 
pojednać obie strony, the justice 
of peace endeavoured in vain to re- 
concile the partie*. Słodyczą cha- 
rakteni, jedna sobie względy 
tvszystkich,\ńs mildness has gained 
him the good will of all. To zjedna- 
ło mu szacunek lej kobiety ,it gained 
him the consideration of that lady. 

JEDNAĆ SIĘ, v.pr. imp. ^PO- 
JEDNAĆ SIĘ. Pojednano ich, they 
have been reconciled. Niepodobna 
ich—, it is impossible to make them 
friends again. Teatr z religi ją— , 
to reconcile the play house with re- 
ligion. Jednać się z Bogiem, to re- 
concile one's self to God , to make 
one's peace with God. 

JEDNACZ, a, s.m. reconciler, 
peace-maker. . 

JEDNAK= JEDNAKŻE, adv. ho- 
wever, neverthless,yet, yet-still = 
WSZAKŻE. Tak jeszcze młody a 
jednak tyle już umiarkowany, he 
is still very young, yet neverthless 
he is very prudent, very sedate. 
Jednak to chrześcianin, he is a 
christian, after all. Jednakże przy- 
szedł , yet he is come. 

JEDNAKIEJ EDNAKOWY, a,e, 
the same, one and the same, iden- 
tical. 

JEDNAKO = JEDNAKOWO, 
adv. in the same manner, equally, 
likewise. 

JEDNAKOSĆ = JEDNAKO- 
WOŚĆ , ci , s. f. sameness, identity. 

JEDNO, see JENO. 

JEDNOCZYĆ, czę, v.imp. to 
unite , to join , to reconcile. 

JEDNODZIENNY, a, e, of one 
day, diurnal. 

JEDNOISTNOŚĆ , ci, s.f. con- 
substantiality. 

J EDNOISTNY = JEDNOISTO- 
TNY, a, e, consubstantial. Syn je- 
dnoistny z ojcem , the son consub- 
stantial or of one and the same sub- 
stance with the father (theol.). 

JEDNOKONNY, a , e , drawn by 
one horse. — wóz , one horse car- 
riage. 

JEDNOKSZTAŁTNY , a, e, of 
the same shape, uniform. 

JEDNOMYŚLNIE, unanimously. 

JEDNOMYŚLNOŚĆ, ci, s.f. 
unanimity. 

JEDNOMYŚLNY, a, e, unani- 
mous. — ą zgodą , with unanimous 
consent ; nemine contradicente. 
Zdania były—e, the opinions were 
unanimous, they were unanimous 
upon the question. 

JEDNOOKI, a, e, one-eyed. 
W państwie ślepych jednooki pa- 
nuje , in the kingdom of the blind , 
one-eyed persons are kings. 

JEDNOPLEMIENNY, a, e, of 
one breed, of the same race. Polacy , 
Rossyanie, Czesi, są ludy jedno- 
plemienne, the Poles, the Russians, 
the Bohemians proceed from one 
origin or are the branches of one 
stump. 

JEDNORĘKI , a, e, one-handed. 

JEDNOROGI,A, B, single-hor- 
ned. 



JED 

JEDNOROŻEC , i-ZA ., s. m. uni- 
corn ; 2) unicorn file fish ; 3) nar- 
whal. 

JEDNOŚĆ, ci, s.f. uiity, concord. 
Liczba składa się z jedności or 
z jednostek , the number is com- 
posed of units. — ść Kościoła, the 
unity of church. — ść uczuć, zdań , 
unity of sentiments. Utrzymać — ść, 
to maintain concord. To mogłoby 
nadwerężyć — ść, that might dis- 
turb the concord , the good under- 
standing that subsist between them 
=ZGODA. 

JEDNOSTAJNIE, adv. uni- 
formly. 

JEDNOSTAJNOŚĆ , ci , s.f. uni- 
formity. 

JEDNOSTAJNY, a, e, uniform. 
Ruch jednostajny, styl — , uniform 
motion , uniform style. — e postępo- 
wanie, even, uniform conduct. Ten 
autor zanadto — y, this writer 
wants variety, or is too uniform. 

JEDNOSTKA, ki, unit. 

JEDNOSYLABNY, a-, e, mono- 
svllabical. 

" JEDNOWIECZN Y, a,e, coeval. 
WSPÓŁCZESNY. 

JEDNOWIERCA,CY,s.m. fellow- 
believer. 

JEDNO WŁADNY, a, c, autocra- 
tical. 

JEDNO WŁADZCA , cv, s. m. au- 
tocrat. 

JEDNO WŁADZTWO , wa , *. n. 
autocracy. 

JEDNOŻENIEC, nca , s. m. mo- 
nogamist. 

JEDNOŻEŃSTWO, wa, s. n. mo- 
nogamy. 

JEDNOZNACZNOŚĆ , ci , *. f. sy- 
nonymy. 

JEDNOZNACZNY, a, e, synony- 
mous. Niema wyrazów jednozna- 
cznych, there is no such a thing as 
what is called synonymous words. 

JĘDOR, see INDYK. 

JĘDRNOŚĆ, ci, s.f. marrow, 
main substance; 2) pithiness, 
strength , energy, virility. 

JĘDRNY, a, e, substantial, sappy; 
pithy, strong, forcible. — starzec, 
a brisk oldman. Odpowiedzieć ję- 
drnie, to answer with vigour, to 
make a bold answer. 

JĘDRZEJ , a , s. m. Andrew. 

JEDWAB, iu, silk, 2) —polny, 
(a plant) , dodder. Jedwab surowy, 
raw silk. — niekręcony, untwisted 
silk.— kręcony, w nitkach, twisted 
silk. Jedwabie, silk stuffs = BŁA- 
WATY, MATERYE. 

JEDWABIĆ, ił, i, v.a. imp. to 
lay on with silk, to imitate the soft- 
ness of silk, {fig.) Jedwabić słowa, 
to make use of honeyed, fair, 
sweet, flattering words. 

JEDWABNIK, a, s.m. silk-worm; 
2) silk-weaver. 

JEDWABNY, a, silken. 

JEDYNACZKA, ki, s.f. an only 
daughter. 

JEDYNAK , a , s. m. an only son. 

JEDYNIE, adv. only, merely, 
solely. Rzecz jedynie potrzebna, 
the oKe thing needful. 



JEO 

JEDYNY, a, e, only one, single, 
sole. Książka ta już zaginęła, po- 
siadam jedyny exemplarz , that 
book is no longer to be met with , 
I have the only, the only remaining 
copy. Jego jedynem zatrudnie- 
niem jest, etc., his sole, his only 
occupation is, etc. By I to jedyny 
człowiek w swoim rodzaju, he 
was a singular person in his way ; 
the only one of his sort; he has not 
his fellow. A to rzec< jedyna /that 
is queer enough , that's rather odd. 

JĘDZA, dzy, s.f. fury; 2) ter- 
magant, scold, shrew, virago. 

JEDZENIE , ia, s. n. eating , fare, 
meal. 

JEGO, accus. and genit., of 
ON, pron.pers. muse, he; 2) adj. 
poss. (sing, masculine and neulre) 
his, its. 

JEGOMOŚĆ, JEJMOŚĆ, see 
MOŚĆ. 

JEHOWA, y, s. m. Jehovah, 
the appropriate name of God iu 
Hebrew. 

JKJ, genii, and, ace. of ONA, 
hers, her. 

JĘK, u, s.m. groan, moan. Jęk 
rannych, the groans of the woun- 
ded and the dying. Bóg słyszy jęki 
uciśnionych, God hears the com- 
plaints of the oppressed. 

JĘKAĆ SIĘ , nee JĄKAĆ SIĘ. 

JELCA, LLC, s.pl. handle, hilt 
of a sword, the haft of a knife. 

JELEŃ, ia, s.m. stag, hart. ./-- 
len z pierwszemi rogami , a slag 
of the first head. — irzy letni , a 
brock. Znać jelenia po rogach, a 
man is known by his doings. — Je- 
leń zrzucił rogi, the stag has cast 
his head. — ia rogi (nagłowię jego) 
the head or the horns of a stag. — ia 
róg (użyty na rękojeście i t. p.) 
buck-horn. 

JELENI, a, e, of the stag, —o 
skóra, deer's skin or hide, buck- 
leather. 

JELITO, ta, s.n. bowels, en- 
trails, guts. 

JELONEK, nka, s.m. deer's 
calf, fawn. 

JEMIOŁA, ły, s.f. mistletoe, =» 
J EMI EL. 

JEMIOŁUCHA, chy, s.f. mistle- 
thrush. 

JENERAŁ , a , 5. m. general. 

JENERAŁOWA, wej, s.f. the 
general's lady. 

JENERAŁÓWNA, sis, s.f. the 
general's daughter. 

JENIEC , ńca , s. m. prisoner of 
war. 

JENO, or JEDNO, adv. only, 
but. Powiedz mu jeno choć słowo. 
tell him but a word. Będzie nas 
jedno trzech, we shall be only 
three persons. Byś jeno to uczynił, 
provided that you do it. provided 
you doit. Byle jeno we unjdać ta- 
jemnicy, provided not to betray or 
discover the secret. 

JEOGRAF, a, s.m. geographer. 

JEOGRAFIA, i,s.f. geography. 

JEOGRAFJCZNY, a, £, geogra. 
pbical. 



J ES 

JEOMETRA, nv, s.m. geome- 
trician; 2) surveyor or measurer 
of land. 

JEOMETRYA, ryi, s.f. geo- 
metry. 

JEOMETRYCZNY, a , e, geome- 
trical. 

JEŚĆ, jem,!'. imp. to eat, to feed. 
Jeść chleba mięso, owoc, to eat some 
bread, meat, fruit. Je za dwóch, 
he eats like a raven. 2) fig. Zjadł 
dwa piękne majątki, lie has squan- 
dered away, run through two fine 
estates. Rdza je, gryzie żelazo, 
rust eats away iron. Lękam się 
upomnieć mu o tein, zjadłby 
inie , I shall be sure not to tell it 
lim or I shall not be such a fool as 
tell it him, he would tear my 
;yes out, 

JESIEŃ, i, s.f. autumn, the fall 
>f the leaf; fruit time. Trzy mie- 
iące jesieni, the three autumnal 
jontlis. Piękna, zimna, dżdżysta 
a fine autumn, a cold and rai- 
iv autumn. 

JESIENNY, ą,e, autumnal. 

JESIETRZY, a, e, of a sturgeon 
—JESIOTROWY. Ikra jesietrza , 
kawior, sturgeon's roe, caviar. 

JESION , \, s. m. ash , ash-tree. 

JESIONKA, ki, s.f. (a plant.) 
dittany. 

JESIONOWY, a , e , ashen. 

JESIOTR, a, s.m. sturgeon. 

JESIOTROWINA, or JESIO- 
TRZYNA, y, s.f. sturgeon's flesh. 

JEŚLI— JEŻELI , conj. if. Jeżeli 
nie, if not, but. Cóś jest jeżeli nie 
filut? what are you but a rogue? 
Komużbym dal jeżeli nie tobie? 
to whom should I give it but to you ? 
.Xiezrobi tego jeśli niezechce, he 
will not do it unless he chooses. Jeśli 
ona przyjdzie, if she conies. Jeśli 
przyjdziesz ucieszysz się, you will 
be satisfied if you come. Cóż bez 
jeżeli ? there is always an if, or a but. 

JESSA , y, s. m. "name of Jupiter 
in Slavonian mythology. 

JESTESTWO, or JESTWO, wa, 
s. n. being, creature (either man 
plant or animal). Jestestwa orga- 
niczne, organized beings. Bóg dal 
nam jestestwo, God is the author 
of our being. Aniołowie są to jes- 
testwa czyste i niecielesne, the 
angels are pure and uncorporeal 
beings. Łańcuch jestestw, the 
chain of beings. 

JESZCZE, adv. yet, still. Je- 
szczem tego nie uczynił , I have 
»ot yet done it. Czy masz jeszcze 
co wiece 1 7? have you any thing more 
yet? Czy on jeszcze w łóżku? Is 
he abed still? Jeszcze raz , once 
more. No i cóż jeszcze? what 
32ain ? Oprócz danych już rozka- 
zów, kazałem mu jeszcze, etc, 
besides the order that was first gi- 
ven him, he was moreover com- 
manded to, etc. Nietylko dali mu 
pieniądze ale jeszcze i konia, 
besides the money he had a horse 
too. On jeszcze pożyje ze trzy- 
dzieści lat , he is a man likely to 

ive thirty years longer. Tego malo, 



IGL 

trzeba więcej jeszcze, it is not 
enough , there wants some more. 
Jednego ma tylko lokaja, i to je- 
szcze codzień innego, she usually 
keeps but one footman, and him 
never a whole day. 

JĘTKA , ki , s. f. dragon-fly ; 2 ) 
JĘTKI , pi. perches and poles used 
in barns for drying the wet sheafs. 

JĘTY or UJĘTY, a , e, taken, 
captive. 

JEW A, vulg. for EWA, Eve. 

JEŹ , a , s. m. hedge-hog. 

JEZDNY, a, e, rider on horse- 
back, a horseman. Posłaniec jez- 
dny, a messenger on horse back. 
Spotkał jezdnych na drodze, he 
met with some horsemen upon the 
road. 

JEŹDZIĆ , see JECHAĆ. 

JEŹDZIEC, mcA, s.m. horseman. 

JEŻELI , see JEŚLI. 

JEZIORO, RA, s.n. JEZIORKO, 
ka , dim. lake. 

JĘZOR , a, s.m. (term of scorn) 
an ill tongue, a malicious, veno- 
mous or slanderous tongue. = O- 
ZOR . JĘZYK. 

JEŻOWIEC , wca , s. m. porcu- 
pine. 

JEŻÓWKA, 1, s.f. (zool.), an 
arbute or strawberry-tree. 

JEZUICKI, a, e, Jesuitical. — i 
zakon, the order of the Jesuits. 

JEZUITA, ty, s. m. Jesuit. 

JEZUS, a, s.m. Jesus. 

JEŻYĆ SIĘ, żę się , v. imp, to 
bristle , to stand on end. 

JĘZYCZEK, czka, s. m. dim, 
little tongue; 2) uvula ; 3) tongue or 
cock of a balance ; 4) Języczki psie 
(a plant), hound's tongue. 

JĘZYK , a , s. m. tongue ; 2) ton- 
gue, language, idiom; 3) intelli- 
gence , information. Zasiągnąć ję- 
zyka , to get information. Mieć co 
na końcu języka, to have a thing at 
one's tongue's end. Trzymać język 
za zębami, to hold one's tongue. 
Ukąsić się za język, to bite one's 
tongue. Pokazać język , to draw 
out, or toll out one's tongue. Mieć 
długi język, to have too much 
tongue. Język mu biega jak na 
kolowrotlcu , his tongue runs upon 
wheels, he has got a slippery or 
glib tongue. Co w sercu to na ję- 
zyku, what the heart thinks the 
tongue speaks, fig: Rozpuścić język, 
to untie his tongue, wszystko ma 
na końcu języka, he that has a 
tongue in his head , may find his 
way where he pleases. 

JĘZYKOWATY, a, e, tongue- 
shaped. 

JEŻYNA, ny, s.f. bramble, black- 
berry. 

IGIELNICA , cy, s. f. = IGIEL- 
NICZKA, ki, dim. needle-case; 2) 
Igielnica, needle-fish. 

IGŁA, ły, s.f. IGIEŁKA, ki, 
dim. needle. — magnesowa, mag- 
netic needle. Ostrze, koniec, u- 
szko — y, the point, the end, the 
eye of a needle. Nawlec — ę, to 
thread a needle. — do cyrowania, 
darningneedle. — gruba, sail needle. 



ILE 



77 



Wilcze igły (bot.), geranium. Skat 
iQty {poet.), the top or the peak of 
rocks, the sumitts. 

IGLANY, a, e, of a needle. — « 
ucho, eye of a needle. — a robota, 
needle work. 

IGLARZ , a , s. m. needle maker. 

IGLASTY, a , e , needle-shaped. 
= SZPILKOWATY. 

IGLICA , cy, s. f. large needle ; 
2) hair-pin ; 3) bodkin , knitting 
needle , needle-stick ; 4) weaver's 
shuttle; 5) (a fish), gar-pie; 6) 
pipe fish ; 7) (a plant), shepherd's 
needle , venus-comb. 

IGUAĆ, ram, v.n. to play, to 
spoil , to toy, to wanton, to trifle. 
To dziecko rade igra z tern co mu 
dadzą, this child amuses itseli 
or is amused with every thing they 
give it. Ptaszki igrają wśród 
liści, a kocięta z papierowemi 
kulkami , the birds like to sport in 
the foliage, and kittens play with 
paper balls. Łagodne tchnienie po- 
wietrza zdawało się igrać z ga<- 
łęźmi , the soft breath of the ze- 
phyrs which seemed to play among 
the branches. Dokazal tego igra- 
jąc (bez trudu), he did the busi- 
ness playing or with a jerk. Los 
igra z ludźmi, fortune makes 
nothing of men, laughs at men. Za- 
wsze tyłko igra, how full of play 
he is! he does but play wanton 
tricks. =-- BAWIĆ SIĘ, ŻARTO- 
WAĆ. 

IGRANIE, IA, s.f. act of playing. 
Patrząc na to ich igranie, when 
I saw these soft endearments. 

IGRASZKA, ki, s.f. play, toy, 
sport. — słów, pun, quibble, play 
upon words. 

IGRZYSKO, ka, s. n. game, sport. 
Igrzyska Olimpijskie , the Olympic 
games; 2) raillery, laughing-stock. 
Służyć za igrzysko, to be made a 
laughing-stock. Okręt będący igrzy- 
skiem luiatrów, a ship that is be- 
come the sport of the winds. Być 
— m losu, to be the sport of for- 
tune. Służy jemu za igrzysko, he 
is a laughing-stock to him , he is 
his maygame. 

IKRA, ry, s.f. spawn, roe; 2) 
the calf (of leg). 

IKRZAK. a, s.m. spawncr. 

IKRZYĆ SIĘ , rzę się , v. n. to 
spawn. 

IŁ , u, loam, marl. 

ILE, adv. as much (many) as. 
Ile głów tyle zdań, so many men 
so many minds; 2) inter.: how 
much ? how many ? Ile pieniędzy ? 
how much money? Ile koni? how 
many horses? 3) as far as : O ile 
pamiętam , as far as I remember. 
He miem, for aught I know; 4) 
He że, so much the more as , espe- 
cially as. Nie wiem He to jemu ko- 
sztowało, I dont know how much 
that cost him. To naczynie tyle 
mieści ile i tamte, this vessel con- 
tains as much as the other. Nie było 
tyle mężczyzn ile kobiśt, there 
were not so many men as women. 
Pracuj ile możesz , work as much 



78 



IMI 



as you can. Tyle ile nigdy , as much 
as "ever. O ile mogę sądzić , as far 
as I can conjecture. 

ILEKOLWIEK, adv. some, any, 
howsoever, whatever. Przyszli] 
mi ilekohviek ludzi , send me as 
many men as you can. Ilekolwiek 
są bogaci , how ever rich they be, 
though they be ever so rich. Ilekol- 
wiek ważnemi są jego czyny, łiow 
great soever may be the actions 
lie has done. 

ILEKROĆ , adv. as often as. Ile- 
kroć przyjdzie zawsze coś przy- 
niesie, he brings something with 
him, every time he comes or as 
often as he comes. 

ILEKROTNIE , adv. how many 
times. Kiedy wspomnę ilekrotnie 
ostrzegałem ciebie , when I think 
how often I warned you or I gave 
yen a wholesome piece of advice. 

1LOCZAS, u, s. m. quantity, pro- 
sody, metre. 

ILORAKI , a , IE , of how many 
kinds or sorts or ways. 

ILORAKOŚĆ, ści, s.f. diversity, 
variety. — przedmiotów, usposo- 
bień, charakterów, zdań, diversi- 
ty of objects, minds , humors, opi- 
nions. 

ILOŚĆ, i,s. f. quantity (math.). 

IŁOWACIEC,cieję, v. n. to grow 
loamy. 

IŁOWATY, a , e , loamy, unc- 
tuous, clayey. 

ILLUMINAGYA , yi , s. f. illumi- 
nation. 

ILLUMINOWAĆ, nuję, v. imp. 
to illuminate, to light up. 

ILŻA or IŁŻA, v, s.f. squib, 
rocket. = RACA. 

IM = TYM, adv. the- the. Im 
prędzej tym lepiej , the sooner the 
better. Im więcej tym lepiej , the 
more the better. Im na wyższem 
zostajemy miejscu, tym skromniej 
zachowywać się powinniśmy, the 
higher we are, the more humbly we 
ought to behave ourselves. 

IMAĆ , mam , v. imp. to lay hold 
of , to catch , to apprehend. 

IMAGINOWAĆ , v. a. (sobie co), 
to imagine , to conceive. 

IMANIE , a , s. n. act of lying 
hold of, a capture. 

IMBIER , u, s. m. ginger. 

IMBRYK, a, s. m.= IMBRY- 
CZEK , czka , coffee-pot , tea-pot. 
Imbryczek na cztery, na sześć 
filiżanek, a coffee-pot , a tea-pot 
for four, for six cups. 

IMIĘ, enia, s.n, name, reputa- 
tion. Dobre imię lepsze od bo- 
gactw, a good name is above wealth 
or is better than riches. 

IMIENIE, ia, s. n. property, 
wealth , see MIENIE. 

IMIENINY, Nin, s. f.pl. the an- 
niversary of one's saint day. Jutro 
— kró la, to-morrow is the king's 
saint day, the king's birth day. 

IMIENNIK , a , s. m. and fern. 
1MIENNICA , y, or — CZKA , i , s. 
(. homonymy, namesake, one of the 
«me name , 2) album. 

IMIENNY, a, e, nominal, con- 



taining, giving the name or names 
Lista imienna przysięgłych , the 
list containing the names of the ju- 
rymen. Apel imienny, call of the 
names. 

IMIESŁÓW, u, s.m. participe 
(gram.). 

IMPERATOR, a , s. m. emperor. 
= CESARZ. 

IMPER A TOROWA, we J, s.f. 
empress. 

1MPERATORSKI, a, e, imperial. 
IMPERYUM, indecl. n. empire. 
IMPET, u , s.m. impetus, impe- 
tuosity, vehemence. 

IMPETYK, a,s. m. an impetuous, 
violent man. fern : IMPETYCZKA. 
INACZEJ, adv. otherwise , else. 
(= 1NAK, inus.). lióbmy inaczej, 
let us go another way to work. 
Rzecz się ma wcale inaczej niż 
mniemasz, the thing is quite diffe- 
rent from what you think. Czy do 
prawdy? nie inaczej, is it really 
so? most ceriainly. Nie rób tego 
iviecej, inaczej będę cię musia l za- 
skarżyć, you must not do that any 
more, otherwise I should be com- 
pelled to accuse you. Czloioiek tak, 
a Bóg — , (prov.) man proposes, 
God disposes, man does what lie 
can, but God what he will. U nas 
inaczej, we have it after another 
manner. 
INAGZ YĆ = PRZEINACZYĆ. 
INĄD = ZKADINĄD, adv. from 
another place , see INDZIK.I. 

INCEPTA, y, s.f. intonation, 
chanting. 

INDAGACYA, yi, s.f. indaga- 
tion, inquest, examination, preli- 
minary proceedings necessary to 
the judgment of a cause, or the trial 
of a prisoner. 

INDEX, u, s.m. hand of a watch, 
index. Umieścić książkę w indcxie, 
to prohibit the sale and the lecture 
oi a book (church of Home). 

INDULT, u, s.m. dispensation 
granted by the church of Home. 
Żenić się z krewną za indultem, 
to have a dispensation or licence 
for marrying one's relation. 

INDYA, yi, s.f. India. Wielkie 
or Wschodnie Indye, the East In- 
dies. Kompania indyjska, the East 
India company. Indye Zachodnie, 
West Indies. 
INDYANIN, a, s.m. Indian. 
INDYANKA , ki, s.f. Indian wo- 
man. 

INDYCZĘ , ęcia , *. 7i. pout or 
chick of a turkey. 

INDYCZEĆ SIĘ , czc sir, v. imp. 
to grow red out of anger like a tur- 
key-cock; to pout. (fam.).= ZAJN- 
DiCZYĆ SIĘ, ROZINDYCZYĆ 
SIĘ. 

INDYCZKA, ki , S. f. turke\-hen. 
INDYCZY, a, e, of a turkey. 
INDYK, a, s. m. turkey-cock , 2) 
(abusiv.) To indyk! he is a goose! 
INDZIE, INDZIEJ, adv. else- 
where, somewhere else. Jeżeli nie 
znajdę to tym sklepie czego mi 
trzeba, poszukam gdzie indziej, 
if I don't find in that shop what I 



INN 

want, I'll go somowhere ctso. Bed* 
to miał zkud indziej, I will get it 
from another place. Indziej powia- 
da , he says elsewhere. Którędy 
indziej, by another way. Nie znaj- 
dziesz go nigdzie indziej, he is 
not to be found any where, or he is 
no where to be found. Krzyczy na 
niego lada za co y ale rzetelna 
przyczyna niełaski jest gdziein- 
dziej, he always quarrels with him 
for nothing, 'lis because he ha^ a 
grudge against him on another ac- 
count. 
INFAMIA, 1,5./-. infamy. 
INFAMIS, a, s.m. wretch, vil- 
lain, rascal, knave, scoundrel 
lazy school-boy, sluggard, a drone. 
INFANT, a, s.m. and fern : IN- 
FANTKA, i , s.f. infant , i-uanta. 

INFANTERYA, im,*. /. Infantry, 
foot-soldiery. 

INFIMA,'my,s. f. the lowest form 
at schools. 

INFIR MARKA, ki, s.f. nurse, 
i tender ol sick persons. 

INFIRM \RZ , a, s. m. tender oi 
sick persons (in hospitals and mo- 
nasteries) . 

INFIRMERYA, yi, s.f. Infirma- 
ry. 

INFLAMACYA, yi, s.f. Inflam- 
mation. 

INFLANTY, nt, pi. Livonia. 
INFUŁA, ły, s.f. mitre. 
INFUZYA, Ti,f.f. infusion. 
INKWIZYCYA, yi, s.f. inquisi- 
tion, inquest. Hiszpanie, których 
nie palą, tak zakochani w in- 
kwizyctji, że byłoby istotnśm o- 
kródenstwem pozbawić ich onej, 
the Spaniards who are not burnt, 
seem to be so fond of the Inquisi- 
tion , that it would be downright 
ill-nature to rob them of it. 

1NKW 1ZYTOR, a, s.m. inquisi- 
tor. 

INNOPLEMIENNIK, a, s.m. a 
man of a different extraction , of 
another race. 

INNY = INSZY, a, e, other, ano- 
ther. Kto inny, some body or some 
one else. Inni, others, other people. 
Nikt inny, no man or no body else. 
Co innego , something else. To 
wcale co innego, this is quite dif- 
ferent or quite another thing. Nic 
innego, nothing else. Nie znam ni- 
kogo innego, I know no body else. 
Czy masz co innego do roboty ? 
have you any thing else to do? in- 
nym razem, another time. — eqo 
dnia , some other day. Kto — by 
ldamal,ja zawsze mówię pra- 
wdę, another would tell a lie, but 
I always peak the truth. Nikt inny 
nie zgodziłby się na to, no body 
else would have consented to it. 
Kto inny by to uczynił, any other 
would have done it. Jedni lubią to, 
drudzy co innego, some delight in 
one thing, and some in another. 
Wielu innych od niego, a gre3t 
many others than he. Dziś stal się 
człowiekiem zupełnie innym, he 
is no more the same man, he is 
quite altered. Gra, i nic in;i?<]o 



INT 

robić nie chce, he docs nothing but 
play. 

INOKULACYA, yi, s.f. inocula- 
tion. 
INSPEKT, u, s. m. hot-bed. 
INSPEKTOR, a, 5. m. inspector, 
overseer. 

INSTANCYA, yi, s.f. interces- 
sion, mediation; 2) court of justice, 
jurisdiction. Wyższa instancya, 
superior court. Niższa instancya, 
court below or an inferior court of 
civil causes. W ostatniej instancy i , 
in the last resort. Wyrokować 
w pierwszej instancy i , to judge 
upon the first demand, a point of 
controversion. Wnosiłem — ą, pro- 
sząc go o przyjęcie udziału w tern, 
I employed every kind of entreaty 
to engage him to it. 

INSTRUKCYA , yi , s. f. instruc- 
tion, education ; 2) preliminary pro- 
ceedings necessary to the judgment 
of a cause or the trial of a prisoner. 
ŚLEDZTWO. 

INSTRUMENT, u, s.m. instru- 
ct (only in reference to music). 
= A, musical instruments. 
INSTYGAGYA, yi, s. f. instiga- 
jn ; 2) indictment, impeachment. 
INSTYGATOR , a , s. m. instiga- 
; anciently in Poland : attorney- 
leral ; 2) impeacher, accuser. 
INSTYNKT, u , s. m. instinct. 
mialny mówca ma wrodzony 
stynkt wiedzy co i gdzie wla- 
iwe , nature gives to a great spea- 
ker that secret instinct, which per- 
ceives, what is proper and what is 
not. Instynktem j instinctively, by 
instinct , as if by inspiration. 
INSZY, see INNY. 
INTENCYA, yi, s.f. intention, 
ind, inclination, see WOLA, ŻY- 
SENIE. 

INTERCYZA , zy, s. f. marriage- 
i-iicles, draught of marriage-artic- 

INTERDYKT, u, s.m. interdict, 
^communication. 

INTERES, u, s.m. business, 
iling, concern , advantage. Interes 
lasny, self interest. Oszczędzać 
jest twoim — m, you are intc- 
>ted in keeping fair with him.//?/c- 
°,sem ich było nie prowadzić dlu- 
ej wojny, it concerned them that 
ie war should not be protracted, 
przedłużyć ją, to protract the 
tar. — nas powoduje , we are led 
interest. To książka bez — u , 
is book is very dull , wants inte- 
>t. To gra pełna interesu ( zaj- 
ująca), there is much interest in 
lat play. Niewolnik — u, a slave 
of selfish views. 

INTERESOWAĆ , suję , v. imp. 
to interest. — się czym, to take an 
iterest in a thing. 
INTERESOWNY, a, e, selfish 
id INTERESOWANY, a, e, con- 
jrned. Don Andrzej jest człowie- 
kiem wcale nieinleresowanym! 
* >n Andrew is the most disintere- 
;d man. Jestem interesowany 
tej sprawie, I am a party con- 
imed in that business. 



ISC 

INTRATA , ty, s. f. income , re- I 
venue. 

INTRATNY, a, e, bringing a 
large income. 

INTROLIGATOR, a, s.m. book- 
binder. 

INTROLIGATORKA, ki, s.f. a 
bookbinder's wife. 

INTROLIGATORSTWO, wa, s. 
n. a bookbinder's trade. 

INTRYGA, gi, s. f. intrigue, plot, 
love-plot, love-affair. 

INTRYGANT, a, s.m. intriguer. 
INTRYGOWAĆ, guję, v. n. to 
intrigue, to plot, to carry on a love- 
affair. 

INWENTARZ, a , s. m. invento- 
ry. — gospodarski, farm-stock, 
livestock. Robić , spisywać inwen- 
tarz , to inventory or to take an 
inventory of one's goods, to make 
a list, a catalogue of. 

INWESTYTURA, y, s.f. investi- 
ture, giving possession. 

INŻYNIER, a, s.m. engineer. — 
morski , naval engineer, an officer 
who constructs the fortifications of 
a sea-port, is employed to draw 
sea-charts, to survey works, etc. 

INŻYNIERYA, yi, 5. f. enginee- 
ring. 

JODŁA , ły, s, f. fir, fir-tree. Jo~ 
dłowy łas , fir-grove. 

JOTA , ty, s. f. jot. Ani na jotę , 
not a jot. Nie ustąpi ani na jotę 
od swego prawa, he will not part 
with a jot of his right. 

JOWISZ, a, s. m. Jupiter, 
Jove. 

IRCHA, cin, a.;, white leather. 
= ZAMSZ. 

IRCHARZ , A, s. m. dresser of 
white leather, tan er. = ZAME- 
SZNIK. 

IRCHOWY, a, e, made of white 
leather. 

IŚĆ , mc , v. imp. to go, to walk. 
— za kirn, to go behind one or to 
follow him. — za kim krok w krok, 
to follow one step by step. — w po- 
selstwie, to go on an embassy. — 
na pielgrzymkę, to go on a pilgri- 
mage. — za popędem swych skłon- 
ności, to follow the bent of one's 
own inclinations. — zamąż, to get 
a husband, to marry. — w zakład, 
to lay a wager , to bet.. — z kim 
w zapasy, to contend, cope or vie 
with one. Zboże idzie w górę, the 
corn begins to rise or to grow dea- 
rer. Idź precz, get you gone. Dro- 
ga nasza szła pomiędzy lasami, 
our way lay through the woods. 
Krew mu z nosa idzie, he bleeds 
at the nose. Ten pieniądz tu nie 
idzie, that money docs not go here. 
Wino mu w głowę idzie, wine 
flies up into his head. Idzie tu o 
mój honor, my honour lies at stake 
or is concerned. Jeżeli o to idzie , 
if that be the matter. to tu teraz 
idzie, that is the business now in 
hand. Ta sprawa żle idzie, this 
business is taking a bad turn. Taka 
wymówka, taka racy a nie idzie 
{nie uchodzi), that reason, apology 
won't pass , won't do, won't take , 



1ST 



'9 



is not allowable. Wspólnikom two- 
im idzie o to abyś wyjechał na- 
tychmiast , it is of consequence to 
your partners that you set off im- 
mediately. Zgolą mu o to nie idzie, 
that does not concern him in the 
least; that is nothing or signifies 
nothing to him. Lato idzie za wio- 
sną, the summer succeeds the 
spring. Nie idzie za tern aby tak 
było jak sądzisz, it will not be as 
you think , it is not with that affair 
as with the other. Wszystko po- 
szło z dymem (prov.) , all is come 
to nothing , all is ended in smoke. 
Patrz aby wszystko szło porzą- 
dnie, see that all be well. Nasze 
interesu źle idą , our afiairs are in 
a sad state. Idzie jak po toku, all 
is well , all goes well , alt is as it 
should be. 

IŚCIZNA, y, s.f. fund, stock, 
property,, principal. 

ISKAG , kam , v. imp. to louse ; 
2) to seek , to search. = (old.). 

ISKRA or SKRA, ry, s. f. 
ISKIERKA, ki, dim. spark, spar- 
kle , flash of fire, scales ot hot iron. 
Mala iskierka nieci wielkie pożo- 
gi, a small spark may kindle a groat 
fire. — y elektryczne, electric 
sparks. Nie masz w nim ani iskry 
odwagi, rozsądku, rozumu, he 
has not one spark of courage , of 
good sense , of reason. 

ISKRA W Y, a, e, sparkling. = 
ISKRZĄCY, ISKRZYSTY, glitte- 
ring, flashing. Iskruwy rubin, spar- 
kling ruby. Oczy iskrzące od gnie- 
iwi, eyes sparkling, flashing with 
anger. Miecz iskrawy, iskrzy sty, 
glittering , flashing sword, brand. 

ISKRZYĆ SIĘ, Rzą się, v. imp. 
to sparkle ; to glare. 

1ST, ISTY, a , e , certain , sure , 
positive, true, undoubted. Ten isty, 
ta ista, to iste; on isty, onaista, 
ono iste, the same person or thing, 
he, she is but one and the same , 
most certainly, see ISTNY. 

ISTNIEĆ or ISTNĄĆ, ieję, V. 11. 
to exist, to be extant. 

ISTNOŚĆ , i , s. f. = ISTOTA , 
ty, s. f. being, essence, substance, 
reality. 

ISTOTA , y, s. f. essence. Istota 
Boska, the divine essence. — czło- 
wieka, rzeczy, the essence ol man, 
of things. Te słowa są — ą sakra- 
mentu , these words constitute the 
very essence of the sacrament. Zna- 
my przymioty • zeczy ale nie ła- 
two wytłómaczyi icii istotę, we 
know the qualities ol the things but 
it is difficult to explain their very 
essence. Bóg jest istotnie (ze swo- 
jej istoty) dobry, God is essential- 
ly good. To stanowi glównąistotę, 
that is the essential , the material , 
the main point of a thing ; that is 
the essential of the business. Rze- 
czy które są iv istocie , the things 
really existing , the fact. Łańcuch 
istot , the chain of beings. Nikcze- 
mna, nieznośna istota, (fam.) a 
mean, base, sneaking soul , an v:i* 
supportable man or woman. 



80 



JUT 



ISTOTNIE, adv. really, truly, 
in the very deed. 

ISTOTNY = ISTNY, a, e, real, 
essentia! , true. 

JUBILEUSZ , u, s. m. jubilee. 

JUBILER , a , s. m. jeweller. 

JUCHA, chy, s.f. (alow word), 
blood of a beast; 2) scoundrel, ras- 
cal ; 3) a broth of pig's blood. = 
J USZKA, a vent in an oven. 

JLCHT, v,s. m. or JUCHTA, ty, 
S.f. Russian leather. 

JUCHTOWAG, owal, uje. Wy- 
juchlować skórę , to curry leather, 
to dress it after the Russian manner. 

JUCZNY, a, e, (koń), pack- 
horse , sumpter-horse. 

JUCZYĆ, gżę, v. imp. to put a 
sumpter-saddle, to load (a horse) 
with goods.= OBJUCZYĆ, to over- 
load; UJUCZYĆ, to complete loa- 
ding. 

JUGO, indecl. (term of marin) , an- 
chor stock ; 2) fam. and proverbial- 
ly : mounteback, quack, empirique. 
Doktor Jugo kogo leczy tego nil 
dlugo (prv.), he is a quack that dis- 
patches , kills his patients as quick 
as possible. 

JUKI, ków, pi. pack-saddle, 
sumpter-saddle. 

JUNACKI, a, e, swaggering, 
blustering. 

JUNAĆZ1Ć, czę, v. n. to swag- 
ger, to bluster, to hector. 

JUNAK, a, s. m. swaggerer, blus- 
terer, hector, bully, stout. 

JUNAKIERYA , Yi, s.f. swagger 
ing, blustering. = ŚMIAŁKO WA- 
NIĘ. 

JUNY, see WIUN. 

JUR, a, s. m. (very vulg.), a 
lawyer; 2) a lewd, lecherous man. 
Stanie się to na świętego Jura 
{prov.), that will be when two sun- 
days come together or to-morrow 
come never in the afternoon. 

JURGIELT, u, s.m. wages, pay, 
hire. Być na jurgielcie , to receive 
wages , to be in the pay of the po- 
lice, govern mentor of any body else. 

JURNOSC, i, s.f. lechery, lew- 
dness. 

JURNY, a , e, lecherous, lewd, 
salacious, salt. 

JURYSTA, ty, s. m. jurisconsult, 
lawyer. 

JUSZKA , ki, s.f. sauce, broth. 

JUSZYC , szę, v. imp. to make to 
bleed, to cover with blood. — UJU- 
SZYĆ. 

JUTRO, adv. to-morrow. Ode- 
słał mię do jutra , he has put me 
•off till to-morrow. Jutro wieczo- 
rem, to-morrow night. Po jutrze, 
the day after to-morrow. Masz cale 
jutro do namyślenia się, you have 
got all day to morrow to think a- 
bout it. Jutro pomyślim, pomówim 
o jutrze, we shall talk or think of 
that another day. Zanim jutro 
przyjdzie, before to-morrow is over. 
Dziś, jutro, shortly, sooner or la- 
ter, one of these days. Żyje z jw 
Irem, he lives sparingly, lie is eco- 
nomical in his expenses. Odkładać 
do jutra, to adjourn. 



KAB 

JUTRZEJSZY, a, e, of the fol- 
lowing day. 

JUTRZENKA, ei , 8. f. morning 
star, dawn. 

JUTRZNIA, ni, s.f. matins, mor- 
ning prayers. 

JUŻ, adv. already, a' most. Czy 
już zrobiłeś? have you done alrea- 
dy? On podróżował już nie rou 
w tym kraju, he had taken several 
tours in that country before. Jest 
już czwarta? is it four o'clock al- 
ready? Już trzy godziny jak je- 
dziemy, it is about three hours 
since we set out. Odtąd już go nie 
widziałem, I have not seen him 
since. A, to już za nadto, that is 
too much, indeed. Więcej już nie 
mogę, that's enough, I cannot more. 
Juz tam więcej nie wrócę, I will 
go there no more. Ani słyszeć już 
o tern nie chcę, I will hear no more 
on't. Nie wiem już co robić , I am 
at a loss what is to be done. Dosyc 
już łez i smutku, no more tears , 
away with sorrow. Nie mieć już ni- 
czego, to have nothing left. Już 
noc, it is almost night, almost 
dark. 

JUŻCI or JUŻCIŻ, adv. certain- 
ly, indeed, of course. Jużci że nic, 
most certainly no. Zaledwie lam 
przyjedziem a jużci i trzeba wy- 
jeżdżać, we must set out the mo- 
ment we get thcre,or almost as soon 
as we arrive. 

IWA, wy, s.f. round-leaved sal- 
low. 

IŻ, 1ŻE,. conj. that. IŻ has the 
meaning of 7E. and is employed in 
order to avoid the repetition of this 
last. viz. Powiada iż (for że) 
mówiono że bHua przegrana, h^ 
assures he was told that the battle 
is lost. 

IZBA, by, s.f. hall, room. — są- 
dowa, judgment chamber. — posel- 
ska, chamber of deputies. — sena- 
torska, chamber ol senators, se- 
nate. 

IZBICA , cy, s. f. ice-breaker. 

IZDEBKA , ki , s. f. small room , 
cell, a cabin. = POKOIK. 

IZOP= HYZOP, u, s. m. hyssop. 

IZRAEL, a, s. m. Israel, Israelite. 



K for KU, prep, toward, towards, 
to. Spójrz k niebu, raise the eyes 
towards heaven, to heaven. Siał 
poshj k niemu, he sent his ambas- 
sadors to him. K myśli, k woli or 
GMYSLI , GWOLI, to the will and 
pleasure of some body, according to 
his fancy, to his liking. 

KABAK , u, s.m. (vulg.), wine- 
shop, tavern; 2) Uie monopoly of 
liquors. 

KABAŁA, ły, s.f. cabal, plot. 
Wyrazy kabały, terms of the ca- 
bala, cabalistic terms. Kartują, 
rzucają— ły, they are caballing in 
one's favour, against him. Ciągnąć 
— /?, to tell fortunes with cards. 



KAD 

KABAŁO W AĆ, łuję, o. n, to 
cabal, to plot. 

KABALISTKA, I, s.f. a fortune 
teller, a woman who tells fortunes 
by cards. 

KABAT, a, 8. m. dim. KABACIK, 
A , a kind of female dress. 

KABŁĄCZASTY, a, e, bent like 
a bow, arcuate. 

KABŁAK, a, s. m. dim. KABŁĄ- 
CZEK , czka , bow, arch. Zgiąć się 
w kabląk, to be bowed down, to be 
under a weight , to be crooked. 

KABRIOL or KAPRIOL, u, s. m. 
caper. Kapriole robić, to cut ca- 
pers. 

KACERKA, Ki, s. f. heretical wo- 
man. 

KACERSKI, a, e, heretic, here- 
tical, infected with heresy. 

KACERSTVYO, wa , s. n. heresy. 

KACERZ , a , s. m. heretic; here- 
siarch. 

KAGHNA, y, s. f. Catherine. 

KACIK or PODKACIK, a, s. tn. 
executioner's assistant, a head-- 
man's helper. 

KĄCIK, a,. s.m. dim. little corner. 

KACZĘ, i-cia,s. n. dim. duckling. 

KACZKA, ki,*./: duck. Kaczka 
podlotek, moulter. — swojsku, do- 
mowa, lame duck, decoy duck. — 
dzika, krukwa, wild duck. — cr- 
dredenowa , St. Cathbert's duck. 
Kwakać jak — , to quack. Kaczek 
swojskich używają do łowienia 
dzikich, tame ducks are made use 
of, to decoy wild ones. 

K ACZKOWATY, a, e, ducklike. 

KACZOR , a , 5. m. KACZOREK, 
kka, dim. drake, mallard. 

KACZYNIEC, nca, t.m. batter- 
flower, marigold; 2) colt's foot. 

KADENCYA, «, s. f. term-time 
(in which the courts of justice are 
open) ; 2) consonance of verses. 

KADET, a , s. m. pupil of a mili- 
tary school ; 2) a volunteer who ser- 
ves in expectation of a commission. 

KADKA, dim. of KADŹ. 

KADŁUB, a, s. m. vessel made 
of the bark of a tree; 2) trunk (ol 
an animal). = TUŁUB; 3) term of 
sculrtt. torso. Trup z którego się 
kadłub został , trunk of the body, 
a corpse without head. 

RADUCZNIE, adv. devilishly, 
confoundedly. Kaducznie brzyd- 
ka , she is a homely puss, an ugly 
puss. — lże, he is a confounded 
liar. 

KADUCZNY, a , e , devilish, con- 
founded, diabolical. 

KADUK, a, s.m. fiend, devil; 
2) epilepsy or falling sickness ; 3) 
Dobra kadukowe or kadukiem spa- 
dłe, escheats, escheatage, aubainc. 
Niech cię kaduk weźmie, the deuce 
take you. Idż do kaduka! go and 
be hanged. Kaduk wziął, Uie de- 
vil tookit. 

KADŹ, i, s.f. vat, a tub. — />/- 
wowarna , a brewing tub, a brew- 
ing vat. Deszcz jak z kadzi , sud- 
den and heavy shower. 

KADZENIE, ia, s. n. censing, 
incensing. 



KAJ 

KADZIĆ, dzę, v. imp. to burn 
Incense, to incense, to perfume with 
branki ncense; 2) to incense, to fu- 
migate ; 3) to flatter ; h) to give a 
•stink, to fizzle. Kadzić dla bisku- 
pa, dla celebrującego, dla ludu, 
to incense or cense the bishop, the 
officiating priests, the people. — 
posągowi, to offer up incense to an 
idol, to honour it. Onimu wszyscy 
kadzą {fam.), they are all Hal- 
tering him, they honour his wealth, 
they sacrifice to his fortune or to 
his vices and defects. Otóż zaka- 
dzii or kadzi (very vulg.), he lets 
a fart , he breaks wind , he poops. 

KADZICIEL , a , s.m. and fern: 
KADZICIELKA , he or she incen- 
sor ; adulator, flatterer. 

KADZIDŁO, ła , s. n. incense , 
frankincense; 2) flattery, adulation. 

KĄDZIEL, li, s. f. rock, distaff; 
2) tuw ; 3) the female sex. Prząść 
kądziel grubo, cięko, to spin linen, 
to spin it coarse, fine. — nawijać, 
to fill distaff. Fig: We Francyi nie 
królują po kądzieli, the kingdom 
of France never falls to woman. A 
do kądzieli! (to a man) go about 
your business and dont meddle with 
that of other people. Szlachcic 
po kądzieli i po mieczu, he is 
a nobleman by his mother's and 
father's side. Krewni po kądzieli, 
relations by the mother's side. 
Dziedzictwo, dobra po kądzieli, 
maternal inheritance , maternal es- 
tates. 

KADZIELNICA, cv, s.f. censer, 
-censing pan. 

KĄDZIELNICZKA, i, s.f. see 
PRZĄDKA. 

KAFAR, a, s. m. rammer, batter- 
ing ram , foam, surge [inus.) ; 2) 
a rock level with the surface of the 
•water. 

KAFARNIK, a , s. m. a man em- 
ployed in pile work. 

KAFEL, fla , s. m. a square tile 
or brick, small flagstone. Polewa- 
ny, fajansowy — , dutch tile, var- 
nished tile. = KAFLA. Piec kafta- 
ny or kaflowy, a stove made of 
varnished tiles, delph stove. 

KAFTAN, a,. s. m. KAFTANIK, a, 
dim. caftan, jacket, jerken. Kafta- 
nik flanelowy, a flannel waist-coat. 

KAGANEK , kka , s. m. a sort of 
lamp, fire pot. 

KAGANIEC, ńca, s.m. an iron, 
muzzle; 2) fire pot, a lamp. 3) {poet.) 
Kaganiec nocny, the luminary of 
the night or pi. Kagańce nocne, 
the stars. 

KAHAŁ, u, s. m. an assembly of 
the ciders of the Jews. 

KAHALNY, nego, s. m. the chief 
of the Jews chosen by their commu- 
nity. 

KAJAĆ SIĘ , v. pr. imp. to re- 
pent, to rue. Po czasie kaja się, 
he repents too late of what he said 
or did. Grzechów się kajaci {old), 
to make a sincere repentance of 
unt.-'s sins. = ŻAŁOWAĆ. 2) nad 
kim, nad czem , to have , to feel 
pity for a man or thing. = LI- 



KAL 

TOWAĆ SIE. 3) kim, czem, to be 
edified , to profit of good examples. 

KAJDANY, ax, pi. chains, fet- 
ters , shackles. Kajdanki na ręce , 
manacles, handcuffs. Zakuć w kaj- 
danki, to hand-cuff one , to put on 
handcuffs. Być okutym w kajdany, 
to be put in irons, to be fettered. 
Ma — ny na rękach i nogach , he 
is or he has been bolted and hand- 
cuffed. (Fig.) : Kochankowie lubią 
swoje kajdany, lovers are pleased 
with or hug their chains. Skruszył, 
otrząsnął — y, he has thrown off 
his chains, he vindicated his free- 
dom. 

KAIK ,v,s. m. see CZAJKA. 

KAKAĆ , kam , v. n. to cack , to 
ease nature. 

KĄKOL, u, s.m. darnel, tare or 
tares. KĄKOLNICA, cockle , corn- 
cockle. Wyrywać, wypleniać ką- 
kole, to pull up the tares. Wybrać 
— z pszenicy, to separate the lares 
from the wheat, dim : KĄKOLEC , 
(bot.) pasque-flower, Flora's bell. 

KAŁ, u, s.m. dirt, filth, mud, 
mire. 

KALAĆ , lam , v. imp. to defile , 
to befoul , to dirty, to pollute, (em- 
ployed rather in figurative sense). 
Piece krwią niewinną — ,to imbrue 
one's hands in innocent blood. — 
łoże małżeńskie, to defile the mar- 
riage bed. — swój honor, sumie- 
nie, to defile, pollute or stain one's 
conscience or honour. 

KALAFIOR, a. i. m. cauliflower. 

KAŁAMARZ, * , a.m. inkstand, 
inkhorn. 

KALANIE or SKALANIE, ia, s. 
n. spot , stain, pollution, impurity. 

KAŁDUN , a , s.m. maw, gut , 
bowels ; 2) paunch , big belly. Na- 
ładował sobie — , he stuffed him- 
self; by dint of eating and drinking, 
he grows frightfully fat {fam.). 

KALECTWO, wa, s.n. cripple- 
ness, maim. 

KALECZEĆ , czeję , v. n. to be- 
come a cripple. Ten postrzał w ra- 
mie skaleczył go na zawsze, he 
caught a shot in the arm, which 
lamed, maimed him, crippled him. 
To siodło kaleczy konia, that 
saddle galls the horse. Fig : Kale- 
czyć słowa, myśli , to lame a pas- 
sage, thought. — nazwiska, język, 
to mangle, to murder a name, the 
words of a language. 

KALECZYĆ, czę, v. imp. to crip- 
ple, to maim ; to hurt, to disable. 

KALEKA , ki, s.m. cripple. Być 
kaleką na rękę, na, nogę , to be 
lame of an aim , of a leg. Żołnierz 
kaleka, a disabled soldier. The 
adjective KALEKI , a , ie , is now 
out of use. 

KALENDARZ , a , s. m. calendar, 
almanac. 

KALETA, tv, s. f. KALETKI, ki, 
dim. a leathern pouch fastened to 
the girdle, in use among the Polish 
peasantry. 

KALIBER , bru , s. m. bore of a 
gun ; size of a bullet. Ta rura ma 
pól stopy kalibru, that pipe has a 



KAM 



Si 



caliber, a bore of half a foot. Lie i- 
kie działa powinny mieć tyle ka- 
libru, the battery guns should have 
so much caliber. 

KALIBROWY, a , e , of caliber. 
Kula — a , a ball of caliber. 

KALINA, ny, s. f. viburnum, 
white bryony, wayfaring-tree. Ka- 
lina tvloska, barbery, opulus, 
snow-ball. 

KALISTY, a,e, filthy, muddy, 
miry, puddly. 

KALKULACYA , vi , s. f. calcu- 
lation. 

KALKULATOR , a , s. m. calcu- 
lator; fern: — KA. 

KALKULOWAĆ, luje, v. imp. 
to calculate, to compute, to reckon. 
Czyś dobrze kalkulował (obra- 
chowal) wszystkie wypadki wy- 
niknąć mogące, have you we!! 
calculated all the consequences of 
it? Umiejętnie ivykalkulowal (oL- 
liczyl) działanie tej machiny, the 
action of this machine is well calcu- 
lated by him. Kalkułować czy 
przedsięwzięcie uda się, to calcu- 
late the chances of success. 

KAŁMUK, a, s.m. Calmuck. 

KAŁUŻA, ży, s. f. slough , mire, 
puddle. 

KAŁUZYSTY, a, e, full of sloughs 
and puddles. 

KALWIN , a, s.m. calvinist. 

KALWINIZM, u, s.m. Calvi- 
nism. 

KALWINKA, ki, S.f. calvinist 
woman. 

KAMASZE, szv, pi. spatterda- 
shes. 

KAMEDUŁA, v, s. m. camadolite, 
a religious order. 

KAMELEON, a, s.m. chame- 
leon. 

KAMERDYNER, a, s.m. valet, 
servant-man. 

KAMERYZOWAĆ , żuję , v. imp. 
to set with precious stones. = W\ - 
SADZAĆ. 

KAMFORA, ry, s.f. campinn.. 

KAMIEŃ, ia, 5. m. stone. — dro- 
gi, precious stone, jewel, gem. — 
węgielny , corner-stone, headstone. 

— młyński, mill stone. — probier- 
s/m, touchstone. — filozoficznij, 
the philosopher's stone. — pęche- 
rzowy, gravel in the bladder. — 
piekielny, lapis infernalis, lunar 
caustic. — ciosowy, hewn stone, 
freestone. Kopalnia, kamienia , 
stone mine , quarry. Trafiła kosa 
na kamień (pro.), he has met his 
match. Kto z was bez grzechu 
jest, niech na nią pierwszy rzuci 
kamień, he that is without sin a- 
niong you , let him first cast a stone 
at her. Kamień obrazy, a stum- 
bling-block. Chorować na — , to 
have the stone , to be ill with the 
stone. Sprawiedliwość jest — m 
węgielnym państw, justice is the 
fundamental stone of kingdoms. 
Nie zostawić — ia na — iu, to 
leave no stone unturned. Spotykać 

— ie na drodze, to find or to meet 
rubs on the way. interes jest pro- 
bierczym — m , interest is a touch- 



82 



KAN 



stone. Kamieniem siedzi (prv.), 
lie is confined to his room ; a la- 
bour, sorrow,or painful disease con- 
fines him to his chair. Idzie jak 
z kamienia (prv.), it goes with 
much ado, with great pains, not 
easily. Zrzucić — z serca (prv.) , 
to ease one's self of a burden , of 
anxiety. Wyrżnięto dla niego — , 
they honoured him with a statue , 
they ordered a pedestrian or eques- 
trian statue in commemoration of his 
worth. Gadal do — ni, he preach- 
ed to the winds or to the empty 
benches. 

KAMIENIARSTWO, a , s. n. art 
of cutting stones. 

KAMIENIARZ or KAMIENNIK, 
a , s. m. stonecutter. 

KAMIENICA, cy, s.f. a house 
built of stones. Targował się jak 
o — ę (prv.), he stood haggling for 
a penny, as if it were for a million. 

KAMIENIEĆ, NIEJĘ, v.n. to be- 
come stone, to petrify. Są ivody do 
których wrzucone rzeczy kamie- 
nieją , there are waters which by 
degrees petrify every thing which 
is thrown in to them. Bodajeś ska- 
mieniał ! should you be petrified , 
may you become stone ! Skamie- 
nieli na tę wieść, these words pe- 
trified them. 

KAMIENISTY, a , e , stony, full 
of stones. 

KAMIENNIK , a , s. m. stonefern 
(a plant). 2) KAMIENNICZEK , 
czka, s.m. amzel {a bird.). 

KAMIENNY, a, e, made of stone; 
hard as stone. Węgle kamienne, 
pit-coal. Dzbanek kamienny, a 
stone jare. Sól —a, sal fossile, rock- 
salt. — e serce , a hard heart. Ko- 
palnia węgli — ch, coal mine, or 
pit. — y bób, cytizus, base trefokl 
(bot.). 

KAMIONOWAĆ, nuję, v.imp. 
to stone,, to lapidate. = UKAMIO- 
NOWAC. Żydzi kamionowali cu- 
dzołożników , the Jews stoned 
adulterers to death. Kiedym wy- 
rzucał im postępowanie ich, le- 
dwie że mię nie ukamienowali , 
when I reproached them with that, 
they were ready to tear me to 
pieces. 

KAMIONOWANIE , ia, s. n. sto- 
ning , lapidation. 

KAMIZELKA, ki, s. f. waistcoat. 

KAMLOT, u, s.m. camelot, 
camlet. 

KAMLOTOWY, a, e , made of 
camlet. 

KAMPANIA, ii, s.f. the field, 
campaign. Wojska zaczęły — ą , 
the armies have taken the field. 
Wkrótce otworzą — ą, the troops 
are shortly to take the field. Kam- 
panie icłoskie, the campaigns of 
rtaly. 

KAMRAT, a, s.m. comrade. = 
TOWARZYSZ. 

KAMYCZEK = KAMYK , ka , s. 
m. dim. pebble. 

KAMYCZKOWATY, a, e, full 
of pebbles. 

KANĄĆ, a.ł, me, v. intr. to drop, 



KAN 

to trickle, to drip, to dribble. Krew 
mu kanęła z rany, a pot z czoła, 
the blood trickled from his wound, 
and the sweat dropped from his 
brow. 

KANAFARZ, a, s.m. butler (in 
monasteries). 

KANAŁ, u, s.m. canal. Kan a I 
Languedocki łączy morze Śród- 
ziemne z Oceanem , the canal of 
Languedoc joins the Ocean to the 
Mediterranean. Ten kraj poprze- 
rzynany — ami, this is a country 
quite intersected with canals. — 
portowy, channel. — moczowy, the 
passage of the urine, the urinary 
conduit. — pacierzowy, the con- 
cavity or hole of the back bone. — 
pokarmowy, alimentary canal. 

KANAPA, p\,s. f. sofa, dim: KA- 
NAPKA , bank. Darniowa — pka, 
a bank of turf, a grassy bank. 

KANAREK, rka , s.m. canary- 
bird. 

KANCELARYA, Yi, s.f. chance- 
ry ; 2) office. 

KANCELARZYSTA , tt, s.m. (a 
petty writer in public offices), clerk. 

KANCLERSTWO, wa, s. n. chan- 
cellorship. 

KANCLERZ, a, s.m. chancellor. 
— Wielki Litewski, great Chancel- 
lor of Lithuania. 

KANCLERZANKA,ki, s.f. daugh- 
ter of the chancellor. 

KANCLERZYC , ca , s. m. son of 
the chancellor. 

KANCLERZYNA, nt, s.f. lady of 
the chancellor. 

KAŃCZUG , a , s. m. whip made 
of twisted leather straps. 

KANDAŁ, used only in pi. KAN- 
DALY, o\v, 5. m. fetters, stocks. 

KANDYDAT, a, s. m. candidate; 
fern. KANDYDATKA. \V llzymic 
kandydaci ubierali się biało , 
among the Romans the candidates 
were clad in white. Na przyszłych 
xoyborach poda się za — a, he is 
to come forward as candidate at the 
next election. Na wakującą kate- 
drę jest wielu kandydatów, there 
are several candidates for the va- 
cant chair. 

KANI, ia, IE, of the kite. 2) Ka- 
nia przędza, cuscuta, dodder of 
thvme (bot.). 

KANIA , i , s. f. (a bird of prey), 
kite. Pragnąć jak — deszczu 
(prov.), to pant after, to long for 
a thing passionately. 

KANIANKA , ki , s. f. dodder ( a 
plant). 

KANIASTY, a, e, with large 
bvims.Kapelusz— y, a broad brhn- 
med-hat. 

KANIKUŁA, ły, s.f. dogstar, 
dog-days. Cierpieć na kanikułę, 
to be in a state of insanity. 

KANIUK, a , s.m. lark-falcon. 

KANKA, ki, s.f. glyster-pipe , a 
cock. 

KANON , u , s.m. (law made by 
ecclesiastical councils), canon; 2) 
rule , standard. — y kościelne, the 
church canons. — soborne, the ca- 
nons of a council. 



KAP 

KANONADA, dy, *. /. canno- 
nade. 

KANONIA , ii , s. f. canonry, ca- 
nonship; 2) dwelling of a canon. 
Starać się o — ią , to postulate a> 
prebend. 

KANONICZNY, a , e, canonical. 

KANONIER , a , s. m. cannonier^ 
gunner. 

KANONIK , a , s. m. ( a dignitary 
in cathedral churches), canon. 

KANONIZACYA, \i, s.f. cano- 
nization. 

KANONIZOWAĆ , żuję, v. imp. 
to canonize. 

KANT, u , s.m. corner, edge y 
border, margin. 

KANTAR, u, s.m. halter; 2) a 
weight of 75 Polish pounds. 

KANTARYD A , dy, s. /. cantha- 
rides, Spanish flies. 

KANTON, u, s.m. district. 22 
kantony szivajcarskie, the twen- 
ty-two cantons of Switzerland. 2) 
levy, and the stay or residence of 
soldiers in a place. 

KANTOR , a , .<?. m. chanter or 
chief singer (in a church) ; 2) coun- 
ting house. = KANTORA. 

KANTOREK , rka , s. m. chest of 
drawers, scrutoiro. 

KAPA , y, s. f. cape, bed-cover,, 
rich covering. 

KAPAĆ , pię , v. n. KAPNĄĆ, nę, 
v. inst. to drop, to fall in drops, in 
trickle. W tym sklepie tak wilgo- 
tno że woda kapie, that cellar is 
so damp, that water is constantly 
dropping in to it. Tylko co deszcz 
przestał, jeszcze z dachów kapie* 
it was raining just now, the water 
is still dropping, or dripping from 
the eaves. Na ubogiego wszędzie 
kapie (prov.), a poor man isc\cry 
where wretched. Aż złoto kapało 
z niego (fig.), he was so richly clad 
that, one would say, the gold is 
dropping from the embroidei i( s. 

KAPAĆ , pif; , v. imp. to bathe, to 
wash in a bath. = S1Ę, to bathe. 
Kąpać dziecko, to bathe a child. 
Kapano go przez 15 r/m',they gave 
him baths for a fortnight. — , myc 
ranę, to bathe, to wash a wound, a 
sore. — się w morzu , to rzece, to- 
bathe in the sea, in the river, to 
take a sea bath, a river bath. AV/- 
pać we łzach poduszkę, to water 
one's pillow with tears. 

KAPANIE, ia, s. f. act of drop- 
ping. 

KĄPANIE SIĘ, ia się, $.;».= 
KĄPIEL, act of bathing. 

KAPANINA, ny, s.f. dropping, 
trickling. Płacić kapaniną (fam.), 
to pay bv driblets. 

KAPANY, a , e , distilled drop by 
drop, see WYKAPANY. 

KAPANY, a, e, bathed.— to go- 
rącej wodzie (fig.), a hot tempered 
man or woman. 

KAPARY, rów, pi. (an acid fruit) 
caper, dim: KAPARKI. Sos, sała- 
ta z kaprami, caper sauce, a sabd 
of capers. 

KAPCAN, a, *. m. a sorry fellow ,. 
a poor wretch. 






KAP 

KAPCANIĆ, v. a. to spoil, to 
taint, to mar. 2) KAPCANIEĆ, v. n. 
imp. or SKAPCANIEĆ, (very fam, 
and disparag.) to lose energy, to 
become weak or beggarly for want 
of perseverance and labour. 

KAPCZUK, a , s. nu tobacco-bag, 
tobacco-pouch. 

KAPELA , i , s. f. music , a band 
of musicians. Królewska — a, the 
king's band. Wojskowa — a, the 
regimental band. 

KAPELAN , a , s. m. chaplain. 

KAPELAMA , t , s. f. dwelling of 
a chaplain. 

KAPELAŃSTWO, WA,s.n, chap- 
lainship. 

KAPELMAJSTER, tra, s. m. 
chief of the orchestra. 

KAPELUSZ , a , s. m. KAPELU- 
SIK, a, dim. hat. — kastorowy, 
beaver. — damski , bonnet , hat. — 
z wielkiemi, z malemi brzega- 
mi , a broad or narrow brimmed 
hat. Boki , forma — a , the body 
of a hat. Dno — a, the crown of a 
hat. — do twarzy, a hat that fits 
well. Włożyć na bakier — , to cock 
a hat. Włożyć na głowę — , to put 
on one's hat. Zdjąć — , to pull oil' 
one's hat. Uchylenie przed kim — 
a, a cap, pulling off one's hat. 
Zdejmujcie — e ! hats off ! — czer- 
wony, kardynalstwo , cardinal's 
cap, cardinalship. Kobiecy, sło- 
miany — , a straw bonnet. — aksa- 
mitny, a velvet bonnet, — z pióra- 
mi , z kwiatami , a bonnet orna- 
mented* with feathers, flowers, 2) 
cap, hat of plants, mushrooms 
{etc.). 

KAPELUSZNICTWO, wa , s. n. 
hatter's trade. 

KAPELUSZNICZKA, ki, s. f. 
hatter's wife. 

KAPELUSZNIK , a , s. m. hatter, 
hat-maker. 

KAPELUSZYSKO, ka , s.n. a 
large ugly hat. 

KAPICA, y, s.f. capouch, the 
hood or cowl of a monk's cloak. 
Kapkę zrzucić (prov.), to forsake 
one's monkish order. / w kapicy 
wełna (prov.), no body is exempted 
from faults. 

KAPICZNIK , a , s. f. (term of 
dispar). freckling, priestling. = 
KLECHA. 

KĄPIEL ,\,s.f. bath. 

KAPIOŁKA ,1,5. /. dim. of KA- 
PIEL, a child's bath. 

KAPITAŁ , u , s. m. fund, stock , 
capital stock. Powiększyć, zdwoić 
kapitał, to increase, to double 
one's capital , one's stock. — tej 
kompanii jest..., the capital stock 
of the company amounts to so 
much. — y są rzadkie , cash is 
scarce , funds are scarce. 

KAPITALISTA, tv, s.f. a mo- 
neyd man. 

KAPITALNY, a, e, capital, 
chief, principal. = GŁÓWNY. 

KAPITAN , a , s. m. captain. Ka- 
pitan piechoty, a captain of loot. — 
konnicy, a captain of horse. — 
gwardyi, captain of guards. — od- 



KAP 

stawny, discharged captain. — o- 
krętu , captain of a vessel , of a fri- 
gate. — kupieckiego statku, captain 
or master of a merchant ship, of a 
merchantman. 

KAPITANO WA , wej , s. f. wife 
of a captain. 

KAPITAŃSKI, a, e, of a captain. 

KAPITAŃSTWO, wa, s.n, cap- 
tainship, capitainry. 

KAPITEL, u, s.m. (upper part 
of a pillar), capital. 

KAPITUŁA , ły, s. f. (an assem- 
bly of the clergy of a cathedral ) , 
chapter; 2) rebuke, reprimand, 
lecture; 3) head. Wytrzeć komu 
kapitułę (prv.),to snub, rebuke or 
reprimand one. Zgromadzić, zwo- 
łać — ę , to assemble , to call the 
chapter. 

KAPITULACYA , yi , s.f. capi- 
tulation, articles, agreement for the 
surrender of a place. Zaszczytna, 
zyskowna — , an honourable, ad- 
vantageous capitulation. Napisać , 
podpisać — qt, to draw up, to sign 
the capitulation. 

KAPITULOWAĆ , luje , r. n. to 
capitulate. 

KAPKA, ki, s.f. a small drop.= 
KAPLA, Nie ma ani kapki (fam.), 
not a drop remains. Kapkami, drop 
by drop. 

KAPŁAN , a , s. m. priest , cler- 
gyman. Wielki kapłan, a high 
priest. Czcigodny, święty — , a 
venerable, a holy priest. Kapłani 
pogańscy, the priests of paganism. 
fern: KAPŁANKA, ki, priestess. 
Obowiązki — a, the sacerdotal 
j functions. Znaki, ozdoby — a, the 
sacerdotal ornaments. The word 
KAPŁAN is used in poetry and ele- 
vated style , and the word KSIĄDZ 
in common language. 

KAPŁAŃSKI , a , e , priestly, sa- 
cerdotal. 

KAPŁAŃSTWO, wa, s. n. priest- 
hood. 

KAPLICA, cy, s. f. KAPLICZKA, 
ki, dim. chapel. W tym kościele 
wiele jest kaplic, there are a great 
many chapels in that church. — 
N. Panny , the chapel of the Holy 
Virgin. Królewska — , the king's 
chapel; the body of ecclesiastics 
who officiate there. Przy kościele 
madyabeł kaplicę (prov.), the evil 
follows next the good. 

KAPŁON, a , s. m. capon ; dim. 
KAPŁONEK , a young capon. Tłu- 
sty, gotowany, pieczony kapłon, 
a fat, boiled, roasted capon. Tu- 
czyć — y, to cram, to fatten capons. 
2) a lump of bread in the soup 
made with herbs or vegetables. 

KAPŁONIĆ , nię , v. imp. to ca- 
pon , to castrate cocks. = WYKA- 
PŁONIĆ. 

KAPNĄĆ , v. intr. inst. (see KA- 
PAĆ). Kapnęło z pióra, a drop of 
ink dripped from the quill. Ka- 
pnęło mi kilka razy na głowę , I 
recieved some drops of a liquid 
upon my head. 

KAPOTA, ty, s. f. great coat. 

KAPRAL , a, s.m. corporal. 



KAR 



83 



KAPRALOWAĆ , luje , v. n. to 
perform the office of a corporal. 

KAPRALSTWO, wa , s. n. rank 
of a corporal ; 2) body of men un- 
der his command. 

KAPRAWY, a, e, blear-eyed. 
Ma oczy kaprawe , he has blear- 
eyes , he is blear-eyed. 

KAPRYS, u, s. m. caprice, whim, 
whimsey, freak, maggot. Rządzi 
się bardziej kaprysem niż rozu- 
mem, he is more guided by caprice, 
by whim , than by reason. Zależeć 
od cudzego — u , to depend on the 
caprices, whims of others. Doga- 
dzać — om , to satisfy a person's 
whims. 

KAPRYSIĆ SIĘ , v. pr. imp. to 
be of an uneven temper, to be hu- 
morsome , whimsical or maggoty. 
Kiedy się zakaprysi, rozkaprysi, 
when she becomes cross and peevish. 

KAPRYŚNICA , cy, s.f. whimsi- 
cal woman. 

KAPRYŚNIK, a, s. m. whimsi- 
cal fellow, freakish person. 

KAPRYŚNY, a, e, capricious, 
whimsical , freakish , maggotty. 

KAPSA , y, s. f. ( little used) , a 
box, pocket, saddle bags. Dziś 
każdy do kapsy smyk ! now every 
one thinks how to fill his purse. 

KAPTOWAĆ, v. a. imp. or 
SKAPTOWAĆ, v. a. inst. (fam.). 
= UJĄĆ (sobie kogo), to try (by 
officious or other means), to win 
favour; to curry the favour of one; 
to try, to gain or win one over to 
our interest, our cause. 

KAPTUR, A, s.m. cowl , a shoul- 
der-knot, monk's hood; 2) — alem- 
bikowy, helm or head of an alem- 
bick. Kaptur u sępa , ruster-hood. 

— blazeński, a fool's bauble. 
Wdziać, zdjąć — sokołowi, to 
hoodwink the hawk, to unhood the 
hawk; 2) holster-cap ; 3) coping 
(arch.). 

KAPTUROWY, a , e, belonging 
to a cowl. Sądy kapturowe, tribu- 
nals in activity during the interreg- 
num (polish history). 

KAPTURZYĆ, rżę, v. imp. to 
hood , to dress in a hood. ZAKAP- 
TURZYĆ SIĘ , to be capuched , to 
be covered over as with a hood; fig. 
Z akap turzyc kraj, to fill a country 
with churches and priests. 

KAPUCYN, a, 5. 771. capuchin 
monk. 

KAPUCYŃSKI , a , e , of a capu- 
chin. 

KAPUŚCIANY, a, e, of cabbage. 

— glowa, a thickskulled fellow. 
KAPUSTA , ty, s. f. cabbage. Ka- 
pusta wioska, Savoy cabbages. — 
biala, white-heart cabbages. — jar- 
muż, Scotch kail. Siać — ę, to sow 
cabbage seed. Sadzić — ę, to set, 
or plant cabbages. Mieszać — ę 
z grochem (prov.), to go hand over 
head; to act heedlessly, giddily, 
rashly. 

KARA, ry, s. f. punishment, 
pain,penalty, 2) truck or two-whee J 
cd cart. — pieniężna, mulct, fine, 
amercement. Pod karą śmierci 



34 



KAR 



upon pain of death. Pod surową 
karą , under grievous penalties. Po- 
nieść karę j to undergo a punish- 
ment. Odpuścić karę, to acquit the 
penalty. Obostrzyć karę, to aggra- 
vate the penalty. Karać kogo na 
karę pieniężną , to set a fine upon 
one. Otrzymał karę za swoje błę- 
dy, he has received , suffered a pu- 
nishment for his crimes. — śmierci, 
cielesna, capital, corporal punish- 
ment. Stosować — ę do występku, 
to proportion the punishment, the 
penalty to the offence. Kara boska 
z tym człowiekiem {very fam.), 
God punishes us with sending here 
this man. 

KARABELA, li, s. f. sabre with- 
out a bow. 

KARABIN , a , s. m. carabine ; 2) 
soldier's musket, dim : = NEK , a 
dragon's, lancers, a hussar's cara- 
bine. 

KARABINIER, a, s.m. carabinier. 

KARAĆ , rzę, v. imp. to punish, 
to chastise, to castigate, to correct. 

— śmiercią , to inflict punishment 
of death. — rózgą, to whip with the 
rod. Srodze go ukarano, he has 
been severely punished. Srogo mię 
karzesz za moje łaski , yoii make 
me pay dearly for the favour I have 
done you. Karaj go wzgardą two- 
ją , punish him by your contempt. 

— ivygnaniem , to punish by exile. 
Ukarać kogo aby się drudzy nim 
karali, to punish one in order to 
make an example of him. Winniśmy 
się karać cudzą przygodą, the 
misfortune of our neighbour must 
serve us for an example. 

KARACZAN, a, s. m. Entomol. 
blatta indica. 

KARAFKA, ki, s.f. flagon, de- 
canter. 

KARANIE, u, s. n. or SKARA- 
NIE, or UKARANIE. — KARA. 

KARANY, A , e , who was once 
punished. 

KARAŚ, ia, s. m. (a small carp), 
crusioan. 

KARASKAĆ SIĘ , v. n. imp. to 
dally, to be slow and tedious in 
doing any thing, to drawl, to lounge. 
2) WYKARASKAĆ SIĘ, ODKA- 
RASKAĆ SIĘ . to get rid of a te- 
dious man. Karaska się z ivierzy- 
cielami , he does not know how to 
get rid himself of, to get clear of, 
quit of his creditors. 

KARAT, v,s. m. carat. 

KARAWAN , a , s. m. hearse. 

KARAWANA, ny, s. f. caravan. 

KARB, u, s.m. tally, score, notch, 
nick, slash, gash ; 2) curb, restraint. 
Trzymać 10 karbach, to keep un- 
der restraint. = KLUBA , RYZA. 
Wyjść z karbu powinności, not to 
follow the beaten path of one's du- 
ty, to fall back into the old track 
again. Być w karbie Pańskim, to 
walk in the path of God. 2) tally, a 
stick notched like another by one 
who sells on weekly credit, as the 
jews in Poland do. Jeść, pić na 
czyj karb, to eat and drink on a- 
nother's account. Policz to na mój 



KAR 

karb, put it to my account. Ludzie 
jednego karbu (prov.), they are 
people of the same stamp. 

KARBONA, ny, s.f. dim. KAR- 
BONKA, ki, church-box for the 
poor. 

KARBOWAĆ , buję , v. imp. to 
score, to notch. 

KARBOWANY, a,e, notched, 
jagged; 2) silver coin (about 5 shill. ). 
KARBOWNIK, a, s.m. an in- 
spector of the rural labours, a field- 
keeper. 

KARBUNKUŁ, u , s. m. (a jewel), 
carbuncule; 2) a very dangerous 
ulcer. 

KARCIANY, a, e, belonging to 
cards. Dom — y, a paste-board- 
house. Dlug — y, card debt , mo- 
ney lost in playing. 

KARCIARZ, a, s.m. gamester, 
gambler. 

KARCIĆ , cę , v. imp. to casti- 
gate , to chastise ; to rebuke , re- 
prove or reprehend. 

KARCZ , u , s. m. stump. Karcze 
kopać , to grub, to pick away the 
stumps, to pull them up by the 
roots. 

KARCZEK , czka , s. m. dim. of 
KARK , back , neck. 

KARCZEMNY, a, e, of an inn; 
2) vulgar, mean. 

KARCZMA, my, s. f. KARCZEM- 
KA, ki, dim, inn, tavern, public 
house. Ustawnie siedzi w kar- 
czmie, \\c never stirs from the wine- 
shop. Lubić karczemkę , to be 
fond of the wine-shop, of the ta- 
vern. Po — eh hulać, to frequent 
ihe tavern, llarylas karczma we 
wsi (prov.), of course; there is 
nothing of astonishing in it. W kar- 
czmie nie masz pana (prov.), In 
a public house there is no master 
(but he who pays). Mocować w kar- 
czmie, to sleep in a tavern. 

KARCZMARKA, ki, s.f. wife of 
an inn-keeper. 

KARCZMARSKI, a , e , of an inn- 
keeper. 

KARCZMARZ, a , s. m. inn-kee- 
per, publican. 

KARCZOCH , a , s. m. artichoke. 
Dno — a, the bottom of an arti- 
choke. 

KARCZOWAĆ, u j i;, v. imp. to 
clear or grub up (a wood). 

KARCZUNEK , nku , s. m. clea- 
ring , grubbing up. 

KARCZYSTY, a, e, short-necked; 
2) full of stumps. 
KARDA , y, s.f. cardoon (bot.). 
KARDYNAŁ, a, s.m. cardinal. 
KARDYNALNY, a, e, cardinal, 
fundamental, chief, principal. Li- 
czby kardynalne, the cardinal 
numbers. Cztery cnoty — e są 
sprawiedliwość , roztropność , u- 
miarkowanie i moc , the four car- 
dinal virtues are justice, prudence, 
temperance, and fortitude. 

KARDYNALSKI , a , e , of a car- 
dinal. Dostał kapelusz — t, he has 
got the cardinal hat. 

KARDYNALSTWO, a, s.m. car- 
dinalate , cardinalship. 



KAR 

KARECIANY, a, e, of a carriage 
— koń, coach-horse. 

KARES, v, s.m. caress , endear- 
ment (fam.), see PIESZCZOTA. 

K ARESÓW AC , suję , v. imp. to 
caress, to fondle, to dally. 

KARETA , ty, S. f. carriage , 
coach, dim. KARETKA. Wsiąść do 
karety, to step or get into a coach. 
Wysiadać z — y, to get out of a 
coach , to alight. Jechać — ą or 
w — cie , to ride in a coach. — po- 
szóstna, poczwórna, a coach-au ! 
six or and four. Kozły, drzwi , 
kna karety, the box, the doors, 
the windows or classes of a coach, 
see POWÓZ, POJAZD, KOCZ. Je- 
dzie do nas pełna kobiet — a , we 
have a coacn-full , a coach load of 
ladies to visit us. 

KARK, u, s.m. nape, crac; 
neck. Zlamac kark, to break one "> 
neck. Niebezpieczeństwo wii*q< 
nad karkiem, an imminent danger. 
Uderzył go to kark , he gave hi in 
a swinging box on the nape. Rat I 
siedzieć icszystkim va karku, 
that man intrudes himself upon 
every body. Ugiąć karku pod ja- 
rzmo, to yield or submit one's self, 
to buckle to. To człowiek twarde- 
go karku , he is too stubborn, ob- 
stinate; that is a stubborn mind or 
soul. Ma liczną rodzinę na — u . 
he has a large family to maintain. 
Mieć icicrzycieli na — u, to b^ 
troubled with a great many credi- 
tors. Mam potężnego nieprzyja- 
ciela na — u, I have to do with .i 
powerful encmy.Sprotoadsić komu 
na kark potężnego icroga,to bring 
a powerful enemy upon one's back. 
Wróg siedzi nam na — M or na- 
stępuje nam na — i, we are pursued 
close by the foe; he is at our heels, 
he put us hard to our shifts. P 
się kogo or czego z karku, to get 
rid of a thing , to get out of it. Zgu- 
ba wisi nam nad — iem, we are 
threatened with a complete ruin ; 
we have a narrow escape from it. 
Wsiąść kogo za kark, to collar 
one, to take or seize him by the 
collar. 

KARKOWY, A,r, conical. 

KARLĘ, ęcia, s. n. dim. little 
dwarf. 

KARLEĆ , v. n. imp. or SKAR- 
LEĆ, to become dwarfish, to de- 
crease, to shorten. = KARŁOWA- 
CIEĆ, (relatively to plants; to de- 
generate. 

KARLICA, cy, s.f. female dwarf. 

KARŁOWATY, a, e, dwarfish. 
Karłowate drzewa, krzewy, 
dwarf trees, shrubs. 

KARM, i, s. m. feeding and fatten- 
ing (as pigs, poultry and cattle). 

KARMAZYN, u, s. m. crimson. 
fig. Niepewny karma zyn, nieknr- 
mazyn (prov.), he is not a gentle- 
man ; he is a false , pretended gen- 
tleman, not nobly descended. 

KARMAZYNOWY, a, e, crimson- 
coloured. 

KARMELEK, lka , s.f. sugar 
melted and crusted. 



KAR 

KARMELITA, ty, s.m. carmelite, 
white friar. 

KARMELITKA, ki, s. f. carmelite 
nun. 

KARMIĆ , iiię , v. imp. to feed , 
to nourish ; 2) to fatten. — gęsi , to 
fatten geese. — piersią , to give 
suck, to suckle. — kogo nadzieją, 
to feed one with hopes. — obietni- 
cami, to feed with promises.= SIĘ 
czym , to feed or live upon a thing. 
Owoce i jarzyny nielyle karmią 
co mięso, fruits and vegetables are 
not so nourishing as meat. Karmić 
się złudzeniami , to pamper one's 
imagination with chimeras. Dzieci 
powinne karmić rodziców w po- 
trzebie, children are bound to keep 
or maintain their parents in want. 
Matka co sama karmi jest po- 
dwójnie matką, a mother that 
suckles her child, is doubly its mo- 
ther. Miłość karmi się nadzieją, 
hope keeps love alive. To dziecko 
dobrze się — , that child thrives 
welL Ogień drzewkiem się — i , 
wood feeds , or keeps the fire. 

KARMICIEL , a,s. m. noutisher. 
fem : = KA. Sycylia była — ą Rzy- 
mu, Sicyly was the nurse of Italy. 

KARMNIK, a , s. m. sty in which 
hogs are fattened. 

KARMNY, a, e, fattened, fatted. 
— y wół, fattened ox. — y wieprz, 
fattened pig. — a gęś, fatted goose. 

KARNAWAŁ , u , s. m. carnival. 
= MIĘSOPUST, ZAPUSTY. 

KARNOŚĆ , i , s. f. discipline. 
Karność wojskowa, military disci- 
piine. Sa zwierzęta zdolne do 
karności, there are some animals 
capable of instruction. 

KARNY, a, e, penal; 2) docile, 
obedient, submissive. Słoń jest ze 
wszystkich zwierząt najkarniej- 
szy , of all quadrupeds the ele- 
phant is the most tractable. 

KARO,A,s.?i. diamond (at cards). 
Król karowy, the king of dia- 
monds. 

KAROL, a, s. m. Charles; KA- 
ROLEK, lka, dim. KMIN POL- 
NY {bot.), cumin, fennel-flower 
seed. 

KAROLINA, nt, s.f. Caroline. 

KARP', ia, s.m. carp. Karp' 
ikrzany, hard roed carp. — goto- 
wany, tuszony, smażony, boiled, 
stewed, fried carp. 

KARPI, ia, IE, belonging to 
carp. Karpia łuska , the scales of 
carp. Dachówka or pancerz w kar- 
pia łuskę, a flat-tile, a scaled cui- 
rass. 

KARPACKI , a , e , of the Carpa- 
thian mountains. 

KARPAK, a, s.m. the highest 
ridge of the Carpathian mountains. 

KARTA, ty, s. f. card ; 2) slip of 
/ paper ; 3) page. Mieć dobrą karlę , 

to have a good hand at cards. 
Przewracać karty książki, to turn 
over, to peruse a book. Znaj- 
, dziesz to na tej a tej karcie, 

you'll find it at such and such a 
page.-- STROMCA. Robić kartę 



KAR 

jakiego kraju, to map a country. 
— geograficzna, morska, geogra- 
phical map, sea-chart. = MAPA. — 
wizytowa, ticket, card. Talia 
kart , a pack of cards. Kartować , 
tasować — y, to shuffle cards. Zdej- 
mować — y, to cut cards. Dawać 
— y, to deal cards. Wyświecić — ę, 
to bring out a card. Zrzucić — ę, to 
discard, to lay out. Sługom należy 
się za karty, the servants get the 
card money. Mieć kartę murowaną, 
to have the finest cards in the pack. 
Schować — ę , to convey a card 
by sleight of hand, to smuggle a 
card. 

KARTACZ , a , s. m. grape-shot , 
case-shot, cartouch. Działo nabite 
kartaczami , a cannon loaded with 
cartouch, with grape. Strzelać, 
dawać ognia — mi, to fire grape 
shot. 

KARTAN, u, s.m. or KARTA- 
NA, v, s.f. a large cannon of 48 
pounds. =MUROLOM. 

KARTECZKA , ki , s. f. little slip 
of paper. 

KARTEL, u, s. m. challenge, car- 
tel ; exchange of prisoners or re- 
quests and proposals of it. Posiać, 
przyjąć, odrzucić kartel, to give 
a challenge, to accept, to refuse it. 

KARTKA , i , s. f. a piece of pa- 
per, (dim. of KARTA), billet, note 
of hand. Był tu ktoś i zostawił 
panu tę kartkę , a man has been 
inquiring for you at home and left 
this note; 2) a blank ; a bit of paper 
with a name inscribed upon, in or- 
der to draw lots. 

KARTOFEL , fla, s. m. potatoe. 

KARTOFLANY, a, e, of potatoes. 

KARTOWAĆ, tdję, v. imp. to 
shuffle the cards; 2) to contrive a 
scheme, to plan, to plot. = NA- 
KARTOWAĆ, UKARTOWAĆ. U- 
kartować zamiar, przedsięwzię- 
cie, rzecz, to concert a design, an 
enterprise. Zręcznie rzeczy ukar- 
towali , their measures were well 
concerted. Takem rzeczy nakar- 
towal że zamiar ich poszedł 
io niwecz, I have so cleverly ma- 
naged the business , that their at- 
tempt was a complete failure. 

KARTOWNICA, cv, s. f.= KAR- 
TOWNICZKA, ki, dim. a woman 
addicted to gaming. 

KARTO WNIK, a, s.m. gamster, 
gambler. 

KARTUN, u, s.m. calico, cot- 
ton. 

KARTUSZ , a , s.m. cartridge. 
= ŁADUNEK. 

KARTUZ , a, s. m. carthusian 
friar. 

KARTUZEK , żka , s. m. ( bot.), 
carthusian pink, campion. 

KARTUZYA, \i,s.f. carthusian 
monastery. 

KARUK, u, s.m. isinglass, joi- 
ner's glue. 

KARW, u , s. m. ox , bull ; 2) a 
dull pated fellow, block head, a 
coward {Utile used). 

KARWACKI, a, IE, Croatian. 
Ziemia —a or Kroacya, Croatia. 



KAS 



85 



Z karwacka , po karwacku , after 
Croatian fashion. 

KARWAT, a, s.m. and fem. 
KARWATKA, I, s.f. Croatian mao 
and woman. 

KARY, a, e, (said of horses), 
black. 

KARYOLKA, i, s.f. a covered 
cart , a jaunting car. 

KARYSTYA. yi , s.f. [fam.), 
want, distress. 

KARZEŁ, rla , 5. 7Ji. dwarf; 2) 
(old.) Cesarz Karzeł, the Empe- 
ror Charles. 

KĄSAĆ, ał, kasa or kasze, v. 
pr. {na co), to claim, to aspire to 
or after a thing, to seek it ambi- 
tiously. Na ivielkie rzeczy kąsać 
się, to thirst after great things, to 
try one's fortune, one's chance, see 
KUSIĆ SIĘ. 

KĄSAĆ, sam, v. imp. to bite. Ten 
pies kąsa przechodniów, that dog 
bites all passengers. Pies co bar- 
dzo szczeka niebardzo kąsa, 
barking dogs do not bite. 

KĄSANIE , a , s. n. act of biting. 
Kąsanie pchły, flea bites. — po- 
tivarzy, the fangs of calumny. = 
UKĄSZENIE. 

KĄSEK, ska, s.m. little bit, 
little morsel. Dobry, smaczny — , 
a delicacy, a dainty morsel , a tid- 
bit. Z tego dziedzictwa dostał mu 
się tłusty kąsek {fig.), he has had a 
good slice of that succession. NIKA- 
SKA, nothing, not a bit. DO KĄSKA 
{do szczętu), wholly, entirely" 

KASIA or KASIECZKA, i, s. f. 
dim. Kate. 

KASKARYLLA,łi,s. f. (a shrub), 
cascarille. 

KASOWAĆ, suję, v. imp. to 
cashier, to cassate, to annihilate, to 
annul, to suppress. — małżeństwo, 
kontrakt, to annul a marriage, a 
contract. — wyrok, to reverse a 
judgment , to quash, to annul. Wy- 
kasuj to z twoich książek, strike 
that out of your books. 

KASSA , y, s. f. case , box, chest, 
trunk. — wojskowa , military chest. 
— rządowa {skarb), the coffre of 
the state ; 2) cash-room, counting 
house. Idź do — y zapłacą tobie , 
go to the cash-room and you will be 
paid. 

KASSIA ,i,s.f. (a tree), cassia. 

KASSYER,A,5.m. cashier, cash- 
keeper. 

KASTEL, u, s. m. = ZAMEK, 
castel , fort (used only in following 
expressions : Pan kastelu, a lord of 
a manor, and Pani kastelu , his 
wife or widow). 

KASTROWAĆ , owal , uje , v. a. 
imp. see WYKASTROWAĆ , RZE- 
ZAĆ, TRZERIĆ, KLEŚNTĆ, SKO- 
PIĆ, WAŁASZYĆ, CZYŚCIĆ, PO- 
KŁADAĆ, MNISZYĆ, to castrate, 
to geld. 

KASZA , szt, s. f. grits, groats, 
a dish made of any peeled grains. 
dim. KASZKA. Perłowa kasza t 
pearl barley. — jęczmienna , bar- 
iey-gruel. — jaglana, millet gruel. 
fam • Gorąca kas*a , a hot tempe- 



86 



KAT 



,«d man. Nie dać sobie w kaszę 
napłuć or dmuchać , not to suffer 
a want of respect or deference , not 
to leave others to fail in the respect 
we owe any one. Nie zjesz mię 
w kaszy, I don't fear you ; or you 
cannot eat me at a mouthful; I 
laugh at your threats. 

KASZANY, a, e, of a gruel. Ki- 
szka kaszana, white pudding. 

KASZEL , szLU , s. m. cough. Ka- 
szel męczy go we dnie i w nocy, 
he has a cough which torments him 
night and day. — suchy, a dry 
cough. Ma zastarzały — , he has 
a church-yard-cough. 

KASZLAĆ , le,, v. n. to cough, to 
hem. KASZLNĄĆ , v. inst. Ustawi- 
cznie kaszlą i pluje, he does no- 
thing but cough and spit. Kaszlą 
aby ostrzedz swoich, he hems, he 
coughs, in order to give notice to 
one of his friends. 

KASZLNIĘCIE, u, s.n. one 
cough; a single convulsion of the 
lungs. 

KASZTA, y, s. f. (print.), case. 
Brać, wybierać czcionki z kaszty, 
to take the letters or prints from 
their case ; 2) prop, stay, supporter. 

KASZTAN, a, s.m. chesnut, 
chesnut-tree ; 2) a chesnut horse 
or dog. Kasztan dziki, horse ches- 
nuts. — ziemny, cyperus. — wo- 
dny, water caltrops, tribulus aqua- 
ticus. 

KASZTANKI, nków, pi. any red- 
dish or yellow fur. 

KASZTANOWATY, a, e, chcs- 
nut-coloured. Jasno kasztanowa- 
ty koń , a sorel horse. 

KASZTANOWY, a, e, of chesnut. 
Drzewo — e,chcsnut-lree. Las — y, 
a grove of chesnut-trees. Wyciął 
las kasztanowy przy którym stał 
dom jego, he has cut down a grove 
of chesnuts which he had near his 
house. 

KASZTELAN , a , .s. m. castellan. 

KASZTELANIA, i, s.f. castella- 

n y- 

KASZTELANSTWO, wa , s. n. 
dignity of a castellan ; 2) the castel- 
lan and his lady. 

KASZTELANICZ, a, s. m. son of 
the castellan. 

KASZTELANKA, ki, s. f. daugh- 
ter of the castellan. 

KASZTELANOWA, wej, s.f. 
wife of the castellan. 

KASZUB, a, s.m. an inhabitant 
of Little-Pomerania. fern: KASZUB- 
KA ; pi. KASZUBY, ów. = POME- 
RANIA. 

KASZYWO, a, s.n. all sorts of 
gruel (vuig.). 

KAT , a , s. m. executioner, hang- 
man. Do kata! the deuce! zookers! 
Cóż u kata! what the deuce ! Daj 
go katu! the deuce take him ! Idź 
do kata! go hang yourself! Sumie- 
nie gorsze kata , the remorse of 
one's conscience is a cruel tormen- 
tor. Wydać kogo to ręce kata , to 
deliver up a man to the execu- 
tioner. 

KĄT , A y s.m. dim. KĄCIK, KA- 



KAT 

TEK , corner, angle. Kąt prosty, 
ostry i rozwarty, right, acute 
and obtuse angle. Kąt odbicia jest 
zawsze równy kątowi ivpadania, 
the angle of reflexion is always 
equal to the angle of incidence. 
lizuć to.wkąt, throw that in a 
corner. Żyje w kącie, he lives in a 
little hole, he never stirs from home. 
Cudze kąty wycierać, not to have 
a house of his own , to wander a- 
bout the world. Mieć swój kąt, to 
have a house of his own. Z kąta 
w kąt chodzić, to room, to range 
from one corner of a room to ano- 
ther. W każdy kąt zajrzeć, to keep 
a watchful eye over every thing that 
passes. Po wszystkich kątach szu- 
kać, to search in the most secret 
recesses of a house. Cztery kąty a 
piec piąty, there is nothing but the 
bare walls. Pójść w kąt przed kim ! 
(fam.) to be dished ! done for ! nail- 
ed! IV ciasny kąt kogo zapędzić, 
to nonplus one. 

KATAFALK , a, s. m. funeral de- 
coration, castrum doloris. 

KATALOG, a, s. m. catalogue. 

KATANKA, ki, s.f. jerkin, jac- 
ket. 

KATAPLAZMA, my, s.f. poul- 
tice. 

KATAR , u , s. m. catarrh , cold. 
Najmniejsza zmiana to powie- 
trzu nabawia go katam, the least 
change of weather makes him catch 
cold. Dostać — w, to get or catch 
cold. Mam katar, I have a cold, or 
I have caught cold. — kanoniczny, 
the venereal disease. 

KATARAKTA , ty, s. f. (a fall of 
water), cataract; 2) cataract , glau- 
coma, wall-eve, see BIELMO. 

KATARYNKA, i, s.f. magician- 
tern, gallan tie-show. 

KATARZYNA, ky, 9. f. Catha- 
rine* 

KATECHIZM, u, s.m. catechism. 
Wykładać — , uczyć— u, to teach 
the catechism. Odmawiać —m, to 
say one's catechism. Kupić — m , to 
buy a catechism. 

KATECHIZMOWY, a , e , cate- 
chetical. 

KATECHIZOWAĆ (komu or ko- 
go), to catechise. — niewiernych , 
to instruct infidels in the chris- 
tian faith. Fig : fam. Katechizo- 
walem go długo ale naprózno, I 
have long reasoned with him but to 
no purpose. 



KATECHUMEN 



a , s.m. cate- 



chumen. 

KATEDRA, ry, s. f. cathedral ; 
2) lecturer's chair, professor's chair. 

KATEDRALNY, a, e, of a cathe- 
dral. 

KĄTEK , tka , 5. m. little corner. 

KĄTNTCA, cy, s. f. blind gut 
(bot.). 

KĄTNIK , a , s. m. a man who is 
unknown to every body in his coun- 
try, a man of no creditor influence. 

KATOLICKI, a, e, catholic. 
Wiara —a, the catholic reli- 
gion. Kościół rzymski — »', the 
roman catholic clnrch. Król — i . 



KAW 

the catholic king, his Catholic Ma- 
jesty (of Spain). 

KATOLICYZM, c, s.m. Catho- 
licism. 

KATOLICZKA, ki, s.f. catholic 
woman. 

KATOLIK , a , s. m. catholic. 

KĄTOMIERZ (or KĄTOM1AR), 
a, s. m. (math, instr.), sector, gra- 
phometer. 

KATOWAĆ , Tl iF f , v. imp. to 
rack, to torment, to torture; 2) to 
whip, to lash , to scourge. 

KATOWSKI, a, e, of the exe- 
cutioner. Po kalowsku, like an 
executioner. 

KATOWSTWO, wa, s.n.office o, 
an executioner. = KATOWANI f.. 

KĄTOWY, a, e, of an angle.- u 
lima , the diagonal. = PRZEKĄ- 
TNI A. — a miara , square. 

KATUSZA , szy, s.f. rack, pang, 
excrutiating pain. 

KAUKAZKI, a, IE, Caucasian. 
Międzymorze — \e , Caucasian 
isthmus. Plemię — ic, Caucasian 
race. Górale —cy, Caucasian niomi- 
taneers. or highlanders. 

KAWA , wv, s. f. coffee-berries , 
coffee. Filiżanka kaicy, a cup of 
coffee. Palić, m/cc, pic — ę, t<» 
roast, to grind, to drink coffee. 
Młynek do — >/, coffee-mill. Przyj- 
dę do ciebie na kmcę, I shall come 
to drink coffee with you, or at 
coffee time. Imbryczek do — y, 
coffeepot. 

KAWA, v, s.f. [see KAWKA), i 
lame jack dan. PI: KAWY (old , 
follies, silly things or words, soi- 
tishncss. Pojsc w kawy, (of a man 
to give evidence, of onc\ silliness, 
to appear ninny. Póji 
of a tiling) to vanish away, to dis- 
appear. 

KAWAŁ, a , S. m. a large piece. 
KAWAŁAMI- W KAWAŁY —NA 
KAWAŁY, piecemeal. 

KAWAŁEK - KAWAŁECZEK , 
ka, s.m. smali piece, morsel , bit. 
Kawałek materyi, drzewa, chle- 
ba , mięsa, etc., a bit of stuff, 
wood, bread, meat, etc. Delikatny, 
smaczny — , a delicate , a dainty 
morsel, a tid-bit. Lubić smaczne 
—i , to love good bits. Z tego dzie- 
dzictwa dostał mu się spory — , 
he has had a good slice of that suc- 
cession. Ptozdrobić w — i majątek, 
kraj, przedmiot, to parcel', or 
parcel out an estate , a country ; to 
disjoint a subject, to cut it into 
shreds, patches; to fritter it. Miec 
— chleba, to have a competency or 
whcre-withal to live. Ciężko dora- 
biać się — a chleba, to get one's 
bread by the sweat of one's brow. 
Kawałek szpagatu, wstążki, kieł' 
basy, świecy, a bit of packthread,or 
riband, a bit of sausage, a piece of 
candle, a candle's end. Słyszałem 
tylko kawałek kazania, I could 
hear but a small part of the sermon. 
W całym obozie nie było — a sło- 
my, there was not the least bit of 
straw in the camp. Nie miał — ■ 
drzewa iub węgla do pieca , h« 



KAZ 

has not the least bit of wood or 
coal to warm himself. To brzydki 
— k, it is a very dirty business. On 
ma swoje — i , ma zabawne ka- 
wałki, he is good company or he 
has quaint sayings , witticism. Ka- 
waiek adwokata , autora, a sort 
of advocate, of author. Kawałka- 
mi , po kawałku, in shreds, in 
patches. 

KAWALER, a, s. m. bachelor, 
single man ; 2) bridegroom ; 3) — 
orderu, the knight of an order. 
Został kawalerem, he recieved 
the order of knighthood. Kawaler 
Legii Honorowej , knight of the 
Legion of Honour. Ładny, piękny 
— , a beautiful young man. Ma 
trzech kawalerów, she has three 
suitors, or wooers. Kiedym był — 
rem, when I was a bachelor. Kawa- 
ler marcowy, an old bachelor. 

KAWALERSKI, A, e, belonging 
to a bachelor, or to the knight of an 
order. Słowo kawalerskie , on the 
faith of a knight. Czasy — ie, the 
age of chivalry. Prawa , ustawy 
zakonów — ich , the laws of chi- 
valry. Żyć po — sku, to live a 
thoughtless life , to live as a bache- 
lor. Kawalerski obiad , a bache- 
lor's dinner, a dinner for men only. 

KA WALERSTWO, wa , s. n. sin- 
gle life , celibacy. 

KA WALERYA, yi , s. f. cavalry, 
horse troops, horse. 

KA WALERZYSTA , ty, s. m. 
horseman, trooper. 

KA WECAN , u , s. m. cavesson , 
cavezon; snuffle, bridle. Zawieść 
w — niedźwiedzia , to muzzle a 
bear. 

KAWĘCZYĆ, czę, v. n. to study 
closely, to pore continually upon 
the books; 2) to labour under a 
chronical distemper. Od trzech lat 
kawęczy, he has been lingering, 
languishing, droopping or pining 
these three years. 

KAWIARKA , ki , s. f, a woman 
that keeps a coffee-house. 

KAWIARNIA, i, s. f. coffee- 
house. 

KAWIĆ , v. intr. imp. or POKA- 
WIĆ , to spoil , to mar, to plash 
(little used). 

KAWIOR, u, s. m. caviare, spawn 
of the sturgeon. 

KAWKA , ki , s. f. chough , daw, 
jackdaw. Pójść w kawki or Pójść 
w kawy, see KAWA. 

KAWON, a, 5. m. water-melon. 

KAWOWY, a, e , of coffee. — e 
drzewo, coffee tree. Ogród — y, 
coffee plantation. 

KAZAĆ, żf, , v. n. to bid, to cause, 
to order, to get a thing done : 2) to 
preach. Czyń co ci każę , do as I 
bid you. Każę to zrobić, I shall 
get it done. Kazał sobie zrobić 
nową suknię , he had a new coat 
made Kazał sobie czytać wszy- 
stkich pisarzów starożytnych , he 
had all the ancient writers read to 
him. Kazać wybić medal, to cause 

Ła medal to be struck. Kazać się 
maloivac, to sit for one's picture. 



KAZ 

— się golić, to get one's self sha- 
ved. Kazać na pustyni, to talk 
with no effect. Kazać słowo Boże, 
Ewangelią , to preach the word of 
God, the Gospel. — do chrześcian, 
do pogan , to preach to the chris- 
tians , the pagans or gentiles. Do- 
brze, źle każe, he is a good, a bad 
preacher. Lativiej kazać niż ro- 
bić, it is easier directing, orde- 
ring than executing. Robię co 
mi każe sumienie, I follow the 
dictates of my conscience. Król ka- 
zał posłom przed siebie , the king 
ordered the envoys to be introdu- 
ced. Skacz wraże jak pan każe 
(prov.), be obedient and do not 
argue the case with me; none of 
your arguments. Kazać na co jak 
na trzy tuzy, to secure , to make 
sure of, to assure, to be certain of 
success. Kazać wysoko, na hardo 
or hardzie, to look big, to be 
haughty. Hardzie przeciw komu 
kazać , to speak with a magisterial 
tone , to speak magisterially, to set 
at defiance. 

KAZALNICA , cv, s. f. pulpit. 

KAZANIE , ia , s. n. sermon , act 
of ordering. = ROZKAZ, NAKAZ. 
Kazanie postne , adwentowe , the 
sermons for lent. Słuchać — a, być 
na — u , to be present at a sermon, 
to hear a sermon , a discourse. Wy- 
mowne, uczące, budujące — e, 
pathetic, instructive, edifying ser- 
mon or discourse. Ułożyć, mieć 

— e, to make, to compose, to 
preach , to deliver , to pronounce a 
sermon, a discourse. Juz dzwonią 
na — e, the bell rings , tolls for ser- 
mon. By l tu i prawił nam kaza- 
nie (fam.), he came and preached 
us a sermon, read us a lecture, a 
long tedious lecture. Siedzieć jak 
naniemieckiem—u, not to under- 
stand a word of what is said or read. 
Dla mnie to niemieckie — e , that 
is Hebrew to me , I know not what 
to make of it. 

KAŻDODNIOWY, a, e, or KAŻ- 
DODZIENNY, a, e, daily, quoti- 
dian. Febra każdodzienna, quoti- 
dian fever. Nasz chleb — y (po- 
wszedni), our daily bread. 

KAŻDY, a , e , every one , every 
body, every. 

KAZIĆ, żę, v.imp. = KALAĆ, 
SKAZIĆ , to taint, to corrupt. Gust 
skażony, a bad taste, false taste. 
Skazić kobietę , to corrupt , to de- 
bauch a woman. Jego język, oby- 
czaje każą się, his language is 
growing corrupt , his manners grow 
corrupt. Skazić łoże małżeńskie , 
honor, sumienie, to defile the mar- 
riage bed, to defile, pollute or 
stain one's conscience or honour. 

KAZICIEL, a , s. m. corrupter. 

KAZIRODNIK, a, s.m. an in 
ccsluous person. 

KAZIRODNY, a, e, incestuous. 

KAZIRODZTWO, WA , s. n. in- 
cest. 

KAŹŃ, i,s.f. punishment, chas- 
tisement. Kaźn Boża, the falling 
sickness , fits. 



KIE 



81 



KAZNODZIEJA, i, s.m. prea- 
cher. Wymowny, gorliwy, namię- 
tny kaznodzieja, eloquent, zea- 
lous, pathetic preacher. Kazno- 
dzieje moralności, preachers, tea- 
chers of morality. 

KAZNODZIEJSKI, a, e, of a 
preacher. 

KAZNODZIEJSTWO , wa , s. n. 
office of a preacher, the eloquence 
of the pulpit. Ma dar do kazno- 
dziejstwa , he has great talents for 
the pulpit. 

KAZUAR, a, s. m. (a bird of 
prev), cassiowary. 

KAZYWAĆ , freq. of KAZAĆ. 

KĘDY, see KTÓRĘDY. 

KĘDZIERZAWIĆ, wis, v.imp. 
to frizzle, to curl. = WIEĆ, wieję, 
v. 11. to curl , to become curled. 

KĘDZIERZAWY, A, e, curly-hai- 
red. Murzyni rodzą się kędzie- 
rzawi , the hair of negroes frizzles 
naturally, or is woolly. 

KĘDŻIERZE, rzy, pi. =• KĘ- 
DZIORY, curled locks, ringlets. 

KĘDZIOR, a, s.m. a tuft of 
curled hair, curl, ringlet ; dim: KĘ- 
DZIOREK. Włosjej spływał w kę- 
dziorach na ramiona, her hair 
fell in ringlets or curls upon her 
shoulders. 

KĘPA, py, s.f. =-- KĘPINA, 
KĘPKA , a small island in a river ; 
2) tuft , tuft of trees , an islet , a 
small isle, ait. 

KERMES, u, s.m. see CZER- 
WIEC , kcrmes. 

KĘS, u, s. m. bit, morsel, mouth- 
ful, dim : KĄSEK. Kęs chleba, a 
mouthful of "bread. kęs brakło, 
there wanted little or nothing. Wy- 
jechał na kęs z domu, he went a few 
steps from his house. A 7 ?e rozu- 
miem m kęsa, 'tis all a mystery to 
me. Porąbali go iv kęsy, na kęsy, 
they cut him to pieces, he has been 
hacked and hewed. 

KIBIĆ, i, s.f. waist, shape, sta- 
ture , figure. Kibić wysmukła, fine, 
full shape. — szlachetna, a noble, 
comely stature ; 2) the beam of a 
balance. 

KIBITKA , i, s.f. small russian 
cart. 

KIĆ, KICI, onomat. (a word of 
endearment when calling a cat) 
come here puss ! 

KICHAĆ , cham , v. n. to sneeze. 
KICHNĄĆ, nę, to sneeze but once. 

KICHANIE, ia, s.n. repeated 
sneezing, sternuation. KICHNIE- 
NIE, sneeze. KICHNIĘCIE, a single 
sneezing. 

KICHA WIEC, wcv, s. m. sneeze- 
wort yarrow, goose-tongue. 

KIEDY, adv. when ; 2) ever. Kie- 
dy on przyjdzie? when will he 
come? Czy słyszałeś kiedy o tern? 
did you ever hear it? Jeżeli kiedy 
wezwany będziesz na świadka , 
if ever you be cited as a witness. 
Kiedy niekiedy, now and then, ever 
and znon.Kiedykolwiek, whenever, 
at any time. Kiedyś , adv : some day 
or other, formerly, in former times; 



88 



KIE 



2} in some future time, hereafter. 
Kiedy tak, to co innego, if so, that 
is quite different. Nie mam kiedy 
jeść , kiedy wyjść , I have no time 
for my dinner and no time for taking 
a walk. Kiedy sobie pomyślę jakie 
to było głupstwo takie morały 
prawić^ what a fool I was, nowi 
think of it ! to moralize in that man- 
ner. / kiedyż wrócisz ? when shall 
you come back? Jeżeli kiedy będę 
bogaty, if ever I grow rich. Jeżeli 
kiedy, to teraz najlepsza zręcz- 
ność, it is now the very opportu- 
neness of the circumstance , now it 
is more seasonable than in any 
other time. Kiedy tedy, at last, to 
conclude. Ledwie kiedy słówko 
przemówi, scarcely she gives loose 
to any words or relleclions. 

KIEŁ , kła , s. m. tusk ; 2) blade 
or green shoots of corn. Jak skoro 
weźmie na kieł, staje się najnie- 
znośniejszym człowiekiem, when 
he is in his pet, no body can bear 
him The proper meaning of. Wziąść 
na kieł, is applied to a horse champ- 
ing his bit and running away. Kły 
puszczać, to bud, to sprout, to 
germinate. 

KIEŁEK, łka, s.m. (dim. of 
KIEŁ), radicle {bot.\ 

KIEŁB , ia , s. m. KIEŁBIK , A , 
dim. gudgeon. Ma kielbie we łbie 
(prov.), he has a good head. 

KIEŁBASA, sy, s.f. sausage. Nie 
dla psa kiełbasa (prov.), it is not 
oread ready baked ; it is meat for his 
master. 

KIEŁBAŚNIK , a , s. m. sausage- 
maker ; one who sells sausages. 

KIEŁBAŚNICA, y, 5./. bowel, 
gut for making saucissons; 2) sau- 
sage-maker's wife. 

KIEŁCZAK , a , s. m. a young 
wild boar, whose tusks begin to put 
forth. 

KIELEC , lca, s. m. hook, crook, 
grapnee ; 2) tooth. 

KIELICH , a , s. m. chalice or ca- 
iice , communion cup ; 2) large cup 
or bowl; 3) (bot.) calyx. Wypić, 
spełnić kielich az do dna, to drink 
the cup to the dregs. Wychylić, 
spełnić kielich goryczy, to swallow 
the pill, to drink the cup of mtter- 
ness. Wypróżniać kielichy, to 
drink out of a cup, to revel, to drink 
to excess. Pić z kielicha rozkoszy, 
to drink the cup of delight. 

KIELISZEK, szka, s.m. drin- 
king glass with a long foot. — kry- 
sztaioivy, a crystal glass. Plókać 
— , to rinse a glass. Dzwonić w — t 
(pić do siebie), to touch glasses. 
Wypić psiny — , to drinka glass 
full. — wina , a glass of wine. Przy 
kieliszku , in one's cups. 
K1ELNIA ,i,s.f. trowel. 
KIEŁZAĆ or KIEŁZNAĆ , nam , 
v. imp. to bit or bridle a horse, see 
CHEŁZNAĆ. Trzeba okielznaćna- 
miętności , we must curb our pas- 
sions. Okiełznaj konia mojego, put 
Cie bridle upon my horse. 

" T EŁZNO, na , s. n. bit. = HA- 
MULEC , KAWECAN, 



KIE 

KIEP, kpa , s. m. KIEPEK , pka , 
dim. fool, fop-doodle, foppling, 
block-head. Jeżeli ci dają, kpem 
nie bądź , bierz, if you are offered 
with any thing, don't be so silly as to 
refuse it. To kiep nad kpami, a silly 
or foolish creature, a foolish block- 
head. Wyglądał na kpa, he looked 
somewhat foolish, rather foolish. 
Kpem będę jeśli tego nie zrobię, 
I'll do it, as I am a man of honour. 
Jak możesz się wdawać z takim 
kpem, how can you meddle with 
such a block-head. 

KIEPSKI, A , e , bad , sad , sorry, 
worthless. — a książka , a silly 
book. — a sprawa , a scurvy 01 
plaguing business. Kiepski to mąż 
co pod pantoflem u żony, 'tis a 
wretched family where the grey 
mare is the better horse. Kiepski 
koń, obiad , a sorry horse , a sorry 
entertainment. Mieć — ą minę, to 
look mean, not to look well, to look 
ill. 

KIEPSKO, adv. badly, meanly 
pitifullv, sorriy. 

KIEPSTWO, wa, s. n. a thing of 
no value, trifle; trash, nonsense. 
Same kiepstwa gada, he says 
nothing but foolery or silly things. 
KIERDA, dy,s.wi.= KIERNOZ, 
za , boar-pig. 

KIEREJA, i, 5./". coat lined with 
fur. 

KIERESZOWAĆ , v. a. to whip, 
to gash , to slash. 

KIERMASZ, u, 5. m. kormes, 
annual fairs in towns and villages, a 
fair, mart, market. 

KIEROWAĆ, ruję, v.imp. to 
guide, to lead, to direct , to steer. 
— SIĘ, to make towards , to wind 
one's way; 2) to make one's way in 
the world. Ku domowi skierował 
kroki, he directed his steps towards 
the house. — czyje sumienie, to 
direct one's conscience. — konin or 
koniem, to lead a horse by the 
bridle. — łodzią, okrętem, to steer 
a boat or barge. — interesami , to 
manage or carry on a business. — 
perspektywę , działo, to point a 
telescope; to level, plant or point a 
cannon. Kierować budowlą, robo- 
tami, etc., to be surveyor or over- 
seer of a building, to have the di- 
rection of a work , to direct , to su- 
perintend. Dobrze się kieruje, he 
is getting on very well. Kierować 
spiskiem, to be ringleader, or chief 
manager of a conspiration. Kiero- 
wać się na żołnierza , to run the 
career of arms. 

KIEROWANIE, ia , s. n. or KIE- 
RUNEK, direction, guidance. Trze- 
ba się wcześnie zająć kierunkiem 
moralnym młodzieży, the senti- 
ments of virtue must be early instil- 
led into the minds of youth. 

KIESA, sy, s.f. KIESKA, ki, 
dim. money-bag , purse. 

KIESZEŃ, i, s.f. pocket. Figę 
w kieszeni pokazać, to threaten 
one without being able to do any 
harm. Wypróżnić kieszenie, to 
lighten the pocket. Zapłacić z wła- 



KIT. 

snej — i, to pay out of one's 
pocket. 

KIESZONKA, ki, s.f. fob. 

KIESZONKOWY,a,e,oi a pock- 
el. Słownik kieszonkowy, pocket 
dictionary. Pistolet — , a pocket 
pistol. Zegarek kieszouuuwy , 
watch. 

KIJ, a, s.m. KIJEK, a. Am. 
stick, staff, cudgel, /wjgjbaslinado, 
bastinade. Dae kije , to bastinade 
or bastinado. Pójść z kijem , to be 
ruined, to leave a service without a 
penny in the pocket. Ja go przez 
kij przesadzę, I'll make him dance 
without a piper. Kij kuty, pike- 
staff. Dać, grozie — em, to cudgel 
one, to threaten to cane one. On bę- 
dzie kijem or podporą twojej sta- 
rości, he will be the support of 
your old age. 

KIJANKA, ki, s.f. tadpole. 

KIJEK, kuka, s. m. dim. o/" KIJ, 
a small stick. Pomienial się stry- 
jek na siekierkę kijek (prov.) , to 
change for the worse; to make one's 
condition worse, by endeavouring to 
amend iL 

KIKUT, a, s.m. stump. 

KIŁA , ly, s. f. hernia , rupture ,. 
burstennoss. 

KILIM, a, s. m. = KILlv 
mka, rug, from pcrsian KILIM. 

KILKA, ku , num. indef . a few 
(from three to ten). Kilku history- 
ków wspomniałoby o tan , sonie 
historians would have mentioned it. 
Przed kilką lały, sonie years ago. 
Kilka tysięcy konnicy, some thou- 
sands of horsemen. Wiem to od 
kilku osób, I know it from many 
persons. Kilka razy, many times. 
IV kilka dni potem , some days af- 
ter. Kilku nas tylko było, m 
but three or four persons. Powie- 
działem to kilku osobom, I told it 
to some persons. 

KILKADZIESIĄT, idziesi.vt, up- 
wards of twenty, and less than a 
hundred. 

KILKAKROĆ,<irfr. many times. 
Kilkakroc sto tysięcy, some hund- 
red thousands. 

KILKANAŚCIE, unastu, more 
than ten , and less than twentv. 

KILKONASTOLETNT, a, E,"from 
ten to twentv years old. 

KILKORAKI, a, IB, of several 
kinds, or ways, or manners. Ten 
wyraz ma kilkorakie znaczenie, 
this word has several meanings. 

KILKORAKO, adv. severally. To 
można kilkorako tłumaczyć, it 
may be explained so or so. 

KILKORO, rga, a few (from 
three to ten). Kilkoro ludzi , some 
men and women, some people. It is 
more often said of little children, 
and the young of animals, viz: Wi- 
działem matkę z kilkorga dzieci, 
I saw the mother with some chil- 
dren (boys and girls). Kilkoro 
zrzebiąt , some colts. Złóż twą 
serwetę w kilkoro, fold up your 
napkin in two or three plaits. 

KILOWATY, i,£, having the 
rupture. 



KŁA 

KINA — CHINA , NY, s. f. Peru- 
vian or jesuils'bark. 

KINAĆ, ął, IE, v.intr. (dokąd) 
and KINĄĆ SIĘ , to turn , to turn 
about, to throw, cast, or fling one's 
self, to run to. Nie wiedzieć gdzie 
kinąć,not to know which way to turn 
himself (old.). KINĄĆ = SKINĄĆ, 
to nod, to jog, to brandish. Skinąć 
na kogo, to beckon with the hand. 

KIPIEĆ, pię, to seeth.=WRZEĆ, 
to buble up. Krew mu kipie (wrze) 
w żyłach , his blood boils in his 
veins. Źródło kipiące, a bubbling 
spring. Fig: Mrowisko kipiało, the 
ant-hill was in motion. 

KIPIENIE , ia , s. n. seething , 
ebullition. 

KIR , u , s. m. mourning-cloth. 

KIRYS , u , s. m. cuirass, breast- 
plate. 

KIRYSIER, a, 5.777. cuirassier. 

KIŚĆ , ci , s. f . a mason bru&h , 
a brush, tassel, bunch; 2) a bunch 
of grapes, a bunch of currants; 3) 
the hand , from the fingers to the 
wrist. 

KISIĆ , szę , v. imp. to sour, to 
make acid. KISNĄĆ, ne,v.«. to 
sour, to become acid. 

KISZKA, ki, s.f. gut; sausage. 
Napchać sobie kiszki, to cram 
or fill one's guts. Struny kręcone 
z — ek, catgut , or strings for musi- 
cal instruments. Kiszka morzy- 
skoiva , colon , the great gut. — 
odchodowa, the rectum. — kręta, 
ileum intestinum; 2) — biała, czar- 
na, white pudding, black pudding; 
3) a hose , pipe. 

KISZKOWY, a, e, of the gut. 

KIT, u, s.m. cement, lute. 

KITA , ty, s. f. KITKA , KITE- 
CZKA, ki, dim. tuft , crest , plume. 
-= CZUB; 2) (a fox's tail), brush. 

K1TAJ, u, s. m. = KITAJKA , 
Ki, taffeta. 

KITAJKOWY, a, e, made of taf- 
feta. 

KITEL , tlą , s. m. frock, smock- 
frock. 

KITOWAĆ , tuje. , v. imp. to ce- 
ment , to lute. — okna, to fasten 
panes of glass with putty. 

KIWAĆ , wam , v. n. KIWNĄĆ , 
nę , v. inst. to nod , to beckon." — 
głową , to nod or shake the head. 
Pies kiwa ogonem , the dog wags 
his tail. — nogami , to swing one's 
legs. Kiwnął , kiwał na kogo , he 
made him a sign to come, he beckon- 
ed with the hand. Kiwać and na- 
kiwae komu (fig. and fam.), to 
chide or reprimand one, to ring one 
a peal , to rebuke or rattle him. 

KLĄB , a , s. m. clump of trees. 

KŁĄB, ębu, s. m. dim. KŁĘBEK, 
ball, lump, mass. Kłęby śniegu, 
balls of snow. — dymu, volumes or 
clouds of smoke; 2) — u konia, 
withers. Zwinąć w kłąb bieliznę, 
to roll linen up into a bundle. Jeż 
zwija się w kłąb, the hedge-hog 
rolls itself up. Zwijać nici, jedwab 
wkłębek,to bobbin, to wind thread, 
silk, etc. upon a bobbin. Kłęby 
węża, the volumes or folds of a I 



KŁA 

serpent. Kłęby dymu szły w niebo, 
curling clouds of smoke ascended 
to the skies. 

KLĄĆ , klnę , v. n. = PRZEKLI- 
NAĆ , to swear, to curse. Kląć się 
na Boga, na wiarę że..., to swear 
by one's God, upon one's faith that. 

— na Pismo Święte, to make oath 
upon the Bible or to take one's 
Bible oath . 2) v. tr. kogo , co , to 
utter imprecations. 

KLACZ , y, s. f. mare. 

KŁACZASTY or KŁAGZYSTY, 
A, e, hairy, shaggy. Kłączy sly jak 
niedźwiedź, he is as hairy as a 
bear. Broda — , a bushy beard. 

KŁADKA , ki , s. f. footbridge. 

KL A J STER, tru, 5.771. paste. 

KLAJSTROWAĆ , ruję , v. imp. 
to paste , to fasten with paste. 

KŁAK, a, 5.771. tow, oakum, 
hurds of flax or hemp. 2) wadding. 
Wino ciecze, zatknijcie szpary 
beczki kłakami, the wine leaks, 
the chmks of the vessel must be stop- 
ped. Utykać okręt — a7?w , to calk 
a ship. 

KŁAMAĆ , mię , v. n. to tell sto- 
ries, to fib. Przyiuiłejem wojaże- 
rów jest , kłamać , travellers have 
a privilege of lying. Każdy czło- 
wiek kłamie, all men arc liars. Kła- 
mać Bogu; Duchowi Ś., to lie unto 
God, to lie unto the Holy-Ghost. 
Rad kłamie, na jednej nodze sto- 
jąc dziesięć razy skłamie, a lie 
wont choke him ; he makes nothing 
of telling fibs or lies ; he will tell as 
many lies as will fill a bushel. 

KŁAMCA, cy, s.m. fibber. = 
ŁGARZ. 

KLAMKA , ki , s. f. latch , door- 
latch , the staple of a lock. Zam- 
knąć drzwi na kłamkę , to lock 
the door, to bolt the door, to hasp. 
Już — zapadła (prov.), it is too 
late or out of season. Trzymać się 
pańskiej — i, to make one's court 
to rich men, to wait on them, 
to pay attentions to them and to 
live at their service. 

KŁAMLIWY, a , e , addicted to 
fibbing, mendacious. Kłamłiwy ję- 
zyk, lying tongue. — y prorok, the 
false prophet. — e uciechy, false 
pleasures. Klamhwa postać, mo- 
wa , a deceitful look, or discourse. 

— e wyrocznie , juggling oracles. 
KLAMRA, ry, s.f. KLAMERKA, 

ki, dim. clasp, brace; crampion. 

KŁAMSTWO, wa, 5. n. fib, false- 
hood, fiction, untruth. Zadać ko- 
mu — , to give one the lie. Bezczel- 
ne, wierutne — , a great, an impu- 
dent lie. Niewinne — o, a harmless 
untruth. Prawić — , to tell a story, 
a fib, a lie. Złapałem go na — ie, 
I caught him in a story, fib, lie. 

KŁANIAĆ SIĘ , niam się , v. imp. 
to bow, to make a reverence , to 
adore, to prostrate one's self before. 
Bogu się tylko kłaniaj, God alone 
is to be adored. Izraelici — li się 
bałwanom na wzgórkach, the 
Israelites worshipped upon the 
hills. Ten historyk rad kłania się 
despotom, that historian is con- 



KŁA 



89 



stantly worshipping despots. Kła- 
niać się komu , to cringe to one y 
to cap. Niegdyś wyniosły, dziś 
się kłania pokornie , he was for- 
merly in very good circumstances , 
now he is very low, or now he 
creeps and cringes; he is a cringing 
fellow. We Francyi i prawie wszy- 
stkich krajach Europy, męszczij- 
żni kłaniają się zdejmując kape- 
lusz i nachylając się, m France 
and throughout most parts of Eu- 
rope, the men salute by taking off 
their hat and bowing. Kłaniamy 
się spotykając, ale nie mówim 
z sobef, , we bow but never speak. 
Kłaniaj się ode mnie temu i temu 
(in letters), I greet so and so, or re- 
member me to him, or my love, 
compliments to so and so. Kłaniam 
uniżenie W. Panu, your servant, 
your humble servant. Kazał ci się 
kłaniać, he presents you his re- 
spects or service, or civilities. Po- 
kłoń ode mnie wszystkim w do- 
mu, remember mc to every bedyafc 
your house. 

KŁANIACZ , a , 5. 777. cringer. 
Nie dowierzam kłaniaczom , I al- 
ways distrust those who are lavish 
of their bows and salutations. 

KLAPA, py, s.f. KLAPKA, ki, 
dim. flap ; 2) valve, valvule. — bez- 
pieczeństwa, safety-valve. 3) cuff. 
Kłapy tego fraka ivy tarły się, the 
cuffs of that coat are worn out. 

KLAPAĆ, pię,tj.77. to clap, to flap. 
— po ramieniu, to clap or slap on 
the shoulder, —zębami', to chatter 
with the teeth. Zaklapiesz się, 
(fam.) you will get dirty. 

KŁAPOUCH, a, s. m. oreillard, 
wide-eared, lap-eared (of horses 
and dogs). 

KLAPS, a, 5.771. (fam. \ flap, 
slap, smack. Dać komu — a, to give 
one a slap, a smack. 

KLAROWAĆ, ruję, v. imp. to 
clarify. To wino jeszcze nie klaro- 
wane, that wine is not yet clear, is 
not yet settled. 

KŁAŚĆ , dę , v. imp. to lay, to 
put. — się, to lie down or to lay 
one's self down. — się spać, to go 
to bed. (all the definite tenses of 
KŁAŚĆ are borrowed from the verb 
POŁOŻYĆ^. Kłaść co na ziemi, to 
lay down* — na stronę, to lay aside, 
to set apart. Kłaść (co or kogo) 
w rzędzie, to rank among. Po łożyć 
adres na liście, to write the super- 
scription of a letter. Połóż tu twój 
węzełek, set down, lay down your 
bundle. Kłaść pierwszy kamień 
budowy, to lay the first stone , the 
foundation of an edifice. Ta belka 
nie dosyć równo położona na 
ścianie, that beam does not bear 
enough upon the wall. Kłaść się do 
łóżka , to go to bed. Apostołowie 
dawali Ducha Ś. kładąc ręce na 
głowę , the apostles gave the Holy 
Ghost by the imposition of hands. 
Zwycięzca kładzie warunki zwy- 
ciężonym, it is for the conquerors 
to prescribe laws to the conquered. 
Kłaść za pewną, to establish the 



90 



KLE 



fact , to assure most positively. Nie 
kładź na innych ciężaru niemiłe- 
go tobie, we must not lay upon 
others a burthen that we cannot 
bear ourselves. Kłaść koszulę, 
trzewiki, etc., to put on the shirt, 
the shoes , etc. 

KLASK, u, s.m. onom. thwick- 
thwack, clap. Klask bicza, the 
tracking or smacking of a whip. — 
rąk (OKLASK), clapping of hands. 
KLASKAĆ, kam, v.n. KLASNĄĆ, 
nę , v. inst. to clap, to applaud. 
impers. Aż klaszcze , it rains very 
hard, or as fast as it can pour. 

KLASKACZ, a, s.m. a noisy 
•clapper. Najemni — e , a band of 
clappers, a band hired to applaud. 
2) a slap on the naked body. = 
KLAPS. 

KLASSA , sy, s. f. class. 
KLASZTOR, v, s.m. cloister, 
convent. 

KLĄTE WNIK , a,s. m. anathe- 
matizer. 

KLATKA, ki , 5. f. KLATECZKA, 
ki, dim. cage. 

KLĄTWA , wv, s. f. ban, excom- 
munication, odX\\.Klątwą się zwią- 
zać , to be bound by oath. Pod 
karą — y, under pain of excommu- 
nication.' Zdjąć z kogo — ę, to ab- 
solve from it. 

KLAUZURA, ry, s.f. an iron 
grate in monasteries, by which 
the nuns are separated from their 
visitors. 

KLAWA , y, s. f. club, bat (old.). 
KLAWIKORD, u t s.m. harpsi- 
chord. 

KLAWISZ, a, s.m. stop (of a 
musical instrument). 

KŁĘBEK , bka , s. m. clew, hank, 
bottom , ball of thread , see KŁĄB. 
Po nitce dojdziesz kłębka, by little 
and little the sea is drained, or by 
degrees you'll clear up a difficulty. 
Wszystko mu idzie jak z kłębka, 
every thing falls as he would have 
it; he has the world in a string. 

KLECHA, y, s.m. a country 
school-master, sexton, 2) priestling. 
KLECHDA , y, s. f. tradition, an 
ancient story. = BAŚŃ , BAJKA. 

KLECIĆ , cę , v. imp. to perform 
-clumsily, to bungle, to botch. Skle- 
cił jak mógł, he did a bungling 
piece of work , a botched piece of 
-work. Sny kleci , he is in a conti- 
nual revery. 

KLĘCZALNIK ,A,s.m.a sort of 
desk whereupon to kneel for prayer; 
pew. 

KLĘCZEĆ, czę , v.n. to kneel. 
KLĘCZEŃ , cznia , s.m. a man 
kneeling down, a flatterer; 2) 
astron. a kind of dial. 

KLĘCZKI , used only in pi. the 
knee-bones. Być przed kim na kię- 
czkach , to bend the knee to, to 
buckle to, to knuckle down to. 

KLEJ, u, s. m. lime, glue. Klej 
stolarski or karuk , joiner's glue , 
the strongest glue.— rybi, isin- 
glass. — mqczny, paste. Kleju dla 
Boga ! for God's sake, put in order 
your ideas ' 



KLĘ 

KLEIĆ , ję , v. imp. to paste , to 
glue, to clamm, to bungle, to 
botch. =. SKLEIĆ, PRZYKLEIĆ, 
NAKLEIĆ. — rysunek na tekturę, 
to paste a picture on a piece of paste 
board. — mahoniową deszczkę do 
drzewa, to glue a thin slip of ma- 
hogany upon other wood. Skleić 
dwie rzeczy, to paste, to glue two 
things together. Jedno drugiego 
się me klei, there no connexion 
between these two things. Nic mu 
się nie klei, he has no luck, or 
every thing he undertakes, does 
not thrive with him. Wątpię aby 
to się skleiło, I doubt whether it 
will be settled. Kto low co nam 
fortuna klei? who knows the ways 
of fortune? 
KLEJEK, jku, s.m. gruel. 
KLEJKI, a, e, gluy, clammy, 
viscous. 

KLEJKOŚC, i, s.f. glutinous- 
ness, clamminess, viscosity. 

KLEJNOT, u, s.m. gem, jewel; 
2) — szlachecki, the armorial bea- 
rings or escutcheon of a nobleman. 
Mój klejnocie, my darling; dear! 

KLEJONY, a, e, pasted, glued. 
— papier, pasteboard. 

KLEJOWATY= KLEISTY, see 
KLEJKI. 

KLĘKAĆ , kam , v. n. freq. to 
kneel frequently ; to be going to 
kneel. KLĘKNĄĆ, nę, v. inst. to 
fall upon the knees , to go down 
upon one's knees. 

KLEKOTAĆ , kocę , v. n. to clap- 
per, to rattle. 

KLEŃ = KLENIEC, ńca, s. m. 
whiting, bleak fish. 

KLĘPA, py, s.f. dowdy, jade, 
romp. 

KLEPAĆ , pię , v. imp. to flat, to 
flatten, to hammer. Klepać na ko- 
ivadle , to beat the anvil , to ham- 
mer. Poklepać komu or kogo, to 
caress, to stroke (to caress a child , 
to stroke a horse, a dog). Klepać 
biedę, to be hardly put to it for a 
livelihood. Klepać za panią matką 
pacierz , to be utterly ignorant (of 
a school boy). Odklepał kazanie, 
he spake with no talent or energy, 
he made a sorry speech. 

KLEPADŁO, ła, s. n. beater, 
mallet , beetle ; 2) a very old and 
bad harpsichord. 

KLEPISKO, KA,s.n. threshing- 
floor. 

KLEPKA, ki, s.f. cask-stuff, 
staves. Brakuje mu piątej klepki 
w głowie, he is not quite right in 
his head , he is crazy-brained. 

KLEPSYDRA, ry, s. f. hour- 
glass. 

KLER, u, s.m. clergy, church- 
man. — polski, francuzki, galli- 
kariski, the Polish, the French, the 
Gallican clergy. Dawniej kler był 
najstarszym to królestwie, the 
clergy formerly held the first rank 
in the kingdom. = DUCHOWIEŃ- 
STWO. 
KLERYK , a, s.m. seminarist. 
KLĘSKA, Kt, s.f. distress, ca- 
lamity ; 2) rout defeat overthrow. 



KŁO 

discomfiture. Zadać wojsku klęskę, 
to rout an army, to overthrow, to 
defeat it. Była to dla niego wielka 
— a, it was a great misfortune for 
him. Grad zadał lotelką — ę win- 
nicom, the hail has made great 
havock,has done great dammage in 
the vineyards. 

KLĘSNĄĆ, nę, v.n. to sink so 
as to leave a hollow place , to give 
way. Od d&szczów ziemia wklęsa, 
the rains weigh down the soil. Pod 
cwżarem pszemcy podłoga wklę- 
sła , that load of wheat has made 
the floor sink, or give way. 

KLESZCZ, a, s.m. (a fish) 
bream. = LESZCZ. 2) ( an insect 
seen on dogs , sheep and cattle ) , 
tick. 

KLESZCZE , czy, pi. tongs. Ko- 
walskie — , smith's pincers. Ująć 
kogo w — e, to oppress, to ply one's 
adversary hard, to thrust hard and 
home. 

KLESZCZOJAD, a, s.m. (a 
bird), keel-bill. 

KLESZCZOWINA , ny, s.f. (a 
plant.), palma-christi. 

KLESZCZOWINOWY, A , e , of 
ricinus. Olej — y, castor oil. Nasie- 
nie — e, castor-nuts or seed. 
KLĘTY, a, E,see WYKLĘTY. 
KLIENT, a, s.m. client. Przed- 
pokój tego urzędnika zawsze na- 
pełniony — ami, the antechamber 
of that magistrate, is always full of 
clients. 

KLIENTELA, i, s.f. clients, 
clientship, protection, patronage. 
Ma piękną klientelę, he has an 
extensive practice, he has a great 
many clients (of a barrister, phisi- 
cian,etc). Zgromadził był całą — ę. 
he had assembled clientship. Był 
pod — ąScypiona, he was under 
Scipio's protection. 

KLIMA or KLIMAT, u , s. m. cli- 
mate, clime. 

KLIN , a,s. m. wedge. Klin za- 
sadzić, to drive in the wedge. Że- 
lazne , drewniane — y , iron 
wedges , wooden wedges. 2 ) clock 
of a stocking about the ankle; 3) 
goar of a shirt; h) — ziemi , neck 
of land; 5) difficulty, perplexity. 
W tym tu klin lub sęk, here lies 
the difficulty. Klin klina wybija 
(prov.), one nail drives out another. 
Wbić, zabić komu klin w gło- 
ivę, to distress one , to put him to 
trouble. Klinem mu tego z głowy 
nie wybijesz , you'll never relieve 
him from this anxiety, you'll never 
make him change his mind. Klin 
sukni, the quarter pieces of a gown. 
Klin u koszuli, the shoulder-strap 
of a shirt. 
KLINGA ,c\,s.f. sword-blade. 
KLINIASTY,A, e, wedge-shaped. 
KLIWEŃSKI , a, IE, of eleves. 
KLOAKA , ki , s. f. sewer. — t 
rzymian doszły dni naszych, 
the Roman cloacae still exist (fig.). 
Jego dom jest — ą, his house is 
the sink of all manner of vice. 
KLOC , a , s. m. block , log. 
KŁÓĆ , kolę , v. imp. to prick , 



KM) 

to sting. Ukłóć kogo do krwi , to 
prick one to the blood. — papier, 
to prick a paper. Ukłóć , zakłóć 
palec, to prick one's finger. Kłuje 
mię w boku , my side shoots, 1 have 
a pain in my side. Prawda iv oczy 
kole, 'tis only truth can give offence. 
Kłóć wieprza, to kill a hog. 

KLOCEK , cka , s. m. bobbin. 

KŁÓCIĆ , cę , v. imp. to stir, to 
shake , to jumble ; 2) to trouble , to 
disturb, to disquiet. — się, to quar- 
rel, to dispute, to wrangle. A'/'e 
trzeba kłócić wina kiedy winnice 
kwitną , wine must not be stirred 
when the vine is in blossom. A7Ó- 
cić, zakłócić pokój publiczny, to 
trouble, to disturb the public peace. 
Byliśmy spokojni, przyszedł za- 
kłócić szczęście nasze , we were 
quiet, and he came to disturb us, or 
make us uneasy. Ptaszkowie kłócą 
powietrze, birds disturb the calm 
of the weather. Kłóci or różni 
ich z sobq , he sets two people at 
variance , he causes a division , he 
sets them together by the ear, or 
causes a misunderstanding. Skłócić 
piwo z drożdżami , to shake the 
cask, or vessel so as to make the se- 
diment mix with the beer. Pokłó- 
cić się z kim , to fall out with one. 
= PORÓŻNIĆ SIĘ , WADZIĆ SIĘ. 

KŁÓCIE or KŁUCIE , a , s. n.— 
w boku, a pain in the side. Ma — 
•o kiszkach, he is griped, he has a 
violent pain in his bowels. 

KŁODA, dy, s.f. block, log, 
trunk ; 2 stocks for legs. 

KŁÓDKA, ki.s. f. padlock. 

KŁODNY, a , e , belonging to a 
gaol. Stróż kłodny, gaoler. 

KŁOKOTKA, i, s. f. the pista- I 
chio-tree, terebinthus indica. 

KŁOMLA, li, s.f. a kind of 
dragnet. 

KLON, u, s. m. raaplc-trec, plane- 
tree. 

KLONOWY, a, e, made of maple- 
tree wood , or belonging to. 

KŁOPOT, d, s. m. trouble , dis- 
quiet, embarrassment, scrape, per- 
plexity. W wielkich jest kłopotach, 
his business is in a state of great 
embarrassment. To wszystkoprzy- 
czynią mi osobliwszych — ów, 
all these things give me an incon- 
ceivable disturbance of mind. Być 
ach, to be involved in dilli- 
culties , not to know what to do 
with one's self. Pozbyć się — u, to 
ease one's self of a burden, of 
anxiety. Bez—u, without care, 
• free from care. Me miała baba kło- 
potu, kupiła sobie prosie (prov.), 
the men dissatisfied with a humble 
but happv condition, leave it and 
then repent, see TROSKA, DI EDA. 

KŁOPOTAĆ, tam or en, v. imp. 
to trouble, to disquiet, to disturb. 
— się , to be in trouble , to be sor- 
rowful or anxious. 

KŁOPOTARSTWO , wa , s. n. 
turmoil, drudgery. 

KŁOPOTLIWY, a, e, sorrowful, 
anxious, vexatious. 

KŁOS , a , •. m. KŁOSEK , sea, 



KLU 

dim. ear of corn. Kłosy zbierać, to 
glean. — pełny, a well'illled ear. — 
próżny, a thin ear. Zboże w— ach, 
the corn is in ear. 

KŁOSARZ , a , s. m. gleaner. 

KŁOSIĆ SIĘ, v. pr. imp. to ear, 
to shoot into ears. Zboże już się 
kłosi , the corn begins to ear. 

KŁOSIENICA, cy,s. f. {a plant), 
mudwort. 

KŁOSISTY, a, e, full of ears of 
corn. 

KŁÓTKA ,1,5./*. padlock. Zam- 
knąć 7ia — ę , to padlock. Salo- 
monowa — a, a german, a round 
padlock, a secret padlock. — a wa- 
Hzy, the padlock of a portmanteau. 

KŁÓTLIWOŚĆ ,i,s.f. quarrel- 
someness, quarrelsome disposition. 

KŁÓTLIWY, a, e, quarrelsome, 
brawling, disputatious. 

KŁÓTNIA, i, s.f. quarrel, brawl, 
dispute, wrangle. Kłótnię wszczy- 
nać, to pick a quarrel with one. 
Szukać — i , to seek occasion of 
brawl. Wmieszać się do — i, to 
take one's party. U stawnie kłóci 
się ze służącymi, he quarrels with 
his servants without ceasing. 

KŁÓTNIARKA, ki , s. f. quarrel- 
some woman. 

KŁÓTNIARZ, A, s.m. quarreler, 
brawler, wrangler. To klótniarz , 
— arka, he is or she is a busy- 
body. 

KLUBA, bv, s. f. pulley ; 2) hand- 
ful of flax ; 3) cheeks of a balance ; 
4) bounds, limits, check , restraint. 
Ująć w kluby, to confine, to limit, 
to put a check , to keep under res- 
traint. Wyjść z — y, to deviate 
from one's duty. 

KLUĆ, JK,*r. imp. to pick or 
peck (with the bill). — się, to chip 
the egg as young birds do when 
hatched. Coś się z tego kluje (fam.), 
something wrong is hatching. 

KLUCZ , a , s. m. key , 2) a num- 
ber of estates bordering on each 
other and belonging to the same 
proprietor. Pęk, wiązka kluczoiv, 
a bunch of keys. Mieć klucze wi- 
szące u pasa , to have a bunch of 
keys hanging at one's belt or girdle. 
Skręcić klucz, to spoil, to twist, to 
bend a key. Drzwi, szafa zamy- 
kane na — , a door, a press that 
shuts with lock and key. To zam- 
knięte or to się chowa, trzyma 
pod kluczem, that is shut up under 
lock and key, that is under lock and 
key. Zamknąć drzwi na — , to 
lock a door, dim : KLUCZYK. — 
yk od zegarka, key of a watch, 
watch key. Fig : KLUCZ , strong 
frontier town. Kale jest kluczem 
Francyi , Calais is one of the keys 
of France. Władzą kluczow, or 
klucze do raju Ś. Piotra; the 
Pope's authority, St. Peter's keys. 
Gramatyka jest kluczem wszelkiej 
umiejętności , grammar is the key 
of the sciences. Klucz do pisma, 
the key of a cipher. Złoty klucz 
wszystkie drzwi otwiera, gold 
goes in at anv gate. Klucz w skle- 
pieniu = ZWORNIK , the key 



KNO 



9! 



stone of a vault. Trzy — e mu- 
zyczne , the three keys , clefs in 
music. 

KLUCZEM, adv. in rows, in 
ranks, in files. 

KLUCZKA, ki , 5. f. a little hook; 
2) trick, quirk, cavil-, 3) the dou- 
bling of a hunted hare. Kluczki na 
kogo zakładać, to lay snares for 
one. 

KLUCZKOWAĆ, kuję,!-, n. to 
double like a hunted hare. 

KLUCZNICA, cv, s. /. female key- 
keeper. 

KLUCZYĆ, see KLUCZKOWAĆ. 

KLUCZYK, a, s. m. dim. little 
key. 

KLUKWA , wy , s. f. marsh 
whortle-berry, crane-berry. 

KŁUS , a, s. m. trot. Iść kłusem, 
Ciężkiego ten koń ma kłusa, a 
horse that trots hard. Fam: Kłu- 
sem ! quick ! make haste ! 

KLUSEK, ska, s. m. KLUSKA, 
i,s.f. pi. KLUSKI , dim. KLUSE- 
CZKI , czek , a kind of Italian pas- 
try, forced meat-ball. Kluski 
do tuczenia, paste, food where- 
with poultry is fattened. Gada jak- 
by miał kluski iv gębie , he stam- 
mers , he cannot speak his words 
plain. 

KŁUSAK, a, 5. m. trotter. 

KŁYKIEĆ , KCiA , s. m. knuckle. 

KMENTO, a, s. n. (old), byssus. 
Dawid miał płaszcz kmeniowy, 
Dawid had a cloak of byssus. 

KMIEĆ, ia, s.m. peasant. 

KMIECY, a, e, of a peasant. PO 
KMIECKU or PO KMIECEMU, rus- 
tically, clownishly. 

KMIN, u, s. m. (a plant), cumin, 
caraway. — koiiski, meadow cu- 
min, carawav seed. 

KMINKÓWKA, ki, s.f. cumin- 
brandy. 

KMIOTEK , tka , s. m. poor little 
peasant, fern: KMIOTKA. 

KMOTR , a , s. m. god-father , 2) 
gossip. 

KMOTRA, ry, s.f. god-mother; 
2) female gossip. = KMOCHA , 
KMOSIA, KMOSZKA. To moja 
kmolra , she and I have stood god- 
mother and god-father together to 
a child. 2) a charlatan's accomplice. 

KMOTRO WSTWO, k,= KUMO- 
STWO, compaternity. Kmotrow- 
siwo wszystko znaczy ( adv.) , 
kissing goes by favour. 2) godfather 
and godmother. 

KNAP, a, s.m. (old), draper, 
clothier. 

KNEBEL, bi.a, s.m. gag. Da- 
tkiem jak kneblem zatkali mu gę- 
bę, money has been given him to 
keep him silent. 

KNEBLOWAĆ , luje , v. imp. to 
gag. — dm , to gag a dog. 

KNIEC, i, s.f. (a plant), marsh- 
marigold. 

KNIEJA, I, s.f. forest, wood 
(for huntings. 

KNIEJÓWKA, ki, s.f. short 
double-barrelled gun. 

KNOT, a , s. m. wick or cotton 
of a lamp, candle, etc. Knot u świt- 



92 



KOB 



ci,- {gorejącej) , the snuff of a 
candle. 

KNOTNICA, y, s.f. mullein, 
high taper (bot.). , , 

KNOWAĆ KNUĆ , UKNOWAĆ , 
UKNUĆ, kndję., v. imp, to plot, to 
lay a plot, to form a conspiracy. — 
zdradę, to hammer or contrive 
treachery. — spisek, to hatch a 
plot. On coś tu knuje, he is plotting 
against us. Uknowali jego zgubę, 
they plotted his ruin. 

KNOWANIE , ia , s. n. plotting , 
machination. Tajemne knowania , 
underhand dealing, secret practi- 
ces , plot , conspiracy. 

KNOWIE , a , ó', n. a straw, a bit 
of straw. 

KNUR, a, s. m. boar-pig. — 
KIERDA. 

KNUT, a , s. m. knout , russian 
scourge. 

KOBALT, u , s. m. cobalt. 

KOBEŹNIK, a , s. m. = KOB- 
ZIARZ , a bagpiper. 

KOBIAŁKA, ki, s.f. basket, 
dorser. 

KOBIECIARZ, a, s.m. a man 
that hangs about women , dangler. 

KOBIECINA, ny, s.f. a poor 
good-natured woman. 

KOBIECISKO, ka , s. n. an ugly 
dirtv woman. 

KOBIECY, a, e, womanish. PO 
KOBIECEMU, adv. like a woman. 
. KOBIEL1Ć SIĘ, v.n. (said only 
of stuffs), to puff, to swell. 

KOBIERZEC , hca , s. m. carpet. 
Kobierzec na stół , na podłogę, a 
carpet for a table , for a floor. Fig: 
Ślubny, święty — , altar, marriage. 
Wstąpić na — c, stanąć na — cu, 
to marry. Pannę poprowadził na 
— c , he has married such a lady. 
Kiedy przysiądziemna kobiercu? 
when shall we marry? 

KOBIETA, ty, s.f. woman, dame. 
KOBIETKA, ki, dim. a pretty 
little woman. Rozsądna — , a dis- 
creet woman. Prosta — , wencb. 
KobUty zamężne i niezamężne 
or mężatki i panny, the married 
and the unmarried women. 

KOBŁUK or KABŁUK , a , s. m. 
capouch , the hood or cowl of a 
nonk's cloack. 

KOBUZ , a , s.m. lark-falcon. 

KOBUZIEĆ , SKOBUZIEĆ , v. a. 
imp. to become like lark-falcon. 2) 
fig: to put on a sour look or grim 
countenance , to frown , to scowl. 
Kiedy sowa skobuzieje wyżej la- 
ta niż jastrząb (prov.), when the 
owl becomes falcon, it flies higher 
than the hawk. viz. when a silly 
man or woman become rich , they 
assume haughty behaviour. 

KOBYŁA, ły, s.f. mare. 

KOBYLI , a , e , of a mare. — e 
mleko, a mare's milk. fam. — i 
syn, a horse. 

KOBYŁKA, ki, s. f. little mare; 
2) bridge of a violin, 3) grass hop- 
per. 

KOBZA , zy, s. f. bagpipe. 

KOBZIARZ, a, s.m. bagpiper. 
-DUDARZ. 



KOC 

KOC , a , 5. m. horse-cloth , rug. 
2) fine , mulct, expenses. 

KOCANKI, nek, pi. {a plant), 
cudweed. , 

KOCHAĆ , cham , v. imp. to love, 
to cherish, to be fond of, to have a 
passion for. Kochali żony swoje i 
byli czule kochanymi , they loved 
their wives, and were tenderly be- 
loved by them. Kocha się w swojej 
żonie do szaleństwa, he loves his 
wife to distraction. Słodko a nie- 
bezpiecznie jest kochać, love is a 
sweet but a dangerous thing. Reli- 
gia czyni że dusze nią przepeł- 
nione kochają się w cierpieniach, 
religion reconciles them to suffe- 
rings,whose souls she has filled with 
her spirit. Kto silnie — a, mocno 
bije , they love us truly who correct 
us for our faults. Kto mię — a niech 
idzie za mną , let those who love 
me, follow me. Kochać poezyą, 
malarstwo, etc., to be fond of poe- 
try, pictures. Oliwki kochają się 
w miejscach piaszczystych, the 
olives thrive in sandy countries , 
see LUBIĆ , PODOBAĆ , MIŁO- 
WAĆ. 

KOCHANEK , nka , s. m. lover, 
sweetheart, favourite, darling. Ko- 
chankowie losu, the favourites of 
fortune. To kochanek matki , that's 
the mother's darling, favourite child 
of its mother, her pet. Jej pierw- 
szy kochanek , her first love. Mój 
kochanku, mój kochaneczku, ko- 
chańciu, my darling, my little dar- 
ling. Kochankowie Henryka III 
(obsc), the minions of Henry III. 
Kobieta po kochanku, rzuca się 
do pobożności , when a woman is 
forsaken by her admirers, she en- 
gages in a religious course of life. 
Kochanek wolności , muz , a lover 
of liberty, of the muses. 

KOCHANIE, a, s. n. act of lo- 
ving. = MIŁOŚĆ, LUBIENIE. 

KOCHANKA, ki, s.f. mistress, 
sweetheart. 

KOCI , a , e , of a cat. — a natu- 
ra, a cat's nature, treacherous. — e 
złoto, yellow mica. — e srebro, 
mica blanc. — e oko, a certain pre- 
cious stone that shines like a cat's 
eye in the dark, cat's eye. — i ogon 
(bot.), nip, cat's mint. 

KOCIANKI = KOTKI (bot.), 
catkins. 

KOCIĆ SIĘ, cę się, v. 77. to kit- 
ten, to yean, to bring forth young 
hares. 

KOCIĘ , ęcia , s. 77. dim. pi. = 
ĘTA. = KOCIĄTKO, ka , kitten. 

KOCIEŁ , tła , s. m. caldron , 
2 ) kettle-drum. Kocioł garnkowi 
przy gania, a oba smolą (prov.), 
the kettle calls the pan black-arse. 
Miesza się tam jak w kotle , there 
is a great bustle or a great distur- 
bance in that. Bić w kotły, or inst. 
Uderzyć w kotły, to beat the kettle 
drums. 

KOCIOŁEK , łka , s. 777. kettle. 

KOCISKO, ka , 5.77. a large uglv 
cat. = KOCIUB. 

KOCIUBA , Y, s. f. oven peel. 



KOK 

j KOCOWE , ego, s n. deposit or 
I the depositing of a fine. 

KOCZ, a, s.m. coach. 

KOCZARGA or KOCZERGA, i t 
s. f. a Docker. 

* KOCZKODAN , a , s. m. pygmy 
ape, 2) scarecrow, bugbear, an 
ugly wench. 

KOCZOWAĆ, czuję, v.n. to 
dwell in tents , to lead a migratory 
life. Koczujący lud, naród, a no- 
mading, wandering people, nation. 
Plemiona — e, wandering, noma- 
dic tribes. 

KOCZOWANIE, ia, 5. 77. migra- 
tory life. 

KOCZOWTSKO, ka, s.n. en- 
campment of a migratory tribe. 

KOGUCI , a , e , belonging to a 
cock. Walka kogucia, a cock figh- 
ting. Pióro— e, cock's feather. 
Śpiew — i, cockcrowing, cock- 
crow. 

KOGUCIK , a , s. 777. dim. cock- 
rel. 

KOGUT, a, s. m. cock, ile kiedy 
kogut na grzędzie milczy a kura 
pieje (proc), a hen should never 
crow where there is a cock. 

KOJARZYĆ , rzi; , v. imp. to 
bind, to join, to unite. Kojarzył 
dzieci swoje z najlepszemi rodzi- 
nami kraju, he has united or he 
has matched his children with the 
best families in the province. Koja- 
rzyć roskosze ze sławą, siłę 
z rozsądkiem , to join pleasure 
to glory, to unite force with pru- 
dence. Te dwie rodziny skojarzy- 
ły się małżeństwem, these two fa- 
milies have intermarried. Dobrze 
skojarzony związek, a well-as- 
sorted marriage, a very suitable 
match. 

KOIĆ , ję , v. imp. UKOIĆ , to 
soothe to calm , to assuage , to ap- 
pease , to hush. Ukoić dziecię pła- 
czące, to quiet a squalling brat. 
Jego boleść, gniew, namiętność 
koi się, his grief or pain begins to 
lessen, his anger is allayed, his 
passion is over, he is pacified. U- 
koić ząl, to calm , to assuage pain. 
= ULŻYĆ. Koić, ukoić pragnie- 
nie, to quench the thirst. 

KOJEC, jca, 5.777. hen-coop. 

KOKIETKA, ki, s.f. coquette, 
flirt. = UMIZGALSKA, ZALOTNI- 
CA. 

KOKIETOWAĆ, tuję, r. 77. to 
coquet, to flirt, to jilt; to be a 
general coquette or lover. 

KOKIETOWANIE , a , 5. 77. flir- 
tation, coquetry. 

KOKLUSZ , A , 5. 7?7. hooping- 
cough. 

KOKORNAK, u, 5.777. (aplant), 
birthwort. 

KOKORYCZ, a, 5.777. (aplant)* 
fumitory. 

KOKORYCZKA, ki, s. f. (a 
plant), angular Solomon's seal. 

KOKOS, u, 5. 771. cocoa nut , co- 
coa-tree. 

KOKOSZ , t, 5. f. KOKOSZKA, 
[ ki , hen, (particularly a hen with 
i her chickens). = KURA. 






KOŁ 

KOKOSZOWY or KOKOSZY, a, 
e, of a hen, like the hens. Deris: 
Kokoszą wojna, a war without 
fight, or struggle. 

KÓŁ, u, s. w. peg, pile. Bić ho- 
ly, to drive in stakes , to thrust in , 
to stick piles. Tegoż to płotu kół 
(prot\), they are two chips of the 
same block ; these two men are of 
the same stamp. Chochoły czesz na 
głowie (prov. ), he is the most stupid 
man of his kind. Język mu stanął 
kołem , his tongue began to falter, 
be could not breathe a word. Oczy 
mu kołem stanęły , he stared, he 
had a fixed look , his eyes became 
steady and motionless. 

KOLĄCY, a , e , pricking. — e 
rośliny, thorny plants. 

KOLACYA , yi, s.f. supper; 2) 
collation or right of bestowing an 
ecclesiastical benefice. 

KOLACYONOWAĆ , owal, uje, 
v. a. imp. = PORÓWNAĆ , SKO- 
LACYONOWAĆ, to collate, to com- 
pare. Skołacyonować z orygina- 
łem, to compare with the original, 
to collate. 

KOŁACZ , a , s.m. twisted cake. 
Bezpracynie będąkolacze rprv.), 
no pain no profit. One must sow 
before he can reap. Zjadłszy ko- 
łacze, do chleba (prov.), to spend 
the best first. 

KOLANKO, ka , 5. n. little knee ; 
2} knuckle or joint of a plant. 

KOLANKOWACIEĆ,cieję , v. n. 
to grow in knuckles. 

KOLANKOWATY, a, e, knuc- 
kled. 

KOLANO, na, s. n. knee. Byćna 
kolanach , to be on one's knees or 
kneeling. Paść na — a, to kneel 
down. Hej, na kolana or klękaj- 
cie! down on your knees. Trzymać 
dziecko na — ach, to hold a child 
on one's lap. Pozwól błagać cię na 
kolanach, permit me at your feet 
to implore that favour from you. 
Zgiąć, ugiąć przed kim — a, to 
bend the knee to, to knuckle to, 
to knuckle down to. Głowa jak ko- 
lano, he is bald-pated, or entirely 
bald. Po kolana, do kolan, up to 
the knees. 

KOLANOWY, a, e, belonging to 
the knee. Kość kolanowa , the 
knee-bone. 

KOLASA, v, s. f. a common cart, 
an uglv wagon. 

KOLASKA, ki, s.f. calash. 

KOŁATAĆ, cę, v.n. to knock 
(at the door}, to rap. Kołaczcie a 
będzie wam otworzono, knock, 
and it shall be opened unto you. 
Kołata) mocno I knock hard. Fig: 
Do wszystkich drzwi kołatał, he 
has left no stone unturned to make 
his affair succeed. Serce mi — io , 
my heart leaped for joy, fear, etc. 
Kołatać zamek strzelbą [old), to 
batter a wall in order to make a 
breach. Okręt kolatany od wia- 
trów, a ship tossed with winds , a 
ship that is become the sport of the 
winds. Fortuna, los nami kolące, 
we are the sport of fortune. Koła* 



KOL 

tać kogo, to solicit one, to urge, to 
instigate him to do a thing. A i mi 
w głowie kołace , I have too much 
business on hand ; my brains are 
turned. Kołace się po drogach, he 
is always rambling about hill and 
dale. 

KOŁATANIE, a, s. n. act of 
knocking, a knock, 

KOŁATEK , tka , s. m. (an in- 
sect), deathwatch. 

KOŁATKA , ki , s. f. knocker. 

KOLATOR , A , s. m. collator. 

KOLRA, by, s.f. musket-butt, 
butt-end of a gun. — u siodła , the 
pommel of the saddle. — na alem- 
biku, the head or helm of an alem- 
bic. 

KOLCZA , C2Y, s. f. Kolcza zbro- 
ja the armour in which the knights 
ran at the ring in tournaments. 2) 
running at the ring , carousal. 

KOŁCZAN, d, s.m. quiver. — 
pełnostrzały, a quiver full of ar- 
rows. Wystrzełać wszystkie strza- 
ły z — u, to empty one's quiver, 
see SAJDAK. 

KOLCZUGA, ci, s.f. coat of 
mail. 

KOLCZ YK , a , s. m. ear-ring. 

KOLCZYSTY, a, e, prickly, full 
of prickles. 

KOŁDRA, RY,s.f. KOŁDERKA, 
ki , dim. blanket. — kosmata , a 
rug. — pikowana , quilt. 

KOLEBAĆ , bam , v. imp. to rock, 
to lull asleep. = KOŁYSAĆ , CHY- 
B\Ć 

KOLEBKA, ki, s.f. cradle; 2) 
birth. Od kolebki, from the cradle, 
from a child, from one's infancy. 
Fig: Zadusić bunt w — ce, to stifle 
rebellion in its birth, to nip it in its 
bud. Saxonia by la — ą luterani- 
zmu, Saxony was the cradle of Lu- 
theranism. IV Polsce sztuki są je- 
szcze w — ce, in Poland the fine 
arts are yet in a state of infancy. 

KOLEC, lca, 5.m. prick, prickle, 
spine. — osetowy, a splinter, the 
prick of a thistle. 

KOŁECZEK, czka , s. m. dim. of 
KOŁEK , pin , peg. 

KÓŁECZKO , czka , s. n. a small 
ring, a circle, a curl, a ringlet. 

KOLĘDA, dy, s.f. new year's 
gift. Masz to na kolędę, I give you 
that for your new year's gift, for 
your Christmas-box. Chodzić po 
— zie, to go from door to door 
with the wishes of a happy new 
year.F/o; : Nosić co po— zie, biegać 
z czem po — zie , to divulge , to 
spread abroad, to blaze abroad, 
to noise abroad. Śpiewać — ?,to 
sing Christmas-hymn, Christmas- 
carol. 

KOLĘDRA, ry, s.f. (a plant), 
coriander. 

KOLEGA , gi . s. m. colleague. 

KOLEGIUM , m. indecl. in sin- 
gul. college, {pi. KOLLEGIA, ów). 
Uczyć się w kolegium , mieszkać, 
stołować się w — , to study at co! 
lege, to be boarded, to be a boarder 
in a college , an academy. Przy 
wyjściu z — , on coming out of 



KOL 



93 



college, of school. Kollegium fran* 
cuzkie, college of France, vtz. an 
institution founded at Paris by 
Francis I , where language , poetry, 
eloquence and the higher branches 
of the sciences are publicly taught 
gratis. KOLLEGIA, course, lectu- 
res, course of lectures, treatise. 
Czytać kollegia , to give lectures , 
to lecture, ten profesor ogłosił 
swoje kollegia drukiem , this pro- 
fessor has published his lectures. 

KOLEJ , i , s.f. cart-rut. — że- 
lazna, rail-road, rail-way; 2) turn. 
Teraz na mnie kolej, it is now my 
turn. Kiedy przyjdzie kolej na 
ciebie, when it comes to your turn; 
3) change, vicissitude. Trzymać 
się starej kolei, to follow the bea- 
ten path of habit, routine. Wniść 
w kolej, nawrócić się do kolei, to 
fall back into the old track again. 
Przyrodzoną rzeczy koleją, that 
is in the order of nature. Iść kole- 
ją , to march in ranks and also to 
follow the beaten track. Szykować, 
Postawić w kolej , to draw up in 
file, to arrange in files. Każdy 
z kolei, every one in his turn, or 
order; each in his turn. Dziivna 
koleją rzeczy ludzkich , z króla 
stał się jeńcem, from a king he be- 
came a prisoner, a strange effect 
of the vicissitude of human affairs. 

KOLEJNY, a, e, done by turns, 
alternate. — y porządek dni i nocy, 
the successive order of nights and 
das. 

KOLEISTY, a , e , full of ruts, a 
road made uneven and rough with 
the tracks of a cart wheel. 

KOŁEK , łka , s. m. peg. Wbić 
kolek, to fix poles 07* stakes. Za- 
tknąć dziurę kołkiem, to stop a 
hole with a wooden stopper or plug. 
Kołki od namiotu, the pickets, 
pegs of a tent. Fig. [am: 1 kolka 
na świecie nie mieć, not to have a 
cross to bless one's self with , to be 
poor as Job. Zawiesić szablę na 
— u , to hang up one's sword , to 
leave off wearing a sword. Kołki 
komu na głowie ciesać, to put to 
a wrong use the ascendency we have 
over one. 

KOŁEM, adverbial, all around. 

KOLEŻEŃSTWO, wa, 5. n. fel- 
lowship, companionship. 

KOLIRR, a, s. m. humming bird. 

KOL1Ć , v. intr. imp. see KOŁO 
WAĆ. 

KOLISTOŚĆ, i, s. f. circular 
form, roundness, rotundity. 

KOLISTY, A, e, circular, round. 

KOLKA, ki, s. f. colic , gripes. 

KÓŁKO = KÓŁECZKO, ka , 5. 
7T. dim. circlet, small wheel. 

KOŁNIERZ, a, 5.777. KOŁNIE- 
RZYK^, dim. collar. Kołnierz od 
fraka, the collar of a coat. Surdut, 
płaszcz z — em, a surtout with a 
cape, the cape of a cloak. Wziąść 
kogo za — , to collar one , to take 
or seize him by the collar, to arrest 
him. Za kołnierz nie wyleje 
(prov.), to drink hard, to drink 
wine without water. Fig. fam:Miec 



94 



KOL 



dyabla za — em , to brew, hatch 
or brood ill designs, dim : KOŁNIE- 
RZYK, a false collar, a pelerine of 
a lady. 

KOŁO, ła , 5. n. circle ; wheel , 
quoit. Pojazd na kolach , a coach 
or cart-wheel. — młyńskie, mill- 
wheel. — losu, the wheel of for- 
tune. To potrzebne jak piąte ko- 
ło u wozu, that's of no use. Każdy 
na swe koło wodę ciągnie, every 
one seeks for his own profit. Ko- 
tem bić, tłuc, łamać kogo, to 
break upon the wheel. — zduńskie 
or garncarskie , potter's lathe. = 
KRĄG. Kolo słoneczne, miesię- 
czne, disk. — zwierzęce, zodiac. 
Obwód — a , the circumference of 
a circle. Koło dzieli się na 360 
stopni, the circle is divided into 
three hundred and sixty degrees. 
Kreślić — o, to describe a circle. 
Astr. — , circle, sphere. Siedli, 
stanęli w kolo, they sat or stood 
round in a circle. Wzięli go w ko- 
ło, they formed a circle, a ring 
round him. Małe koło przyjaciół , 
a small circle of friends. Koto życia 
jego toczy się po smutkach i tru- 
dach, life to him is but a circle ol 
pain, a round of sorrows. Objechać 
świat w koło, to make the tour of 
the world. WKOŁO, DOKOŁA, 
round, around , about. 

KOŁO, prep, (with the genit.) , 
near, by, about. Mieszka koło pa- 
łacu, he dwells near the palace. 

KOŁODZIEJ, a, s.m. wheel- 
wright. 

KOŁODZIEJSTWO, wa, s. n. a 
wheelwright's trade. 
KOLOFONIA, i,s.f. colophony. 
KOLONIA, i,s.f. colony, settle- 
ment. 
KOLONIALNY, a, e, of a colony. 
KOLONISTA, ty, s.m. planter, 
settler. 

KOLOR , u , 5. m. colour, hue. 
— biały, różowy, zielony, white , 
rose, green colour. Modny — , fa- 
shionable colour. Dobierać — y, to 
var\, blend, match the colours. Te- 
go koloru dziś nie noszą , this co- 
lour is no longer worn. Ma piękne 
— y, she has got a fine complexion. 
Kolory jej loróciły, her colour is 
come again, she has got her colour 
again. ==, in cards. Jaki tam kolor 
świeci or co świeci ? what is trump ? 
Nie mam tego koloru, I have none 
of that suit. Iść w czyj kolor, to 
follow the suit. 

KOLOROWAĆ , ruję , v. imp. to 
colour; 2) to palliate. 

KOLORYT, u, s. m. colouring in 
a picture. 
KOLOS , u , 5. m. colossus. 
KOLOSALNY, a, e, colossean. 
KOŁOWAĆ, tuję, v. n. to move 
in a circle. 

KOŁOWRÓT, u, s.m. turnpike. 
Kołowrót kuchenny, a turnspit. — 
szalny, the tongue, the beam of a 
balance. — do przędzenia , a spin- 
ning-wheel. Język mu lata jak na 
kołowrocie, his tongue runs like a 
mill-clapper. 



KOM 

KOŁOWROTEK, tku, s. m. spin- 
ning-wheel. 

KOŁPACZEK , czk a , s. m. dim. 
of KOŁPAK. 

KOŁPAK , a , 5. m. high sharp- 
pointed hat, of fur or cloth. 

KOŁTUN, a, s.m. plica polo- 
nica. 

KOŁTUNOWATY, a, e, afflicted 
with the plica polonica ; 2) a dirty, 
slovenly fellow. 

KOLUMNA, ny, s.f. column; 3) 
rank or line of an army. Dorycka , 
iońska, koryntska kolumna, Do- 
ric, Ionic, Corinthian column. Gro- 
bowa — , funeral , sepulchral co- 
lumn. Pompejusza, Wendomsko 
— , Pompey's pillar, the column in 
the place Vendome. Herkulesa— y, 
Hercules' pillars. — y państwa, 
kościoła, the pillars of the state, of 
the church. Fig : Książka ta dru- 
kowana jest w trzech kolumnach, 
this book is printed in three co- 
lumns. Ten artykuł znajduje się 
w pierwszej — ie dziennika A'., 
you may find that article in the first 
column of such a journal. Dodaj It 
kolumnę {an th.), add that column. 
Wojsko podzieliło się na cztery 
—y, the army was divided into four 
columns. Flota żeglowała we trzy 
— y, the fleet sailed in three lines, 
three divisions. Kolumna powie- 
trza, wody (phys.), a column of 
air, a column of water. 

KOL WIEK, (enclitic, as the latin 
cungue, and english ever, soever), 
seeACZKOLWIEK,COKOLWIEK, 
DOKĄDKOLWIEK, etc. some time? 
it can be separated from its sub- 
stantive, in both languages, Englisl; 
and Polish alike, viz : ILEby KOL- 
WIEK znamienite były czyny je- 
go, HOW great SOEVER may be 
the actions he has done. 

KOŁYSAĆ , szę , v. imp. to rock, 
to still to sleep; 2) to feed with hope, 
to flatter. — dziecko na kolanach, 
to dandle a child on the knees. — 
się, to swing. Kołysze się próżne- 
mi urojeniami, he feeds or flatters 
his fancy with the most splendid 
chimeras. Wiatr kołysze zawie- 
szonem ciałem , a suspended body 
waving, swinging in the wind. Ta 
kobiśta idąc za nadto się koły- 
sze, that woman swings too much 
in her walk. Ptak kołysa się w po- 
wietrzu, a bird hovers in the air. 
Kołysać się rozkosznie, odnie- 
chcenia , to lull luxuriously, care- 
lessly. — się na falach , to rise and 
fall , to heave with the billow. 
KOŁYSKA, ki, s. /.cradle. 
KOMANDOR, KOMENDOR, 
KOMTUR, a, s. m. commander. Ko- 
mandor maltański , komtur krzy> 
żacki , the commander of Malta, the 
commander ol the Teutonic order. 
KOMAR, a, s.m. gnat. 
KOMEDYA, yi, s. f. comedy, 
play. Komedy a wierszem, prozą, 
w pięciu aktach, a comedy in verse, 
in prose, in five acts. Grać— ą, to 
act , to represent a comedy, a play. 
— a Skąpiec , Odludek , the come- 



KOM 

dy of the Miser, of the Misanthrope. 
Czy będziesz na komedyi? will 
you go to the theatre ? Fig : sham- 
ming, dissimulation, jugling. To 
wszystko komedye , all that is a 
mere farce. 

KOMEDYANT, a , 5. m. come* 
dian, stage-player. KOMEDIAN- 
TKA , ki , s. f. actress. 

KOMEDYOPIS, a, s.m. comic 
author. 

KOMENDA , dy, s. f. command 
(milit.), word of command. Na ko- 
mendę... zrobicie to i to, at the 
word ol command to... you will do 
such and such a thing. Mieć co pod 
swoją — ą, to have a thing at one's 
own disposal. 2) regiment, troop. 
Konie oficerów jego komendy, the 
horses of the officers of his troop 
or of his regiment. Wyruszył z — ą 
swoją, he set out with his troop. 

KOMENDANT , a , s. m. com- 
mander. 

KOMENDEROWAĆ, ruję, i\ 
imp. to command. 

KOMENDOR , a , s.m. commo- 
dore. 

KOMETA, ty, s.m. comet. - 
z grzywą , haired comet. — z ogo 
nem, a tailed comet. 

KOMICZNY, a, e, comic, comi- 
cal. 

KOMIN, a, s.m. funnel or a 
chimney, the vent; chimney, dim. 
KOMINEK , nka , chimney, fire- 
place. Zapaliło się w — ie , the 
chimney took fire. Zapisać to 
io kominie (prov.), we must chalk 
that up ; or a sight of you is good 
or sore eyes. Grzać się przy ko~ 
minku, to warm one's self, to keep 
in the chimney-corner. Izba z ko- 
minkiem, a chamber with afire- 
place. Fig. Dać, wywinąć komin- 
ka, to cut capers (of a rope dancer); 
to give the slip, to steal away, by 
artifice, cunning, craftiness. 

KOMINIARCZYK, a, s.m. chim- 
ney-sweeper's boy. 

KOMINIARZ, a, s. m. chimney- 
sweeper, sweep. 

KOMIS, u, s.m. commission, 
charge , errand. 

KOMISARZ , a , s. m. land-stew- 
ard, manager of an estate; 2) 
commissary. 

KOMISOWY, a , e , Dom—y, 
commissionhouse , errand office. 
Handel — y, commission trade. 
Ten dom — ty bardzo dobrze speł- 
nia dane jemu połecenia, that 
commission house does errands ex- 
tremely well. 

KOMISYA, yi, (a number of joint 
officers) , commission , board. — 
spraw wewnętrznych , home de- 
partment 

KOMITYWA , y, s. f. good ui> 
derstanding, harmony. Zawsze 
w najlepszej żyli — ie , they have 
always lived in perfect harmony. 

KOMNATA , ty, s.f. hall, aparv 
menu 

KOMODA , dy, *. f. chest of dra- 
wers. 

KOMOR, see KOMAR, 



KOM 

KOMONICA , CT, 5. f. bird's-foot- 
trefoil. 

KOMORA, rt, s.f. chamber, 
room ; 2 ) storehouse ; larder. — 
celna , custom-house. 

KOMÓRKA , ki, s. f. dim. small 
room , cell ; 2) the water closet ; 3) 
hole in the honey-comb; k) ven- 
tricle of the heart, and of the brain. 

KOMÓRKO WATY, a, e, cellu- 
lar. 

KOMORNE, ego, s. n. house- 
rent , chamber-rent. Płacić komor- 
nego pay one's rent. Płacić na- 
zbyt drogo — , to pay a heavy rent 
for a house. 

KOMORNICA, cv, s.f. female 
lodger. 

KOMORNIK , A , s. m. lodger ; 2) 
bailiff, catchpole; 3) Komornik, in 
some districts of Lithuania, means 
a kind of civil engineer employed 
in measuring with the level, and 
making topographical maps. 

KOMPAN , a , s. m. companion , 
fellow. 

KOMPANIA, i, s.f. company, 
society. Dla kompanii dał się Nie- 
miec or cygan obwiesić (prov.) , a 
gipsy consented to be hanged out 
of complaisance , viz. I do not like 
your over obliging people. = TO- 
WARZYSTWO, STOWARZYSZE- 
NIE, SPÓŁKA. Dimin. KOMPA- 
NI JKA , i , s. f. (ironic, and fam.), 
bad company. Kompanijki zgubiły 
go, he frequented bad company 
and was ruined. 

KOMPARYCYA, yi, s. f. ap- 
pearance (before court of justice). 

KOMPAS , u , s. m. sea-compass, 
mariner's compas; 2) dial, sundial. 

KOMPLANACYA, yi, s. f. set- 
tlement of differences in a law-suit. 

KOMPLEKSYA, yi, s.f. com- 
plexion. 

KOMPLEMENCISTA, y, s.m. a 
complimenter, one given to compli- 
ments. 

KOMPLEMENT, u, s.m. com- 
pliment. Cklhce, nudne komple- 
menta, cold, dry compliments. 
Zręczny, dowcipny — t, a well 
turned , a neat compliment. Prawic 
komu — a , to make one's compli- 
ment or civilities. Bez — , or dość 
tych — ów , let's for bearcompli- 
ments; without compliment or ce- 
remony. Schować — t , to put up 
one's compliment. 

KOMPLET, u, s.m. complete 
set, complete number. Pułk w kom- 
plecie , this battalion has its com- 
plement , is full , is complete. 

KOMPLETNY, a, e, complete. 

KOMPONOWAĆ , NUJĘ , v. imp. 
to compose a piece of musick ; 2) 
to tell a lie. 

KOMPOZYCYA , yi , s. f. musi- 
cal composition ; 2) -- obrazu, the 
composition of a picture ; 3) com- 
position, compounding. 

KOMPOZYTOR , a , s. m. com- 
poser of music, fam. KOMPOZY- 
TORKA. 

KOMPRESA, sy, s.f. compress, 
bolster. 



KON 

KOMPROMIS, u, s.m. arbitra- 
tion , umpirage. = SĄD POLUBO- 
WNY. 

KOMPROMISARSKI, a, e, of an 
arbitration. 

KOMPROMISARZ, a, s.m. ar- 
bitrator, umpire. 

KOMPUT, u , s. m. stewed pears 
or apples. 

KOMUNIA , \,s.f. communion , 
the Lord's Supper. Odbyć pierwszą 
komunią , to make one's first com- 
munion. Nie przypuszczono go do 

— it, they would not admit him to 
the communion, to the sacrament. 

KOMUNIKACYA, vi, s.f. com- 
munication. Miewają z sobą esp 
ste komunikacye , they have grea; 
intercourse together. Ułatwić — ą, 
to facilitate the means of communi- 
cation. Ciasnina Gibraltarska 
stanowi — ą morza Śródziemne- 
go z Oceanem, the straits of Gi- 
braltar form a communication be- 
tween the Mediterranean and the 
Ocean. Mieć — ą z nieprzyjacie- 
lem, to keep up a correspondence, 
an intercourse with the enemy. 

KOMUNIKANT, a, s. m. commu- 
nicant ; 2) host or consecrated wa- 
fer. 

KOMUNIKOWAĆ, kuję , v. imp. 
to communicate, to impart, to 
convey ; 2) to communicate or par- 
take of the blessed Sacrament; 3) 

— się z czem , to communicate it 
self to another. 

KOMŻA , ży, s. f. surplice. 

KON, ia, s.m. horse. — kare- 
ciany, carriage-horse. — pocztar- 
ski, post-horse, stage-horse. — 
wierzchowy , saddle-horse. Na 
koń! to horse ! — ohłoblowy, po- 
ciągowy, shaft-horse. — juczny or 
pod ciężary, pack horse. Daro- 
wanemu koniowi nie zaglądają 
w zęby (prov.), people don't look 
the gift horse in the mouth. Dobrze 
siedzieć na koniu, to sit a horse 
well. Ujeżdżać — ia , to break in 
a horse. Koń upadł pod nim na 
cztery nogi , his horse fell under 
him , fell heels upwards. Ochwa- 
cić, zmachać konia, to hard ride 
a horse, to jade him, to founder 
him. Koń ma cztery nogi a po- 
tknie się (prov.), 'tis a good horse 
that never stumbles, and a good 
wife that never grumbles. Pańskie 
oko konia tuczy (prov.), the mas- 
ter's eye makes the horse fat. 
Wojsko jego składa się z 30,000 
piechoty «10,000 koni, his army 
consisted of thirty thousand fool 
and ten thousand horse. 

KONAĆ , nam , v. n. to agonize , 
to be at the point of death ; 2) = 
DOKONAĆ , co , v. a. to finish , to 
close , to conclude. Już kona , he 
breathes his last. Na jej widok za- 
rzuty skonały mi na ustach, on 
beholding her,' reproof died away on 
my lips. Wolność rzymskiej Rze- 
czypospolitej skonała pod Tybe- 
ryuszem, the liberty of the Roman 
Republic died under Tiberius. 
Światełko to konało stopniami, 



KON 



9S 



the glimmering light gradually 
sunk , died away. Przybywaj do- 
konać twych świetnych przezna- 
czeń, come and fulfill your glorious 
destiny. Dokonał proroctwa, he 
has fulfilled the prophecy. 

KONAJĄCY, a, e, dying, who is 
at the point of death. Ma oczy — 
ego człowieka, he has the eyes of 
a dying man. Pole bitwy pokryte 
było ciałami trupów i konających, 
the field of battle was covered with 
dead and dying. 

KONANIE , a , s. n. the very mo- 
ment and act of dying, agony. Wol~ 
ność zdawała się bydż na sko- 
naniu, liberty was as in agony. 

KONAR , u , s. m. branch, bough. 

KONCEPOWAĆ, puję, v.imp. 
to invent , to contrive, to devise. 

KONCEPT, u , s. m. (fam. in all 
acceptions), a jest; contrivance v 
devise, dim. KONCEPCIK. Jestto 
majster na koncepta , he is fertile 
in expedients, schemes. Ruszaj 
konceptem, suggest me some expe- 
dient, scheme. To jego koncepty 
that is of his own invention. Sadzić 
się na — a , to quibble ', to play 
upon words, to be jocose. 

KONCERT, u, s. m. concert. 
dim. KONCERCIK. 

KONCHA, ciiy, s.f. muscle, 
shell, cockle-shell. 

KOŃCÓWKA, ki, s.f. the last 
syllabe of a verse. 

KOŃCOWY, a, e, ultimate, final.. 

KOŃCZASTY,A,E,sharp-pointed. 

KOŃCZYĆ, czę, v.imp. to be 
going to end or finish. — się , to 
draw to an end; 2) to be terminated. 
— się na czym , to end in. Tylko 
co kończył mówić , these words 
were scarce out of his mouth , see 
DOKOŃCZYĆ, SKOŃCZYĆ, WY- 
KOŃCZYĆ. Kończ , dokończ mó~ 
wić, speak, go, on or continue. 
Skończył mowę na temże, he 
concluded by saying to us that. 
Skończże, dosyć już tego, have 
done then, you are plaguy tedious. 
Wszystko skończone, all is over. 
Już skończył, 'tis done with him,. 
he is dead. Pozwól mu mech 
sivoj obraz wykończy , let him put 
the finishing hand to his picture. — 
Na tym świecie wszystko się- 
kończy, every ching comes to an 
end in this world. Wyraz ten koń- 
czy się na samogłoskę , this word 
ends with a vowel. Tak chcę , i 
skończyło się (fam.), so I will and 
no more of it. 

KOŃCZYNY, n, pi the furthest 
end. — świata , the furthest end of 
the world. 

KONDEK , dka , s.m. mouthful, 
bit, scrap of meat. 

KONDOLENCYA, \i,s.f. (fam.) % 
condolence, condoling. Złożyć ko- 
mu — ą, to condole with one. Na- 
pisać z — ą , to write a letter of 
condolence. 

KONDUITA , ty, s. f. conduct v 
behaviour. 

KONDUKT, u, S. m. funeral pro- 
cession. 



96 KON 

KONDUKTOR, A, s.m. lightning- 
conductor. 

KONDYCYA , Ti , s. f. (fam.).= 
WARUNEK. Pod tą kondycą , on 
or upon condition, provided that. 
Kłamiesz ciężkie kondycye, you 
are imposing very hard conditions ; 
2 ) = STAN , condition , circum- 
stances, state, quality. Człowiek 
wysokiej , nizkiej — y?', a man of 
quality, a man of a humble condi- 
tion. Każdy powinien żyć wedle 
swojej — yt , every one ought to 
live according to his station. 

KONEW, nwi, s. f. — KONE- 
WKA, ki. pail , bucket , a watering 
pot. W konew trąbić (prov.), to 
drink like a fish. Leje jak z konwi, 
it rains as fast as it can pour, it 
rains very hard. 

KONFEDERACYA, vi, s.f. con- 
federation, confederacy. 

KONFEDERACYJNY, a , e , of a 
confederation. 

KONFEDERAT, a, s.m. confe- 
derate. 

KONFEKT, u, 5. f. comfit. 

KONFERENCYA, yi, s.f. confe- 
rence- Przystąpić do konferencyi, 
to enter into conference with one. 
= ZNOSZENIE SIĘ , OBRADA. 

KONFESYONAŁ, u, s.m. con- 
fessional , confession-seat. 

KONFIDENCYA, yi, s.f. fami- 
liarity. = POUFAŁOŚĆ. 

KONFISKAGYA, yi, s.f. con- 
fiscation, forfeiture. 

KONFISKOWAĆ, kuję, v.imp. 
to confiscate. SKONFISKOWAĆ. 

KONFITURY, r , pi. confiture , 
sweetmeats , jam. 

KONFRONTOWAĆ, v. a. imp. 
SKONFRONTOWAĆ, to confront. 
— świadków z oskarżonym , to 
confront a witness with the accused 
person. — kopi ją z oryginałem, to 
collate the copy with the original. 

KONFUNDOWAĆ, duję, v. imp. 
to confound, to shame, to perplex, 
to disconcert. 

KONFUZYA , yi, 5. f. confusion, 
shame, perplexity. 

KONGRES, u, s.m. congress. 
Wiedeński, Weroński — , the con- 
gress of Vienna , of Verona. 

KONIARZ, a, s.m. lover of 
norsrs. 

KONICZYNA , NY, s. f. clover, 
trefoil.^KONICZ, KONICZEWIE. 

KONIEC , ńca , s. m. end , close. 
Koniec kija, stołu, ogrodu, the 
end of a stick , of a table , of a gar- 
den. Końce palców, the finger-ends. 
Zwiedził świat z końca w koniec, 
he has travelled from one end of 
the world to the other. Koniec no- 
sa , ucha, the tip of the ear, of the 
ear. Końce skrzydeł ptaka, 
the pinions. — pióra, the nib of a 
pen. Koniec roku , the year's end. 
Na szarym końcu, in an awkward 
situation, poorly, distressedly. Ko- 
niec życia szczęśliwie spędził, 
the latter part of his life proved 
happy to him. Przy końcu życia 
stracił jedynaka syna , in his old 
age he lost his only son. Koniec 



KON 

wieńczy robotę, the evening 
crowns the day, all is well that ends 
well. Najaki koniec? to what pur- 
pose ? Tym końcem , for this pur- 
pose , in that view. Już koniec , all 
is over. Na koniec, at last, at 
length. Koniec końców, in fine, in a 
word. Położyć czemu koniec, to 
put an end to a thing. Nie masz 
temu końca , there is no end of it. 
Jaki tego będzie koniec? what 
comes of it in the end? Trudno 
z nim przyjść do końca, he is a sad 
man to deal withal. 

KONIECZNIE, adv. needs, in- 
dispensably. 

KONIECZNOŚĆ, i, s.f. need, 
indispensable necessity, imperious 
necessity, exigencv. 

KONIECZNY, a , e , needful , in- 
dispensably requisite. 

KONIK , a , s.m. dim. of KOŃ , 
pony; 2) grasshopper; 3) sea-horse, 
hippocampus (fish.). — drewniany, 
hobby horse. 

KONINA , ny, 5. f. horseflesh. 

KONIOGON , a , 5. m. (a plant), 
horse tail , shave grass. 

KONITRUD, u, s.m. (a plant), 
seammony. 

KONIUCH , a, s. m. groom, ostler 
of the stable. 

KONJUGACYA, yi, s. f. (gram.), 
conjugation. 

KONJUGOWAĆ, guję , v. imp. 
to conjugate. 

KONIUSZEK, szka, s. m. point, 
tip. 

KONIUSZOST WO, wa , s. n. the 
office of an equery. 

KONIUSZY, szego, 9. m. cqucry, 
master of the horse. = Na , y, s. f. 
his wife. 

KONKLUDOWAĆ, duję, v.n. 
to conclude, to infer, to draw a 
consequence, see WNIOSKOWAĆ, 
WNOSIĆ. 

KONKLUZYA, yi , s.f. conclu- 
sion, inference. Cóż z tego za 
konkluzya? what do you infer from 
that ? 

KONKURENCYA , yi , s. f. com- 
petition ; 2) wooing, suit, courtship. 
= WSPÓŁUBIEGANIE SIĘ , ISĆ 
O LEPSZĄ , O PIERWSZĄ, oppo- 
sition. Konkurencya zmusiła go 
do zniżenia cen, the competition, 
the opposition compelled him to 
lower his prices. 

KONKURENT, a, s.m. competi- 
tor ; 2) wooer, suitor. 

KONKUROWAĆ , ruję , v. n. to 
stand in competition, to vie or act 
in emulation with another ; 2) to 
woo, to court, (—do kobiźty). 

KONKURS, u, s. m. concurrence, 
cooperation. Ogłosić — na katedrę 
prawa , to put up a chair, a profes- 
sorship of law for competition. Po- 
dać się do — u, to present one's 
self for the competition. 

KONKURY, ów, pi. (used only 
inp/.), addresses, courting, wooing 
(fam.). Stroi konkury do lodówki, 
he is paying his addresses to a 
widow, he is courting a widow. 

KONNICA, cy, s. f. cavalry, 



KON 

horse troops , horse. Natarcie — y 
a charge of cavalry. 

KONNO, adv. on horseback. Sie- 
dzieć — na kijku, to sit or run 
astraddle, or to ride on a stick. 

KONNY, a, E, riding a horse.— 
żołnierz, horse soldier, trooper. 
— y posąg , equestrian statue. — a 
poczta, horse-poste , the post- 
house. — a potyczka, a skirmish 
of cavalry. 

KONOPIE, pi, pi. hemp. Zbie- 
rać, rwać — e, to pull the hemp. 
Moczyć — e, to soak, to steep hemp, 
(KONOPIE properly means the 
hemp-seed, in opposition to PIEŃ- 
KA , the plant of it). Straszydło 
w konopiach , a scare crow. W ko- 
nopiach go postawić, he is a perfect 
scare crow, a perfect fright. 

KONOPACZYĆ, v. a. to calk (a 
ship, a door, etc.). 

KONOPKA, ki, s.f. flax-finch , 
linnet (a bird). 

KONOPNICA , cy, s. f. (a plant), 
hemp-agrimony. = SADZIEC. 

KONOPNIANY or KONOPNY, a , 
e, of hemp, made of hemp. — łody- 
ga , hemp-stalk. — e płótno, hemp- 
cloth. — olej , hemp-oil. 

KONOWAŁ , a, s. m. horseleech, 
farrier, veterinary surgeon. 

KONOWALSKI, a, e, veterinarv. 

KONOWALSTWO, wa, s. n. art 
of farriery. 

KONSEKWENCYA, yi , s. f. con- 
sequence (fam.). Jaka ż z tego kon- 
sekweneya? what conclusion, what 
consequence do you draw from that? 
Konsekwencye tego mogą być nie- 
bezpieczne, the consequence of 
that may be dangerous. Działać 
z konsekwencyą , to act consis- 
tantly, to foresee the consequences 
of a measure. Działa bez — yi, he 
acts rashly, thougthlessly. 

KONSERWACYA, yi, s.f. con- 
servation, preservation. 

KONSERWATOR , a , s. m. con- 
servator, preserver. 

KONSERWOWAĆ, wuję, v.i mp. 
to conserve , to preserve. 

KOŃSKI, a, e, of a horse. Koń- 
skie gospodarstwo (stada), a stud, 
a place where horses are kept for 
breeding and the management of it. 
Kupiec —i (KONIARZ, ROSTRU- 
CHARZ), a man who deals in 
horses. 

KONSOLACYA , yi , s. f. conso- 
lation , comfort; 2) little children 
(fam.). Trzy łata jak ożenio?iy a 
iuż ma konsolacyą , it is scarcely 
three years since he married, and 
he is father of a family. A konsola- 
cyą w jakiem zdrowiu? I hope 
your children are in good health? 

KONSPIRACYA, yi, s.f. conspi- 
racy, plot. 

KONSPIRO WAĆ, ruję, v. n. to 
conspire , to plot. 

KONSTELACYA, yi, s. /". con- 
stellation. 

KONSTYTUCYA, yi, s.f. con- 
stitution, form of government, 
charter, fundamental law; 2) consti- 
tution , temper or habit of body, 



KON 

temperament, complexion of the 
body. Mój sposób widzenia rze- 
czy zależy zupełnie od mojej 
konstytucyi , my opinions absolu- 
tely depend upon the complexion of 
my body. Fig : Ronstytucya pań- 
stwa monarchic znego wymaga 
aby, etc.y the constitution of a mo- 
narchic kingdom requires that , etc. 

KONSTYTUCYJNY, a,e, con- 
stitutional. 

KONSUL, a, s.m. consul. Xa- 
znaczyć — a , to name a consul. — 
dożywotni , consul for life. 

KONSULARNY, a, e, consular. 

KONSULAT, u, s. m. = KON- 
SULOSTW 0,consulate, consulship. 

KONSUMPCYA, yi, s. f. consum- 
mation. W Londynie wielka kon- 
sumeya piwa , there is a vast con- 
summation of beer in London. 

KONSUMPCYA, yi, s. f. con- 
sumption, phthisic. Mieć konsump- 
to be phthisical, to be in a 
consumption or decline. 

KONSYLIARZ , a , s. m. counsel- 
lor ; 2) doctor, physician. 

KONSYSTORZ , a , s. m. consis- 
torv. 

KONSZACHTY, tów, pi. (fam.), 
secret understanding, underhand 
dealing, collusion. Mają z sobą 
konszachla, there is an under- 
standing between them. (The mean- 
ing of this word is familiar in all 
its acceptions\ 

KONSZACHTOWAĆ (z kirn), to 
have an understanding together, 
to play into each other's hands, to 
play booty together, to collude , to 
row together (Jam.). 

KONTENT, a, e, content, satis- 
glad^ RAD, ZADOWOLNIO- 
NY. Jestem kontent z ciebie, I am 
satisfied or pleased with your 
doings, I like you. Me jestem — 
z niego , I am dissatisfied or dis- 
pleased with, 1 dislike him. Stra- 
sznie z siebie kontent, he has a 
great conceit of himself, he is plea- 
sed with his dear self. Kontent że 
go Pan Bóg stworzył, he is happy 
to remain as he is, he is pleased 
with his present condition. 

KOMENTOWAĆ, TCJą,v.tmp. 
to content, to satisfy, to gratify. — 
sic , to be content or satisfied , see 
DOGODZIĆ, ZADOWOLN1Ć. 

KONTO, tndec/.score, reckoning, 
account {fam.). Wziąsc co 7;a 
swoje konto, to take a thing upon 
one's seli. biorę to na moje — , I 
take it on mvself. 

KONTR and WKONTR, loc.adv. 
(fam.), against, in spite, contrary tc. 
W kontr im, against them. Iść 
w kontr czemu or komu, to contra- 
dict directly the sentiment of a per- 
son, to oppose or stand against a 
thin?. 

KONTRAKT, c, s.m. contract, 
compact, agreement. = KONTRA- 
KTY, ów, pi. a periodical meeting 
of the landlords in order to transact 

their business with the farmers, 

debtors, etc,: K!cw, DuDno and 



KOP 

Lcmberg are three towns renowned 
for such meetings. 

KONTRAKTOWAĆ, tuję,v. imp. 
to contract for a thing, to make a 
bargain. 

KONTROLA , u, s. f. (a register 
book), control, account. Bióro 
kontroli, comptroller's office. Wcią- 
gnąć w kontrolę, to control (a 
deed , a writ). Wykreślony został 
z kontroli wojskowej, he has been 
struck off the army roll. 

KONTROLER, a, s.m. control- 
ler, comptroller, superintendent. 

KONTROLOWAĆ, luje , v. imp. 
to control , to verify ; 2) fig. to carp 
at, to censure, to criticise upon, to 
blame. 

KONTUMACYA, yi, s. f. (in law), 
contumacy; 2) quarantine. Odbyć 
kontumacyą, to perform quaran- 
tine. 

KONTUSZ, a, s.m. an upper 
garment formerly worn by the Po- 
les. 

KONTUZYA, yi, s. f. contusion, 
bruise. 

KONWALIA, i, s.f. lily of the 
valley. = LILf JKA , LANKA. 

KONWENGYA or KONWENT, 
u, s. m. convent, monastery. = 
UMOWA. 

KONWIKT, u, s.m. boarding 
school kept by ecclesiastics. 

KONWISARKA , ki , s. f. a pew- 
terer's wife. 

KONWISARSTWO, wa, s. n. 
pewtery. 
KON WISARZ, a, s. m. pewterer. 
KONWÓJ , u , s. m. convoy, 
escort. 

KONWOJOWAĆ , JUJ!> , v. imp. 
to convoy, to escort. 

KONWULSYA, yi, s./". convul- 
sion ; fit. 

KOPA, py, s.f. three-score; 2) 
pile of corn or hay. Kopa jabłek, 
jajek , etc., sixty apples, sixty eggs. 
Kopa groszy (prazkich) , sixty 
grosses or drams (kind of money). 
By extens : eight ounces of silver. 
Kopa siana, a cock , or a rick of 
hay. U kogo kopa leży druga do 
mego bieży (prov.), fortune follows 
the rich and powerful men of the 
earth. 

KOPAĆ, pif;, v. imp. to dig, to 
hollow, to excavate , to scoop out. 
Kopać rów, studnią, to dig a ditch, 
to sink a well. Kopie grób dla sie- 
bie, he is digging his own grave. 
Fig ' Kopnąć nogą, to kick. Kopać 
dołki pod kim , to lay a trap, to lay 
snares, to lay an ambush for one. 
KOPACZ, a, s.m. digger. 
KOPALNIA, i, 5. f. mine, quarry. 
Kopalnia srebra, złota, a silver 
or gold mine. — węgla ziemnego, 
a coal pit. — marmuru, a marble 
quarry. 

KOPALNICTWO, a, s. n. the 
doctrine of minerals and mines. ■■ 
GÓRNICTWO. 
KOPALNY, a, e, fossil. 
KOPANIE , u , s. n. digging. 
KOPCIĆ, pck, , v. imp. to blacken 
with soot; 2, to smoke. Kopcić 



KOP 



97 



obrazy {aby staroźytniśj wyglą- 
dały), to besmoke pictures. Te 
drewka mokre okopcą ciebie, this 
wood is green, it will smoke you. 

KOPCIDYM, a, s. m. a bad cook; 
2) a man fond of smoking, eternal 
smoker. 

KOPCIUSZEK , szka , s. m. cin- 
der-wench, dimm. ofKOPCIUCH, 
a scullion wench or boy, one who 
does the drudgery of the house , a 
young or little sloven, a young or 
little slut. 

KOPEĆ , PCiA , s. m. soot , coom. 

KOPERCZAKI, ków, pi. (fam.), 
addresses paid to a woman. Roper- 
czaki stroić, to lose one's self In 
compliments, to present one's res- 
pects too warmly. 

KOPERSZTYCH, u, s. m. copper 
print, copper-plate, stamp. 

KOPERTA, ty, s. f. envelope ; 2) 
watch-case. 

KOPER WAS , u , s. m. copperas. 

KOPIA ,i, s.f. spear, lance ; 2) 
copy. Kopije kruszyć (chivalry), 
to break a lance , to wrestle a fall , 
to enter the lists with one. Zła ko- 
pia wybornego oryginału , it is a 
bad copy of a very good original. 
Jestto oryginał bez kopii (fam.), 
one that has not his fellow, an ori- 
ginal. 

KOPIEC, pca, s.m. landmark; 

2) hillock cast up by a badger or a 
fox. 

KOPIJKA or KOPIEJKA ,i,s. f. 
a copper coin used in Russia , the 
hundreth part of a rouble. 

KOPIJNTK, a, s.m. spear-man. 

KOPIJOWAC, juję, u. imp. to 
copy, to transcribe. 

KOPNO, adv. full fof snow). Ro- 
pno na drogach , the road and the 
fields are thoroughly covered with 
snow. 

KOPNY, A , E, yielding rich har- 
vest; 2) abundant, fruitful, fertile; 

3) (of a road), impassable on ac- 
count of snow, filled with snow. 

KOPR , u , s. m. fennel. 

KOPUŁA , y, s. f. cupola, dome. 

KOPYCIARZ, a, s. m. last-ma- 
kcr. 

KOPYCIASTY, a , e , furnished 
with a hoof, solipede. 

KOPYŚĆ, i, s. f.=KOPYSTKA, 
ki, spattle , spatula; 2) brush of 
swine's bristles;3) (zool.), polyodon. 

KOPYTKOWE, ego, s.n. toll 
paid on the road for horses and 
cattle. 

KOPYTO, ta, s. n. hoof; 2) shoe- 
maker's last. Rońskie kopyta, a 
horse's hoofs, scoffins. Z KOPYTA, 
adv. suddenly, at one leap, with 
full speed. Skoczyć z kopyta, to go 
full speed. To się nie aa zrobić 
tak z kopyta , that is no foundry 
work, that is not a thing to be done 
off hand, to he done in a trice. 
Wszystko robi na jedno kopyto, 
he copies himself, he knows no- 
thing but the old routine. Oba na 
jedno kopyto, those two people 
seem to have been cast in the same 
mould. Przerobię ją na moje ko- 



98 



KOR 



pyro, I will mould her to my ways. 

Szewcze, patrz kopyta, every one 
to his trade; let every one be 
busy with nothing but what con- 
cerns his art, or let him not meddle 
with the business of others. 

KORA , ry, s. /'. bark of a tree. 

KORAL , u , s. m. KORALIK , a , 
dim. coral. 

KORALOWY, a, e, coralline. 

KORBA, by, s. f. crooked handle, 
crank. 

KORCIĆ . ci, v. n. imp. to have a 
mind or longing, to have a fit, to 
make uneasy, to disquiet, to a- 
larm. (familiar in all meanings). 
Korci go że nic nie oberwał, he 
wants a drubbing , he seeks his un- 
doing. Korci go ich pomyślność, 
he cannot look upon their success 
without a feeling of vexation. Korci 
go że dziecię śpi, he is vexed at 
the sight of that sleeping child. 
A'orci go coś , he is uneasy, he is 
tormented by the devil. 

KORCOWY, a , e , of a bushel. 

KORD, a, s. m. sabre. KORDE- 
LAS , a , cutlass , hanger. 

KORDASZ , a , s. m. a noisy fel- 
low, brawler, bully. 

KORDON , u , s. ni. boundary- 
line , frontier; 2) string, cord. Kor- 
don zdrowia , sanitary line ; a line 
of troops placed in such a way as 
to cut off all communication with a 
town, or country infected by the 
plague , etc. 

kORDUPEL, pla, s.m. shrimp, 
dwarf, pigmy. 

KORDYAŁ, u, s. m. cordial. 

KORDYALNY, a, e, cordial, 
Invigorating ; 2) sincere , hearty. 

KORDYGARDA, dy, s.f. guard- 
house. 

KOREK, rka, s.m. KORECZEK, 
czka , dim. cork ; 2) heel of a shoe. 
Korek z kory, cork. — drewniany, 
pług.— szklanny (zatyczka), glass 
stopper. 

KOREKTA, ty, s. f. (among 
printers), proof, revise, proof-sheet. 
Poprawiać, czytać korektę, to 
correct, to read a proof, proofs, to 
read for the press. Pierwsza — a , 
the first proof. Druga — , the revise. 
Trzecia — , the second revise. Nie 
zgadzam się na drukowanie aż 
po trzecie"} lub czwartej korekcie, 
I insist upon revising three or four 
times before they work off. 

KORESPONDENCYA , vi , 5. f. 
correspondence. 

KORESPONDENT, a , s. m. cor- 
respondent. 

KORESPONDOWAĆ, duję, v. n. 
to correspond , to hold or carry on 
correspondence. 

KORKOWY, a, e, of cork. — 
drzewo, cork-tree. Nosić korkowe 
podeszwy, to wear cork soles. 

KORNECIARKA , ki , s. f. head- 
dress maker, milliner. 

KORNET, a, s.m. KORNECIK, 
a , dim. coif , hood (of women) ; 2) 
kornet, cornet, french horn. 

KORNY, a , e , humble , submis- 
sive, see POKORNY. 



KOR 

KORONA, NY, s.f. crown; 2) 
Poland, in distinction from the 
Grand Duchy of Lithuania ; 3) — 
cesarska (a plant), fritillary ; ti) — 
szachownica (a plant), checkered 
daffodil, common fritillary. Korona 
książęca , hrabiowska , etc., a du- 
ke's, earl's, etc. coronet. Korona 
(łysinka) księżowska, a priest's 
shaven crown. Sięgać po — ę or 
dobijać się — y, to aspire to the 
crown. Zrzec się — y, to renounce 
the crown. Stracić — ę , to lose one's 
crown. Hiszpańska, angielska — , 
the crown or kingdom of Spain , 
England. Fig : Nie spadnie ci ko- 
rona z głowy że to zrobisz (prv.), 
you don t forfeit your nobility or I do 
not think you derogate from the 
dignity of your rank by doing so. 
To najdroższy klejnot w jego ko- 
ronie, that man, that town or 
country is the finest jewel in his 
crown. Północna i połódniowa — , 
(astr.) the northern , the southern 
crown. — męczeńska , the crown 
of martyrdom, (see WIENIEC). 

KORONACYA, yi, s.f. corona- 
tion. 

KORONKA, ki, s. f. coronet; 2) 
chaplet , rosary, string of beads ; 3) 
lace. — brabancka , Brussels lace. 

KORONNY, a, E,of a crown. 
Wojska koronne, Polish army 
(Hist, of Poland). — e złoto, gold of 
a low standard. Koronny złodziej, 
archthief , a great robber. — oszust, 
an arrant knave. 

KORONOWAĆ , nuję , v. imp. to 
crown. 

KOROWAJ, u, s. m. wedding 
cake , a kind of delicate bread the 
bride is presented with , according 
to an old custom in some Slavo- 
nian countries. = KOŁACZ. 

KOROWATY, a, e, ressembling 
the bark of a tree. 

KOROWODY, dów, pi. ceremo- 
nies, formalities, much ado. Robić 
wiele niepotrzebnych korowo- 
dów, to make much ado about no- 
thing. Po wielu korowodach, after 
much ado. Bez tych korowodów, 
without such a rout about nothing. 

KORPORACYA,vi, s.f. corpo- 
ration. 

KORPUS, u, s. m. corps, (used 
chiefly in a military acception). 
Korpus piechoty , jazdy, a body 
of foot, of cavalry. — rezerwo- 
wy, a body or corps of reserve. 
Lubiony w całym korpusie , he is 
beloved in his corps or regiment. 

KORPUŚNY or KORPUSOWY, 
A, e, belonging to a body (army). 

KORSARSKI , a , e , of a pirate , 
piratical. — okręt, privateer. 

KORSARSTWO,wa, s.n. piracy. 

KORSARZ, a, s.m. corsair, pi- 
rate, buccanier. 

KORTYNA , ny, s. f. curtain ; 2) 
(in fortif.), cur tin. 

KORYTARZ, a, s.m. corridor, 
alley. 

KORYTO, ta , s. n. KORYTKO, 
ka , dim. trough , channel. — rze- 
ki, bed of a river. Koryto (to któ- 



KOR 

rim karmią świnie i poją bydło), 
trough. — mularskie ( necka do 
wapna), plasterer's trough, tray 
or nod. — młyńskie (którem pły- 
nie woda do obracania kola], 
trough , channel. 

KORZEC, rca, s.m bushel. Ko- 
rzec krakowski , a bushel contain- 
ing 501,1160 french litres. Kor zee 
warszawski = 128,000 french lit. 
Fig: Korcami pieniądze mierzyć, 
to have money by the shovelful. 
W korcu maku takiego szukać 
(prov.), he has not his match or his 
fellow. Chłopa w korzec nie mie- 
rzą , one must not judge of a man's 
merit by his stature. 

KORZEŃ, ia, s. m. root. pi. KO- 
RZENIE , spice. Korzeń główko- 
wy, bulbous root, bulb. Korzenie 
niektórych drzew rozchodzą się 
daleko pod ziemią, the roots of 
certain trees spread under ground. 
Korzeń zęba zepsuty, the tooth is 
decayed at the root. Fig : Wady or 
cnoty puściły głęboko korzenie 
(wkor żeniły się) to jego serce, vice 
or virtue is deeply rooted in his 
heart; 2) prick, (obsc.) 

KORZENIASTY = KORZENI- 
STY, a , e , rooty, full of roots. 

KORZENIĆ , nię , v. imp. to sea- 
son with spice. — się, to take root, 
to strike root, see WKORZENIĆ 
SIĘ, ZAKORZENIĆ SIĘ. Fig : Nie 
dazwalajmy złemu korzenić się , 
evil must not be suffered to grow 
inveterate. Trudno pozbyć się 
mniemania raz wkorzenionego , 
when an opinion is rooted , it is dif- 
ficult to get rid of it. 

KORZENIĆ WKA, ki, s. f. (a 
plant), bird's nest; 2) spiced 
brandy. 

KORZENNICZKA, ki, s.f. gro- 
cer's wife ; 2) spice-box. 

KORZENNIK , a , s. m. grocer. 

KORZENNY, a, e, spicy, aroma- 
tic. Zapach korzenny, aromatic 
odour. Sklep korzenny, grocer's 
shop. Handel korzenny, grocerv. 

KORZONEK, nka, s. m. dim. 
little root. 

KORZYĆ, RZĘ,t>. imp. to humblc v 
to humiliate, to cast down, to bring 
down or low, to subdue. UKARZAC, 
UKORZYĆ. = UPOKORZYĆ. Bóg 
hardych korzy, God humbles the 
proud. Korzyć się sercem i myślą 
przed Bogiem i ludźmi, to humble 
one's self before God and men. 

KORZYŚĆ ,i,s.f, profit , bene- 
fit, advantage, emolument. Nie 
masz w tym ani części ani ko- 
rzyści , there is neither honour nor 
profit in such a business. Nw od- 
niosę ztąd żadnej — i , I get no- 
thing by it ; I am not the better for 
it. Ciągnij z tego korzyść , make 
the best of it ; profit by it. Odniósł 
wielką korzyść z czytania, nau- 
ki, he has derived great profit from 
his reading , study. 

KORZYSTAĆ , tam , v. n. to pro- 
fit , to take advantage, to avail one's 
self. — ze zręczności, to avail one's 
self of an opportunity, to make the 



KOS 

best of, to improve the opportunity. 
Korzystać z pieniędzy swoich, to 
derive profit from one's money, 
to put or let it out to use. Nie ko- 
rzysta z pieniędzy swoich , his 
money brings him nothing. — z do- 
brej rady, z przykładu, to profit 
by, to benefit, to be benefitted by, 
to be the better lor good advice , 
example. — z cudzych błędów, to 
profit by the faults of others. Ko- 
rzystał z przestrogi, make the 
best of the warning. Nikt nie ko- 
rzystaj ze źle nabytych bogactw, 
ill gotten goods never prosper. Pod 
okiem swego opiekuna wiele sko- 
rzystał, he has made great pro- 
gress , great proficiency with his 
tutor. Bardzo skorzystał w do- 
brem towarzystwie, he has im- 
proved a great deal by intercourse 
with good society. To dziecko wi- 
docznie korzysta , the child is 
visibly thriving, see ZAROBIĆ, 
ZYSKAĆ. 

KORZYSTNY, v , e , profitable , 
advantageous. 

KORZYSTOLUBNY, a , e , inte- 
rested, covetous, selfish. 

KORZYSTY, a , e, covered with 
a thick bark. 

KOS, a , s. m. black bird. 

KOSA, sy, 5. f. scythe; 2) tresses 
of hair. Czas t śmierć malują 
j, time and death are painted 
with a scythe. Trafiła kosa na 
kamień {'prov.), tit for tat; set 
a thief to catch a thief; they are well 
matched or well met. 

KOSACIEC, ćca, s. m. (a plant), 
iris or flower-de-luce. 

KOSARZ, a, s. m. mower. 

KOŚBA , by, s. f. mowing time. 

KOŚĆ , i , s.f. bone ; 2) die. — 
słoniowa, ivory. Nauka o ko- 
ściach* osteology. — niezgody, a 
bone of contention. Tylko go skóra 
a kości, he is nothing but skin and 
bones or he is raw-boned. — obie- 
rać, to pick a bone. Grać w kości, 
to play at dice. Z kościami poczci- 
wy człowiek, he is honest to the 
▼ery back-bone. Iizucić kość po- 
między (prov.), to give one a 
bone to polish ; to thruw, to give 
one a bone to pick (Jam.). Slare 
kosci {[am.], an old man. Stanie 
\ to lobie kością w gardle [jam.), 
viii smart for it some day or 
other; you will rue iL KOŚCI , pi. 
bones , bones of dead bodies. A'osc 
rzucona! the dice are thrown! 

KOŚCIANY, a, e, made of bone. 
— dziadek , a man grown old be- 
fore bis age , a man worn out with 
1 labour or debauch. 

KOŚCIEC , ciejp, , v. n. to turn 
Into bone; to grow -tiff or benum- 
bed, see KOSTNIEĆ. 

-CIELNY, a, e, of a church, 
I ecclesiastical. 

KOŚCIÓŁ, a, s.m. KOŚCIO- 
. church. — kato- 
licki, the catholic church. — wsctuh 
dni, zachodni* grecki, the church 
of the east, the west; greek church. 
zący i tryumfujący — , the 



KOS 

church militant, and the church 
triumphant Ślubować w obliczu 
— a , to be married in the face of 
the church. Fig: Pokazać dudka 
na kościele (prov.), to take heed 
or care in order not to be decieved, 
to be very cautious. Nauczę go 
gwizdać po kościele, I will make 
him rattle for some time; I will 
school him or give him his cue. 
Kościół odarłszy dzwonnicę po- 
biją (prov.), he robs the master 
and gives to the servant. Kto ko- 
ściołowi służy, z kościoła żyje 
(prov.), every one must live by his 
business. 

KOŚCIOTRUP, a, s. m. skeleton. 

KOŚCISTY, a, e, bony. 

KOSIĆ, szę, v.imp. to mow. 
. KOŚLAWIEĆ, wieję , v. n. SKO- 
ŚLAWIEĆ , to grow bandy-legged. 
Wykoślawiłeś (skrzywiłeś) trze- 
wiki twoje , your shoes are out of 
shape. Koszlawić nogi, to waddle, 
to sidle. To głowa koślawa (fam.), 
he is cross-grained. 

KOŚLAWY, a , e, bandy-legged, 
splay-footed. 

KOSMACIĆ , cę , v. imp. to make 
shaggy. = KOSMACIEĆ , cieję , v. 
n. to grow shaggy. 

KOSMACIZNA, NT, s.f. hairi- 
ness. 

KOSMATY, a , e , hairy, shaggy, 
villous. Witać kogo kosmatą ręką 
(prov.), to congratulate .one upon 
his marriage. 

KOSMYK, a, s.m. shag; flock 
of wool ; tuft of hair. 

KOSNICA, c.Y,s.f. charnel-house. 

KOSO WICA, cv, s.f. mowing 
season. 

KOSTKA, n, s.f. = KOSTE- 
CZKA, small bone, ossicle; 2) 
Kostka, ancle ; 3) Martwa kostka, 
splent, wen. Aż po kostki, up 
(down) to the ankle. W kostki, chec- 
kered. Grać w kostki or w kości, 
to play at dice. Rzucać, miotać 
kostkę o co , to cast lots , to take 
one's chance , to run the risk , 
hazard. Dobrze kostka padła, that 
has brought me good luck. 

KOSTNIEĆ or KOŚNIEĆ or KO- 
ŚCIEC, v.n.imp. to ossify. Dla 
rozmaitych przyczyn członkicia- 
ła kostnieją , several causes have a 
tendency to ossify certain parts o( 
the body. Serce mu skostniało, his 
heart had become ossified. Fig : 
Skostniał od zimna, z przestra- 
chu, etc., a chill spread over his 
whole frame or he became cold and 
pale from excessive cold, fear, etc. 

KOSTRZEWA , wy, s. f. fescue- 
grass (bot.). 

KOSTUR, a, s.m. club, cudgel j 
pilgrim's staff. 

KOSTUŚ , ia, s. m. fern. KOSTU- 
SIA, dim. of KONSTANTY, Con- 
stantinus, CONSTANCE. 

KOSY, a, e, having the form of a 
scythe; 2) that is slanting, sloping, 
askew. Kosę oczy, squint eyes.Ko- 
sooki or kosook, squint eyed. 

KOSYNIER , a , 8. m. a revolu- 
tionary soldier armed with a scythe. 



KOS 99 

KOSZ , a , s.m. basket. — chle- 
bowy, bread-basket — masztowy, 
scuttle of a mast — szańcowy, 
gabion. — młyński, hopper. Osa- 
dzić kogo na koszu, to leave one 
in the lurch. Osiąść na koszu, to 
be left in the lurch. Osadził pannę 
na koszu, he left the damsel after 
having asked her in marriage , he 
abandoned her when all was ready 
for wedding ; 2) Architect, impost, 
moulding; 3) Kosz tatarski, ko- 
zacki, (from persian Kootch) an 
encampment of Tartars, the Za- 
porogue Kossacks' camp. Wojsko 
koszem położyć, to encamp an 
army. 

KOSZAŁKA, ki, s. f. frail , basket 
made of rushes. Pleść koszałki 
opałki , to talk at random , to talk 
nonsense. 

KOSZARY, r, pi. barracks; 2) 
a park fenced with a hedge for 
cattle. Koszary piechoty, soldiers* 
barracks. — konnicy, horse bar- 
racks. Wszyscy żołnierze pomie- 
szczeni byli w — ach, all the 
soldiers were lodged in the bar- 
racks. 

KOSZENIE , ia , s. n. mowing. 

KOSZER, u, indecl. viands pure 
and permitted by Moses. 

KOSZERNE, ego, s. m. a kind of 
toll paid by the Polish Jews. 

KOSZLAWIEĆ, see KOŚLA- 
WIEĆ. 

KOSZOWY, a, e, of a basket; 
2) = ego, s.m. chief of the Zapo- 
rogue Kossacks , see ATAMAN. 

KOSZT, u, s. m. expense, outlay, 
charges. Bawić gości cudzym ko- 
sztem, to divert a company at the 
expense of some body. Wielki, 
ogromny koszt, extravagant ex- 
pense, see WYDATKI. Powiększyć 
koszta, to increase the expense, to 
swell the account ol expenses. Ko- 
szta wynoszą tyle a tyle, the 
outlay, money disbursed amounts 
to so much. Zaliczyć co w koszt , 
to enter a sum as disbursed. Koszta 
większe niż dochód, the expendi- 
ture exceeds the receipt Nie oglą- 
da się na koszta, he does not care 
what he spends. 

KOSZTOWAĆ, tuję, v.n. to 
cost ; 2) v. a. to taste. Kosztowało 
go to wxcle dowcipu i erudycyi, a 
wszystko bezkorzystnie, he has 
been at great expense of or he has 
expended a great deal of wit and 
learning, and all to no purpose. 
Rok mu kosztuje tyle a tyle, he 
spends so much a year. Nie pra- 
wujmy się, procesa bardzo ko- 
sztują, do not let us go to law, 
lawsuits are too chargeable. Budo- 
wla drogo — je, building is very 
expensive, or runs away with a deal 
of money. Slawa droqo —je, glory 
is a dear purchase. Cnota nie po- 
winna bynajmniej nas koszto- 
wać, virtue is not a thing which 
should be troublesome to us. Łzy 
nic nie kosztują tej filutce, this 
artful woman always has tears at 
command. Kucharka nie koszto- 



100 



KOT 



wała tego sosu, the cook-maid has 
not tasted that sauce. Chcesz skosz- 
tować naszego wina? will you 
taste our wine ? Skosztuj tej tabaki, 
try or smell this snuff. Skosztował 
goryczy żgcia wojennego, he has 
had a trial of the army, he is heartily 
sick of it 

KOSZTOWNOŚĆ, i,s.f. costli- 
ness, expensiveness. 

KOSZTOWNY, a , e , costly, ex- 
pensive. 

KOSZULA, li, s.f. KOSZULKA, 
ki, dim. shirt, shift. Kosztda mę- 
ska, a shirt. — kobieca, a shift, a 
smock. Płócienna, bawełniana — , 
a linen, cotton shirt. Biała, brudna, 
nocna — , a clean, a dirty, a night 
shirt or shift. Zmieniać — ę , to shift 
one's sell. Być to jedne j —i, to be 
undressed or in one's shirt. Nie ma 
na grzbiecie — i, he has not as hirt 
to his back. Bliższa — a ciała niże- 
li kaftan (prov.), close is my shirt, 
but closer is my skin. Złupić kogo 
do koszuli, to ruin, to undo one, 
to be the ruin of him , to beggar 
him. Zgrać się do — i, to lose at 
play one's last farthing. Choćby mi 
przyszło ostatniąkoszulę stracić, 
I ,would rather ruin myself than 
give up that business. 

KOSZYCZEK = KOSZYK , a, s. 
m. dim. little basket. — z kwiata- 
mi , a flower-basket 

KOSZYKARZ, a, s.m. basket- 
maker. 

KOSZYSKO, ka , s. n. (a plant), 
vervain. 

KOT, a, s.m. KOTEK, tka, dim. 
fern. KOTECZKA, i, cat, puss. 
Lew, tygrys i lampart są koty, 
the lion, the tiger and the leopard 
are animals of the cat kind. Koty 
z kim drzeć, to be at daggers 
drawn with one. Żyć jak pies z ko- 
tem , to live a cat and dog life. Kota 
w worku targować (prov.), to 
buy a pig in a poke. W nocy 
wzsystkie koty bure, when can- 
dles are out, all cats are grey. 
Kot na ognisku or na kuchni 
(prov.), there is no sign of dinner 
in that house ; there was not even a 
cat, I saw not a living creature. 
Gdzie nie masz kota myszy her- 
cują, whenever the cat is absent 
the mice make merry. Odsądził 

go jak kota od mleka , he vcaned 
im from a pleasure or from a gain. 
Biega jak kot zagorzały or pod- 
smalony, he runs as if he had a hot 
coal in his breeches, as if he had 
burnt his tail. Miara kocie .' dont 
spend too much ! Paść kota, to re- 
ceive a baslinado. Ciągnąć kota, to 
be a laughing stock to others. Kot, 
hare (hunt.). 

KOTARA , ry, s. f. bed-curtain. 

KOTKA , ki , s. f. KOTECZKA , 
ii , dim. she cat 

KOTLARKA, ki, s. f. brazier's 
wife. 

KOTLARSTWO, va, s.n.bra- 
lier's trade. 

KOTLARZ, a, s.f. brazier, cap- 
per-smith. 



KOZ 

KOTLETY, tów, pi. cutlets. 
KOTLINA , ny, s. f. form or seat 
of a hare. Zając w kotlinie, a hare 
sitting in her form (hunt.). 

KOTNY, a, e, (said of cats, hares 
and sheep), big with young. 

KOTUCH , a , s.m. hen-roost , 
hen-house. 

KOTWICA , cy, s. f. anchor. = 
KOTWA, KOTEW. Rzuć kotwicę ! 
let go the anchor! 

KOWAĆ = KUĆ, kuję, v.imp. 
to forge , to hammer. — konie , to 
shoe horses. 

KOWADŁO , ła , s. n. ( black 
smith's, white-smith's, goldsmith's) 
anvil , stithy. Być między młotem 
a kowadłem (prov.), to be between 
the hammer and anvil , to be in a 
sad dilemma , to be pressed on all 
sides with difficulties. Wolej być 
miotem niż kowadłem, it is better 
to be the hammer than the anvil , 
it is better to hurt than be hurt. 
Kowadełko (w uchu), incus, anvil 
(anal.). 

KOWAL, a, S.m. blacksmith. 
Kował ukradł, ślusarza powie- 
szono (prov.), innocent was puni- 
shed instead of guilty. Być — em 
swojej fortuny, to be the artificer 
of his own fortune ; 2) a kind offish 
(zool.). 

KOWALĄTKO, a, s.m. a little 
child of a blacksmith. 

KOWALKA,ki,s./: blacksmith's 
wife. = KOWALICHA, KOWA- 
LOWA. 

KOWALSTWO, wa,s.w. a black- 
smith's trade. 

KOZA , zy, s. f. she-goat — dzi- 
ka, chamois wild goat Na pochyle 
drzewo wszystkie kozy skaczą 
(prov.), if a man once falls, every 
one will tread upon him ; 2) prison, 
confinement Wsadzić kogo do ko- 
zy, to put one in prison. Siedzi 
w kozie, he is under arrest. Może 
wyjść 

out; the order for arrest is recalled. , 
Pół psa pół kozy (adv.), he is 
neither fish , flesh , nor fowl ; he is 
between hawk and buzzard. Nie 
wie gdzie kozy gnano, he knows 
nothing about that business. Przyj- 
dzie koza do woza (prv), I will 
get you one day into my clutches. 

KOZACKI , a , e , of a Cossack. 

KOZACTWO, a, s.n. the cos- 
sacks' life, rapine, robbery. 

KOZAK, a , s.m. Cossack ; 2) a 
sort of dance. 

KOZERA = KOZYRA , ry, s.f. 
trump (at cards) ; the trump-card. 
Co kozera ? what is trump ? Fig : 
Nie jest to bez kozery, he has 
some motive for so acting , there is 
something underneath. Już tu nie 
obejdzie się bez kozery, it shall 
not end without a quarrel , a brawl. 

KOZERO WAC\ ruję, v.n. to 
play trumps , to trump about. 

KOZI, a, e, of a she goat — e 
mleko, goat's milk. — róg , goat's 
horn. Kozia broda, (a plant) ho- 
ney-suckle, woodbine. Kozia bród- 
da or Kozibród (a plant), goat's 



KOZ 

beard. Kozia stopa (a plant), gout 
weed. — ejajka, asphodel. — parsk, 
stup. — korzeń, doronicum. Wełna 
kozia, goat's hair. Fig: Zapędzić 
kogo w kozi róg, to leave one no 
hole to creep out at Sprzeczać się, 
spierać się o kozią wełnę, to con- 
tend for things of no concern to us. 
KOZIARZ, a, s.m. goatherd. 
fern. KOZIARKA. 

KOZICA , y, s. f. plough-spud. 
Fig : Kozica mu patrzy z oczu, he 
has a clownish or rural appearance, 
he is a mere boor, a clouterly fel- 
low. — z pieniędzmi, leathern mo- 
ney-bag. = TRZOS. 

KOZIOŁ or KOZIEŁ , zła, s. m. 
goat , buck ; 2) coach-box. Kozłem 
trąci , hircum olet , he smells ra- 
mish. Kozieł ofiarny , the scape 
goat. W dzień sądu ostatecznego 
oddzieli owce od kozłów, in the 
day of judgment he will separate the 
sheep from the goats. Fig: Wstydzi 
się jak kozieł w kapuście, he looks 
ashamed or he shows to be asha- 
med of a thing he longs for; he has 
a bashful look for some hypocritical 
purposes. Uparty jak koziel, a 
stubborn , obstinate , rough fellow. 
Powozić z kozia, to drive a coach 
(from coachman's box). Kozlaprze- 
wrócić, see KOZIOŁEK. Kozia 
postawić , to look sulky, sullen , to 
have a grim face; cross look; to be 
obstinate. Wybić komu kozia z glo- 
ivy, to bring one to reason . to bring 
to. Broń w kozły złożyć, to pile 
arms , see KOZŁY. Kozła doić , to 
labour in vain ; fruitless endeavours. 

KOZIOŁEK, łka, s.m. dim. little 
goat; 2) Koziołki (a plant), Jacob's 
ladder. Koziołki przewracać , to 
tumble with one's head down and 
one's heels up. 

KOZIOISOGI, a, e, having legs 
like those of a goat. 

KOZIOROŻEC , żca , s. m. wild 



kozy, he is at liberty to go goat ; 2) Capricorn ; 3) ( a plant)^ 

nnlpp fnr nrr-oct ic ro^illo/1 I inedick 

KOZIRÓG, a, s.m. (EnlomoL), 
Capricorn , cerambix. 

KOZLĄTKO, ka , s. n.= KOŹLE, 
ęcia, kid. fern. KÓZKA, KOZIUŁ- 
KA. 

KOZŁEK, łka, s.m. (a plant), 
valerian. 

KOŹLI, a,e, ora goat 

KOZLINA , ny, s. f. goat's flesh. 

KOZŁOWATY, a, e, goatish. 

KOZŁY, łów, pi. the goats, jack , 
sawing block, trestle ; 2) a coach- 
man's box; 3) wooden horse (of 
painters). 

KOZODÓJ, a, s.m. goat herd, 
one who milks goats. 

KOZODRZEW, WA-, *. m. moun- 
tain pine. 

KOZUR or KOZUB, KOZUBEK, 
A, s.m. a box of bark for the ber- 
ries, mushrooms and other rural 
purposes. 

KOŻUCH, a, s.m. KOŻUSZEK, 
szka , dim. sheep-skin fur. — no 
mleku, na śmietance, the pellicle 
over the boiled milk or cream. 

KOŻUCHOWAĆ , v. a. (agric). 



KRA 

to bud, to engraft , see SZCZEPIĆ. 
KPAĆ , am, V. tmp. to scold, to 
abuse (/"am.), to rebuke. Kpany 
był przez swego dozorcy, he has 
been sharply reprimanded by his 
superior (jam.). 

KPIĆ, KPic, v. n. to sneer, to 
jeer, to banter, to quiz. = DRWIĆ 
u). Kpiliby ze mnie gdybym 
z tern się odezwał, were I to say 
that, I should be laughed at. Po- 
zwolić kpie z siebie, to get laughed 
at, to make a fool of one's self, to 
make one's self ridicuolus. Kpij 
zdrów, you may laugh at. J a kpię 
z jego pogróżek, I care not for 
him nor his threats, I scorn him 
and his threats. 

KPINY, n, pi = KPINKI, nek, 
jeering, gibes , sneering and drolle- 
ry, quiz (fam.). Narazić siebie na 
kpiny, to make one's self a laughing 
stock for others. To są kpiny nie- 
wczesne , that is jesting, joking 
out of season. = SZYDERSTWA, 
DR WINK I. 

KRA, kry, s.f. floating pieces of 
ic^. Kra idzie, the river is filled 
with floating pieces of ice. 

KRACIASTY, a, e, of a grate. 
Drzwi — e, iron-gate or a gate with 
, re-lattice. 
K RADKIEM , adv. see UKRAD- 
KIEM . POKRYJOML". 
KRADZIEŻ, y, s.f. theft, rob- 
Nieraz <lopuszczał się krą- 
ży, he has committed several 
robberies. — przy nim znaleziono, 
found the stolen goods upon 
him.Przechowujący — ,a receiver of 
stolen goods. — grosza publiczne- 
go or skarbu , the spoliation of pu- 
: . "mey or treasury, to embezzle 
public money. KRADZIEŻĄ, 
. by robbery, by theft. 
KRĄG, ęgu, ś. m. circle, circum- 
ference^) disk, orb; 3) potter's 
wheel. W KRĄG, adi;. all around. 
Krąg icosku , a cake ol wax. — 
nrski, potter's lathe, pi. 
jGI, ów. Wić kręgi, zwijać 
, to make windings and 
ngs as a river, a snake, etc. 
Ftg: Połamać kręgi, to break the 
nape or the neck. Pojśc na kręgi, 
to deviate from one's road , to go 
f the right path, to stray, ijqc 
te w kręgi, to quell or bridle 
<>ns, to subdue them. 
\GLAK , a , *. m. log, trink. 
IGŁY, a,e, round, forO- 
KRĄGŁY. 

kRAJ, D , t. m. country, land ; 2) 

fdge, border, verge, margin. Wszy- 

kraje ziemi, all the countries 

of our globe. Górzysty, bagnisty 

— , hilly, mnrshy country. Plaski 

— , flat country. Pójść % pojechać 

na kraj świata , to ramble in dis- 

lands, to ramble from one 

country to another. Miłość kraju , 

love of country. Odebrać wieści 

z kraju, to hear from home. 

me jest prorokiem w swoim 

kraju , no man is a prophet in his 

country. Kraj szaty, ( — 

BRZEG ), the skirt of a gown. — 



KRA 

przepaści (KRAWĘDŹ), the brink 
of a precipice. — stolu , the edge of 
a table. 

KRAJAĆ, je, r. imp. to cut, to 
carve. = KROIĆ, POKRAJAĆ. Mię- 
ta krajać, to cut up, or to carve 
the meat. Czy mam krajać tę pie- 
czeń ? shall I carve that roast-meat? 
Krajać w zrazy, to slice, to cut in 
slices. — kawałkami , to cut in 
pieces. Kroić suknią , frak, to cut 
out a gown, a coat. Poet: Krajać 
skiby, to plough the furrows, to till 
the earth. Serce mi się kraje wi- 
dząc ilu biednych cierpi, it breaks 
my heart or my heart aches to see 
so many poor wretches suffer. Z ża- 
lu serce mi się kraje or pęka , my 
heart is ready to break for grief. 

KRAJCZY, czego, s. m. carver of 
the king's meat. 

KRAJCZYC, a , s. m. the son of 
a KRAJCZY. 

KRAJKA, ki, s.f. list of cloth. 

KRAINA, ny, s. f. region, land. 
Kraina wyższa,ś)-ednia i niższa, 
the upper, the middle and the low- 
er regions. Zapuszczasię w wyż- 
sze krainy filozofii, he launches 
into the higher regions of philoso- 
phy. Kraina naszego wiedzenia, 
the sphere of human knowledge. 

KRAINKA, !,«./'. Carniolan 
woman. 

KRAJOBRAZ, \:,s.m. landscape, 
picture, engraving. 

KRAJOWIEC , wca , s. m. a na- 
tive, pi. KRAJOWCY, indigene in- 
habitants , aborigenes. 

KRAJOWOŚC, i, s. f. nationality. 

KRAJOWY, a, e, native, of a 
country's growth. Piśmiennictwo 
— e, the national litterature. 

KRAKAĆ , czj- , v.n. to kaw. On 
nie śpiewa lecz kracze, he doesn't 
sing, he croaks. Kiedy wleziesz 
między wrony musisz krakać jak 
i ony {prov.), you must howl when 
others yell, you must follow the fa- 
[ shion. Krakać na kogo {fam.) , to 
i make a hue and cry after one. 

KRAKÓW, a, s.m. Cracow. Nie 
razem Krakow zbudowany (pri\), 
Cracow was not built in a day. 

KRAKOWIAK, a, s. m. a kind 
of dance. 

KRAKOWIANIN, fern: KRAKO- 
WIANKA ; 2) inhabitant of Cracow. 

KRAKOWSKI, a, e, cracovian. 

KRALKA, ki, s.f. at ten (a cards). 

KRAM , u, s. m. = KRAMMCA, 
cy, .s.(. shop. Jaki pan taki kram 
{prov.), like master, like man. 

KRAMARCZYK, a, s.m.shopbov. 

KRAMARKA, ki, s. f. female , 
shop-keeper. 

KRAMARSTWO, wa, s. n. shop- j 
keeping. 

KRAMARZ, a, s.m. shop-keeper. 

KRANIEC, ńca,s.771. the further- 
most end, conGnes, borders (elevat. 
style). Na krańcach ziemi, at the 
ends of the earth. 

KRASA , sy, s. f. colour, hue ; 2) 
beauty. 

KRASAWICA, y, s. f. {poet, st.}, 
an accomplished beauty. 



KRĘ lOt 

KRAŚĆ , dnę , v. imp. to steal. 
Kraść z czyjej kieski, kieszeni, 
to steal one's purse, to pick one's 
pocket. Ten sługa kradnie or o- 
krada pana , that servant robs his 
master. — z autora, to steal from 
an author, to play the plagiary, to 
pirate. Pokradł myśli, nawet wy- 
rażenia tego pisarza, he stole the 
thoughts, and even the very expres- 
sions of that author. 

KRASIĆ, szk, v. imp. to embel- 
lish, to beautify; 2) {in cookery), to 
put some grease. 

KRASKA , ki , s. f. jay, roller. 

KRAŚNIEĆ,t\w. imp. WYKRAŚ- 
N1EĆ, to grow beautiful, see PIĘ- 
KNIEĆ. 

KRASOMÓSTWO, wa, s. m. elo- 
quence, oratorv. 

KRASOMÓWCA , cy, s. m. ora- 
tor. 

KRASOMOWNY, a, e, eloquent. 

KRASOTA, \,s. m. beauty {little 
used). 

KRASZĘ, pres. of KRASIĆ. 

KRATA, ty, s. f. KRATKA , ki , 
dim. grate, lattice; 2) the bar in a 
court of justice. Wsadzić pannę za 
kratę, to shut up a girl in a convent. 
Skończyć życie za kratą, to finish 
one's life in a monastery. Stanąć 
przed kratą or kratką, (of a bar- 
rister) to plead a cause. Materya 
xo kraty or kratki or krateczki , 
stuff with square stripes, with 
small , with large square stripes. 

KRAWCZYK, a, s.m. apprentice 
to a tailor. Deris: a bad tailor. 

KRAWĘDŹ, i,s.f. see KRANIEC, 
edge, border, verge, margin. — 
łóżka, bedside. 

KRAWIEC , wca , s. m. tailor, a 
cutter of clothes. Winien kraicco- 
ivi , he is in debt to his tailor. Kra- 
wiec nie przynosi mi fraka, my 
tailor does not bring my coat. Tak 
krawiec kraje jak materyi staje 
(prov.), a small pack serves a little 
pedlar. 

KRAWIECTWO, wa, s. n. trade 
of a tailor. 

KRĄŻEK , żka , s. m. little disk, 
little orb. — ivosku. a small cake 
of wax. Krajać w krążki cytrynę, 
ogórki , to slice a lemon , to slice 
cucumbers. 

KRĄŻENIE, ta , 8. n. circulation. 

— po morzu , cruise. 
KRĄŻYĆ, żę, v.n. to circulate. 

— po powietrzu , to hover in the 
air. — po świecie, to go about the 
world, to rove, to ramble. Plane- 
ty krążą około słońca, the planets 
revolve round the sun. Z tej wyso- 
kości oczy krążą po całćj płasz- 
czyźnie, from that height the eye 
ranges, glances far and wide over 
the plain. Ptak krążący w powie- 
trzu, a bird hovering in the air. — 
po morzu, to cruise along a coast, 
upon a sea. 

KRĘCENIE, a, s.n. act of twis- 
ting, .see KRĘCIĆ. 

KRĘCIĆ, cij, v. imp. to wind, to 
twist, to wring, to twirl. — m'ci, to 
twist thread. — chusty, to wring 11- 



102 KRĘ 

Dcn . — tc^s,to twirl one'smustaches. 
— ogonem , to wag the tail. — się, 
to wind one's self, to wriggle; 2) 
to fidget, to busy one's self. Kręcić 
głową , to toss one's head. — kark., 
see SKRĘCIĆ. Fig : Kręcić (prov.), 
to shuffle , to flinch, to use shifts. 
Kręci się jak piskorz w maśle 
(prov.), he is greatly perplexed or 
involved in difficulties. Kręci mi 
się to głowie , my head begins to 
turn. Kręcić się około kobiety, pie- 
niędzy, to make love to a woman , 
to go about the bush, to dodge. 
Łzy mu się kręciły w oczach , the 
tears rolled in his eyes. Włosy mu 
się kręcą, his hair curls, frizzles, 
crisps, me kręć mi się pod ręką , 
leave off going round and round me 
in that way. Patrz aby nie kręcił 
(fam.), keep a watchful eye on him, 
don't be cheated by him. 

KRĘCICIEL or KRĘCIEL, a, s. 
m. trickish fellow, shuffler, cheat. 

KRĘCIELSTWO, wa, s. n. frau- 
dulent practice , foul dealing. 

KREDA , dv, s. f. chalk, dim : 
KREDKA, \,s.f.Z kredką żyć , to 
live sparingly. Wziąść pod kredkę 
{fam.), to calculate attentively. 

KREDENGERZ, a, s.m. pantler. 

KREDENS, u, s.m. pantry, cup- 
board; 2) (dipl.) credentialletters, 
letters of credence (old). 

KREDO, da, s. n. Creed. Wlazł 
or potrzebny jak Piłat w kredo 
(prov.), he is of no use here , this 
is not his seat. 

KREDYT, u, s.m. credit, trust, 
tic. Ma kredyt u kupców, his credit 
is good among the merchants. To 
jemu kredyt zepsuło, that affair 
has ruined his credit. Kupować, 
brać na—, to buy or take upon 
trust, upon tic. Otworzyć komu 
— , to open an account with any 
one. Jeść na — , to eat on credit, 
on tic. Borg umarł a kredyt nie 
żyje (prov.), old trust is dead. 

KREDYTOR, a, s.m. creditor. 

KREDYTOWAĆ, tuję, v.n. to 
give on credit. 

KREDZIĆ, v. a. imp. and UKRE- 
DZIĆ,POKREDZIĆ, to besmear 
with chalk , to bleach , to blanch 
(fam.). 

KREDZIASTY, a, e, chalky. 

KRĘGLARNIA, i, s.f. a place 
for nine pins , a skittle ground. 

KRĘGLE, li, pi. nine pins, 
skittles. Grać w kręgle, to play at 
nine pins, or skittles. 

KRĘGLOWATY, a, e, conical , 
like a pin. 

KREOWAĆ, v. a. (fam.), to 
create , to make. 

KREPA, py,. s.f. crape. 

KRĘPOWAĆ, puję, v. imp. to 
tie fast, to bind with cords, to 
brace. Krępować więźnia, to tie 
up a prisoner, to bind him down, 
to handcuff one. =Z WIĄZAĆ. Fig : 
Obietnice go krępują , he is bound 
by his promises. Jestem skrępowa- 
ny przysięgą , I am not free, I am 
bound by my oath. 

KRĘPULEC , lca, s. m. packing- 



RRĘ 

stick; a stick tied upon a dog's neck. 

KRĘPY, a, e, stubbly, sturdy, 
short , dumpy. 

KRES, u, s.m. end. Stanąć u 
kresu podróży, to get to one's 
journey's end. Położyć kres,to put 
an end. Kres życia , the term of 
life. Dojść kresu, to draw near the 
term, the end. Wszystko ma swój 
kres naznaczony , every thing has 
its term. 

KRESA, sy, s.f. a long streak; 
2) cut , slash ; 3) end, term. 

KRESCENGYA, yi, s.f. crops, 
harvest. 

KRESKA, ki, s. f. small streak, 
dash; 2) (gram.), accent; 3) vote, 
suffrage. Pić na kreski , to drink 
on tic. Dać komu kreskę, to give 
one's suffrage, one's vote. Wybra- 
ny był większością kresek, he 
was elected by a plurality of votes. 
Fig: Teraz na ciebie kreska, now 
your turn is come. Przyjdzie i na 
ciebie kreska, you will not escape 
it ; you will be obliged to buckle to 
it , to put up with it some day or 
other. 

KRESKOWAĆ, kuję, v.n. to 
mark with an accent; 2) to vote or 
give one's vote , to vote by elect. 

KRESKOWANIE, a, s. n. ballot. 
Wybrać przez — , to choose by 
ballot. 

KREŚLENIE , a , s.n. see NA- 
KREŚLENIE, NARYS, SKREŚLE- 
NIE , act of drawing, description. 

KREŚLIĆ , lę , -u. imp. to draw, 
to sketch ; 2) to picture, to describe, 
to chalk out. Kreślić obwód, to 
draw a circumference. — kontur, 
to trace out lines. Kreśli dużo, he 
razes, effaces with a dash, he blots 
very much. Fig . Kreśli sobie co 
w głowie, he imagines himself. 
Skreślił nam obraz swojćj niedo- 
li , he drew us a picture of his mis- 
fortune. 

KRET, a, s.m. mole. 

KRĘTANINA, y, s.f. (fam.), a 
zigzag , bustle. Będzie miał z tym 
dużo krętaniny, there is a piece of 
work cut out for him ; it will give 
him a great deal of trouble. 

KRETES , s.m. (fam.), used ad- 
verbially : Z kretesem, utterly, 
wholly, from top to bottom. Zbu- 
rzyć dom z kretesem, to raze a 
house to the very bottom or ground. 
Zniszczono go z kretesem, he is 
undone to all intents and purposes. 

KRĘTO, adv. in a tortuous man- 
ner. Fig. Niezmiernie kręto koło 
niego, he is reduced to great straits, 
he is put to his last shifts. 

KRĘTOGŁÓW, a, s.m. (a bird), 
wryneck. 

KRĘTOŚĆ, i, s.f. tortuosity, 
winding passage , meander. 

KRĘTOSZ, a, s.m. shuffler, 
cheat , trickish , fraudulent fellow. 

KRETOWISKO, ka, s. n. = 
KRETO WIZNA, mole-hillock, mo- 

lCC3St 

KRETO WY, a, e, of a mole. 
KRĘTY, a , e , tortuous, circui- 
tous, winding, —e kory to rzeki , 



KRO 

the winding course of a river. Fig: 
Krętemi drogami chodzić^ tc keep, 
a disingenuous conduct 

KREW, krwi , s. f. blood. Knot 
puszczenie, blood-letting. Krwią 
plucie, spitting of blood. Krwi 
z nosa pły nienie , bleeding at the 
nose. Rozlew krwi, bloodshed. 
Zimna krew, cold blood, presence 
of mind, composure. Zabił go z zi- 
mną krwią , he killed him in cold 
blood. Chrzest krwi , martyrdom , 
the being baptized in one's blood. 
Kalać się krwią, to be all over 
blood, bloody. Oszczędzać krew, 
to be sparing of blood. Nie żało- 
wałbym krwi mojej dla niego, I 
would give him my blood. Zalewać 
się krwią i potem, to toil and moil, 
to labour with might and main. Btc 
się do pierwszćj krwi , to fight till 
the first blood runs. To krew bu- 
rzy, mrozi , zapala , that makes 
one's blood boil , that curdles one's 
blood, that fires the blood. To mu 
nie mało krwi zepsuje (fam.), 
that will keep him in hot water. 
Ssie krew ludu, he sucks the very 
blood of the people. Ma krew go- 
rącą , he is a hasty, passionate man, 
a hot man. To jest we krwi, or 
wspólne wszystkim członkom(ro- 
dziny) , that runs in the blood. 
Krew nie woda (prov.), true blood 
is always guided by a sure instinct ; 
true blood will always show itself. 
Wstąpić na państwo po krwi, to 
inherit a kingdom by right of pa 
rentage. 

KREWIĆ, v.n. (play.), to lose i 
game at chess , piquet, etc. 

KREWKI, a, e, weak, faint. 

KREWKOŚĆ, i, s. f. weakness, 
frailty, infirmity. 

KREWNY, nego, s. m. kinsman, 
relative. KREWNA, ej , s. f, kin 
woman, female relation. 

KREZA, zy, s.f. ruff (for the 
neck). 

KRNĄRRNIE, adv. stubbornly 
refractorily. 

KRNĄBRNOŚĆ, i, s. f. stubborn- 
ness , refractoriness , frowardness , 
disobedience. 

KRNĄBRNY, a, e, stubborn, re- 
fractory^ froward, wayward, diso- 
bedient. 

KROĆ, indecl. times. KILKA- 
KROĆ = KILKAKROTNIE , manv 
times.STOKROĆ=STOKROTNIE, 
a hundred times. Krociami lud sie 
zbierał, the people came in great 
numbers, by hundreds, in hundreds. 
Krocie to go kosztowało, he spent, 
for it thousands and thousands. 

KRÓCIĆ, v. a. imp.=SKRAC AC , 
to shorten, fig. = UKRÓCIĆ , to 
take down , to humble , to quell. 
Krócić swe namiętności , to quell 
or bridle one's passions, to subdue 
them. Skrócić dumę jego, to take 
down his pride, to quell it. 

KROCHMAL , u, s. m. starch. 

KROCHMALIĆ, lę, v. imp. to 
starch. 

KROCHMALNY, a, e, starched. 

KRÓCICA, cy, s. f. pocket-pistol. 



KRÓ 

KRÓCIUCHNY = KRÓCIUTKI 
*=KRÓCIUTEŃKI, a, e, very short. 

KROCZEK, czka,. v. m. dim. min- 
cing step. 

KROCZYC , czf, , v. n. to stride, 
to sulk. 

KROCZYSTY, a, k, striding, 
stalking. 

KROGULCZYK, a, s. nu pigcon- 
hawk. 

KROGULEC,lca,s. m. sparrow- 
hawk. 

KRÓJ , 0, s. m. cut; 2) coulter. 
Frak ten zle leży, w kroju wada, 
that coat does not fit well , because 
it is not well cut out. Ten krawiec, 
szewc zna się na kroju, or kroi 
dobrze, that tailor, that shoemaker 
is a good cutter or is a good hand 
in cutting out. 

KROIĆ ,. v. a. imp. sec SKROIĆ, 
WYKROIĆ, to cut out a coat, a 
gown. Fig . Skroić * wykroić komu 
kurtcipr'ov. fam.), to cut out work 
for one. 

KROK, c, *. m. the part between 
<he thighs; 2) step, pace; 3) mea- 
sure. Mierzyć krokami , to pace. 
Isc szybkim krokiem, to go at a 
good rate, pace, to walk at a great 
rale. Sadzi wielkienu — mi (Jam.). 
he lakes, makes long strides. Isć 
poważnym— m, to walk in a state- 
ly manner, with a great deal of 
gravity. Cofnąć—, to draw back, 
or step back a little. Mieszkaopa- 
rę kroków ztqd , he lives a few 
steps from hence. Krok koński, the 
pace or passing of a horse. Krok 
w menuecie, minuet-step. Iść krok 
w krok za ktm (see NAŚLADO- 
WAĆ), to tread in one's steps, to 
follow him step by step. Stopień 
ma 60,000 geometrycznych— ów, 
one degree contains sixty thousand 
geometrical paces. Ta strzelba 
niesie or bije tyle —ów, that gun 
carries so many paces. Fig : Przed- 
sięwziąść kroki, to take steps or 
measures. Pierwszy krok najtru- 
dniejszy , the first step is the most 
difficult. Gdy trzeba zrobić osta- 
tnie kroki, when it comes to the 
last push. 

KROKIEW, Kwi, s. f. see KRO- 
KWA. 

KROKODYL, a , s. m. crocodile. 

KROKOS, d, s. m. crocus, mock- 
saffron. 

KROKWA = KROKIEW,kwi,s. 
f. spar Cofa roof). 

KRÓL , a , s. m. king. Niech żyje 
król! long live the king? Święto 
Trzech —i , Twelfth-Day. Za dni 
króla Kraka,\t was in days of yore. 
— czerwienny, dziuonkorvy, pi- 
kovy, żolędny, the king of hearts, 
of diamonds, of spades, of clubs. 
H szachach króla się nie bije, da- 
jesz mu szach mat i wygrywasz, 
the king cannot be taken, but you 
must give him check-mate to win 
the game. 

KRÓLESTWO, wa, s. n. king- 
dom, realm. Królestwo niebieskie, 
the kingdom of heaven. Fig : — 
zwierzęce ^ roślinne, rzeczy ko- 



KRO 

palnych, the kingdom of vegetables, 
of fossils, the animal kingdom. 
Coll. KRÓLESTWO, the king and 
queen. 

KRÓLEWICZ, A,s.m. son of a 
king, royal prince. 

KRÓLEWNA, NT, s. f. daughter 
of a king, royal princess. 

KRÓLEWSKI, A, e, kingly, royal. 
Jego Królewska Mość, His Majesty. 
Je) Królewska Mość, Her Majesty. 
Po królewsku , kinglike. 

KRÓLEWSZCZYZNA , NT, s. f. 
royal domain. 

KRÓLIK, a, s.m. KRÓLICZEK, 
czka, dim. rabbit, cony; 2) a petty 
king. pi. KRÓLIKI, rabbit fur 
(bol.), daisy. — pliszka (a bird), 
wren. 

KRÓLIKARNIĄ , vi , s. f. rabbit- 
warren. 

KRÓLOBÓJCA, cy, s.m. regicide. 

KRÓLOBÓJSTWO,WA,s.?i.mur- 
der of a king. 

KRÓLOWA , wy, 5. f. queen. — 
niebios, anielska, the queen of 
heaven. — matka, the queen mo- 
ther. Fig: Róża kwiatów — a, the 
rose is the queen of flowers. — ba- 
lu, the queen of the ball. 

KRÓLOWAĆ, łuję, v.n. to reign 

KROM, KROMIA, prop, (with 
the genit ), except , beside. 

KROMKA , ki , s. f. a small piece 
of bread. 

KRONIKA , ki , s. f. chronicle. 

KRONIKARZ, a, s.m. chronicler. 

KROPELKA , ki, s.f. droplet. 

KROPIĆ, pię, v. imp. to sprinkle, 
to water, to besprinkle, to bedew, 
to fall in small drops. Deszczyk kro- 
pi , the rain drizzles, it drizzels.= 
SKROPIĆ, POKROPIĆ. Deszcz 
mię skropił, I have been well soak- 
ed in the rain. Skropić łzami , to 
bathe with tears. Skropił, wykro- 
pił go (fam.), he thrashed him 
soundly. 

KROPIDŁO, ła, s. n. sprinkling 
brush ; holy water sprinkle. 

KROPIELNICA, cy, s.f. holy- 
water pot. 

KROPKA , ki , s. f. a small drop ; 
2) dot. 

KROPKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
dot. 

KROPKOWATY, a , e , dotted , 
spotted. 

KROPLA, u, s.f. drop. Kro- 
plami, by drops, drop by drop. Są 
do siebie podobni jak dwie krople 
wody, two drops of water cannot 
be more alike. Kropla kamień 
dziurawi (prov.), little strokes fell 
great oakes. 

KROPLISTY, a, e, falling in 
large drops. 

KROPNĄĆ, a.ł, v. inst. from 
KROPIĆ. 

KROSIENKA, ki, s.f. embroi- 
dering frame, tambour-frame. 

KROSNA, s. pi. KROSIEN, a 
weaver's loom. Ten tkacz ma tyle 
a tyle krosien, that weaver has so 
many looms going. 

KROSTA, ty, s.f. itch , mange , 
scab. 



KRU 



103 



KROSTAWY, a, e, itchy, mangv. 

KROSTAWIĆ and OKROSTA- 
WIĆ , v. a. to cover with scabs. 
KROSTA WIEĆ and OKROSTA- 
WIEC, v. n. imp. to be covered with 
scabs or leprosy. 

KRÓTKI , a , e , short , brief. 

KRÓTKO, adv. shortly, in short, 
in a few words, snecintly, summari- 
ly. (compar.KRÓCEJ, super/. NAJ- 
KRÓCEJ). Opowiedz mi to krótko 
i jasno, explain it to me briefly and 
clearly. W krotce, shortly, in few 
words. Krótko mówiąc , in short , 
to be short. Powiedziałem już że 
to być żadną miarą nie może , 
krótko mówiąc, ja na to nie ze- 
zioolę, I have told you already that 
that cannot be, that it ought not to 
be; in short, I won't allow it. Fig: 
— kogo trzymać, to keep one in 
or under, to keep a strict hand over 
him, to hold him tight. — się z kim 
odbyć, to dispatch a business or a 
person soon. Krótko z nim, his 
money falls short, he is short of 
money. Człowiek — widzący, he 
is short-sighted; he has no forecast. 

KRÓTKOŚĆ, i, s. f. shortness , 
brevity. 

KROTOCHWILA, LI, s. f. pas- 
time, merriment, frolic, sport. 

KROTOCHWILNY, a, e, face- 
tious, pleasant, merry, frolicsome. 

KRÓTKOWIECZNOŚĆ, i, s.f. 
the brevity of human life, the short- 
ness of time. = KRÓTKOTRWA- 
ŁOŚĆ. . 

KROWA, wy, s.f. cow; 2) fam: 
rude awkward girl. Doić krowy, to 
milk the cows. Gnać w pole — y, to 
drive the cows to the fields. Dojna, 
mleczna — a, a milk-cow. Kroica 
co dużo ryczy mało mleka daje 
(prov.), great cry and little wool ; 
great talkers are little doers. Jeden 
krowę za rogi trzyma a drugi ją 
doi (prov.), he works and you get 
by it. Krowa dzika, a wild ox. 

KROWI, a, e, of a cow. — ospa, 
cow-pock; 2) — pszenica (a plant), 
cow-wheats. — mlecz (a plant), 
cow-thistle. 

KROWIARZ , a, s. m. cow-herd. 

KRÓWKA , ki , s. f. little cow; 2 1 
dung-fly, dung-scarabee. pi. KRÓ- 
WKI, stocks. Położyć kłodę na—, 
to put a piece of wood on the 
stocks. 

KROWNE, ego, s.n. cow-toll 
paid by farmers to their landlords. 

KRTAŃ, i, s.f. windpipe, la- 
rynx. 

KRUBKA =-- KRUBECZKA,ki, 
s.f. wooden box. 

KRUCHOŚĆ ,i,s.f. brittleness , 
tenderness. 

KRUCHTA, ty, s. f. church- 
porch. = BABINIEC. 

KRUCHY, a, e, brittle, tender, 
soft. 

KRUCYATA,tt,5./". crusade. 

KRUCYFIX, a, s. f. a crucifix. 

KRUCZĘ, ęcia, s.n. dim. pi. 
= ĘTA , a young raven. 

KRUCZEK, czka , s.m. a little 
raven ; 2} a little crook; 3) boot- 



104 



KRW 



pull, boot-hook; h) — prawny, 
cavil , quirk. 

KRUCZY, a, e, of a raven; raven- 
black. 

KRUK , a , s. m. raven , 2) crook, 
hook. Kruk krukowi oka nie wy- 
kluje (prov.), hawks ought not to 
pick out hawks' eyes or it must be 
a hard winter ii one wolf eats ano- 
ther. Stary jak kruk , he is as old 
as the hills. Nie pomoże krukowi 
mydło (prov.), bray a fool in a 
mortar he'll be never the wiser. 

KRUPA, py, s.f. peeled grain, 
groats.— jęczmienna,bmley groats. 
Fig: Krupy padają, there is a rime; 
it is rimy weather or a hoar or white 
frost 

KRUPIARKA , ki , s. f. a woman 
that sells groats; 2) a gossip. 

KRUPIĆ , v. a. imp. to pound, to 
bruise. Fig : Na kim się skrupi na 
mnie się zmiele, I shall suffer for 
it, I shall smart for another's faults. 

KRUPKA, ki, s.f. dim. little 
groat. — perłowe, pearl-barley. 

KRUSZCOWY, a, e, metallic. 

KRUSZEC, szcu, s.m. metal. 

KRUSZEC , szeję , v. n. to grow 
brittle or tender ; 2) to yield, to give 

KRUSZKI, pi. ków, {cielęce), 
calPs chitterlings. 

KRUSZYĆ, szę, v. imp. to crum- 
ble, to mince; 2) to break, to split- 
ter, to shiver. = SIĘ, to crumble, 
to be broken to pieces. Fig : Skru- 
szyć kogo, to make one truly peni- 
tent, contrite, to affect him deeply. 
Skruszyć swe pęta, to break, to 
burst one's bonds. 

KRUSZYNA, ny, s. f. a small bit, 
offal , crumb ; alder buckthorn. 

KRUŻGANEK, nku, s. m. porch, 
vestibule , portico. 

KRUŹLIK, KRUŻYK, a, s. m. a 
little pitcher. e 

KRWAWIĆ, m?,v.imp. to make 
to bleed, to embrue in blood, to beat 
one till blood. Zadana rana krwa- 
wiła szaty jego, the wound he re- 
ceived, smeared his clothes with 
blood.- RROCZYĆ, SKRWAWIĆ. 

KRWAWNICA, cy, s.f. (a plant) , 
purple loosestrife, pi. = the piles. 

KRWAWNIK, a, s.m. blood- 
stone, manganese; 2) (a plant), 
milfoil, common yarrow. 

KRWAWO, adv. bloodily. Fig: 
Krwawo pracować , to work har- 
dly. 

KRWAWOOKI, a, ie, having 
bloodshot eyes. 

KRWAWOSOK, u,s. m. dragon- 
tree. 

KRWAWOŻERCA, cy, s.m. 
blood thirsty, bloodhound ; trucu- 
lent tyrant. = KRWIOŻERCA. 

KRWAWY, a, e, bloody, blood- 
thirsty , sanguinary. Krwawemi 
łzami płakać, fig. to weep with 
bloody tears. Miecz —y, ręce — e, 
his sword, his hands are still bloody 
or reeking from the murder he has 
committed. Pieczeń — a, under- 
done roast meat, that is not done 
enough. 



KRY 

KRWIONOŚNY, a, e, sanguife- 
rous. — e naczynia, blood-vessels. 

KRWIŚCIĄG, u, s. m. (a plant), 
burnet. 

KRWISTOŚĆ, i, s. f. sanguine 
temperament. 

KRWISTY, a, e, sanguine. Oso- 
by krwiste lubią zabawy, people 
of a sanguine habit, are generally of 
a cheerful temper. 

KRWOTOK , v, s.m. hemor- 
rhagy, bloody flux. 

KRYĆ , ję , v. imp. to hide , to 
conceal. — się , to conceal one's self, 
to abscond. Kryć zamiary, to con- 
ceal a design , . an undertaking. 
Skryjcie się, hide yourselves. Pod 
płaszczem pokory kryje się du- 
ma, his pride conceals itself (lurks), 
under the cloak of humility. Kryć 
się z czem, to make a secret of a 
thing. 

KRYGA, i, s. m. soft iron , 2) 
bridle, curb. 

KRYGOWAĆ SIĘ, gujęsię,v. 
n. to draw one's self up, to bridle 
up. Zawsze wy krygowany (fam.), 
he is always as neat as hands can 
make him. 

KRYJOMO, adv. secretly, under- 
hand, privately. 

KRYJOMY, a, e, secret, close. 

KRYJÓWKA, ki, s.f. lurking 
hole, lurking place. W jego kry- 
jówce znaleziono pieniądze , he 
had contrived a hiding place where 
his money was found. Fig: Kry- 
jówki serca ludzkiego, the inmost 
or the secret recesses of the human 
heart. 

KRYMINAŁ, u, s. m. crime , ca- 
pital offence. 

KRYMINALNY, a, e, criminal. 

KRYNICA , cy, s. f. draw-well ; 
wellspring.— ZDRÓJ. Fig: Wylał 
łez krynicę, he shed a flood of 
tears. 

KRYNICZNY, a, e , of a draw- 
well. 

KRYPA, py, s. f. barge, wherry. 

KRYSIA, i, s.f. dim. of KRY- 
STYNA, Christine. 

KRYSTALIZACYA, yi, s.f. crys- 
tallization. 

KRYSTALIZOWAĆ, żuję, v. 
imp. to crystallize. — się , to crys- 
tallize. 

KRYSZTAŁ, u, s.m. crystal. 
Kryształ górny, rock crystal. — 
fałszywy, factitious crystal or crys- 
tal glass. Fig : Wód kryształy, the 
lucidity, limpidness or transparency 
of water. 

KRYSZTAŁOWY, a, e, crystal- 
line. — e szkło, crystalglass. 

KRYTYCZNY, a, e, critical. Roz- 
prawa krytyczna, a critical disser- 
tation. Humor —y, a critical cap- 
tious or censorious temper. Fig : 
W ciężkich chorobach dniami kry- 
ty cznemi są siódmy i dziewiąty, 
in great diseases the seventh and 
ninth are critical days. — a chwila, 
—e położenie, a critical moment, 
situation. 

KRYTYK, a, s.m. a critic, a 



KHZ 

ccnsurcr, a censorious peison, car- 
per. 

KRYTYKA, ki, s.f. criticism, 
censure, strictures. Oddać dzieło 
pod czyją krytykę , to submit a 
work to the criticism of any one. 
Nic nie uniknie jego krytyki, no- 
thing escapes his censure. Przed 
moralnością tej książki czołem 
bije krytyka, the morality which 
prevails through this book is strict 
and unexceptionable. 

KRYTYKOWAĆ , koję, v. imp. 
to criticise, to censure. 

KRYZA, zy, s.f. crisis; 2) pi. 
KRYZY, ruff. Dawniej kryzy byty 
bardzo w modzie, ruffs were for- 
merly very much in fashion. 
. KRYZKI or KRUSZKI or KRU- 
ŻKI , ów, s. pi. dim. ruffs ; 2) — 
cielęce, jagnięce, calf's, lamb's 
pluck or gather; calf's chawdron, 
or calfs' fat guts. 

KRZACZYSTY, a, e, bushy, 
shrubby. 

KRZAK , u , s. m. KRZACZEK , 
czka , dim. bush, shrub.=KIERZ. 
Bóg mu pokazał się we krzu o- 
gnistym, God appeareth to him in 
a burning bush. 

KRZĄKAĆ, kam, v.n. KRZĄ- 
KNĄĆ, nę, v. inst. to hem, to 
hawk, see CHRZAKAĆ. 

KRZĄTAĆ SIĘ^tam się, v.n. to 
bestir or busy one's self, to bustle. 

KRZĄTANINA, ny, s.f. bustling 
activity, coming backward and ior- 
ward. 

KRZĘCINA, ny, s. f. = KOCIA 
MIETKA (a plant), cat-mint. 

KRZECINKA, Ki,s.f. {a plant), 
green-weed, dyer's weed. 

KRZEK, u, s.m. the spawning of 
frogs, fishes, etc. 

KRZEMIEŃ, IA, 5.771. KRZE- 
MYK. = KRZEMYCZEK, ka, dim. 
flintstone. 

KRZEMIENISTY, a, e, flintv. 

KRZEPIĆ (sometimes KRŻEP- 
CZYĆ ), pik. , v. imp. to strengthen, 
to fortify; to refresh. — się, to ga- 
ther strength , to recruit one's for- 
ces ; to refresh one's self. A on siły 
krzepił, and when he had revived 
his vigour. To przemówienie po- 
krzepiło męztwo żołnierzy, this 
speech revived the courage of the 
troops, see OŻYWIĆ, POKRZE- 
PIĆ. 

KRZEPKI, a, e, strong, stout, 
lusty. 

KRZEPKO,adv. strongly, stoutly. 

KRZEPKOŚĆ, i, s.f. strength, 
stoutness. 

KRZEPNĄĆ, nę , v. n. to curdle, 
to coagulate, to clot. Od trzucizny 
krew krzepnie, poison congeals 
the blood. Tlustość rozpuszczona 
krzepnie or stygnie prędko, mel- 
ted fat is soon cold or settled. 

KRZESAĆ, szę, v. imp. to strike 
fire ; 2) — drzewo, to prune or lop 
a tree. Bruki krzesać or po bruku 
krzesać (prov.), to ramble up and 
down the streets. 

KRZESIWO , wa , 5. n. KRZE- 
SIWKO, ka, dim. fire-steel. 



KRZ 

KRZESŁO, ła, s.n. = KRZE- 
SEŁKO, ka, dim. chair. — z po- 
ręczami, armchair. — senatorskie, 
senatorship. 

KRZEW, u, s. m. shrub, bush ; 
plant. 

KRZEWIĆ, wię, v. imp. to plant, 
to propagate , to multiply. = SIĘ , 
to strike roots, to sprout, to shoot, 
to propagate, to multiply. Zle ziele 
najlepiej się krzewi (prov.), ill 
weeds grow apace ; ill weeds always 
sprout apace. 

KRZEWINA, ny, s.f. = KRZE- 
WINKA, ki, a little shrub. 

KRZEWISTY, a, e, shrubby, 
bushy. 

KRZTA, i\,s.f. small bit, little. 
Aim krzty, not a whit. = KRSZY- 

KRZTUSIĆ SIĘ, szę się , v. n. to 
cough and spit. 

KRZYCZEĆ, czę, r. n. to cry, to 
clamour. KRZYKNĄĆ, nę, v.inst. 
to cry but once, to set up a cry, to 
shriek. = WRZESZCZEĆ. 

KRZYCZĄCY, a, e, crying, cla- 
mouring, vociferating. Fig .Długi 
—e, dribbling debts. Siesprawie- 
dliwosć — a , a crying injustice, a 
wrong loudly calling for redress. 

KRZYK, " u, s. m. cry, shriek, 
scream. 

KRZYK AL A, ły, 5. m. crier, 
bjwler. 

KRZYKLIWIE, adv. clamorous- 
ly. 

KRZYKLIWY, a, e, clamorous, 
bawling. 

KRZYWDA , dy, s. f. wrong, in- 
jury, grievance. Wyrządzić krzy- 
wdc,to cause an injury to do harm. 
Ponieść — ę, to experience damage. 
Otrzymał to z — ą moją, he ob- 
tained that to my prejudice. To bę- 
dzie z twoją — ą, that will do you 
prejudice, will be prejudicial , hurt- 
ful or detrimental to you. Z — ą 
danego przezeń słowa, honoru, 
to the prejudice, detriment of his 
word, honour. 

KRZYWDZIĆ , dzę , v. imp. to 
wrong, to injure, to aggrieve. Ubó- 
stwo nikogo nie krzywdzi, pover- 
tv is no crime. 

KRZ YWDZICIEL, a, s.m. wrong- 
doer, injurer. 

KRZYWIĆ. wię, v. imp. to crook, 
to curve, to bend. = SIĘ , to be- 
come crooked; 2) to make wry 
faces , to make mouths. Skrzywić 
klingę, klucz, to bend a sword, a 
key. Fig : Skrzywić nos, to look 
.-uiky, sullen, gruff or grim, to have 
a pouting, sulky look or grim face, 
cross look. Skrzywić się na kogo, 
to look surly, grimly or crabbedly 
upon one. Skrzywić się na co, to 
look displeased. Powiedźcie czego 
on się krzywi? what is there for 
him to make faces? 

KRZYWO, adv. crookedly, awry, 
across, athwart, askance , aslope. 
Chodzić krzywo, to go all awry, to 
go a wrong way. Nie kladnij tego 
krzywo bo nie wejdzie , if you set 
't cross-wise, it won't go through. 



KRZ 

Patrzeć — , to look askance. Wszy- 
stko mu się krzywo widzi, he 
takes every thing wrong ; he mis- 
understands, or suspects every 
thine. Mieć coś krzywego w umy- 
śle , to be cross-grained , see NA- 
WSPAK , NA OPAK. 

KRZYWONOGI, a, e, crook- 
kneed, crook-shanks, bandy-legged. 

KRZYWONOS, a, s. m. (u bird), 
grosbeak. 

KRZYWOOKI, a, E, looking 
askance, squint-eved. 

KRZYWOPRZYSIĘG AĆ, gam, t\ 
imp. to forswear, to swear to a 
lalsehood. 

KRZYWOPRZYSIĘŻCA , cy, 5. 
m. forswearer, perjurer. 

KRZYWOPRZYSIĘŻTWO, wa, 
s. n. false oath , perjury. 

KRZYWOŚĆ, i, s.f. crooked- 
ness, curvity. 

KRZYWOUSTY, a, e, wry-mou- 
thed. 

KRZYWO WATY, a, e, some- 
what crooked. 

KRZYWULEC, lca , s.m. a 
crooked tree , a gnarled tree. 

KRZYWY, a, e, crooked, curve, 
wry. Linia — a, a curved line. Krzy- 
wy kawał drzewa, a crooked . 
curved or kneed piece of timbei. 
Fig : Krzywe drogi , disingenuous 
conduct. — em okiem na kogo pa- 
trzeć, to cast angry or displeased 
looks upon one. Mieć rozum — y, 
to be an ill-contrived or cross- 
grained genius.— -a przysięga, per- 
jury, false oath. 

KRZYŻ , a , s. m. cross ; 2) back- 
bone, spine; 3) trouble, affliction; 4) 
cross, star {knight). NAWKRZYŹ, 
adv. crosswise, across. Z zaiożo- 
nemi nawkrzyż rękami, with his 
arms folded across. Paść na- 
wkrzy ż,to fall on one's back. Krzyż 
święty, holy cross, holy rood. Ra- 
miona — a, the bars of a cross. Po- 
łożyć co nawkrzyż, to put a thing 
cross ways. Siedzieć z nogami na 
'erzyż, to sit cross-legged. Robić 
znak Krzyża Ś. = ŻEGNAĆ SIĘ, 
to cross one's sell , to make the sign 
of the cross. Złożyć urazy u stóp 
krzyża, to lay one's injuries at the 
foot of the cross. Spotkali go 
z — em i chorągwią , they went to 
meet him with the cross and ban- 
ner, with great ceremony. Pisz 
krzyżyk na kominie (prov.), we 
must make a cross on the chimney, 
we must score that up. Po chrze- 
ściańsku nosić or dźwigać krzyż 
swój, to bear one's cross as Jesus 
Christ did. Nosić krzyż bliźniego, 
to bear with our neighbour's faults 
and infirmities. Wziąść krzyż , to 
engage in the crusade or holy war. 
Ból w krzyżach, a pain in the 
loins; the lumbago. Dostał krzyż , 
he has been knighted, honoured 
with an order, a ribbon or riband. 

KRZYŻACKI, a, u:, belonging to 
the Teutonic Order. Wojny — e or 
krzyżowe, the wars with the Teu- 
tonic Order settled in Prussia. 

KRZYŻAK, a, s. m. knight of the 



KSI 



105 



Teutonic order; 2) cross-spider, 
garden-spider. 

KRZYŻASTY, a, e, having a 
broad back-bone. 

KRZYŻMO, ma, s.n. chrismo. 

KRZYŻOWAĆ, żuję, v. imp. to 
crucify; 2) to thwart, to cross, to 
traverse. 

KRZYŻOWANIE , ia, s. n. cruci- 
fixion. 

KRZYZOWATY, a, e, cruciform. 

KRZYŻOWNICA,cv,s./.=MLE- 
CZNICA {a flower), milkwort. 

KRZYŻOWNIK,A,s.m. crusader. 

KRZYŻOWY, a, e, cross, trans- 
versal. — droga, crossway. 

KRZYŻYK, a, s.m. dim. little 
cross. Fig : Dać krzyżyk na dro- 
gę, to bid farewell, adieu. Już mu 
niedaleko do piątego krzyżyka 
(fam.), he is about fifty years old 
he is turned of forty. 

KSIĄDZ,KSIĘDZA, s.m. priest, 
clergyman ; 2 ) prince. Wielki 
ksiądz litewski, the great duke 
of Lithuania (old). Zostać księ- 
dzem, to become priest , to receive 
the ecclesiastical order, to enter the 
clerical state. Wyświęcił się na 
— dza , he has received the orders 
of priesthood. Ksiądz N., the re- 
verend such and such. pi. KSIĘŻA, 
the priests , clergymen. 

KSIĄŻĄTKO, ka, s. n. dim. a 
petty prince. 

KSIĄŻE, ecu, s.m. pi. =ĘT\, 
prince, duke. Wielki Książe To- 
skański , the great Duke of Tosca- 
ny. Fig : Książe apostołów, the 
prince of the apostles. Książe cie- 
mności , # the prince of darkness. 

KSIĄŻĘCY, a, e, princely , ducal. 

KSIĄŻECZKA, ki, s.f. dun. a 
little book. 

KSIĄŻKA, ki, s.f. book. Pisać, 
napisać książkę, to make, to write, 
to compose a book. Wydać — ę , to 
publish a book. Nigdy nie zajrzał 
w —ę , he has never looked in a 
book, or he is not fond of books or 
reading. Pożera,połyka — i (fam.), 
he gallops over his books, he is a 
book worm. Mówi jak z — i , he 
speaks like a book. Zapisać, wcią- 
gnąć co do — i , to book , to enlist. 
Anat . Książki wołowe, the ven- 
tricles, stomach = KSIENIEC. 

KSIĘGA, gi , s.f. a large book. 

KSIĘGARNIA, hi, s.f. library; 
bookseller's shop. 

KSIĘGARSKI , a , e , of a book- 
seller. 

KSIĘGARSTWO, wa, s. n. book- 
trade. 

KSIĘGARZ , a, s. m. bookseller, 
stationer. 

KSIENI , nt , s. f. abbess. 

KSIENIEC, nca, s.m. stomach, 
paunch. 

KSIĘSTWO, wa , s. n. principa- 
lity, dukedom. 

KSIĘŻNA, ny, s.f. princess, du- 
chess. 

KSIĘŻNICZKA, KI, s. f. daughter 
of a prince or duke. 

KSIĘŻY, a, e, priestly, sacerdo- 
tal. 



106 KTO 

KSIĘŻYC, a, s.m. moon. Księ- 
życ w pełni, the moon is at the full. 
— na nowiu , the crescent , the 
wane of the moon. Pierwsza, osta- 
tnia pełnia — a, the first,, the last 
quarter of the moon. Światło, 
blask — a, moon-light, moon-shine. 
Psy wyją , szczekają na — , some 
dogs bark at , bay at the moon. Po- 
rywać się z motyką na— (prov.), 
to attempt to leap , leaping to the 
moon, to attempt impossibilities. 
Twarz ma jak księżyc w pełni 
(fam.), she has a face like a moon. 
Minęły cztery księżyce, four moons 
have rolled on. 

KSIĘŻYCOWY, a, e, of the 
moon , lunar. — śioiatło, moon- 
light. Rok — y, a lunar year. 

KSOB1E for KU SOBIE, towards 
himself. 

KSYK, c, s. m. hiss. 

KSYKAĆ, kam, v.n. to hiss, as 
vipers and geese do. 

KSZTAŁCENIE, ia, s.n. act ol 
forming, improvement, education, 
culture. — młodzieży, the instruc- 
tion of youth. Nie ma żadnego 
wykształcenia naukowego , he 
wants the culture of sciences ; the 
culture ol his mind has been too 
much neglected, see UPRAWA, 
WYKSZTAŁCENIE. 

KSZTAŁCIĆ , cę, v. imp. to shape, 
to form , to frame ; 2) to refine , to 
improve. 

KSZTAŁT, u, s. m. shape, form, 
frame. 

KSZTAŁTNIE, adv. nicely, neat- 
ly, elegantly. 

KSZTAŁTNY, a, e, nice, neat, 
elegant 

KSZYK, a, s.m. jack snipe (the 
smallest of the kind). 

KTEMU, abbr. from KU TEMU, 
towards that , to it. 

KTO, kogo, pron. relat. who. 
genit kogo; dat. komu; ace. kogo; 
mstr. kim; loc. w kim, used only 
when speaking of persons. Kto tam? 
who is there? O kim mowa? whom 
are they speaking of? of whom are 
they speaking? Ktoś tu wszedł po 
cichu, zgadnij kto? some one has 
entered secretly, guess who ? Sły- 
szał to nie wiem od kogo, he heard 
it from I don't know whom. Komu 
się ona dostanie, who shall 
have her? Znajdziesz z kim się 
rozmówić, you'll find some one to 
speak to. Rozpierzchli się w stro- 
ny, kto tędy kto owędy, they were 
dispersed some one way, some ano- 
ther. Kto inny, any one or any body 
else. 

KTO BĄDŹ, gen. kogo bądź, etc. 
or KTOKOLWIEK, gen. kogo kol- 
wiEK,etc, whosoever, any man, 
any body. 

KTÓRĘDY, adv. what way, which 
way.— bądź or kolwiek, whither- 
soever, which way soever. Którędy 
ztąd się toymknąć? how shall I 
extricate myself? 

KTÓRY, a, e, pron. relat, who, 
which, what. Człowiek którego wi- 
działem, the man whom I saw. 



KUC 

Który z nich jest twoim bratem? 
which of them is your brother? 
Książka którą mi dałeś, the book 
which you gave me. Która godzi- 
na? what o'clock is it? what's 
o'clock? Człowiek który rozumu- 
je , a man who reasons , a truly 
reasoning man. Człowiek którego 
widziałeś , a man whom you saw. 
Jestto przekonanie od którego nie 
chce odstąpić, it is a conviction 
which he is determined not to give 
up. KTÓRYŻ , interr. Któryż to 
człowiek pomyśli że , what sort of 
man is he who will think that, etc. 
Powiedź mi którą z tych dam 
wybrać, tell me which of these la- 
dies am I to choose? Prosili aby 
dał im którego syna , they deman- 
ded to give them one of his sons. 
Którego dziś mamy? what day ol 
the month is it? Którego do ciebie 
pisał? on what day did he date his 
letter to you? Gdyby tak było, był- 
by który historyk o tern wspo- 
mniał, should it be so, no doubt 
some historian would mention it. 

KTÓRYKOLWIEK, whichsoe- 
ver. = KTÓRY BĄDŹ , let him be 
who he will, whoever he be. 

KTÓRYŚ , KTÓRAŚ, KTÓREŚ, 
see JAKIŚ , certain , some. Któryś 
z nich powiedział mi, I have 
heard it said by somebody of them; 
by a certain man. W któremś miej- 
scu, in a certain place. 

KTOŚ, kogoś, somebody, some 
one (whom I don't know). 

KU, prep, (with the dative), to, 
towards, am wschodowi , towards 
the east. Ku końcowi tygodnia , 
towards the end of the week. Jego 
miłość ku niej , his love towards 
her. Nieskończone miłosierdzie 
Boskie ku nam, God's infinite mer- 
cy to us. Rzecz dziwna ku sły- 
szeniu , wonderful to hear. 

KUBEK, bka, s.m. goblet, cup. 

KUBA , v, corrupted from JA- 
KOB, Jacob. 

KUBEŁ , bła , s. m. bucket, pail. 

KUBICZNY, a, e, cubical. 

KUBRAK, a, s. m. a sort of great 
coat. 

KUĆ, see KOWAĆ, to bind a- 
bout or hoop with iron work. Kuć , 
okuć, podkuć konia, to shoe a 
horse. Kuć konia ostro, to calk, to 
turn up horses' shoes. Okuć kij , to 
tip a cane or a rod. Okuć srebrem, 
złotem , to tip with silver, gold. 
Fig ; Kuje wiersze , he hammers 
out his verses. Kuć or knować 
zdradę , to hatch a plot against the 
state or an individual man. 

KUCHARKA, ki, s.f. woman- 
cook , cook-maid. 

KUCHARSKI , a, e, of a cook. 

KUCHARSTWO, wa, 5. n. cook- 
ery. 

KUCHARZ, a, s.m. man-cook. 

KUCHARZYĆ, rzę , v. n. to per- 
form the office of a cook. 

KUCHCIK, a, s. m.= KUCHTA, 
ty, kitchen-boy, scullion. 

KUCHENKA, ki, s.f. a small 
kitchen. 



KUL 

KUCHENNY, a, e, culinary, —a 
sól , bay-salt. — y ogród, a kitchen- 
garden ; pot-herbs. = OGRODO- 
WINY. — a łacina, low latin , dog 
latin. 

KUCHMISTRZ, A, s.m. master 
cook. 

KUCHMISTRZOWA, we j, s. f. a 
master cook's wife. 

KUCHNIA, i, s.f. kitchen; 2) 
cookery. Kiepską ma kuchnię 
(fam.), he keeps a poor house. By- 
wa tylko tam gdzie dobra — , he 
frequents no houses but where the 
jack is going; where a good table is 
kept. Znać się 'na — i, to under- 
stand cookery or cooking. — fran- 
cuzka , french cookery. 

KUCHTA, see KUCHCIK, under- 
cook. 

KUCZA, czv, s. f. hen-coop. 

KUCZBAJ, u, s. m. baize. 

KUCZKA, ki, s.f. a little hen- 
coop; 2) a booth covered with 
boughs, in which the Jews keep 
during the feast of tabernacles. 
Święto kuczek , the feast of taber- 
nacles. W kuczki (fam.), squatting. 
W kuczki usiąść, to squat , to sit 
squat. 

KUDŁA, y, s.f. a lock of hair or 
wool ; 2) a dirty dog ; a ragged fel- 
low, a scrub. 

KUDŁAĆ or KUDLIĆ, v. a. imp. 
and SKUDŁAĆ, SKUDLIĆ (fam.), 
to entangle the hair, to dishevel. 

KUDŁATY, a, e, hairy, shaggy. 

KUDŁY, del, pi. shags. 

KUFA, fy, s.f. tub, vat. 

KUFEL, fla, s. m. can, tankard, 
jug, mug. W kuflu się kocha , he 
likes the bottle, he is fond of drin- 
king. Kufel (fam.), a drunken, tip- 
sy fellow, given to drink. 

KUFER, fra, s. m. strong box. 

KUFNY, a, e, belonging to a 
tub, to a vat. 

KUGLARSKI, a, e, juggling. 

KUGLARSTWO, wa, s.n. juggle, 
juggling trick, legerdemain.= KU- 
GLA. 

KUGLARZ, a, s. m. juggler, pup- 
pet-player. 

KUGLARZYĆ, rzę, v. n. to 
juggle, to practise by juggling. = 
KUGLOWAĆ. 

KUKAĆ , kam, v. n. to cry as a 
cuckoo. 

KUKANIE, ia, s. n. cuckoo's cry. 

KUKAWKA, ki , s. f. cuckoo. — 
storczyk (a plant), military orchis. 

KUKIEŁKA, ki, s.f. sort of 
bread, roll. 

KUKLIK, a, s.m. (an herb), 
bennet. 

KUKS, a, s. m. a push with the 
elbow. Za co dałeś mu kuksa? 
(fam.), why did you elbow him? 2) 
a hand without fingers , a mangled 
hand. 

KUKSAĆ , v. a. imp. SKUKSAĆ 
kogo (fam.), to elbow, to jostle, to 
push with the elbow or with the 
fist. 

KUKUŁKA, u, s.f. cuckoo. 

KUKURYZA,zy, s.f. indian corn. 

KUL , a, s. m. a bundle of straw. 



KU* 

KULA, li, s. f. ball, bullet ; bowl, 
globe, sphere; 2) crutch. — bilardo- 
wa, billiard-ball. — armatnia, can- 
non-ball. — karabinowa lub pisto- 
letowa, bullet — ognista, fireball, 
— ziemska, the earthly or terres- 
trial globe. — u siodła, pommel. 
Chodzić na kulach, to go with 
crutches. Dostać halą w łeb (fam.), 
to be shot, to be killed. Chłop 
strzela Pan Bóg kule nosi (prov.), 
man does what he can, but God 
what he will ; man proposes and 
God disposes. Trafił jak kulą 
w plot (prov. iron.), this does not 
come near it; this is nothing to it; 
it falls much short of it or he is a 
thousand miles off. 

KDLAĆ or KULEĆ, leję, v.n. 
to limp, to halt, to hobble.=CHRO- 
MAĆ. Kulać na prawą nogę or 
bok, to limp with the right foot, on 
the right side. 

KULAK, a, s. m. fist. Bić się na 
kułaki , to box. Bojka na kułaki, 
boxing, fi sty-cuff war. 

KULANIE , iA , s. n. hobbling , 
halting. 

KULAS, a, s. m. a lame, limping 
or crippled man ; 2) a crooked let- 
ter; 3) harpoon. Kulasy stawić, to 
scrawl, to scribble, to rough draw. 

KULAWIEĆ , wieję , v. n. to be- 
come lame. 

KULAWOŚĆ ,i,s.f. lameness. 

KULAWY, a, e, lame, limping, 
halting. 

KULBACZYĆ , czę , v. imp. to 
saddle (better SIODŁAĆ). 

KULBAKA, ki , s. f. saddle. 

KULCZYK or KOLCZYK, a, s. 
m. earring. 

KULFON, a, s. m. a false ducat; 
2) fig. an awkward fellow or wench, 
a clod-hopper, loggerhead. 

KULIC SIĘ, lę się, v.n. to 
snuggle , to lie snug ; 2) to cower, 
to cringe. 

KULIG , a , s. m. the diversions 
of the carnival , masked ball. 

KULIK, a, .s. m. (a bird), curlew. 

KULISTOŚĆ , i,s.f. roundness, 
sphericity. 

KULISTY, a, e, round, spheri- 
cal , globose. 

KULKA, ki, s. f. small ball, small 
bullet. 

KCLOLEJ, a, s.m. bullet foun- 
der, ball caster. 

KULSZE, szów, pi. hipbone. 

KULSZOWY, a, e, belonging to 
the hipbone. Kość — a, ischium. Ból 
— y, rheumatism in the hip; sciatic 
or sciatica. 

Kl'M, a, s.m. god-father. By I 
kumem dziecka mojego, he has 
stood godfather to one of my chil- 
dren ; 2) Fig : a blade, a good com- 
panion; 3) Zool: a kind of toad. 

KUMA, my, s./", godmother. 

KUMAĆ SIĘ, v. rec. imp. POKU- 
MAĆ SIĘ z kim, między sobą 
(fam.), to live in the utmost fami- 
liarity, on the most familiar terms, 
to familiarise one's self, 

KUNA, NY, s.f. 1) marten ; 2) iron- 
collar, pillory; 3) prison. 



KUR 

KUNDEL, dla, s.m. =. KUN- 
DYS , cur, shepherd's dog. 

KUNDLEĆ, v. n. imp. SKUN- 
DLEĆ , to degenerate (prop, said 
of dogs). 

KUNICA, y, s. f. kind of coin or 
money made from the nostrils of 
martens (old) ; 2) a toll paid ancien- 
tly in Slavonic countries to the land- 
lord for the right of marrying one 
of his country girls. 

KUNSZT, u, s. m. art, craft; 
trade, profession. 

KUNSZTMISTRZ, a, s. m. artist, 
craftsman. 

KUNSZTOWNY, a, e, artificial ; 
curious, ingenious. 

KUP, u, s. m. purchase , buying. 
Na kup wystawić, to expose to 
sale. 

KUPA, py, s.f. heap, hoard, pile; 
great number, great deal. Składać 
na kupę , to pile, to lay in a heap. 
DO KUPY, adv. together, one with 
another. KUPAMI , adv. by heaps, 
in heaps. Ma złota kupami, that 
man has heaps of gold , gold in 
heaps. Lud gromadził się kupami, 
the mob flocked or thronged toge- 
ther; there was a great throng of 
people. Do kupy zebrać, to heap 
up, to collect , to gather up, to as- 
semble. 

KUPCOWA f wEJ,s./".a merchant's 
wife. 

KUPCÓWNA, ny, s.f. a mer- 
chant's daughter. 

KUPCZYĆ , czę , v. n. to trade , 
to deal , to trafie. 

KUPCZYK, a, s. m. shop-boy. 

KUPER, pra, s. m. KUPEREK , 
rka, dim. rump, croup, rump of a 

KUPIĆ, pię , v. prf. KUPOWAĆ, 
pcję, v.imp. to buy, to purchase. 
Kupić drogo, tanio, to buy dear 
or cheap. Fig: Drogo kupić łaskę, 
względy, to pay dear for a favour. 
Kto cię niezna ten ciękupi (prov.), 
we know your real worth. Kupić 
sobie biedę , to bring upon one's 
self or upon one's head some mis- 
fortune. Nie miała baba biedy i 
kupiła ciele (prov.), an old woman 
had no trouble and bought a calf, 
viz ' to get into or bring one's self 
into trouble or into a premunire. 

KUPIĆ SIĘ, pię się, v.n. to 
flock, to crowd, to gather in crowds. 

KUPIEC, pca, s.m. merchant, 
dealer, trader. 

KUPIECKI, a, e, mercantile. Po 
kupiecku, merchantlike. 

KUPIECTWO, wa, s. n. trade, 
commerce. 

KUPIENIE, a, s. n. SKUPIANIE, 
SKUPIENIE, actof heaping, gather- 
ing; 2) KUPIENIE, KUPOWANIE, 
SKUPOWANIE, u, s. ii. purchase, 
buying. 

KUPKA, i, s.m. dim. of KUPA, 
pi. KUPKI , a kind of play. 

KUPNO, na, s.n. purchase. 

KUR,u, s.m. a cock; 2) measles. 

KURA, ry, s. f. hen. Trafiło mu 
się jak ślepej kurze ziarno, that 
was better ex-cuted or he had bet- i 



KUR 



107 



ter success than could have been 
expected from him [adv.). Daj ku- 
rze grzędę to ona chce wyżej 
(prov.), give him an inch, and 'he'll 
take an ell. Pisze jak Arura, he 
scrawls. 

KURACYA, \i,s.f. cure. 

KURANT, a, s.m. chime of a 
musical clock. Tabakierka z ku- 
rantami , musical snuff-box. 

KURATELA, li, s.f. guardian- 
ship, trusteeship. 

KURATOR, a, S.m. curator, 
guardian, trustee, assignee. 

KURCZ, u, s.m. cramp. Pływa- 
jąc dostał kurczu, he was seized 
with a cramp in swimming. 

KURCZAK, a, s.m. a young 
fowl. KURCZĘ, ęcia, s.n.pl.— 
ĘTA. = KURCZĄTKO, chicken. 

KURCZĘCINA, ny, s. f. chicken- 
flesh. 

KURCZĘCY, a, e, of a chicken. 

KURHAN, a, s. m. a hill, a mound 
where some ancient nations burried 
their dead (from persian GOOR, 
tomb, and HAN, abode). 

KURCZYĆ, czę, Vi imp. to 
cramp. — SIĘ , to shrink , to shri- 
vel, to contract into wrinkles. 
Sukno kurczy się w praniu, 
washing contracts the cloth. Nie- 
które ciała kurczą się od chłodu, 
cold contracts certain bodies. Fig : 
Kurczy się , he is straitened in his 
business , he is at a loss how to get 
out of danger, of a scrape, of a 
trouble, etc. 

KUREK, rka, s.m. cockrel, 
young cock ; 2) cock of a gun ; 3) 
weather cock; U) popingay; 5) a 
brass cock. Strzelać do kurka, to 
shoot at the popingay. Kurek od- 
wieść , to cock a gun , a pistol , to 
fix the cock for a discharge. Kurek 
spuścić , to uncock the gun or pis- 
tol. Odkręć, zakręć kurek, turn 
the brass-cock, stop the cock. Kręci 
się jak kurek na kościele (prov.), 
that man, that woman is a mere 
weathercock. 

KUREWNIK ,a,*./. whoremas- 
ter, wencher, fornicator. 

KUREWSKI, a, e, whorish. 

KURESTWO, wa, s. n. whore- 
dom, fornication, harlotry. 

KURKA, ki, s.f. little hen; 2) 
(an aquatic bird), commun galinule. 
Kurka tuczona, pullet. 

KURNIK, a, s.m. hen-house. 

KUROPATWA, wy, s. f. par- 
tridge. Czerwona — , redlegged 
partridge.Szara — , grey partridge. 

KUROWAĆ, ruję, v.imp. (fam.), 
to heal , to cure. = LECZYĆ. 

KURPIE, łów, pi. shoes made of 
bark; whence the name of KURPIE, 
or the Polish inhabitans of the Bia- 
lovezian forests , is derived. 

KURS, u, s.m. course, race; 2) 
currency of money; 3) a course of 
lectures. Ten pieniądz nie ma tu 
kursu , this coin won't go here. Od- 
bywać kurs filozofii, to study phi- 
losophy, pi. KURSA (better WY- 
ŚCIGI), horse race. Być w kursiś 
(/"am.), to be in vogue or fashion , 



108 



KUS 



to take. To wyszło z kursu, a thing 
not current, out of date, out of use, 
cried down. 

KURSOWAĆ , suję , v. n. to cir- 
culate. Kursująca moneta, current 
money, currency. 

KURTA, ty, s.f. KURTKA, ki, 
jacket, jerkin; 2) KURTA, y, s. 
m. curtailed dog. = KUSY. Fig • 
Kurię komu skroić, to cut out work 
lor one, or to thrash one soundly, to 
beat one like a dog. 

KURWA, wy, s.f. KUREWKA, 
ki , dim. whore , strumpet , harlot , 
trull , drab, doxy, cockatrice. 

KURWIARZ, a, s.m. whoremas- 
ter, wencher, fornicator. 

KURWIĆ SIĘ , wię się , v. n. to 
become a whore, to lead the life of 
a whore, to prostitue one's self. 
KURYER, A, s.m. courier. 
KURZ, u, s.m. = KURZAWA, 
wy, s. f. dust. Kłęby kurzawy, 
clouds of dust; 2) Fig: white 
vapours over marshy grounds, 
fog, mist. 

KURZY, a, e , of a hen. Kurza 
noga (a plant), purslain. Kurzy 
ślad, kurzyślep (a plant), pim- 
pernel. 

KURZYĆ, rzę,v.ii. to raise a 
dust ; 2) to fizzle, to foist. — ty- 
tuń , to smoke tobacco. = SIĘ , to 
smoke , to smoulder, to reek. Ku- 
rzyć węgle, popiół, see PALIG. 
Kurzy się z pieca , z komina, the 
stove smokes , the chimney smokes, 
(better DYMI). Kurzy się z konia, 
that horse reeks, or smokes, or is 
over heated. Widno jak bagna się 
kurzą, the bogs are seen reeking. 
Kadzidło kurzyło się na ołta- 
rzach, the incense smoked upon 
the altars. Droga się kurzy, the 
road is covered with a cloud of dust. 
Zakurzony, all covered or besmea- 
red with dust. Kurzy z cicha 
(fam.), he fizzles. 

KURZYCIEL , a , s. m. a man 
fond of smoking tobacco, a smoker. 
KURZYMOR, or KURZ YŚLAD , 
or KURZYŚLEP (bot.), anagallis. 
— wodny, anagallis aquatica, sa- 
molus. 

KUSIĆ, szę, v.imp. UKUS1Ć, 
SKUSIĆ , to tempt. = SIĘ o co , to 
attempt a thing. / by l przez 40 dni 
kuszon oddyabla, being forty days 
tempted of the devil. Wąż kusił 
Ewę, the serpent tempted Eve. Bóg 
^—Abrahama, God tried Abraham. 
Kuszono go pieniędzmi; they 
tempted him with money. Spójrz , 
czyż to piękne słońce nie kusi 
ciebie wyjść na przechadzkę ? does 
not this fine weather tempt you to 
go and take a walk? Coś mię kusi 
żeby to zrobić , I have a great in- 
clination to do it. Wielu się o nią 
kusiło, many tried to seduce her, 
to entice her by fine speeches, or to 
marry her. Kusił się na dziedzi- 
ctwo, na zdobycie twierdzy, he 
attempted to seize upon an inheri- 
tance , a strong place ; he tried to 
make himself master of. 
KUSICIEL, a, s.m. tempter.— 



KWA 

KA , ki , s. f. a female tempter. 
KUŚNIERZ, see KUSZNIERZ. 
KUSO, adv. too shortly, in a cur- 
tailed manner. — ubrany, ill cloth- 
ed, dressed in a coat too short or 
poorly. Kuso z nim , his money fell 
short, he is short of money. 

KUSTOSZ, a, s.m. (old), keeper, 
warden, warder. Kusztosz koron- 
ny, master of the royal treasury. — 
bibłioteczny, keeper of a library. 
KUSY, a, e, curtailed, bobtailed. 
KUSZA, szv, s.f. cross-bow. Ku- 
sza murowa, catapult, balista. 
ZooL balistes (a fish). 
KUSZENIE, ia , s. n. temptation. 
KUSZNIER KA, ki, s.f. a furrier's 
wife. —SKI , a , e , of a furrier. — 
STWO , wa , s. n. a furrier's trade. 
KUSZNIERZ, a, s.m. furrier, 
skinner ; maker of furcaps. 

KUTAS , a , s. m. KUTASIK , a , 
dim. tassel. 

KUTNER, a , s.n. grain or hair 
in cloth. Pod kutner, against the 
hair, against the down on cloths. 

KUTNEROWAĆ, v. a. imp. to 
nap. 

KUTY, a, e, shod. Fig : On kuly 
na cztery nogi , he is quite master 
of a subject or a deep fellow, shar- 
per, cheat. 

KUTWA , wy, s. m. niggard , 
curmudgeon, skinflint. 

KUŹNIA, i, s.f. blacksmith's 
forge, smithery. Fig: W głupstwa 
wywarzone kuźni , the chimeras 
framed or forged by a doting fool. 
KWACZ, a, s.m. dish-clout. 
KWADRA , ry, s. f. quarter of 
the moon's age. Pierwsza kwa- 
dra, prime of the moon. Ostatnia 
kwadra, wane of the moon. 

KWADRANS, a, s. m. quarter of 
an hour, dim : KWADRANSIK. 
Trzy kwadranse na trzecią , it 
wants a quarter to three. Kwa- 
drans na drugą, a quarter past 
one. Math: a quadrant. 

KWADRAT, u, s.m. quadrate , 
square. Podnieść liczbę do — u, to 
square a number. Liczba podnie- 
siona do — u, square number. Bok 
kwadratu, the side of a square. 

KWADRATOWY, a, e, square. 
Mila kwadratowa, square-mile. 
Pierwiastek kwadratowy, square 
root. Przekątna kwadratowa , 
the diagonal of a square. Stopa 
— a, a foot square. 

KWADRATURA, ry, s.f. (kola), 
quadrature or squaring of the circle. 
KWAKAĆ, v. n. pr. to quack, to 
cry like a duck. 
KWAP, piu, s.m. down, soft hair. 
KWAPIĆ SIĘ, pię się, v. n. to 
be in a hurry, to make haste , to be 
eager. Kwapi się or śpieszy z od- 
daniem usługi , he is eager to ren- 
der service , to oblige. Kwapię or 
spieszę się z doniesieniem że, 1 
make haste, I hasten to inform you 
that. 

KWAPIENIE SIĘ, ia się, s.n. 
eagerness, haste, earnestness. 

KWARANTANA,ny, s.f. qua- 
rantine. —TA, ty, s. f. quart, pint. 



RWE 

— TAŁ, u, s. m. quarter of the year. 
— TALNIE, adv. quarterly, per 
quarter. — TAŁOWY,a,e, quarter- 
ly. — TANA, ny, s. f. quartan fever. 
— TET, u, s. m. quartetto. 

KWAS , u, s. m. sour, acid , le- 
vain ; 2) KWASY, sów, pi. a sour 
disposition , crabbedness , peevish- 
ness, discontent; 3) a kind of 
beverage used among the pea- 
sants of Russia. Fig : Zawsze ja- 
kieś kwasy pomiędzy nimi , there 
is some spleen or ill-will between 
them , they bear one another a 
grudge. Kwasy w żołądku, the 
heart burn. Kwas saletrzany, ni- 
trous acid. Kwasy mają tołasność 
rozpuszczającą , acids are dissol- 
vent. — IĆ, szę, v. imp. S — IĆ, 
U — IĆ , to sour, to make acid. — 
ogórki, to pickle cucumbers. — IĆ 
SIĘ, to grow sour, to become 
crabbed or peevish. Fig . Skwasić 
komu humor, to make one ill-hu- 
moured, cross or peevish. — KO- 
WATY, a , e , somewhat sour. — 
NIEĆ , v. n. imp. KISNĄĆ , S— 
NIEĆ, SKISNĄĆ, to sour, to turn 
sour. Od ciepła mleko kwaśnieje 
a od grzmotu wino. heat makes 
milk sour and thunder turns wine 
sour. — NO, adv. sourly; crabbed- 
ly, peevishly. — NOŚĆ, i , s.f. sour- 
ness, acidity. — NY, a, E,sour; sour- 
faced, crabbed, peevish. — OROD, 
u, s. m. oxygen. 

KWATERA, ry, s.f. lodging; 
military quarters; 2) bed in a garden; 
3) pane or square of glass in a win- 
dow. Kwatera trzewika, the quar- 
ter-piece or the hind quarter of a 
shoe. Generalna kwatera (milit.), 
the head quarters. — y zimo- 
we , letnie, winter or summer- 
quarters. Rozmieścić wojsko po 
kwaterach, to quarter soldiers, ila 
dobrą kwaterę (fam.), he has a 
very good or fine lodging. Stoją 
w jednej —rze (lam.), they lod^e 
together. 

KWATERMISTRZ, A, S. ni. 
quarter-master. 

KWATEROWAĆ, ruję, v. imp. 
to quarter or lodge soldiers. 

KWATERUNEK, nku, s. m. mi- 
litary quarters ; soldiers quartered. 
Mieszkance tego miasta narażeni 
sana częste kwaterunki , the in- 
habitants of that town are liable to 
have soldiers quartered, billeted 
upon them. 

KWEF, v,s.m. veil. 

KWEFIĆ,r.a.imp. ZAKWEFIĆ, 
to veil, to cover. Zakwefić twarz, 
zakwefić się , to veil the face , to 
conceal one's face. W kraju tym 
kobiety wychodzą z domu za- 
kwefione , in that country the wo- 
men never appear unveiled. 

KWESTA, ty, s.f. begging or 
gathering of alms. 

KWESTARKA, ki, s. f. a woman 
that goes a begging for the poor. 

KWESTARZ, a, s. m. mendicant 
friar. 

KWESTOWAĆ, tuję, v.n. to 
go a begging, to collect alms. 



KW! 

KWESTYA, Yi , 5. f. question. 

KWIAT, n, s.m. flower; bloom, 
blossom. Kwiaty na drzewach , 
the blossom of a tree. Ogród 
z kwiatami, a flower-garden. Drze- 
wo w kwiatach or kwitnące, a 
tree that is in blossom. Materya 
w kiviaty, a flowered stuff. Fig : 
Piękność jak kwiat przekwita, 
Deauty fades away. Być w kwiecie 
wieku, to be in the flower, or prime 
of one's age. — panieński, dzie- 
wictwa, virginity, maiden-hood. 
Mieć kwiat czego, to have the first 
of a thing; to have the handset of it. 
Kwiat wojska, choice men, packed 
men. Kwiat mąki, flour. Pełno 
tego kwiatu po całemu światu 
[fam. said of women), there are 
more ways to the wood than one. 
—EK= KWIATUSZEK, ka , 5. m. 
dim. floweret. — ORODNY, a , e , 
producing flowers. — OWY, a, e, of 
a flower.— OZBIÓR,u, s.m. gather- 
ing of flowers; anthology. 

KWICZEĆ, czę, v.n. KWIKNĄĆ, 
sf,,v. inst. to squeak, to give a 
squeak (prop, said of pigs). 

KWICZENIE, ia, s.n. squeaking. 

KWICZOŁ, a, s. m. thrush, field- 
fare. 

KWIECIĆ , cę , v. imp. to adorn 
with Dowers. 

KWIE CIEŃ, ETMA, s. m. april. 

KWIECISTY, a, E,bloomy, flow- 
ery, florid. Styl kwiecisty, a florid 
style. 

KWIETNIOWY, a, e, of april. 

KWIETNY, a, e, bloomy. Kwie- 
tna Niedziela, Palmsunday. 2) = 
KWIECISTY and KWIETNI, ia, ie. 

KWIK, u, s. m. squeak. 

KWIKLIWY, a, e, squeaking. 

KWILENIE, ma, s.n. puling; 2) 
wailing, lamentation , the chirping 
or warbling of the birds. 

KWILIĆ , lę , t', n. to pule ; 2) to 
wail, to whine, to lament. Fig: 
(of a girl). Tak mile grucha, szcze- 
bioce i kwili, she coves and chirps 
and warbles so sweetlv. 

KWINTA, ty, s.f. the fifth chord 
In music. Spuścić nos na kwintę 
(prov.), to have lost one's strength, 
credit, interest ; to be gone, undone, 
to be put to one's last shift. 

KWIT, u, s.m. KWITEK, tka, 
dim. quittance, receipt, discharge. 

KWITA, adv. quit, clear. Kwita 
Z nami {(am.), we are quits or 
even. Kwita z przyjaźni, all is 
finished between us, our friendly 
relations must cease for ever. Grać 
na kwitę, to play double or quits. 
/ kwita, and there is the last word 
of the business; or enough, it is 
enough. 

KWITNĄĆ, nę, v.n. to bloom, 
to blossom", to flourish. Te róże 
kwitną latem, jesienią, these roses 
flower or are in flower in summer, 
in autumn. Pierwiosnek kwitnie 
wcześnie, primrose blows early. 
Z drzew najwcześniej kwitnie 
migdal, the almond tree, is one oi 
the earliest that blossoms. Fig : Pod 
berłem wielkich królów sztuki 



ŁAC 

piękne zawsze kwitnęly, under 
great princes, the fine arts have al- 
ways flourished. Ten pisarz kwi- 
tnął pod jego panowaniem, that 
author flourished or was in repute 
under his reign. 

KWITNĄCY, a, e, flourishing. 
Młodość — a, państwo — e, a flou- 
rishing youth, a flourishing empire. 
Nauki były w kwitnącym stanie , 
letters were then in a very flourish- 
ing state. 

KWITNIENIE, ia, s.n. bloo- 
ming, blossoming, flourishing. 

KWITOWAĆ , toję , v. imp. to 
acquit, to clear, to discharge , to 
give a receipt.Fig : Kwituję z przy- 
jaźni, I dont care about your 
friendship. 

KWOKA, ki, s. f. KWOCZKA, 
ki , dim. clucking hen, brood hen ; 

2) Astr. pleiades, the seven stars; 

3) Stara kwoka (scornf.), an old 
wench, rump. 

KWOKAĆ, kam, KCZĘ,v.n. to 
cluck. 

KWOTA , tv, s. f. quota, quan- 
tity, share. 

J, and £, 

L, abridgment of LITHUNIAN, 
W. X. L. = Wielkie Księstwo Li- 
tewskie, Great Duchy of Lithuania. 

ŁABĘDŹ , i a , s. m. swan. 

ŁABĘDZI , A, e, of the swan. — 
pióro, swan-feather. — glos, swan's 
song. — szyja, swan's neck. 

LABIRYNT, u, s. nu labyrinth , 
maze. 

LAĆ, leję, v.imp. to pour, to 
shed ; 2) — dzwon, to cast a bell. 
Deszcz leje, it rains very fast, it 
pours down. Pot lal z niego, sweat 
ran down his face or he was all 
over in a sweat. Lać iv siebie, to 
drink out of measure. Lać w ko- 
go, to make one drink beyond 
bounds. — wino do szklanki, to 
pour wine into a glass. — krew za 
wiarę, to shed one's blood for the 
faith. — łzy, to shed tears. Lać 
dzwony, działa, posągi , to cast a 
bell , a canon, a statue. Lać świece, 
to mould candles. Lać wiersze, 
prozę (Jig.), to have an easy fluent 
style in poetical or prosaic compo- 
sitions. Łzy się lały mu z oczu, 
tears flowed or trickled from his 
eyes. Dobre winko mile się leje 
w gardło , good wine goes down 
pleasantly. 

LACII*a,5.?/7. orLECH,A,name 
given to Poles by the Russians and 
some Asiatic people as Osmanlis , 
Persians, etc., Strachy na Lachy 
(prov. fam.), vain or powerless, 
impotent threat, mere threats, 
empty threats. 

ŁACH, A, 8.m.= ŁACHMANY, 
nów, pi. rags , tatters. 

ŁACINA, nv, 5. f. latinity, latin 
tongue.Móu?*' po łacinie, he speaks 
latin. Dobrze umie po łacinie, he 
is a good latin scholar. Fig : To pa- 
chnie łaciną, that smells of the 



LĄD 



10& 



university. Jeździć, siedzieć na 
koniu po —ie, to ride like a sailor. 
Łacina kuchenna, a bad latin, bro- 
ken latin. Pomazał sobie gębę 
łaciną , he has but a smattering of 
a science. 

ŁACINNIK, a, s.m. latinist. 

ŁACIŃSKI , A, e, latin. 

ŁACNO, adv. easily. 

ŁACNOŚĆ ,i, s.f. easiness , fa- 
cility. 

ŁACNY, a, e, easy. = ŁATWY. 

ŁACZ or ŁĄCZEŃ, cznia, s. m. 
= SITO WIEC , flowering rush. -- 
ĄCY, a, e, joining, uniting. Tryb 
łączący {Gram.), subjunctive, the 
subjunctive mood. — NIE, ad. con- 
jointly, together with. — NIK,, a, s. 
m. ( gram.) , hyphen. — NOŚĆ , i , 
s. f. connexion , junction. — YĆ , 
czę , v. imp. to connect, to join , to 
unite. Łączyć użytek z przyje- 
mnością , to unite the useful and 
the agreeable. — roztropność z od- 
wagą, to join prudence to valour, 
to temperate valour with prudence. 
Co Bóg złączył niech człowiek 
nie rozłącz a, what God has joined, 
let no man put asunder. 

ŁAD, u, s. m. order, harmony. 
Ani ładu ani składu, out of joint, 
neither here nor there, at random. 
Nie mogę z nim przyjść do ładu , 
I cannot come to an understanding 
with him or bring him to a head. 

LĄD, u, s.m. land. Stały ląd, 
mainland, continent. Lądem, by 
land. 

LADA, t, s. f. a goddess in Sla- 
vonian mythology; 2) chest, box. 
Lada u organów, the sound-board 
of an organ. Lada we młynie, 
hopper, mill-hopper. Lada ibozo- 
wa, a jack, a hand screw. 

LADA, adv. no matter what, 
whatever. Zalada zręcznością, on 
tiie very first opportunity. Lada kio 
to uczrjni, any man will do it. La- 
daco, good for nothing. Lada co , 
any thing whatever. Za lada szele- 
stem budzi się, the slightest noise 
aweakens him , he starts out of his 
sleep at the smallest noise. To czło- 
wiek nie lada, he is far from being 
an ordinary man. Posiada naukę 
nie lada, he is a thoroughly sa- 
vant ora very learned man. 

LADAJAKI, a, e, any one, what- 
ever; 2) but indifferent, middling. 

LADAJAKO, adv. but indiffe- 
rently, middlingly, so so. 

Ł\DNlE,adv. nicely, prettify. 

ŁADNIEĆ, nieje, v. 11. to grow 
pretty, see PIĘKNIEĆ. 

ŁADNIUCHNO, adv. very nicely^ 
very prettily. 

ŁADNY, a,,e, nice, neat, pretty. 

ŁADOWAĆ, dujc, v. imp. to 
load, to freight. NAŁADOWAĆ, 
OBŁADOWAĆ. Ładować okręt, to 
load, to lade, to freight a vessel. 
Ten statek naładowany winem, 
that boat is loaded or laden with 
wine. — konie, mufy, to load the 
horses, the mules. Fig : — żołądek 
(Jam.), to cram, to stuff one's self. 

LĄDOWAĆ, duji?, v.n. to land, 



110 



ŁAJ 



to come to shore, to get a shore, to 
set foot on land. —WYLĄDOWAĆ. 

ŁADOWANIE, a, s.n. act of la- 
ding; 2) cargo, freight, Zacząć, 
skończyć ładowanie, to begin , to 
finish lading. 

LĄDOWANIE, a, s.n. act of 
landing. Lądowanie or wylądowa- 
nie wojska odbyło się w cieniu 
nocy, the landing of the troops was 
effected under cover of the night. 

ŁADOWNICA, cv, s. f. cartridge- 
box. 

ŁADOWNY, a, e, loaded, laden, 
fraught , freighted. 

LĄDOWY, a, e, of land. 

ŁADUNEK, NKU, s.m. cargo, 
load, freight. = ŁADOWANIE ; 2) 
cartridge, charge. Trzeba było 
część ładunku rzucić w morze, 
we were obliged to throw a part of 
our cargo into the sea. Ładunek 
statku składa się z takich towa- 
rów, her cargo consists of such and 
such merchandise. Odciąć, odgryźć 
ładunek zębami , to bite off the 
end of the cartridge. Ładunek ar- 
matni, cannon-cartridge or charge. 
Ładunek dukatów, ludwików, a 
roll of ducats, of louis d'or. 

LAGIER, gru, s. m. dregs, lees, 
grounds, sediment. Wino na la- 
grze, the wine on its lees, see 
FUS, OSAD, MĘT. 

ŁAGODNIE , adv. softly, mildly, 
meekly, with mildness. 

ŁAGODNIEĆ, nieję , v. n. pr. to 
grow soft, to abate, to relax, to 
relent. 

ŁAGODNOŚĆ , i,s.f. softness , 
mildnesss, gentleness, meekness, 
lenity. Łagodność jest jedną z cnot 
chrześcidńskich, meekness is a 
christian virtue.Lagodnosc zawsze 
przystoi młodej kobiecie, a young 
woman ought always to be gentle 
in her behaviour. Obchodzić się 
z kim z — ią, to treat one with 
kindness and good nature. — po- 
wietrza, the mildness of the wea- 
ther, the mildness or softness oi 
the air. Wszystko dla łagodności, 
nic dla przymusu, every thing by 
fair means and nothing by foul. Ła- 
godność kolorów, barw, the soft- 
ness of the colours and tints. — 
spojrzenia, a benignant, mild, 
favourable look. 

ŁAGODNY, a, e, soft, mild, 
meek. — y człowiek , a person of a 
mild, gentle disposition. — y koń, a 
gentle horse, which goes a very easy 
step and which is easy to be handed. 
—powiew, a gentle gale.— rząd, a 
mild government. To kara za ła- 
godna, it is too mild a punishment. 
— y uśmiech, a gracious smile. Ła- 
godny jak baranek, he is as gentle 
as a lamb. Łagodna twarz y a meek 
face. 

ŁAGODZIĆ , dzę , v. imp. to 
soften, to sooth, to calm, to assuage. 

ŁAJAĆ , ję , v. imp. to scold , to 
chide , to lecture, to rebuke, to ob- 
jurgate. Tęgo go za to wyiajvno, 
he has been sharply reprimanded 
for it. 



LAL 

ŁAJANIE , u , s. n. chiding, re- 
proof, rebuke, objurgation. 

ŁAJDACKI , a, e, rascally. 

ŁAJDACTWO, wa, s.n. rascali- 
ty, villanv. 

ŁAJDACZYĆ SIĘ , czę sn? , v. n. 
to lead a loose , disorderly life. 

ŁAJDAK, a, s.m. rascal, scoun- 
drel, villain, miscreant, ruffian. 
To łotr or łajdak wielkiej ręki , he 
is a very niggardly fellow, a very 
muck-worm, a true curmudgeon. 
Nasz sługa wierutny łajdak , our 
servant is a mangy dog, sordid 
wretch, a sneaking fellow. 

LAIK, a, s. m. lay-brother. 

ŁAJNO, na, s. n. dung. 

LAK , u, s. m. sealing-wax. 

ŁĄKA, ki, S.f. ŁĄCZKA, ki, 
dim. meadow. 

LAKIER, u, s.m. lackier, varnish, 
japan. 

LAKIERNIK , a, s. m. varnisher. 

LAKIEROWAĆ, ruję, v. imp. to 
lacker, to varnish, to japan. 

LAKIEROWANIE, a, 5. n. var- 
nishing, varnish. 

ŁAKLI WY, a , e , greedy, cove- 
tous. 

ŁAKNĄĆ, nę, v. n. to hunger, 
to be hungry ; 2) to long for, to co- 
vet , to desire. Można łaknąć bez 
pragnienia i pragnąć bez łaknie- 
nia, one can be hungry without 
thirst , and be thirsty without 
hunger. 

ŁAKNĄCY, a, e, hungry. Łakną- 
cy krwi , zaszczytów, blood-thir- 
sty ; greedy of honours, eager after 
honours. Łaknącemu wszystko 
smaczne, a good appetite needs no 
sauce. 

ŁAKNIENIE , ia , s. n. hunger. 

ŁAKOCIE, ci, pi. ŁAKOTKA, 
ki, s.f. dainties, tit-bits, sweet- 
meats, delicacies, kick-shaw. 

ŁAKOMIĆ SIĘ , mię się , v. imp. 
to covet , to have a strong desire. 
Miałeś się też na co łakomić, how 
is it that such a trifle could tempt 
you? ŁAKOMIEĆ , iał, ieje, v. n. 
imp. = ZŁAKOMIEĆ , to grow co- 
vetous, greedy. 

ŁAKOMIE , adv. greedily, cove- 
tously. 

ŁAKOMSTWO, w a, s.n. greedi- 
ness, covetousness. 

ŁAKOMY, a, e, greedy, cove- 
tous.=ŁAKOMIEC. Łakome oczy, 
a longing eye. 

LAKONICZNOŚĆ , i, s.f. laco- 
nism, scntentiousness. 

ŁAKOTLIWOŚĆ, i, s.f. licke- 
rishness. 

ŁAKÓTLIWY, a, e, lickerish, 
dainty-mouthed. 

ŁAKOTNIK, a, s.m. lickerish 
tongue, sweet-tooth. 

LAKSA, sv, s.f. =LAKSACYA, 
yi , 5. f. looseness, flux of the bellv. 

LAKSOWAĆ, suję , v. n. to have 
the flux of the belly. — SIĘ, to take 
a purge. 

LALA, li, s.f. LALKA, ki , doll, 
baby, puppet. Fig. ironic : Oto mi 
lala! there is a marmoset for you! 
or an odd kind of grotesque figure; 



ŁAN 

2) dim. LALKA,!,*./, a pasteboard 
doll, a wooden, a wax-doll. Ona 
się jeszcze bawi lalkami , she still 
plays with a doll , she has her doll 
still. Fig : Wystrojony jak lalka , 
he is a very doll full-dressed, he 
looks like a doll. Chłopiec jak lal- 
ka, a charming, fine boy. 

ŁAMAĆ , mię , v. imp. to break ; 
2) — światło, to refract the light. 

— przysięgę , to break one's oath. 

— ustawę, to break, infringe or 
violate the law. — sobie nad czem 
glowę,to break or rack one's brains 
about a thing. — SIĘ , to break. 
Lód się łamie , the ice breaks. Ła- 
mać się z trudnościami, to struggle 
with difficulties, —ręce, to twist, 
to wring one's hands. Po kościach 
mnie łamie (Jam.), I feel a pain in 
my bones, I have pains in the joints. 
Ten skoczek łamie się na wszy- 
stkie strony, this tumbler twists 
himself about in every way. Złamać 
młodzieńca, koniu, to overcome, 
to subdue a youth , to bridle or to 
train a horse. Od owoców gałęzie 
łamią się , the trees are ready to 
break down with fruit. Fale o 
brzeg się łamią, the waves break 
against the shore. 

ŁAMANIE, a, s.n.actofbreaking, 
fracture. Idź na złamanie karku, 
go and be hanged ! Łamanie chle- 
ba , the breaking of the bread. — 
głowy, vexation of spirit. — to sta- 
wach, gout, a drop. — w nonach, 
the gout in the feet. — w rękach, 
chiragra , the gout in the hands. — 
głosu, roulade, thrilling, quave- 
ring. — or złamanie przysięgi, 
oath-breaking. — się światła, re- 
fraction. 

ŁAMANINA , v, s.f. fractures, 
violations, breakings. 

ŁAMANY, a , e, broken, —a li- 
czba or ułamek (arith.), fraction. 
— y kamień, moilon, rough, or un- 
hewn stone; rag stone. Sztuki — c, 
gymnastics, feats of activity. 

LAMENT, u , s. m. lamentation. 

LAMENTOWAĆ, tuję, v.n. to 
lament, to wail , to moan. 

ŁAMIGŁÓWKA, i, s.f. toma- 
hawk ; 2) puzzle-brain, very heady. 

LAMOWAĆ, mcję, v. imp. to 
edge, to border, to trim. 

LAMPA, py, s.f. lamp. Dim: 
LAMPKA, LAMPECZKA. 

LAMPARCI , a , e , of a leopard. 

— skóra, leopard's skin. 
LAMPARCiCA , cy, s. f. leopar- 
dess. 

LAMPART, a, s.m. leopard. 

LAMPECZKA, ki, s.f. dim. a 
little lamp; 2) a little drinking 
glass. 

LAMPERYA, yi, s.f. ceiling, 
ashlering, wainscot. — TAFLOWA- 
NIE. 

LAMPREDA, dy, s. f. lamprey.= 
MINOG. 

LAMUS, u, s. m. a store-house, 
in which victuals, and household 
implements are kept. 

ŁAN, u, s.m. as much of land as 
one plough can till in a year; 2) 



ŁAP 

hide of land ; 3) any large piece of 
corn field, pi. cornfields. 

ŁAN, i,s./*. see ŁANI. 

LANCA, cy, s. f. lance, spear. 

LANCET, u, s. m. lancet. 

LANCETOWATY, a, e , of a lan- 
cet ; 2) Bot : lanceolated. 

ŁAŃCUCH, a, s. m. chain; 2) 
bondage, slavery, fetters ; 3) — gór 
(fig.), range of mountains; ti) — 
kuropatw,* covey of partridges. 
Pies na łańcuchu lub na uwięzi, 
band-dog, tie-dog, mastiff. Most na 
łańcuchu, chain bridge. — wyobra- 
żeń(fig.), the concatenation, chain, 
train of ideas. — nieszczęść, a chain 
of unfortunate events. 

ŁAŃCUCHOWY, a, e, of a chain. 
Pies —y, a dog that is kept, chai- 
ned up in the daytime, a house dog. 

ŁAŃCUSZEK, szka, s.m.dim. 
little chain, watch-chain; 2) the 
curb of a bridle. 

ŁANI = ŁANIA, ni, s.f. hind. 
Kobieta jak — , a tall beautiful wo- 
man. 

LANIE, ia, s.n. pouring; 2) 
casting. — dział, dzwonów, the 
casting of guns, bells. 

LANKA, \,s.f. Bot. May-lily. 

ŁANNIK, a , s. m. a soldier re- 
cruted from every plough, viz. given 
by landlords, according to the extent 
of their land property, as one, two, 
three, etc., ploughs can till in a 
year. 

ŁANOWY, a, e, of one plough , 
see ŁAN. 

LANS ADY, d, pi. curvetting, 
prancing. 

LANTAW T A, wy, s. f. (a plant ), 
plowman's spikenard , fleabane. 

LANY, a, e, cast Żelazo lane, 
cast-iron. Świece lane, mould 
candles. 

ŁAP CAP, adv. or ŁAPES CA- 
PES, vulg. in a hurry, helter skelter. 
Potem łap cap po sobie, and then 
they fell together by the ears. ŁAP ! 
onomat. now you are caught ! 

ŁAPA, py, s. f. paw ; 2) a large 
hand. Fig : Dać komu w łapę (fam.) , 
to grease any one in the list , to 
grease his fist. Łapę lizać, 1) to 
flatter, to creep, 2) to be in great 
destitution, to be poor as a bear in 
winter, when compelled to lick his 
paw for food. 

ŁAPAĆ, pię , v.imp. to catch, to 
take, to apprehend. — ptaki, to 
catch birds. — złoczyńców, to ap- 
prehend malefactors. Złapali go, 
he was taken in. Psy nigdy nie 
mogły złapać zająca, the dogs 
never could catch the hare. Musi 
biedź prędko bo złapią , he must 
run well not to be overtaken. Zła- 
pać kogo na uczynku, to catch, to 
take, to surprise one in the fact. 
Łapać myśli autora, charakter 
osoby (Jam.), to catch the sense, 
to hit upon the meaning of an au- 
thor; to hit a character, to express 
it well. Złapać kogo za słowo, to 
take one at his word , see ŁOWIĆ , 
CHWYTAĆ. 

ŁAPACZ, a, s.m. (fam.), catcher. 



IAS 

— cudzych majątków, one who 
cheats people out of their inheri- 
tance. 

ŁAPANINA, y, s.f. (fam.), 
wasting, spoiling, squandering. 

ŁAPCIE, ciów, pi. shoes made 
of the bark of a tree ; 2) slippers. 

ŁAPIGROSZ, a, s.m. a griping, 
greedy fellow, a niggard , a scrape- 
penny, a pinch-penny. 

ŁAPIKUFEL, fla, s. m. bibber, 
toper, pot-companion. 

ŁAPIKURA, y, s. m. night-rob- 
ber, thief of the fowl. 

ŁAPKA , ki , s. f. little paw ; 2) 
mouse-trap. Postawi ono nań łapkę 
(fam.), a snare has been laid for 
him. Wpadł w łapkę, he fell into 
the snare. 

ŁAPSARDAK , a, s. m. tattered 
garment. 

ŁAPSKO, a, s.n. (extens. of ŁA- 
PA). Ten człowiek ma wielkie 
łapsko (fam.) , he has a shoulder of 
mutton hand. 

LARWA, wy, s. f. mask. 

LAS , v, s.m. wood, forest ; 2) 
Fig : labyrinth , confusion. Im da- 
lej w las tern więcej drew (prov.), 
the nearer the church the farther 
from God. Natura ciągnie wilka 
do lasu (prov.), a profligate fellow 
will die in his shoes. Nie wywołuj 
wilka z lasu (prov.), when sorrow 
is asleep, wake it not. Wszystko 
jak w lesie , all is in a great confu- 
sion , disorderly. 

LAS , y, s. m. (fam.), see ŁASY. 

LASA, sy, s. f. wattle , hurdle; 2) 
LASY, sów, pi. malt-kiln. 

LASECZEK, czka, s. m. dim.= 
LASEK, SKU,s.m. little wood, grove. 

LASECZKA , ki , s. f. little cane. 

LASEROWAĆ, v. a. term of 
pict. to glaze, to give a gloss. 

ŁASIC SIĘ , szę się , v. n. to be 
lickerish, to covet; 2) to cringe, to 
fawn. Ten pies łasi się do każde- 
go, that dog lawns upon every body. 
Fig: Łasić się komu, to crawl and 
cringe, to crouch to one, to fawn 
upon one. ŁASIĆ SIĘ, ZŁASIĆ SIĘ, 
(na co), to covet, to lust after, to 
hanker after. Nie łatwo mnie zla- 
sisz , fam. I am not so apt to han- 
ker or not so easy for temptation. 

ŁASICA, cy, s. f. ŁASICZKA, ki, 
dim. weasel. 

LASKA , ki , s. f. cane, walking- 
staff. — marszałkowska, marshal's 
staff. — laku, stick of sealing-wax. 

— merkurego, caduceus, Mercury's 
wand. Sejm pod laską..., the diet 
under the presidency of... (Polish 
hist.). 

ŁASKA, ki, s.f. favour, boon, 
grace. Z łaski Bożej, through God's 
grace. Mieć u kogo łaskę , to be in 
favour with one , to be a favourite 
with him. Wypaść z łaski , to fall 
in disgrace. Zdać się na łaskę, to 
surrender at discretion. Powiedź 
mi z łaski swojej, pray, be so 
kind as to tell me. 

ŁASKAW = ŁASKAWY, A, e, 
kind, favourable, benevolent. Być 
łaskaw, to deign , to please , to be 



ŁAT 



111 



so kind as; 2) tame, not wild 
(SWOJSKI). Chleb łaskawy, gra- 
tuitous bread, living at another's 
charge. Jeszcze Bóg łaskaw że 
się tak skończyło, God be thanked 
it happened not worse. Proszę 
ciebie bądź tak łaskaw, e£c.,thus 
much let me beg of you. Koń ła- 
skawy, a mild , gentle horse. 

ŁASKAWCA, cv, s. m. favourer, 
patron, benefactor. 

ŁASKA WIĆ, wię, v.imp. to make 
tame ; ŁASKAWIEC, wieję, v. n. to 
become tame ; 2) UŁASKAWIĆ, to 
soften a punishment, to pardon. 

ŁASKAWOŚĆ ,i,s.f. kindness, 
favour, benevolence. 

LASKONOGI , a, e, long-legged, 
long-shanked, spindle-shanked. 

ŁASKOTAĆ, oczr, v. imp. to 
tickle , see ŁECHTAĆ , to titillate. 
Łaskotać podeszwy nóg , to tickle 
one on the soles of the feet. — pod 
pachy, to tickle one's sides. — ko- 
nia ostrogą , to touch a horse 
slightly with the spur, to tickle 
him. 

ŁASKOTLIWOŚĆ, i, s.f. ticklish- 
ness. 

ŁASKOTLIWY, a , e , ticklish ; 
unable to bear the slightest tickling. 

LASKOWANY, a, e or LASKO- 
WATY, a, e, channeled, fluted; 2) 
Bot. striated. 

LASKOWY, a, e, of hazel. — 
orzech, hazel-nut, filbert. 

LASOWAĆ, suję, v.n. to eat 
sweetmeats, tit-bits, dainties. 

ŁASY, A , e , lickerish. Łasy or 
łas na przysmaki , he is fond of 
tit-bits, both in material and moral 
senses; a dainty man or woman. 
Łasy kawałek, a delicate morsel, a 
tit-bit. 

ŁASZENIE SIĘ, nia się, s.n. 
adulation , picking of thanks. 

ŁASZT, v,s.m. (sixty bushels of 
corn); 2) last (cargo). 

LĄT, see LONT. 

LATA, t, pi. years, of LATO. 

ŁATA , ty, s. f. patch ; 2) lath. 
Łatami pobijać , to fit up with 
laths, to lath. Suknia w łatach , 
old, tattered clothes, rags. 

LATAĆ, tam, v. n. freq. LECIEĆ, 
cę, v. imp. to fly; 2) to run. Ten 
ptak lata bardzo wysoko, a bird 
that flies very high. Dokąd lecisz 
tak prędko? whither do you run so 
fast ? Lecieć komu na pomoc or 
w pomoc , to run to the assistance 
of one's friend. Przed wiatrem pyl 
leciał , the wind made the dust fly 
about. Strzały latały, the arrows 
flew about. Lata po mieście , po 
ulicach, he is continually rambling 
about the town, and never at home. 
Latać za interesami , to jaunt , to 
do business. 

ŁATAĆ , tam, v. imp. to cover a 
hole with a piece , to patch , to 
botch, to mend; 2) to cover with 
laths. 

LATACZ, A, s.m. see LATA- 
WIEC. 

LATACZ, a, s.m. patcher, bot- 
cher, cobbler. 



115 



ŁAW 



LATANIE, ia,s.w. flying; 2) run- 
ning. 

ŁATANIE, ia, s. n. patching, 
botching. 

LATANINA, y,s./". (/am.), much 
ado, going to and fro, going back- 
ward and forward. 

ŁATANINA, ny,s./. patchwork, 
patchery. 

LATARNIA, i , s. f. lantern , lan- 
thern. 

LATAWIEC, wca, s. m. flyer; 2) 
runner; 3) paper-kite. 

LATEM or W LEGIE, adv. in the 
summer. 

ŁATKA, ki, s. f. small patch. 

LATO, ta, s. n. summer; 2) LA- 
TO, year. Lata Pańskiego 1847, in 
the year of our Lord J. Christ 1847. 
Przed laty, many years ago, in 
times of old, of yore. Używać świa- 
tapóki służą lata (prov.), to enjoy 
the pleasures of youth , while 
one is young. Babie lato, the latter 
part of autumn. Wśród lata , in 
mid-summer. Przed trzema la- 
ty, three years ago. Mieć lata, 
to be full grown ; of age, major. 
Nie mieć lat , to be minor, under 
age. 

LATOPIS, u, s.m. chronicle, 
history ; 2) a chronicler. = LATO- 
PISIEC, LATOPISARZ. 

LATOROŚL, \,s.f. young shoot, 
sprig , twig, scion. Latorośl do sa- 
dzenia, set, twig. Chciałbym mice 
kilka latorośli tego drzewa, I 
should like to have a set, twig, slip 
of that tree. Winna latorośl, slip 
of vine. — do szczepienia. = 
ZRAZ , layer, branch , bud , graft. 
LATOROSTKA, dim. young shoot, 
sprout. 

LATOSI , IA , IE , of this year, of 
the present year. 

LATO WAĆ , tuję , v. n. to pass 
the summer (little used). 

ŁATWO, adv. easily. — ŚĆ, i , .<?. 
f. easiness, facility. —WIERNOŚĆ, 
i, s.f. credulity. —WIERNY, a, e, 
credulous. 

ŁATWY, a , e , easy. Łatwy do 
pożycia , condescending , sociable , 
accommodating. 

LAUR , u , s. m. laurel. 

LAUROWY, a, e, of laurel. — 
liście, laurel-leaves. — ivieniec, 
laurel crown , laurel-wreath. 

LAWA, wy, s.f. lava. 

ŁAWA, wy, s. f. dim. ŁAWKA , 
ŁAWECZKA, ki, bench. Ławki 
to kościele , pews. Ławy io korde- 
gardzie , the benches of a guard- 
room. — iv sali obrad, the seats 
or benches furnishing a room where 
a political assembly meets. — szkol- 
ne , the forms of a school. Ława 
ministrów, the ministerial bench. 
Na wczorajszem zebraniu lawki 
były puste, at yesterday's assembly 
the benches were thinly attended. 
Pójść pod ławkę (fig.), to be 
thrown aside or away. Wrzucić 
pod—ę, to put among the rubbish, 
to throw aside. Bijl na ławie i pod 
ławą (prov.), he has seen the 
-frowns and smiles of fortune. Wy- 



ŁEC 

dobyć kogo z pod ławy, to raise 
one from the dirt or dust. 

ŁAWĄ , adv. in one line , in one 
compact body. 

LAWENDA, dy, s. f. lavender. 

LAWETA, ty, s. f. carriage of a 
gun. 

ŁAWIAĆ,v.freq. from ŁOWIĆ. 

LAWIROWAĆ, ruję, v.n. to 
laveer, to tack, to sail with a side- 
wind ; 2) (said of a bird), to hover; 
3) to plot , to intrigue (fig.). 

ŁAWKA, i , dim. of ŁAWA. 

ŁAWNIK, a, s.m. eschevin, al- 
derman. 

ŁAWRA, y, s. f. monastery. 

ŁAŻA, y, s. f. agio, interest , the 
price of exchange. 

ŁAZANKI, nek, pi. a kind of 
boiled paste (cook.). 

LAZARET, u, s. m. lazaretto, 
hospital. 

ŁAZARZ , a, s. m. Lazar. 

ŁAZIĆ , Łę , v. n. to crawl , to 
creep; to climb. Łazić na drzewa 
or po drzewach , to climb to the 
top of a tree ; 2) to walk with dif- 
ficulty; to go on all fours; as 
children do; 3) to dangle, to im- 
portune with frequent visits. Wszę- 
dzie za nim or za nią łazi (fam.) , 
he is always dangling after him ot- 
her ; he is always at his or her heels; 
he follows him wherever he goes. 

ŁAZICIEL, a, s.m. fern. ŁAZI- 
CIELKA, \,s.f. climber, dangler. 

ŁAZIEBNIK, A,s.m. bath-keeper. 

ŁAZIENKI, kek, pi. baths, 
thcrme. 

ŁAŹNIA, l,8.f. vapour-bath , a 
sweating place or room. Spratvie 
tobie łaźnię (fam.), I shall whip 
you : I shall thrash you soundly. 

LAZUR, u, s. m. azure-stone, la- 
pis-lazuli ; azure ; sky-colour. 

LAZUREK, rka, s. m. indigo 
used by laundresses; 2) Lot. laser- 
wort, laserpitium. 

LEB,LBA,5.m. forehead, pate, cos- 
tard, nodale.Za łby się icodzic, to 
fall together by the ears. Na łeb 
na szyję, headlong, helter-skelter. 
Niepodobna łbem muru przebić 
(prov.), there is no struggling with 
impossibility. Dać komu po łbie 
(fam.), to give one a rap, a knock , 
a cuff. Mieć we łbie , to be tipsy; to 
be elevated, somewhat elevated ; to 
have a drop, a small drop of wine in 
one's head. Śpieszyć się z czem na 
łeb na szyję , to be in a hurry, or 
in great haste to do something. ŁE- 
BEK, bka, dimin. 

LEBIODKA, ki, s.f. (a plant), 
origan, wild marjoram. 

ŁECHCIWOŚC, t,s.f. ticklish- 
ness. = ŁECHCZYWOŚĆ , ŁECII- 
TLIWOŚĆ. 

ŁECHCIWY, a, e, ticklish. 

ŁECHTAĆ, chcę , tam, v. imp. to 
tickle, to cause a pleasant sensation. 
Wino łechta podniebienie a mu- 
zyka uszy, wine pleases the palate, 
music the ear. Chwaląc jego dzieci 
lechtasz jego miłość własną,*rhen 
you praise his children, he is affec- 
ted in the most sensible part. 



LEK 

ŁECHTACZKA, ki, s.f. s.f. cli- 
toris. 

ŁECHTANIE , ia , 8. n. tickling , 
titillation, pleasure, delight. 

LECIĆ, v. a. ZLECIĆ. = LE- 
TNIC, to warm. 

LECIEĆ, see LATAĆ. 

LECIUCHNY, a, e, very light.= 
LECIUTEŃKI , LEGIUTEŃNKI. 

LECZ , conj. but. = ALE. 

LECZENIE, 1A, s. n. healing, 
curing. 

LECZYĆ , czę , v. imp. to heal , 
to cure. 

LEDWIE=LEDWO,adr. scarce- 
ly, hardly, no sooner. — me, 
nearly, well nigh. Ledwie że umie 
czytać , he can hardly read. Le- 
dwie że przyjechał jużci odjeż- 
dża , he sets out the moment he 
gets there or almost as soon as he 
arrives. Ledwie że go nie zabiło, 
he was very near being killed ; lv 
was within a hair's breadth of being 
killed. Nieprzyjemne zdarzenie 
ledwie co nie zniszczyło jej na- 
dziei, a disagreeable accident had 
well nigh balked her expectation, 
see OMAL, BEZ MAŁA, TYLKO 
CO NIE. Ledwie za ledwie or le- 
dwie przeledwie (fam.), with ut- 
most difficulty. 

LEDZ = LEGNĄĆ, o*ę, v.n. 
prf. to sink, to fall or dropdown, 
to succomb. Legi na pobojowisku, 
he lay dead on the field. 

LĘDŹWIE, wi , pi. loins, reins. 

ŁĘG, u, s.m. a marsh, bog, 
swamp ; dale. = ŁUG. 

LEGAĆ , gam , v. n. freq. to use 
to lie, to lie down frequently. 

LEGACYA, vi, s.f. legation. 

LEGAR, u, s.m. stand (in a col- 
lar), gauntree. 

LEGAT, a, s.m. legate; 2) — , 
u, legacy, bequest. 

LEGAWY, a, e, (pt'es), setter, 
sotting dog, pointer. Legatee pole, 
line hunting or sporting country, 
shooting with a pointer and a fowl- 
ing-piece. Nie podejmuj się Sta- 
szku legawego pola (prov.), don't 
undertake a business surpassing 
your strength or capacity. 

LEGENDA, dy, s. f. legend. 

LĘGNĄĆ SIĘ , nę się , r. imp. to 
hatch, to" creep out of the egg. = 
LADZ, WYKLUĆ SIĘ. 

LEGOWISKO, ka, s.n. lair. 

LEGUMINA, ny, s.f. pulse, 
greens, herbage, vegetables. = JA- 
RZYNA. 

LEJ, u, s.m. see LEJEK. 

LEJBGWARDYA, VI, s.f. life- 
guard. 

LEJC, a, pi. LEJCE, ców, reins. 
= WODZE. 

LEJCOWY, a, e, of reins. Koń 
lejcowy, splinter horse ; — c, the 
fore horses of a coach. 

LEJEK, jka, s.m. funnel, tun- 
nel. 

LEJKOWATY, a, e, funnel-sha- 
ped. 

LEK, u, s. m. more used in pi. 
LEKI , ów, remedy, simples, salve, 
medicament, specific; 2) cure,trea- 



LEK 

tement of a disease, treating. = LE- 
CZENIE. 

ŁĘK, u, 5. m. saddle-bow. 

LĘKAĆ SIĘ , kam się , v. n. to 
fear, to be afraid. Bardzo się lę- 
kać , to be in great fear, to stand 
in fear. Lękać się własnego cie- 
nia , to be afraid of one's shade. 
Lękam się o niego, I fear for him. 
= BAĆ SIĘ, TRWOŻYĆ SIĘ. 

LĘKANIE SIĘ, nia się, .s. ii. act 
of fearing ; fear, fright. 

LEKARSKI , a, e, of a physician; 
medicinal. 

LEKARSTWO, VfA,s.n. medica- 
ment, medicine, remedy, physic. 
Lekkie , silne lekarstwo, a mild, a 
violent remedy. Niechybne — , a 
sovereign remedy or cure. Sekretne 
— , nostrum. — na zęby, cure (or 
the toothache. Użyć —a, to make 
use of a remedy. Zażyć — a, to take 
phisic, a remedy. Na to już nie 
masz — a, past recovery, past re- 
medy, incurable , irremediable ; an 
incurable disease. Lekarstwo gor- 
sze choroby, the remedy is worse 
than the disease. Na śmierć nie 
masz lekarstwa (prov.), there is 
a cure for every thing but death. 
Chwytać się ostatniego lekarstwa 
(fig.), to be put to one's last shifts. 

LEKARZ, a, s.m. physician, 
doctor. — jarmarkowy, mounte- 
bank, quack. 

LEKCE, adv. lightly, superfi- 
cially.— WAŻYĆ, to esteem lightly, 
to slight or disregard. Lekce ważą 
•sloivajego, one makes no account 
of what he says, they don't mind 
him much. 

LEKCYA , yi , s. f. lesson. Brać 
Ukcye tańców, muzyki, to take 
lessons of a dancing-master, of a 
music-master. Bral lekcy e u N., 
he has learned of such a one , he 
took lessons of such a one , such a 
^one has been his master. Dawać 
publiczne — e, to read public lec- 
tures. Dać komu — ę {fam. and fig.), 
to give one his cue, to school 
him. 

LEKKI , a , e , light , nimble ; 
{comp. LŻEJSZY, sup. NAJLŻEJ- 
SZY). Lekki jak pióro, light as a 
feather. — i dukat, a crown too 
light , or not of full weight. Grunt 
— i, rossel. Chrystus powiada że 
jego jarzmo jest lekkie, Christ 
says that his yoke is easy and light. 
—4 pokarm, light , easy of diges- 
tion , easy to be digested. Wino —e, 
herbata — a, a light wine, a very 
weak tea. Dzisiaj czuję się lżej- 
szym niż zwykle , I feel myself 
lighter to-day than usual. — i styl, 
light, easy style. — a budowa, a 
light building. Lekki człowiek, u- 
mysł, fickle, light; full of levity, 
giddy, unsteady, unstaid, light- 
headed. Chce mi się lekkiego chle- 
ba (fig.), I would I rub comfortably 
through the world. 

LEKKO, adv. lightly, nimbly. 
Być — ubranym , uzbrojonym , to 
fee lightly dressed or to have light 
ilothes ; to be lightly armed ; 2) 



LEN 

comp. LŻEJ. Rozmaite mięsa lżej 
lub ciężej leżą na żołądku, some 
meats are much lighter upon the 
stomach than others. Nie lekko do- 
rabia się chleba , he makes a shift 
to live ; he keeps life and soul to- 
gether. 

LEKKOMÓWNOŚĆ, i , s. f. the 
levity of one's language, chattering, 
talk , prate. 

LEKKOMYŚLNIE, ado. tought- 
lesslv. 

LEKKOMYŚLNOŚĆ, i, s. f. 
toughtlessness , levity. 

LEKKOMYŚLNY, a , E, tought- 
less, light-headed. 

LEKKONOGI, a, e, light-footed, 
nimble-footed. 

LEKKOŚĆ ,i,ś. f. lightness, le- 
vity, see LEKKI. 

LEKKO WIERNOŚĆ ,i,s.f. cre- 
dulity. 

LEKKOWIERNY, a , e , credu- 
lous. 

LĘKLIWIE , adv. timidlv, shyly. 

LĘKLIWOŚĆ, i, s.f. timidity, 
shyness. 

LĘKLIWY", a, e, timid, timorous, 
shy. 

ŁĘKO WATY, a, e, archwise, 
arcuate. 

LEKTYKA, ki, s.f. litter, sedan- 
chair. 

LEKTYKARZ, a, s.m. chair- 
man. 

LEKUCHNY, see LECIUCHNY. 

LELEK , lka , s. m. Mack owl , 
wood-owl. 

LEMIESZ , a, s. m. ploughshare. 

LEN, lnu, s. m. flax. 

LEŃ, ia, s.m. lazy fellow ; 2 ) 
sloth ; 3) slough. 

LENIĆ SIĘ , ię się , v. n. to grow 
lazy, to be idle, slothful. Dotych- 
czas lostać leniłeś się , how lazy, 
sluggish , what a sluggard you are , 
to be still in bed. Lem się służyć, 
pisać , he is lazy for serving , wri- 
ting. Leni się myśleć, he has a 
sluggish, a dull intellect, mind. 

LENIEĆ or LINIEĆ , nieję , v. n. 
to mue, to moult, to cast the skin. 
Wąż lenieje na wiosnę , the snake 
casts off her skin (slough) in spring. 
Ptaki lenieją, birds mue or moult, 
= ZLENIEĆ, WYLENIEĆ. 

LENISTWO, wa, s. n. laziness , 
idleness, sloth. Jednym z siedmiu 
grzechów śmiertelnych jest leni- 
stwo, idleness is one of the seven 
capital sins. Przez — o nigdy nie 
wychodzi na przechadzkę, it is 
from laziness, sheer laziness, that 
he never takes a walk. — ma swoje 
przyjemności, indolence has its 
charms. Lenistwo ducha, sluggish- 
ness of intellect, slowness of appre- 
nension , disgust for every moral 
labour. 

LENIWIE = LENIWO, adu. lazi- 
ly, idly. 

LENIWIEC, wCA,*.m. = LE- 
NIUCH, a, a lazy bones, a slug- 
gard, a drone ; 2) Leniwiec (an ani- 
mal), sloth. 

LENIWY, a, e, lazy, idle, sloth- 
ful. 



LEP 



113 



LENNICZY, a,e, feudal , feudal. 
Systemat —y, prawa — e , feudal 
system, feodai right, matters. 
W rządzie lenniczym król jest 
naczelnikiem szlaclity. in the feu- 
dal system the king is only the first 
of the nobles. 

LENNIK , A , s. m. vassal , liege- 
man , feudatory. 

LENNO, adv. in fief. Dobra trzy- 
mane lenno, an estate held in fief. 

LENNODAWCA, cv, s.m. feudal 
lord. 

LENNOŚĆ, i, s.f. feudal tenure, 
fief. 

LENNY, a, e, feudal , beholding 
to a fief. Lenny pan, lenna pani, 
lord or lady paramount. 

LEODYJCZYK, a, s. m. native 
of Liege. 

LEP, u, s. m. bird-lime. 

LEPAK, a, s.m. a good head, a 
sound mind; 2) adv. = ZAŚ, but 
{old). 

LEPCZYCA, cy, s.f. (a plant), 
carline thistle. 

ŁEPEK, pka, or ŁEBEK, bka , 
dim. of ŁEB. Lepek od szpilki, 
head of a pin, pin-head. 

LEPIANKA, ki, s.f. mud hovel, 
hut, cot. 

LEPIARZ, a, s.m. a kneader, 
moulder. 

LEPIĆ, ię, v. imp. to glue, to 
paste, to mould; 2) Fig: to build. 
Lepić co z wosku, to mould , to 
shape a form in wax. Wszyscyśmy 
z jednej gliny lepieni , we are all 
formed from the same dust. Sądzi 
że ulepiony z innej gliny jati na- 
sza , he thinks himself made of a 
different clay, mould, from other 
mortals. Lepi sobie chatkę (fam.), 
he builds a cottage for himself. 

LEPIĆJ, (compar. of DOBRZE), 
better. Lepiej od ciebie pisze , he 
writes better than you. Dziś ma się 
lepiej niż przedtem, he is now 
better than he was. Lepiej z nim 
jestem niż kiedykolwiek, I am 
more in favour or upon better terms 
with him, than ever. Którą z nich 
lepiej kochasz? which of these 
women do you like best? Wolał- 
bym lepiej, I had rather. Coraz 
lepiej i lepiej, better and better. 
Lepiej nie umiem , I cannot better; 
it is done to the best of my power. 
Idż lepiej sam, you should go there 
yourself. Czem prędzej tern lepiej, 
the soonner the better. 

LEPNICA, cv, s.f. (a plant), 
catchfly or campion. 

ŁEPSKI, a, e, good, excellent, 
brave. 

ŁEPSKO,adv. well, bra:ely. 

LEPSZOŚĆ ,i,5. /'. bettei state, 
better condition. 

LEPSZY, a, e, better, (comp. of 
DOBRY). K to pierwszy ten lepszy 
(prov.), first come, first served; 
fore-warned, fore-armed. Jeden le- 
pszy niż drugi , this is as good as 
that. Ci dwaj idą o lepsze , these 
two men rival each other in glory 
or vie in glory. Cóżeś najlepszego 
uczynił? alas ! what have you done ? 



114 LEŹ 

LEPSZYĆ , v. a. imp. or ULE- 
PSZYĆ, POLEPSZYĆ, to better, 
to ameliorate , to improve. 

ŁEPTAĆ , pcę , v. imp. to łap as 
a dog does. 

LESISTY, a, e, woody, abound- 
ing with wood. 

LEŚNICTWO , a , s.n. manage- 
ment of the forests; 2) science of 
forest-matters ; 3) forest-district. 

LEŚNICZY, czego, s.m. forester, 
wood-keeper. Urząd leśniczy , a 
verderer's jurisdiction. 

LEŚNIÓWKA, ki, s. f. crab, wild 
apple. 

LEŚNY, a, e, dwelling or growing 
in a wood; sylvan. Kodex leśny, 
prawa — e, the forest code , forest 
law. Cztery miasta lesne, the four 
forest towns. 

LESZCZYNA, ny, s.f. hazelnut 
tree. 

LESZCZYNOWY, a, e, of hazel 
shrub. 

LETARG , u, s.m. lethargy. 

LETNI, a, e, of summer; estival ; 
2) tepid; 3) elderly, stricken in 
years. 

LETNIEĆ , NiEJĘ , v. n. to grow 
tepid. 

LETNIK , a , s. m. woman's sum- 
mer dress ; 2) summer arbour, sum- 
mer bower, dim. LETNICZEK. 

LETNIO, adv. tepidly, lukewarm- 
ly. Letnio ubierać się, to be clad 
in a summer dress. 

LETNIOŚĆ, i, s. f. tepidity, luke- 
warmness. 

LEW, lwa, s. m. lion. 1\yk lwa, 
the roar, roaring of a lion. On ma 
serce lwa or lwie , he is a lion, he 
has a heart of a lion. Nie łapie lew 
muchy (prov.), great man for great 
deeds. Lwa znać z pazura , the 
lion is known by his paw. Nietrze- 
ba śpiącego lwa budzić, when 
sorrow is asleep wake it not. 

LEWAR, a, s.m. lever, draw- 
beam. 

LEWATYWA, WY,S./. glystcr, 
clyster. 

LEWICA, cy, s. f. left hand. Nie- 
chaj niewie lewica twoja co pra- 
wica twoja czyni, let not thy left 
hand know, what thy right hand 
doeth. 

LEWKONIA , i , s. f. stock-gilli- 
f.ower. 

LEWKOWY, a, e, of a lion's 
whelp, of a young lion. Lewkowy 
talar, a silver coin stamped with a 
lion. 

LEWO, W LEWO = NA LEWO, 
adv. to the left hand. Weź w lewo, 
take to the left hand. Bic w pra- 
wo i w lewo, to strike right and 
left , to hit all round , to hit on all 
sides. 

LEWORĘKI, a, e, left-handed. 
= MAŃKUT. 

LEWY, a, e, left. Po lewejrece, 
on the left hand or side. 

LEŻA, ży,s. f. military quarters. 
—e zimowe, winter quarters. 

LEZAK, a, s.m. log of wood 
tying in a forest, without being 
made use of 2) lying hive. 



LI 

LEŹĆ, łażę, v.n. to crawl, to 
creep ; to climb. Włosy mi lazą , 
all my hair comes off, I lose all my 
hair. Leźć komu w oczy, to annoy, 
to importune, to be troublesome 
with questions, presence, etc. Leźć 
komu w drogę, to cross, to thwart 
one in his designs. Nie lezie mi to 
do głowy, I cannot understand it. 
(Familiar in all acceptions). 

LEŻEĆ , żę , v. n. to lie ; 2) to lie, 
to be situated or placed. Leżeliśmy 
oba chorzy i bez dozoru na po- 
dłodze więzienia, we both lay ex- 
tended on the floor of a dungeon, 
ill and without succour. — na febrę, 
to lie sick of a fever. — w łóżku, to 
lie abed. Suknia dobrze leży, a 
coat that sits well. Praga leży na 
wschód Warszawy, Praga lies or 
is situated to the east of Warsaw. 
Stosy ksiąg leżą na stolach , na 
pólkach , piles of huge books are 
lying on tables, shelves. Jeszcze 
leży, he is in bed , still abed. Od 
kilku dni leży, of late he has been 
forced to keep his bed, or he is 
bedrid. Pozwolić ziemi leżeć od- 
łogiem , to let a piece of ground lie 
fallow, to leave a piece of ground 
untilled. Leży wyrobie, he is dead 
and hurried, he lies in his tomb. Tu 
leży..., here Wes... Zivaliska leżą- 
ce w pyle, ruined monuments lying 
in the dust.A/i'ec leżące pieniądze, 
to have ready money in cash. 

LEŻENIE , ia , s. n. act of lying. 

LEŻENIE, ia, s. n. the act o'f sit- 
ting upon the eggs, incubation. 

LEZIWO, a, s.n. a ladder made 
of bark and used by bee-masters , 
when their hives are placed on the 
high trees, as it is common in the 
forests of Poland. 

ŁEZKA, ki, s.f.dim. little tear, 
drop. 

LEŻLJCH , a , s. m. Her, lazy fel- 
low, sluggard. 

LEŻYSKO, ka, s. n. lair. = ŁO- 
ŻYSKO. 

ŁGA, i, s.f. falsehood, a lie (little 
used). . 

ŁGAĆ, łgę, v. n. to lie , to tell 
lies, see KŁAMAĆ, ZMYŚLAĆ. 
Lże na czem świat stoi (fam.), he 
lies in his throat. Łgać przeciw su- 
mieniu swemu , przeciw Bogu , to 
lie to his own conscience, to lic un- 
to God. Przysłowie kłamie, the 
proverb lies , is false. 

ŁGARKA, ki , s. f. a she liar. 

ŁGARSKI, a, e, lying, false, 
mendacious. 

ŁGARSTWO, wa, s. n. lie, false- 
hood. 

ŁGARZ, a, s.???. liar. 

LGNĄĆ, lgnę, v. n. to cleave, to 
cling, to stick, to adhere. — do ko- 
9° (fig-), to be attached to a person, 
to feel a sympathy for one. 

LI, adv. only, solely, exclusively. 
Li do tegom wziął go, I took him 
but forthat.Li'do ostatecznego ivy- 
roku,to the pronouncing of the final 
sentence exclusively, no farther; 2) 
interr. enclit. Bylli albo nie, was 
he or was he not? Takli czy nie? 



LIC 

yes or no? Maszli dać to daj za- 
raz , If you give don't loiter, give It 
soon. 

LIRERTYN, a, S.m. rake, rake- 
hell. 

LIRERYA, vi, s.f. livery. Nosić 
liberyą , to wear the livery. 

LIBRA , ry, s. f. quire. — papie- 
ru, a quire of paper. 

LICE, ca, s. n. cheek, face, coun- 
tenance; 2) — przestępstwa ( iiv 
law), proof or evidence of a crime ; 
3) right side opposite to NICE or 
wrong side of a stuff. Wypogodzić 
lice, to smoth, to clear up one's 
brow, one's face. Wstyd jej lica 
zarumienił, she blushed, her 
cheeks became crimson for shame. 
Nice i lice tej matei^yi zgolą sie- 
nie różnią, that stuff has both si- 
des alike. 

LICHO, cha, s.m. an odd number; 
2) ill luck, mishap, misfortune. Nie 
budź licha póki śpi , when sorrow- 
is asleep, wake it not. Celno Ucho, 
cross or pile; head or arms, see 
CETNO. Będzie jemu kiedyś lichv y 
he does not go on well or he goes 
down the wind. Co, u licha? ho\v v 
the deuce? Niech go licho! the 
deuce take the fool ! 

LICHO or LICHOTNIE, adv- 
sorrily, meanly, shabbilv. 

LICHOTA, ty, or LIĆHOŚĆ, i ,. 
s.f. misery, shabbiness, paltriness. 

LICHTARZ, a, s. m. candlestick. 

LICHWA , wy, s. f. usury. Da- 
wać na lichwę, to lend upon usu- 
ry. Bawić się — ą , to practise usu- 
ry. Wrócić co komu z lichwą, to 
return with interest. Dożyłeś się 
dnia w którym wszystkie prace i 
cierpienia zapłacisz sobie z li- 
chwą, you are now on the eve ol 
seeing all your toils and troubles- 
repaid with interest. 

LICHWIAR KA, ki, s. /".a woman 
practising usury. — SKI, a, e, usu- 
rious. — ST WO, wa, s. n. practice 
of usury. — Z, a, s. m. usurer. 

L1CHWIĆ, wie , v. n. to practise- 
usury. 

LICHY, a, e, sad, sorry, mean^ 
shabby, paltry. Człowiek — y, a 
poor wight , a poor wretch. — r 
zdrowie , broken health. 

LICOWAĆ, owal, uje, v. a. (co)+ 
to acknowledge a theft. Licować 
rzecz kradzioną u kogo, to sum- 
mon one before a judge, in order to 
prove that the theft was done. Li- 
cowany złodziej, an a\erred thief, 
a notorious thief. 

LICYTACYA , yi , 5. f. auction ,. 
public sale. Przedaż z—yi, sale 
by public auction. Biega po tvszy- 
stkich licytacych,he runs to all the 
auctions. 

LICYTOWAĆ, tuję, v. n. to sell 
by auction. 

LICZ BA, Y,s.f. number. Parzy- 
sta — , even number. Nieparzysta 
— , odd number. Liczby jednostki, 
cardinal numbers, from one to ten 
exclusively. — zbiorowa, collective 
number. — kwadratowa, sqaaie 
number. Pojedyncza, mnoga —a,. 



LIG 

the singular or plural number. Licz- 
by, or Numeri , the book of Num- 
bers. Pomieść mnie w liczbie 
twoich przyjaciół, pray, reckon 
me among your friends. Ci co są 
w liczbie wybranych , those who 
are numbered with the elect. Me 
jesteś z ich — y, you are not one. 
Zdać liczbę (biblie style), to give 
an account, to bring in one's ac- 
counts. 

LICZEBNIE, adv. numerally, 
numerically. 

LICZENIE, ia, s.n. numeration, 
counting. Sztuka —a , the art of 
reckoning. 
LICZKO, a, s. n. dim. of LICE. 
LICZMAN, a, s. m. counter, base 
money. 

LICZNIE = LICZNO, adv. in 
great number. 

LICZNIK, a, ff.m. (arith), nu- 
merator. 

LICZNOŚĆ, ści , s. f. great num- 
ber, multitude. 

LICZNY, a, e, numerous, —e 
zgromadzenie, numerous assem- 
bly. 

LICZONY or POLICZONY, a, e, 
counted , reckoned. Dni nasze po- 
liczone, our days are numbered. 
Bierze icilk i liczone (prov.), you 
may count your sheep, but you can- 
not keep off the wolf; though you 
take all possible care , you may be 
mistaken in the end. Liczone pie- 
niądze (better gotowe), cash, 
ready money. 

LICZYĆ, czę , v.imp. to number, 
to count. — na kirn, to rely on, to 
reckon on or upon one. Liczyłem 
ich pojedynczo, I counted them 
one by one. Liczyć godziny, to 
count the hours. Licząc wszystko, 
or policzywszy wszystko, when 
all is done, wlien all comes to all , 
all things considered. Lata pano- 
wania jego liczono zwycięztwa- 
mi (fig.), the years of his reign 
were counted by his triumphs. By- 
ło nas dwunastu, licząc w to ko- 
biety, nie licząc dzieci, we were 
twelve counting the women, without 
counting the childern. Nie licząc 
ciebie, without counting you. Li- 
czyć, zaliczyć co na czyj rachu- 
nek , to charge, to put in a bill. 
Liczy za nic wyrządzone jemu 
usługi, he considers all the services 
that are done him as nothing. Li- 
czę na korzyści mogące się ztąd 
wyciągnąć, I estimate as conside- 
rable the benefits which will arise 
from thence. Nie Ucz na jego obie- 
tnice, do not count upon his pro- 
mises. Liczy na swój icpływ, na 
swoich przyjaciół, he relies upon 
his interest ; he depends or relies 
upon his friends. Wcześnie liczyć 
t<a przyjemność, etc., to anticipate 
much pleasure of, etc. Liczyć mi- 
lionami dyublów [fam.), to swear 
like a heathen. 

LIGA , Gi, s. f. league, confede- 
racy. 

LIGL'STR , u , s. 771. common pri- 
ret, evergreen. 



LIS 

LIK, BEZ LIKU, adv. innume- 
rably; 2) u, s.m. count, account. 

LIKWOR,u,s.m.hqueur, strong- 
water. 

LILIA, u, s./". lily. 
LILIOWY, a, e," of a lily. 
LIMIT A , ty, s. f. adjournment, 
prorogation. 

LIMITOWAĆ, ti.ję, v. imp. to 
adjourn, to prorogue. 

LIMONADA, dy, s. f. lemonade. 

LIN , a , s. m. tench. 

LINA, y, 5./. (mar.), cable. V- 

ciąc linę, to cut the cable in the 

hawse. = rope. Skoczek na linie , 

rope-dancer. 

LINBA , y, s. f. conocarp (a plant 
of Antilles and its nut). 

LINIA, u , s. f. line. = line of pa- 
rentage, pedigree. Starsza linia, 
młodsza linia , the elder branch , 
the younger branch of a family. = 
rule, ruler. Iść w jednej linii, to 
walk or to move abreast , to hold 
the same rank. Wyjść z po za — ii 
(fig.), to be beyond the usual crite- 
rion, above the usual standard. Nie 
trzyma się prostej — ii, he does 
not keep his line straight. Wojsko 
było uszykowane we trzy limje , 
the army was drawn up in three 
lines, see SZEREG. 
LINIEĆ , see LENIEĆ. 
LINUOWAĆ, juję, v.a. and n. 
to draw lines by the rule. 

LINUOWY. a, e, of the line. 
Wojsko linijowe, regular troops. 
Okręt linijowy, a ship of the 
line. 

LINKA, ki, ff. f. dim. a little 
cable. 

LIPA , py, s.f. LIPKA, ki, dim. 
linden , lime-tree. 
LIPCOWY, a, E,of July. 
LIPIEC , pca , s. m. July. = ho- 
ney gathered in the month of July. 
= mead made of that honey. 
LIPINA, ny, s.f. lime-tree wood. 
LIPKI, a, e , gluy, clammy, vis- 
cous, glutinous. 

LIPKOŚĆ, ści, s.f. clamminess, 
viscosity. 

LIPNĄĆ, vr t , v. n. to stick to, to 
adhere. 
LIPAWA,y,s./". Libau. (Geogr.) 
LIPOWY, a , e , of lime-tree ; 
made of linden-wood. — y kwiat, 
blossom of a linden-tree. — a deska, 
lime-deal, lime-plank. 
LIPSK , a , s. m. Leipsic. 
LIRA, ry, s. f. lyre. Grać na li- 
rze, to play on the lyre. 
LIRYCZNY, a, e, lyric, lyrical. 
LIRZYSTA, ty, s. m. lyrist, 
lyre-man. 

LIS, a, s.m. fox. LISY, pi. fox- 
skin, fur. Farbowane lisy (fig.), 
trick, cheat, imposture. Znam się 
na farbowanych lisach, I am not 
easy to be imposed upon. Lisa zła- 
pać, to burn one's coat, in warm- 
ing one's self by the fire. To lis, 
stary lis or lis szczwany, that 
man is a cunning fox, a sly cur, or 
he is a sly cunning man. Lisa tarn 
zażyć gdzie kto lwem nie podoła 
(prov.), to add cunning to force. 



LIT 



115 



LISAWY, a, e, fox-coloured, 
red-haired, carotty. 

LIŚĆ, cia, s. m. = LIŚCIE, ia, s. 
n. leaf, leaves. Gdy liść opada, at 
the tall of the leaf , in autumn. 

LIŚCIASTY. a,e, leafy. =LIŚCI- 
STY. 

LIŚCIK, a, s.m. dim.= LISTEK, 
tka, a small leaf.= LIŚCIK, a short 
letter, love-letter. 

LIŚCIOWATY, a, e, resembling 
the leaves of a tree. = LIŚCIOWY. 

LISI , a , e , of the fox , vulpine. 
— a jama , fox's hole. — i ogon, — 
KITA, fox's tail, fox's brush. Łotr 
to lisiej skórze , a rogue , a rascal. 
Lisie jajka (a plant) , fool's stones , 
orchis. 

LISIATKO, ka, s.n.dim. a young 
fox. 

LISICA , cv, s. f. a she fox. 

LISOWATY, a, e , fox-like, fox- 
coloured. 

LISOWCZYK, a, s,m. (Hist, o/ 
Poland) ,a soldier of the light horse. 
= a robber, a vagabond, a vagrant. 

LIST, u, s. m. letter, epistle, 
missive. Będziesz miał często mo- 
je listy, you will hear frequently 
from me. — okólny, circular letter. 
— miłosny, love-letter. — o intere- 
sie, a letter of business, a business 
letter. Przejęte listy, intercepted 
letters. Pieczętować listy, to seal 
letters. List wierzytelny, letter of 
credit. List żelazny, save-conduct, 
pass.— cyfrowany, ciphered letter. 
ListPawla apostoła do Rzymian^ 
the Epistle of Paul the apostle to 
the Romans. 

LISTA, tv, s.f. list, roll. Czytać 
listę imienną , to call over the na- 
mes of an assembly. 

LISTEK, see LIŚCIK. Drżał jak 
listek , he trembled , he shook like 
a leaf. — różowy, a rose leaf. 

LISTOPAD, a, s.m. November. 

LISTOPADOWY, a, e, of No- 
vember. Rewolucya Listopadowa. 
the Polish Revolution of the 29 of 
November 1830. 

LISTOWNIE, adv. by letters, in 
writing. 

LISTOWNY = LISTOWY, a, e, 
of a letter; epistolary. — e doniesie- 
nie, intelligence sent by a letter, 
Listowy papier, letter-paper, post- 
paper. Styl listowy, epistolary style, 
Poczta — a, the post-office. 

LISTWA, wy, s. /.LISTEWKA, 
ki , s. f. dim. list , edge , border. == 
archit. listel , list, cincture, filet, 
= (of cloth) the selvage of linen- 
cloth. = marin, sheer-rails , drift- 
rails , riband. 

LISZAJ, a, s. m. lentigo, tetter, 
drv scab, morphew, ringworm. 

LISZAJOWATY, a, e, full of tet- 
ters or dry scabs. 

LISZKA, ki, s.f. caterpillar.— 
or LISICA, a bitch fox, vixen. «= 
odd number (oppos. to CETNC). 
Każda liszka swój ogon chwali 
(prov.), every one commends his 
own work , every body sounds his 
own praises. 
1 LITANIA, u, s. f. litany. Mówić, 



116 



LIT 



odmawiać litanie, to say, to re- 
cite , to chant the litany. Uraczył 
nas długą o sobie Ulani ją (fam.), 
lie has given us a long-winged story 
of his achievements. 

LITERA, ry,$./". letter, character, 
print, type. Pisze drobne, niewy- 
raźne litery or brzydko, drobno 
pisze, he writes a very bad run- 
ning-hand. Trzymać się litery or 
być niewolnikiem litery, to take a 
thing litterally or in a litteral sense. 
Czlery litery {very fam.), the four 
letters (that is to say KIEP, a block- 
head). Co do litery, exactly, word 
by word, literally. -DOSŁOWNIE. 

LITERACKI, a, e, literary. No- 
tvosci —ie, literary news. Dzien- 
nik — i , towarzystwo — e, literary 
journal, society. Po literacku, as 
the literary men usually do. 

LITERALNIE, adv. literally. 

LITERALNY, a, e, literal. 

LITERAT, a, s.m. literary man, 
man of letters. 

LITERATURA, ry, s. f. litera- 
ture. = PIŚMIENNICTWO. Odda- 
wać się , poświęcać się literatu- 
rze , to dedicate, to devote one's 
self to literature. Poezya jest świe- 
żącym punktem literatury, poetry 
is tiie bright part of literature. Li- 
znąć literatury {[am.), to have a 
slight, a superficial acquaintance 
with literature. 

LITEWKA, i, s. f. see LITWIN. 

LITEWSKI, a, e, Lithuanian. 

LITOŚĆ, ści , s. /'. pity, mercy, 
compassion. = POLITOWANIE, 
MIŁOSIERDZIE , ŻAL. Mieć litość 
nad bliźnim, to have, to take pity 
upon one's neighbour, upon a poor 
fellow-creature. Stan jego pobudza 
do — i, his condition excites one's 
pity. Patrzeć na co okiem —i, to 
look upon one with an eye of pity. 
Nie ma litości ani nad psem ani 
nad człowiekiem, he has no more 
pity upon, he no more pities, a man 
than a dog. Serce bez —i, a piti- 
less, merciless, ruthless heart. Być 
zdjętym litością , to take pity upon 
one. Twoja — krzywdzi mię, you 
look , you speak , or treat me with 
offensive, insulting pity. 

LITOŚCIWIE , adv. mercifully, 
compassionately. 

LITOŚCIWY, a, e, merciful, 
compassionate. 

LITOWAĆ SIĘ, tuję się,v.?j. 
to pity, te take or have pity, to 
compassionate. = ZLITOWAĆ , U- 
LITOWAĆ, UŻALIĆ SIĘ {czego, 
kogo). 

LITOWANIE SIĘ , nia się {nad 
czem,nad kim), compassion, pitv. 

LITURGIA, n , 5. f. liturgy. 

LITWA, wy, s.f. Lithuania. Li- 
two, ojczyzno moja, gdzie są 
twoje wody, etc. Lithuania, my fa- 
therland , where are thy pure 
streams, etc. 

LITWIN or LITWAK , a , s. m. 
Lithuanian; fern : LITWINKA or 
LITEWKA. 

LITY, a, e, molten, made of 
massive gold. 



LOK 

LIWERANT, a, s.m. contractor 
for supplying an army with provi- 
sions. 

LIWEROWAĆ, owal, uje, v. a, 
{said of provisions), to furnish, to 
provide, to supply. — zboże, etc. 
dla ivojska, to supply the army 
with all the provisions necessary for 
its subsistence. = DOSTAWIAĆ. 

LIWERUNEK, nku, s. m. deli- 
very, supply. 

LIZAĆ , żę , v. imp. LIZNĄĆ , 
nę, v. insi. to lick. Liznąć jakiej 
wiadomości, to acquire a smat- 
tering knowledge of a thing. Lizać 
się homu , to fawn upon one , to 
cringe to him. Liznąć kogo po 
grzbiecie, po karku {fam.), to 
strike a blow upon one's shoulders, 
neck. 

LIZACZ, a, s.m. {disp.), flat- 
terer, fawner. 

LIZANIE SIĘ, ia się, s.n.{disp.), 
adulation, mean flattery, picking of 
thanks. , 

ŁKAĆ , "łkam , v. n. to sob. Łkać 
zaczęła, she began to sob. 

ŁKANIE, ia, s.n. sobbing, 
sob. 

LNIANY, a, e, of flax, linen. — e 
nasienie, linseed, seed of flax. — y 
olej, linseed oil. — e płótno, linen 
cloth, linen. 

ŁOBODA, dy, s.f. {a plant), 
orache, golden herb, artiplex. 

LOCH , u, s. m. cellar, vault. = 
cavern, a subterranean prison. 

LÓD, lodu, s.m. ice. Lód się ści- 
na,\t lias frozen till there isice.Sople 
lodu, the icicles. Pić wodę, wino 
z lodem, to drink iced water, wine. 
Lody śmietankowe, waniliowe, 
ice-cream, ice vanilla. Zimny jak 
lód, a man frozen to death ; {fig.) 
to have a frozen or stony heart. 
Podkuć konie na lód, to rough 
shoe horses. Pierwszy lód złamał 
{fig.), he has broken the ice. viz. 
he has surmounted or got the better 
of every obstacle. Stoimy tu jak na 
łodzie, kołem na łodzie {prov.), it 
is a slippery step, perilous enter- 
prise. Budować zamki na łodzie 
(jprov.), to build castles in the air. 

ŁÓDKA, ki,*./", little boat, skiff. 

LODOWACIEĆ , cieję , t', n. to 
turn into ice. 

LODOWATY, a , e, icy, glacial. 
— e morze, Frozen ocean, Northern 
ocean. - -y cukier, candy sugar. — e 
przyjęcie (Jig.), a very cold re- 
ception. 

LODOWNIA, i, s.f. ice-house. 

LODOWY, a, e, of ice. 

ŁODYGA, gi, s.f. stem, stalk. 

ŁÓDŹ, łodzi , 5. f. boat , canoe. 

LOFTKA, ki , s. f. deer-shot. = 
GRANKULKI. 

ŁÓJ, łoju, s.m. tallow, suet., 

ŁOIĆ , ię , v. imp. te besmear 
with tallow. 

ŁOJOWATY, a, e, tallow-like, 
suety. Kamień — y, talc. 

ŁOJOWY, a, e, made of tallow, 
— e świece , tallow candles. 

LOK, u, s.m. curl, ringlet, lock. 
Zawijać ioki, to put in curls, to 



ŁON 

curl ;p/. LOKI, LOCZKI, locks, 
curls. 

LOKAJ , a , s. m. lackey, foot- 
man ; fern. LOKAJKA. 

LOKAJSTWO,A,5.n. office, duty 
of a servant, drudgery. = dispar. 
a pack of men-servants, footmen. 

LOKAL, u, s.m. lodging, room. 

LOKALNY, a, e, see MIEJSCO- 
WY. Pamięć lokalna, local nic- 
morv. 

LOKATOR , a , s. m, lodger, te- 
nant. 

ŁOKCIOWY, a, e, an ell long. 
Muszkuł łokciowy, cubital muscle. 
Prowadzić handel — y, to buy or 
sell by the ell. 

ŁOKIEĆ, KCiA, s. m. elbow.= ell, 
ellwand. Łokciemkpgo szturchnąć, 
to elbow one. Świeci -łokciami 
{fam.), bis coat is out at elbows. 
Łokciem się podparł or wsparł się 
nałokciaeh, he was leaning upon 
his table, bolster, etc. he was leaned 
on his elbow. Na łokcie sprzeda- 
wać, to sell by the ell. Ludzie od 
łokcia {fam.), merchants, trades- 
men. Ludzie nie mierzą się łok- 
ciem, one must not judge of a 
man's merit by his stature. 

ŁOKITEK , tka , s.m, the sur- 
name of a Polish king. = pi. dim. 
ŁOKIETKI, little elbows, {by ex- 
tension, hands, arms). 

LOKOWAĆ, kuję, v. imp. to 
place , to deposit , to lodge. — ka- 
pitał, to place or put out a sum of 
money. 

ŁOM, u,s. m. fracture, fragment. 
= better ŁAMANIE iu stawach, 
gout. 

ŁOMAĆ , see ŁAMAC. 

ŁOMICIEL (in composist ŁOM- 
CA) , a , s.m. breaker , infringer , 
violator. Łomicieł praivor prawo- 
łomca, infringer of the laws. 

ŁOMIGNAT, a, s.m. break- 
bone, ossifrage or ospray, the sea- 
eagle. 

ŁOMISTY,a,e, anfractuose, full 
of turnings and windings. 

ŁOMKI , a , ie , brittle , apt to 
break. Szkoda że porcełana i 
kryształ tak łomkie, it is a pity 
that china and crystal are so brittle, 
so apt to break. Jest gatunek żela- 
za bardzo łomkiego, there is some 
iron very brittle. 

ŁOMIKAMIEŃ, nia, s.m. {a 
plant), stone-break, saxifrage. 

ŁOMOT , u , s. m. crack , crasn. 

LON, u, s. m. axle-pin, linchpin. 

LONDYN, u, s. m. London. 

ŁON I , adv. last year {old.). 

ŁONO , na , s. n. bosom , breast. 
Łono Abrahama, Abraham's bo- 
som. Utopił mu nóż iv łonie, be 
plunged , struck a dagger into his 
breast. Łono kościoła , the bosom 
or the pale of the church. — ivit- 
czności , the womb of eternity. 
Złóż yc tajemnicę na — bratnie , 
to trust one's secret to a bosom- 
friend. Jej dziecko spało na jej 
— ie,her child slept on her bosom. 
Owoc skryty w jej — ie, the child 
that a woman has in her womb. 



LOT 

LONT, c. *. m. the match with 
which a gunner fires his gun. 

LONTOWMK, a, s. m. linstock. 

ŁOPATA , ty , s. f. shovel. Fia : 
Wyłożyć jak na łopacie (fam.) , 
to explain a thing clearly, to speak 
clearly, plainly. Kładłem mu to — ą 
do głowy (fam.), it was hard to 
beat it into his brains, to explain it 
over and over. Łopata or łopatka 
u wiosła, the blade or wash of an 
oar. — do chleba , oven-peel. 

ŁOPATKA, ki, s. f. little shovel. 
= shoulder-bone, blade-bone. 

LOPI ANorŁOPUCH,u, s. m. (a 
planl\ bur, burdock. 

LORNETKA, Kl, s.f. spying- 
glass. 

LOS , r, 5. m. lot , fate , fortune ; 
= a lottery ticket. Tak losy kazały, 
fate will have it so. Los twój po- 
dzielę, I wish to share your fate. 
Będziemy szczęśliwi mimo losu, 
we shall be happy in spite of fate. 
Smutny los go'spotkal, he met 
with a deplorable fate. Taki łos 
swialoburcow, such is the fate of 
conqueros. Obezpieczyć los dzie- 
ciom, to secure an existence for 
hildren, to provide for them. 
Troszczy się o zapewnienie sobie 
losu ot przyszłości, he is anxious 
about his future fate. Próbować 
losu, to take one's chance, to run 
the risk. Na los, szczęście! at all 
hazards, at all events or risks! Los 
'■ilwy, the chance of battle. Losy 
yiiotac, to cast, to draw lots. 
Przypadło na mnie losem, it fell 
to mv lot, see TRAF, PRZEZNA- 
CZENIE, SZCZĘŚCIE, PRZYPA- 
DEK.. 

ŁOŚ, łosia, s.m. elk. 

ŁOSI , ia , ie , of an elk. Łosia 
, elk skin. 

ŁOSKOT, r, s.m. crack, crash, 
peal, rattle, clatter. — piorunu, a 
peal of thunder. 

ŁOSKOTAĆ, oce, v.n. to re- 
sound , to rustle , to rattle. 

tOSOŚ, sia, s. m. salmon. 

ŁOSOSINA, ny, s. f. salmon's 
flesh. 

ŁOSOSIOPSTRAG , a, s.m. sal- 
mon-trout. 

LOSOWAĆ, SLJF f , v.n. to draw 
or cast lots. 

LOT, u, 5. m. flight. — ptaka, 
the flight of a bird. Strzelać 
u- lot, to shoot flying. Lot myśli, 
raźni, [fig.], the soar, the 
night of genius, fancy, Imagination. 
— tczniosly, górny, a sublime, a 
I .wcring flight. WLOT, adv. swfl- 
ly, rapidly. 

ŁÓT, a , 8. m. half an ounce. 

LOTEK , tka, ff. m. Zool. a kind 
of flitter mouse , American bat. 

LOTERYA, yi, s.f. lottery. 

LOTKA, ki, t. (. bone of the 
tving. = quill-feather, wing-quill. 

LOTNOŚĆ, sci, s. f. swiftness, 
fleetness , velocitv. = volatility. 

LOTNY or LOTOWY, a, e, 
ringed, fleeting, swift. = of a 
tiight. volatile —a zwierzyna, 
»olai;ir<s, wild fowl. Pióra— e (io- 



LOZ 

kole, etc.), beam-leather of a hawk, 
etc. Pęd lotny, the rapid course. 
Sieć lotowa , a draw net, a net for 
partridges , etc. 

ŁOTR , a , s. m. rogue , knave , 
miscreant. Ukrzyżowali Chrystu- 
sa i dwóch łotrów, they crucified 
Jesus and two malefactors. Łotr na 
łotrze (fam), they are all scoun- 
drels. On wyjdzie na łotra, he 
takes the right course of a rake ; he 
follows ill courses; he is a good for 
nothing fellow. 

ŁOTROSTWO, wa , s. n. rogue- 
rv, knaverv. = HULTAJSTWO, 
ŁAJDACTWO. 

ŁOTROWAĆ, ruje, v. n. to lead 
a loose, disorderly life. 

ŁOTROWSKI, a, e, roguish, 
knavish. 

ŁÓW, łowu, s.m.= ŁOWIENIE , 
\A,s.n. catching. Iść, jechać na 
łow, to go hunting. — ryb, catch- 
ing of fishes , fishing. — ptaków, 
catching of birds. =POLOWANIE. 
Łówperel, pearl-fishery. 

ŁOWCA, cv, s. m. hunter, hunts- 
man. 

ŁOWCZANKA, I, s. f, daughter 
of a ŁOWCZY. 

ŁOWCZY, czego, s.m. master 
of the hunt, master of the chase. 

ŁOWIĆ, wię, v.imp. to catch. 
— r \jby, ptaki , to catch fishes , to 
fish ; to catsh birds. = Polować , 
to hunt. — perły, korale, to fish 
pearls, corals. — pchly, to catch 
fleas. Fig. Łowi grosze io cu- 
dzej kieszeni or wyłowił mu gro- 
sze z kieszeni (fam.) , that man 
has drained, bas drawn from him, 
a considerable sum of money. Spo- 
dziewa się tu co złowić, obłowić 
u ciebie, he hopes to trick you out 
of your money. Łowićiuiatry w polu 
(prov.),to make useless endeavours, 
to run after chimeras. 

ŁOWIEC, wca, s.m. hunter, 
huntsman. 

ŁOWIECKI , a , e , belonging to 
hunting or to a hunter. 

ŁOWIECTWO, wa, s. n. hun- 
ting, sport. = art and science of j 
the chase, huntsmanship, venery. 

ŁOWKA,i,s. f. seizure, capture. 

ŁOWNY, a , e , (said of a dog) , 
good for hunting. 

ŁOWY, wóW, pi. hunt, hunting, 
chase. 

ŁOZA, zy, s.f. long-leaved wil- 
low, osier. Dać komu łozy, to whip, 
to lash one. 

LOŻ\,ż\, s.f. box (in a theatre); 
2) — masońska, ivolnomularska, 
freemasons' lodge. 

ŁOŻE, źa, s. n. bed, (elev. style), 
couch. = stock of a gun. = bed of 
a river. Twarde, miękkie łoże, a 
hard bed , a soft bed. — małżeń- 
skie, nuptial bed. I'marl na łożu 
mężnych (fig.), he died upon the 
bed of honour. Dzieci z pierwsze- 
go łoża , the children of the 
first bed. Ma dzieci z drugiego 
/ora , he has children by his 
second wife. .\ie jesteśmy z jedne 
co łożu , we were not by the same 



LUB 



117 



mother. Dziecko z nieprawego 
—a, an illegitimate child. Łoże rze- 
ki , the bed of a river. = KORY- 
TO.— działowe (artil.), the car- 
riage of a cannon. — strzelby, the 
stock of a gun or musket. 

ŁOZINA, ny, s.f. sweet, bay- 
leaved willow, osier. 

ŁÓŻKO , ka , s. n. ŁÓŻECZKO , 
ka, dim. bed, bedstead, bedding. 
Łóżko siać, rozrzucić, to make , 
to unmake a bed. Być io — u, to be 
in bed. — orzechowe, a walnut 
tree bedstead. Leżeć iv — u , or ob- 
łożnie , to keep one's bed , to be 
confined to bed. Śpią w osobnych 
—ach , they lie in separate beds. 
Śpią lujednem — tt, they lie in the 
same bed. liyby w łóżku łowi 
(fam.) , he or she is a piss-a-bed. 

ŁOŻNICA, cy, s. f. bed-chamber, 
bed -room ; the marriage-bed of new 
married poeple. 

ŁOŻYĆ , żę , v. imp. to lay out 
upon ; to bestow upon , to employ 
in, to spend in. Łożyć czas na co, 
to bestow one's time upon a thing, 
to employ or spend it in a thing. 
— pieniądze, to lay out money. 
— staranie, to bestow or use one's 
endeavours. — życie, to lay down 
one's life, —pieniądze na fraszki, 
to bestow one's money upon idle 
things. — wiele pracy około ja- 
kiego dzieła, to bestow a great 
deal of pains upon a work. — część 
swego dochodu na budowle, to 
bestow part of one's revenue upon 
building. Życiebym łożył za nie- 
go, I would give my life for him. 

ŁOŻYSKO, LEGOWISKO, ka, 
s.f. lair, den.= ŁOŻYSKO, bed of 
a river. 

LSKNĄC SIĘ — LSKNIĆ SIĘ , 
LSKNi sie. , v. n. to twinkle , to glit- 
ter , to sparkle. 

LSKNIĄCY = LŚNL\CY, a,e, 
glittering, sparkling, glossy, glis- 
tening, bright, refulgent. Lskniący 
rynsztunek, glittring, refulgent, 
bright, shining arms. 

LSKNIENIE — LŚNIENIE, a, 
s. n. glitter, twinkle, gloss. == PO- 
ŁYSK. 

LUR, conj. or. Lub — lub, cither- 
or. = ALRO, LUR, CZYLI. 

ŁUR , v , s.m. rind or bark of a 
tree ; dim. ŁUREK, bka. Przykła- 
dać łubki na miejsce złamane, to 
splint, to secure by splints, to bind 
up a fracture with splints. ŁURKA, 
a basket made of rind. 

LURASZKA, ki, s.f, a kind of 
plum. 

LUBASZCZYK, LURCZYK, a,s. 
m. (a plant) , lovage, sweet-heart, 
ligusticum. 

LUBIANY, A, e, made of the 
bark of a tree. 

LLBIĆ, bii>, v.imp. to like, to 
be fond of, to have a fancy for, to 
have an inclination for. Kobićty nie 
lubią przymusu, women don't like 
restraint. Lubi jazdę konno i po- 
lowanie, he delights In riding and 
hunting. Sam siebie lubi or zako- 
chany v: sobie, he love* >>ii rte.-- 






/18 



LUD 



self. Lepiej wieś lubię niż miasto, 
I prefer the country to the town. 
Lepiej lubię czytać niż grać, I like 
better, or I choose rather to read 
than to play. Ty lubisz świeżego 
łososia, ja niebardzo , you like 
fresh salmon, I am not very fond of 
it. Ltibić kotlety baranie, cielęce, 
Świnie, to like chops, veal cutlets, 
pork chops. Co kto lubi (prov.) , 
there's no disputing tastes. Nie lu- 
bię tego sposobu, I don't relish the 
expedient. = PODOBAĆ, WOLEĆ, 
PRZENOSIĆ. Lubimi się, I like 
it (old.). 

LUBIEŻNIE , adv. voluptuously, 
lustfully, lewdly. 

LUBIEŻNIK, a, s.m. voluptuary, 
sensualist. 

LUBIEŻNOŚĆ, ści, s.f. volup- 
tuousness, lustfulness, lascivious- 
ness , lewdness , lechery. 

LUBIEŻNY, a, e, voluptuous, 
lustful, lascivious, lewd, lecherous, 
libidinous. 

LUBO, conj. though , although ; 
2) adv. lovely, pleasantly. 

LUBOŚĆ, ści, s.f. loveliness, char- 
mingness, sweetness, deliciousness. 

LUBOWAĆ, uję, v. a. and n. 
(w czem), to be fond of, to relish. 
Lubować sobie iv samotności , to 
like loneliness, to be fond of 
solitude. Lubować sobie gdzie, to 
be pleased with a sojourn, to like 
to remain in such a place. 

LUBOWNIK,a, a.m. and fern. 
LUBOWNICA, y, s.f. lover, an 
amateur, an admirer. 

LUBY, a , e , lovely, charming, 
sweet, delicious. = MIŁY. 

LUCYFER, a, s.m. Lucifer. 

ŁUCZASTY, a , e , crooked like 
a bow. 

ŁUCZEK, czka, s. m. dim. little 
bow. 

ŁUCZNIK , a, s.m. archer. 

ŁUCZNY, a , e , belonging to a 
bow. Łuczny strzelec, archer. 

ŁUCZYWO , wa , s. n. resinous 
wood, pine-wood; chip; shaving. 

LUD , u , s. m. people , nation , 
(dim. LUDEK.) Lud wojenny, go- 
ścinny, barbarzyński , a warlike, 
hospitable, barbarous people. Lu- 
dy wschodnie, eastern nations, the 
nations of the East. Ten panujący 
uszczęśliwił lud swój, that prince 
rendered his people happy. Lud 
mieszka to tym kwartale miasta, 
that quarter of the town is inha- 
bited by the people , common 
people. Lud prosty, the mob, the 
meaner or lower sort of people. 
Władza ludu, sovereignty, su- 
preme power of people. Poezya 
ludu, the popnlar poetry. Lud 
wiejski, the peasants, villagers, 
countrymen. Lud miejski, the bur- 
gessess, citizens, burgers. 

LUDNO; adt?. populously. Tarn 
ludno, it is crowdod, there is a 
great crowd. Wczoraj było lu- 
dniej , the crowd was still greater 
yesterday. Jeździ ludno, he drags 
a pack of servants after him when 
travelling. 



LUN 

LUDNOŚĆ, ści, s. ' population, f 

LUDNY, a,e, populous. 

LUDORZĄDZTWO , wa, s. n. 
sell-government , deniocracv. 

LUDOŻERCA , cv, s. m." andro- 
phagus , cannibal. = LUDOJAD. 

LUDWIK, a, s. m. Lewis. 

LUDWISARNIA, i,s. f. casting- 
house , foundery. 

LUDWISARSTWO , wa , s. n. 
the art of casting bells or guns. 

LUDWISARZ, a, s. m. caster, 
founder, 

ŁUDZENIE , a , s. n. act of de- 
luding, deception. 

ŁUDZIĆ, dzę, v. imp. to delude , 
to deceive , to beguile. 

LUDZIE, i, pi. men, people, 
folks, mankind. 

LUDZKI, a,e, human. = hu- 
mane, benevolent, kind. Rzeczy 
ludzkie, human things, worldly 
things or affairs. Sposoby — e, hu- 
man means or endeavours. Czło- 
wiek—i, humane, kind, good na- 
tured man. To człowiek nieludzki 
or nieużyty, that man has no hu- 
manity. Słabości ludzkie , the 
weakness of humanity or human 
nature. 

LUDZKO , adv. kindly, affectio- 
nately, in a friendly manner. 

LUDZKOŚĆ, ści , s. /'. mankind , 
humankind. = humanity, benevo- 
lence, kindness. Dla dobra ludzko- 
ści, for the good of humanity or 
mankind. Ludzkość każe go przy- 
jąć dobrze, the sense of benevo- 
lence commands to receive him 
kindly. 

LUFA , fy, s. /'. barrel of a gun. 

LUFT, u , s. m. air-hole , vent. 

ŁUG, u, s. m. lie, buck. = a 
pool of water. Wymyć kogo bez 
ługu (fam), to rate one, to give 
him a rating. 

ŁUGOWAĆ, guję, v. imp. to 
buck , to soak (cloth) in lie. 

ŁUGOWANIE , a, s. n. act of 
bucking; washing. 

ŁUGOWNIK , a, s. m. bucking- 
tub. 

ŁUK, a, s. m. bow. = arch of a 
circle. Łuk napiąć , spuścić , to 
bend or unbend a bow. Strzelać 
z — m, to draw the bow, 

LUKRECYA, yi, s. /. licorice. 

LULAĆ, lam, v. imp. to lull asleep 
by singing lullaby. 

LULEK, lka ", s.m. (a plant), 
henbane , madwort. 

LULKA, ki, s. f. smoking pipe. 
=••- FAJKA. 

ŁUNA, NY, s. f. flame, blaze, 
reflected light of a blazing fire. 

LUNĄĆ , wj , v. inst. to pour 
down in a stream; to gush in a 
stream. Krew lunęła potokiem, 
the blood gushed in a stream. 
Deszcz lunął , the rain fell in a 
shower. 

LUNACYA, yi, s. f. lunation. 

LUNATYCTW\ wa, s. n. lu- 
nacy ; the action of one who walks 
in his sleep. 

LUNATYK, a, s. m. lunatic, 
somnambulist. 



LUP 

LUNETA , ty, s. f. (fortif), nal 
moon. = perspective-glass, teles- 
cope. 

ŁUP, u, s. m. spoil, booty; more 
used in pi. ŁUPY, spoils, prey. 
Zabrać, przynieść bogate, za- 
szczytne łupy, to bring back rich 
and glorious spoils or booty. Lew 
rzucił się na łup swój, the lion 
rushed upon his prey. Bogactwa 
miasta stały się łupem zwy- 
cięzcy, all the riches of the 
town became the prey of the con- 
queror. Niezgody szlachty wysta- 
wiły kraj na łup sąsiadów , the 
divisions among the nobility expos- 
ed the country, or made it a prey to 
the neighbouring nations. Być chci- 
wym łupu , to be eager upon prev 
or booty. .= ZDOBYCZ, PASTWA. 

ŁUPAĆ , pam , v. imp. to cleave , 
to split, ta chink as the slate natu- 
rally does, to slit. Łupać drwa, to 
cleave wood. = SZCZEPAĆ. Ka- 
mień łupa się od mrozu , frost 
splits the stones. = PĘKAĆ SIĘ. 
Łupie mi w głowie, po kościach, 
I feel the shooting or twitch ofsud- 
den pain in my head, in my bones; 
it gives me violent twitches. Usta 
się łupią (pękają) , the lips chap. 
Łupać oczyma, to wink , to twin- 
kle ; to have twinkling eyes. 

ŁUPANIE, ia, s. ft. cleaving, 
spliting. — w stawach, violent 
pain in the joints , the shooting or 
twitch of sudden pain. 

ŁUPEK , pka , s. m. slate. 

ŁUPIĆ , pię , v. imp. to flay, to 
strip off the skin. » to rob , to 
plunder, to pillage. = OBŁUPIĆ, 
OBEDRZEĆ. Łupić króhna, zają- 
ca, to uncase a hare, a rabbit. 
Złupić koma, wołu ze skóry, to 
skin a horse , an ox. — korę drze- 
wa , to bark , to peel , to take off 
the bark or rind. Ten sprawnik 
złupil obywateli (fig.), that attor- 
ney fleeced his clients. Łupić kogo 
ze skóry or do koszuli, to strip 
one of liis clothes, to pull off one's 
clothes, to fleece him dreadfully. 
Łupać or wyłupać komu oczy, to 
put out one's eyes. Łupić or łupnąć 
kogo kijem, to bang one soundly, 
to thrash or maul him unmercifullv. 
=• ŁUPIĆ SIĘ v. pr. is said of a 
tree losing naturally its bark as the 
oak, etc. . 

ŁUPIEŻ , y, s. f. robbery, plun- 
der, pillage. 

ŁUPIEŻCA, cy. s. m. robber, 
plunderer , pillager. 

ŁUPIEŻEME, a, s. n. spolia- 
tion , plunder. 

ŁUPIEŻNY, a , e , addicted to 
pillaging, rapacious, predatory. 
Okręp łupieżny, a privateer. 

ŁUPIEŻSTWO , wa , s. n. rapa- 
ciousness , rapacity ; exaction , ex- 
tortion. = ŁUPIEŻNOŚĆ. Zboga- 
cić się łupieżstwem , to get riches 
by rapine. 

ŁUPINA , ny, s. f. ŁUPINKA , 
ki, dim. shell, cod, hull, husk. 
Łupiny z jaj, egg shell. — orze- 
chowa, walnut shell. — gruszki. 






LUZ 

łubka, paring, peeling, the peel 
of a pear, apple. — kartofel , ce- 
buli, lliepeel of potatoes, of onions. 
ŁUPINIASTY, a, e, shelly, 
fcuskv. 

ŁUPISKÓRA , ry, s. m. flayer, 
■exactor, extortioner. 

ŁUPKI, a, f. , chinkv, scissible. 
ŁUPKOŚĆ, ści,*. /. capability of 
being easily cleft or split. 

LIPOWY, a, e, belonging to 
booty. 

LIRA , ry , s. f. bad wine , small 
•wine , paltrv wine , pickette. 

ŁUSKA, 'ki, s. f. hull, husk, 
■shell. = scales of fish ; dim : ŁU- 
SZCZKA. 

ŁUSKAĆ , kam , v. imp. to husk, 
to shell. 

ŁUSKATY=ŁUSKAWY, a, e, 
squamous, scaly. 

ŁUSKIEWNIK, a, 8. m. (a 
pinup, toothwort. 

LOSKO WATY, a, e, like the 
scales of fish. 

l.USTR, t , s. m. lustre, gloss. To 
sukno ma piękny laslr, this cloth 
has a fine gloss. 

LUSTR AC YA, vi, s. f. revise, re- 
•visal , revision. — muster, review 
of troops. 

LUSTRO, ra, s. m. looking- 
glass, mirror. = ZWIERCIADŁO. 
LUSTROWAĆ, RUK v. imp. 10 
revise. = to review a body of 
troops. 

ŁUSZCZASTY, a,e, scaly, squa- 
mous. 

ŁUSZCZKA, i, dim. of ŁUSKA, 
husk. — w oku, pin, film, or web 
in the eve. 

ŁUSZCZYBOCHENEK , nka , s. 
m. (fam.), spimgcr, shark, a 
hanger on, trencher-fly or trencher 
friend. 

ŁUSZCZYĆ, czf„ v. imp. to husk, 
to shell , to take out of the husk. 

LUSZTYK , 11 , s. m. merry-ma- 
king, merry-meeting. 
LOT, U. s. m. solder. 
LUTER , tp.a , s. m. Luther; fern, 
LITERKA. 

LUTER AN1ZM, c, 8. m. Luthc- 
ranism. 

LI TERSKI, a, r. , Lutheran. 
LUTNIA, i, s. f. lute. 
I.I INISTA, tv , s.rn. lutanist, 
lute-player; fem. LUTMSTKA. 

LUTOWAĆ, TUJĘ, v. imp, to 
solder. 

LUTROWAĆ, hue v. imp. to 
clarify, to depurate, to refine , to 
filter." 

LUTROWAME, i\ , .«. n. clarifi- 
cation, depuration, refining. 

LUTRZEĆ , or ZLOTZEC , v. n. 
to baronie a Lutheran. 

Li "FY, tfgo v. in. February; 2) 
LUTY, a, e , awful , dreadful , for- 
midable. 

II Z, s.m. used only adverbially 

M , and said of a hound that 

is not coupled with another, or of 

a horse led behind a waggon or by 

the side of another I. 

LUZACYA, m,.s. f. (Geogr.), 
la. Górna buzacya i Dolna 



ŁYS 

Luzacya, the Upper Lusacia and 
the Lower Lusacia. 

LUZAK , a. s. m. a soldier's boy, 
black-guard. 

LUŹNY, a , e loose , unengaged, 
out of service ; spare. =LOŻN Y. 

LUZOWAĆ, zlję, v.imp. (war- 
tę), to relieve a guard , a sentinel. 
Zmęczony jesion , zluzuj mnie , I 
am tired, relieve me. Lutowaliśmy 
się co godzinę, our guard was re- 
lieved every hour (mi I it."*. 

ŁUŻYĆ see ŁUGOWAĆ. = to tin, 
to tin over. 

ŁOŻYNĄ, y, s. /.-ŁUGOWT- 
SKO, ŁUŻA, a pond of standing 
water, a pool covered with blue 
and red spots, stagnant waters. 
LWI, a, e, of a lion, leonine. 
LWICA , cy, s. /'. lioness. 
LWIĄTKO, ka, 8, n. dim.= 
LWIĘ, i;cia, pi. LWIĘTA, cub, 
lion's whelp. 

LWÓW, owa, s. in. a town in 
Poland, (called Lcmberg by the 
Germans). 

ŁYCZAK, a, s. f. cord made of 
the rind of a tree. = shoes made of 
the same material. 

ŁYCZANY, a, e, made of the 
bark of a tree. Lepszy lyczany ży- 
wot niż jedwabna śmierć (prov.), 
one alive is preferable to two dead. 
Ł YCZKO, a, s.n. dim. o (ŁYKO, 
a small strip of bark or rind of a 
tree. Od łyczka do rzemyczka,od 
rzemyczka do stryczka (prov.), 
one fault unpunished may bring a 
man to the gallows. 

ŁYK , V , s. in. draught , dram , 
gulp. Jednym łykiem , all at a 
draught. 

ŁYKAĆ, kam, v, imp. ŁYKNĄĆ, 
Nę,d. inst. (vulg.) , to gulp, to 
swallow down; to tope, to tipple, 
to fuddle. Łyknąć szklankę wina, 
to toss off a glass of wine, to gulp it 
down. 

ŁYK ACZ, a, 8. m.=ŁYKA.TŁO, 
ł.A, quaffer, tippler, toper, fuddler, 
fuddle-cap.=ŁYKUT. 

ŁYKO, ka, s. n. bark or rind of 
a tree. Wilcze łyko (a plant), me- 
zereon, spurge-laurel. Drzeć łyka 
póki się drą (prov.), to strike 
iron while it is hot, to make hay 
while the sun shines. 

ŁYKOWATY, a, e , resembling 
the bark of a tree. = tough. 

ŁYŁA , ŁT, s. m. (vulg.), looby, 
lubber, hardy drone, boobv. 

ŁYS, a, v. m.= ŁYSIEĆ, śca.= 
ŁYSEK, ska, bald-head, bald-pate. 
Nie jednemu psu łysek na imię 
'proc), there are many others as 
clever as you. 

ŁYS1LĆ, siKJK, v. n. to get bald. 
ŁYSIĆ , or OŁYSIĆ , v. a. to make 
his hair fall off. Łysieje, his hair 
begins to fall off. 

ŁYSINA, Iff, 8. f. bald-pate, 
baldness. =* a while streak in a 
horse's forehead. 

ŁYSK= BŁYSK , u, s. m. flash , 
transient blaze. 

ŁYSKA, ki, i. f. (an aquatic 
bird), root. 



ŁZA 



119 



ŁYSOŃ, ma, s. m. bald-head, 
baldpate. 
ŁYSOŚĆ, ści, s. '. baldness. 
ŁYSOWATY, a, e, somewhat 
bald. 

ŁYSY, a, e, bald. — ?/ koń, a 
horse with a while streak on his 
forehead. Góra, skala —a a naked 
rock, mountain. Znają się jak ły- 
se konie (prov.), bird; of a feather 
will flock together; they are hand 
and glove one with another. ŁYSA 
GÓRA, is the name of a mountain 
in Poland, where, according to a 
popular tradition , witches keep 
their uoclurnal meetings and evil 
spirits their favourite haunts, ever* 
night of Sabbath. Many nations, 
ballads allude to it. Wrzask ju* 
na Łysej Górze , a racket, a de- 
vilish noise! Chwytaj okazyę 
z czoła bo z tyłu łysa (prov.), 
time is bald behind; seize the op- 
portunity, occasion, take time by 
the forelock. Co się łyse urodź* , 
łyse zginie (prov.), a profligate 
fellow will die in his shoes. 

ŁYSZCZAK, a, 5. f. (a flower), 
auricula, bear's ear. = spoonbill, 
pelican. = Miner, mica. 

ŁYSZKA or ŁYŻKA, ki, s. f. 
spoon; dim. ŁYŻECZKA. = a 
spoonful, ladle-lull. Łyżka stoło- 
wa , spoon, tablc-spooh. — wazo- 
wa, a soup ladle. — kuchenna, a 
pot ladle. Herbatnia do kenvy ły- 
żeczka, tea spoon. Daleko od łyż- 
ki do gęby (prov.), to taste is not 
to drink. Hadbym cię iv łyżce wo 
dy utopić (prov,) , fie upon you, I 
would the deuce take you. Łyżka 
po obiedzie (prov.), after meat 
comes mustard ; too late. 

ŁYTA , ty , s. f. =LYTKA , ki , 
the call (of the leg). 

ŁYŻCZYCA, cy, s.f. spoonwort, 
scuvry-grass. 

ŁYŻKA, ki, s. f. spoon , see ŁY- 
SZKA.. 

ŁYŻWA, wy, s. f. skate. Biegać 
po łodzie na łyżwach , to skate. 
— a sort of raft used on the na- 
vigable rivers in Poland. Most na 
łyżwach, floating-bridge. 

ŁZA, łzy s.f. tear. Wylewać 
Izy, to shed tears. Zalać się łza- 
mi, to burst into a flood of tears. 
Łzy osuszać or ocierać, to wipe 
away one's tears. Płakać gorzkie- 
mi — mi, to shed bitter tears, to 
weep bitterly. Od wielkiej radości 
łzy mu stanęły w oczach, he was 
so overjoyed that tears stood in his 
eyes. Wylać łez potoki (poet.), to 
shed tears, a torrent of lears. iro- 
nii łez kilka , he shed only one or 
two lears. Łzy bazyliszka (impo- 
sture) , crocodile's tear. Zalany 
łzami, drowned in tears. Śmiać 
się aż do łez , to laugh till the 
tears come. Woda jak łza, a fresh 
transparent water. 

ŁZAWJCA, v, 5, f. lacrvmarv, 
ŁZAWIĘ or ŁZAWO, adv. full 
! of tears, bedewed with trars. 

ŁZAWY, a,e, of tears, lacrym al, 
drowned in tears. 



120 MAC 

LŻĆJ, compar. of LEKKO. Lżej 
mi (of the sick), I am better, I feel 
not so much pain as before. 

LŻENIE, IA, s. n. railing, abuse, 
opprobrious language. 

LŻYĆ, lżę, v. imp. to'rail, to 
abuse, to revile. Lżące słowa or 
obelżywe, outrageous language. 
Lżący postępek , outrageous pro- 
ceeding. (Said of things only). 

LŻYCIEL, a,s. m. railer, reviler. 



M 

M. abbrev. from MOŚĆ or MI- 
ŁOŚCIWY (see it). 

MA, pron. fern, contr. ofMOJA, 
see MÓJ. 
MAĆ, er, s. f. (vulg.) mother. 
MACA, y, s.f. unleavened bread, 
azimus. 

MACAĆ, cam, v. imp. to feeel, to 
touch. — pociemku, to grope about 
in the dark. — puis, to feel the 
pulse. — kogo żeby się czego do- 
wiedzieć, to feel one's pulse about 
a business, to sound him by distant 
hints. 

MACANIE, ta, s. n. and MACA- 
NINA (fam.), y s.f. act of touching 
or feeling. MACANKA, i s. f. used 
in this expression only : Macanką 
or na macankę (fam.), better o- 
mackiem , groping. Tu nic nie ivi- 
dać, musimy szukać [drogi ma- 
canką, one can't see at all here, 
we must grope our way. 

MACEROWAĆ, v. a. imp. to ma- 
cerate, to mortify. 

MACH, u, s. m.or MACHNIĘCIE, 
MACHANIE , a , s. n. the act of 
waving with the hand, gesture; 
a blow. 

MACHAĆ, cham, v. n. MACHNĄĆ 
ni>, v. inst. to brandish, to wave. — 
chustką, to wave a handkerchief. 
— pałaszem, to wave or brandish 
a sword. — ręką , to wave one's 
hand. — ogonem to wag one's tail. 
MACHANIE, iA, s. n. the act of 
waving, brandishing, swinging. 

MACHINA, ny, s.f* machine, 
engine. 

MACHINACYA , yi, s. f. machi- 
na lion , malicious contrivance. 

MACI1INOWAĆ, nuję, v. n. to 
plot, to lay down a plan. 

MĄCIĆ, cę, v. imp. to make thick 
or muddy, to trouble. = to em- 
broil, to confound. — SIĘ, to grow 
muddy. Mąci mu się w głowie, his 
ideas are not quite clear, he is a 
little crazy-brained. Mąci tylko, he 
embroils, confonds all. Baranie! 
nie mąć roi wody (prov.) , lamb ! 
don't make my water muddy. Mą- 
cić porządek publiczny (fig.) , to 
disturb the public peace. Przy- 
szedł, zamącił nasz pokój, we 
were quiet and he came to disturb 
us or to make us uneasy. Niewi- 
niątko, wody nie zmąci (prov.), 
he looks as if butter would not melt 
hi his mouth. Piorun wino mąci ; 
mleko mamki mąci się odprze- 



MĄD 

lęknienia, thunder thickens wine 
or makes the wine muddy; a fright 
turns the nurse's milk. 

MACICA, cy, s.f. matrice, womb, 
uterus. — tvvnna, vine. — perłowa, 
mother of pearl. — śruby, box of 
a screw. 

MĄCICIEL, a, s.m. one that 
troubles or makes muddy. Fig. dis- 
turber, perturbator. 

MACIEK, gen. MAĆKA, s.m. 
dim. Mathew. Maciek zebrał, 
Maciek zjadi(prov.), he lives from 
hand to mouth. = a clown, a boor; 
personification of the Polish people, 
not unlike the English John Bull. = 
big paunch. = Maciek nadziewa- 
ny, chiterlings; a kind of pudding 
made of swards or rinds of bacon ; 
= a gib-cat , a he-cat. 

MACIERZANKA, ki, s.f, (a 
plant), wild thyme. 

MACIERZYŃSKI , a, e, mother- 
ly, maternal. PO MACIERZYŃSKU, 
adv. as a mother would do. 

MACIERZYŃSTWO, wa, s.n. 
maternity. 

MACIORA , ry, s. f. mother or 
dam of young animals. = mother- 
bee. = brood-sow. 

MACIUPKI, a, e, very small, 
diminutive, see MALUCHNY. 

MACKA, ki, s.f. feeler, horns 
or antennae of insects (Entomoi). 
MACOCHA , chy, s. f. step-mo- 
ther. 

MACOSZY=MACOSZYN =M A- 
COSZYŃSKI , A , E , of a step-mo- 
ther. 

MACZAĆ , czam , v. imp. to dip , 
to steep , to soak , to drench , to 
water , to wet. Maczać chleb , cia- 
sta w winie, to soak bread, biscuit 
in wine. — ręce we krwi (fig.), to 
imbrue one's hand in another's 
blood. — żelazo, stal, to temper 
iron or steel. Świśce — , to dip 
candles. Maczane świece, dipt 
candles. 

MĄCZASTY, A, e, mealy, farina- 
cious. 

MACZEK, czka, s. m. dim. field- 
poppy. = a fine small hand writing. 
MĄCZNY, a , e , made of meal , 
mealy. Płody mączne , mealy sub- 
stances. Boby są mączne, "beans 
are mealy. 
MACZUGA , gi, s. f. mace, club. 
MĄCZYĆ , czę , y, v. a. imp. U- 
MĄCZYĆ, POMĄCZYĆ,to bemeal, 
to make white with meal or powder 
MĄCZYNIEC, nca, s.m. (a 
plant) , goose-foot. 

MĄDROŚĆ, ści,s.(. wisdom. Czy- 
ni ze zwykłą sobie mądrością, 
he behaves with his usual wisdom , 
sageness. Słynie — ą, he has great 
reputation for wisdom. Księga mą- 
drości, the book of wisdom. Przed- 
wieczna mądrość, eternal, un- 
created wisdom. 

MĄDRUSZKA, I, s.f. a cunning, 
sharp, sly woman. 

MĄDRY, a, e, wise, sage. Mą- 
dry Polakpo szkodzie (prov.), the 
Pole becomes not wise but after he 
has sustained a loss: it is too late. 



MAI 

when the steed is stolen , to think 
of locking the stable door. Bardzie} 
szczęśliwy niż mądry, more lucky 
than wise, —a polityka , —e pra- 
wa, a wise policy, wise laws. Jaki 
mądry ! (iron.), you are too clever, 
indeed. 
MĄDRZE, adv. wisely. 
MĄDRZEĆ, rzeję, v.n. to be- 
come wise, = MĘDRZEC. 

MĄDRZENIEC, ńca , s.n. (a 
plant) , larkspur. 

MADŻARKI or MADZIARSKI* 
a , ie , belonging to the Magyar na- 
tion ; Hungarian. 

MAGAZYN, u, s.m. magazine* 
ware-house , store-house. 

MAGIA, u, s.f. magic, see CZAR- 
NOKS1ĘSTWO. 
MAGICZNY, a, E, magic. 
MAGIEL, gla, s.m. mangle, a 
rolling-press to smooth linen. 

MAGISTER, tra, s.m. —sztuk 
wyzioolonych, master of arts. 

MAGISTRAT, u, s. m. municipal 
council , town-council. 

MAGLOWAĆ, luje, v.imp. to 
mangle, to calender, to smooth 
linen. 

MAGLOWNIK, a, s.m. cloth in 
which linen is wrapped to be 
mangled. 

MAGNAT, a, s.m. grandee. = 
a Hungarian nobleman. Magnaci 
węgierscy, the magnates of Hun- 
gary. 

MAGNES, u, s.m. magnet, load- 
stone. 

MAGNESOWY, a, e, magnetic* 
magnetical. — MAGNETYCZNY. 

MAGNETYZM , u , s. m. magne- 
tism. Magnetyzm zwierzęcy, ani- 
mal magnetism. Skutki — u , the 
effects of magnetism. 

MAGNIFIKA, I, s. f. (fam. or dis- 
parag.) , a woman that plays the 
princess. — raczy kaprysić się , 
the dear creature thinks proper to 
be capricious. Przechadza się ze 
swoją — ą , he walks with his kept 
mistress. 

MAHOMETAN = MAHOMETA- 
NIN, a. s.m. Mahometan; fern* 
MAHOMETANKA. 

MAHOMETAŃSKI, a, ie, be- 
longing to a Mahometan or Mussul- 
man, islamic. Ludy, obrzędy —ie, 
the mussulman nation, the maho- 
metan rites. 
MAHOŃ , niu , s. m. mahogany. 
MAJ, a, s. m. the month of 
May. = boughs or branches with 
their leaves , the verdure of the 
fields, of the woods. Leżeć w maju 
zieloności , to lie upon the green , 
upon the green turf, in a green 
arbour. Pierwszego maja, the 
first of Mav, May-day. 

MAJACZYĆ , czę , v. n. to flam „ 
to juggle, to use cunning shifts. — 
to loiter , to be lazy. 

MAJAKI, ków, pł. flim-flam, jug- 
gle, cunning shift. 

MAJĄTEK, tku, S.m. fortune* 
estate , properly. 

MAIĆ , je. , vi imp. to adorn with 
boughs or green leaves. 






MAK 

t MA JERA N, i , s.m. = MAJE- 
;ANEK, nku, marjoram. 
MAJDAN, u, s. m. (from persian: 
leidaun) arena, square. = place 
f arms, stronghold. = workshop. 
Jajdan potażowy , potash bake- 
ou?e. = farm, farm-house (little 
sed in all acceptions). 
MAJESTAT, u, s.m. majesty, 
randeur. Boży majest at, the di- 
vine majesty.— ludu rzymskiego , 
the majesty of the Roman people. 
jego czoła (fig.), the majesty of 
is brow. Siedzieć na majestacie, 
sit on the throne , in great pomp. 
MAJESTATYCZNY, a, e, majes- 
ic , majestical , grand , stately^ 
MAJĘTNOŚĆ, ści, s. f. property, 
bstance, estate, wealth. — ziem- 
ka, land property. — szlachecka , 
ud property held by noblemen. 
ch lopska, "tenements of peasants 
ble to land-taxes, husbandry ser- 
ces , etc. 

MAJĘTNY, a, e, wealthy, rich , 
uhstantial. 
MAJOR, a, s. m. major. 
MAJORAT, u, s.m. right of pri- 
mogeniture, eldership. 

MAJOROWA, wy, s.f. wife of a 
major. 

MAJOROWSTWO = — STWO . 
wa , s. n. majority or the office ot 
a major. 

MAJÓWKA , ki , s.f. may-bug. 
= (a plant), marsh-marigold. = 
plav-hours of the scholars in May. 
MAJOWY, a, e, of May. 
MAJSTER, tra, s.m. master, 
tradesman. — krawiecki, mular- 
ski , a master tailor, a master ma- 
son. To majster ! (fam.) , he is a 
running rogue. Majster baba, she 
i> an artful , slv woman. 

MAJSTRÓW" SKI, a, e, of a 
master tradesman. 

MAJTEK , tka, s. m. sailor, ma- 
riner, jack. 

MAIŻ , a , s.m. (Falc.) , nias , a 
nias-hawk. = maize, Indian wheat. 
MAK, u, s.m. poppy. Mak pol- 
ny, or maczek, red-weed, wild 
. Było ich jak maku, they 
were numberless, countless. Jak 
mak zasiał, perfectly still and 
silent; that falls on earth as mute 
as snow. 
MĄKA, ki, s.f. meal, flour, grist. 
Nie będzie z tej mąki chleba , 
(prov.), that cannot succeed ; I am 
■fraki that will miscarry or miss. 

MAKARON , u , s. m. macaroni , 
vermicelli. 
MAKAl'.Z, a, s.m. mealman. 
MAKOLĄGWA, wy, s.f. linnet. 
MAKÓWKA, ki, s.f. poppy- 
head. Główka jak makówka 
(prov.) , a good piece of head. 

MAKOWY, a, e, of poppy, —e 
ziirno, seed of poppy, —y sok, 
juice of poppy, opium. 
MAKRELA, li, s.f, mackerel. 
MAKUCH, a,*. m. poppy seed- 
cake; linseed-cake. 

MAKULATURA, rv, s.f. wrap- 
ping and packing paper. 

MAKSYMA, mv, s.f. mavim. 



MAT. 

MALARCZYK , a, s. m. prentice 
to a painter; a novice in the art of 
painting, a dawber, low painter. 

MALARKA, ki, s.f. paintress, 
a female painter. 

MALARSKI , A , e , of a painter. 

MALARSTWO , a , s. ??. the art 
of painting. 

MALARZ, a, 5.77?, painter. — 
widoków, landscape - painter. — 
portretów, limner or portrait pain- 
ter. Homer jest wielkim mala- 
rzem (fig.), Homer is a great 
painter. 

MALEC , lca , s. m. little boy , 
youngster , stripling. 

MALEŃKI, a, e, very small. PO- 
MALEŃKU, adv. slowly, by de- 
grees, by little and little. Od ma- 
leńka '., z maleńka, od maleńkie- 
go, from his tender years, from 
his infancy. 

MALIGNA, ny, s.f. malignant 
fever. Gadać jak w malignie , to 
rave , to wander. 

MALINA , ny, s. f. raspberry. 

MALINIAK , u, s. m. raspberry- 
juice. 

MAŁO, adv. little, few, but little, 
but few; 2) MAŁO, A, s.n. Mało 
pieniędzy, little money. Mało lu- 
dzi , few people. ZAMAŁO, too 
little, too few. Mało co. =■■ OMAL, 
nearly, well nigh. Mało co nie uto- 
nęla, she very nearly escaped being 
drowned. Mało co mnie nie zabili, 
I had like to have been killed. Ma- 
ło się nie poczubili, they had like 
to have gone all by the ears toge- 
ther. Mało nie oszalał, he had 
almost run stark mad , he had well 
nigh lost his senses. Małom co nie 
zapomniał o tym, I had like to 
have forgot that. O małom nie był 
zabity, I was within a hair's breadth 
of being killed. Jemało, he eats 
but little. Mało po mułu, by little 
and little, by degrees, leisurely, 
insensibly, gradually. Przestawać 
namałem, to be contented with 
little or with a small matter. Mało 
mam , alem spokojny, a small in- 
come but enjoyed peaceably. Malo 
lecz dobrze, a little but good. Ani 
wiele ani mało, neither little nor 
much. O mało ciebie nie dorasta, 
he wants very little of your height, 
he is almost as tall as you. Mało 
gdzie, mało kiedy, very seldom. 
Mało dziesięć razy czytałem tę 
książkę , I have read that book at 
least ten times. Mało mu na tśm że 
chce być pierwszym, chciałby być 
jedynym, to be first of all is not 
sufficient to his ambition, he would 
be the only one. 

MAŁOBACZNY, a , e , mindless, 
unmindful, inattentive, reckless. 

MAŁODUSZNY, a, e, pusilla- 
nimus , a base soul. = MAŁO- 
SERCY. 

MAŁOLETNOŚĆ, ści, s.f. mino- 
rity, non age. Za maloletnosci ksią- 
żęcia, during the prince's minority. 

MAŁOLLTNY, a, e, minor, one 
under age. 

MAŁOMÓWNOŚĆ, id, *. f. 



MAL 



t?r 



custom of using few words, taci- 
turnity. 

MAŁOMÓWNY, a, e , using few 
words. 

MAŁOPOLANIN, a, s.m. one 
native of Little Poland. Fern : MA- 
ŁOPOLANKA. 

MAŁOPOLSKA, ki, s.f. Little 
Poland. 

MAŁOPOLSKI, a,e, of Little 
Poland. 

MAŁOŚĆ, ści, s.f. littleness,, 
smallness. = MAŁOSTKA. Ma lose 
tvzrostu czyjego , the smallncs of 
one's size. Małość or mała war- 
tość tego daru spowoduje przyję- 
cie jego, the littleness of the gift 
may induce you to accept it. Jaka 
małość (nizkość) tak myśleć,, 
that's thinking very meanly. Małość 
duszy, serca, umysłu, littleness ,. 
meanness, lowness of soul , of spi- 
rit ; narrowness of mind. Od mało- 
ści , from tender infancy. 

MAŁOUFNY, a. e, mistrustful „ 
distrustful , diffident. 

MALOWAĆ, lujf,, v.imp. to 
paint, to draw, to portray. — zna- 
tury, to paint, to draw from natu- 
re. Malować na płótnie, drzewie,, 
miedzi , to paint on cloth, wood, 
copper. — na szkle , to anneal or 
paint upon glass. — olejno, fresko, 
akwarellą, miniatury, to paint 
in oil , in fresco , in water-colours,, 
in miniature. — czioivieka, bitwę,, 
architektoniczne przedmioty, to 
paint, to draw, to portray a human 
figure; to paint a battle, a piece of 
architecture. — historyczne obra- 
zy, to paint historical subjects. 
Kazał malować ojca swojego , he 
has had his father's picture or 
portrait drawn. Kazać sic— , to» 
have or get one's picture drawn ; 
to sit for one's picture. Chłopak , 
dziewczyna choć — , he or she is 
a model for a painter, is very 
handsome. Dzicy malują sobie 
(barwią) twarz i ciało , there are 
savages who paint their bodies and 
faces. Fig : Nikt lepiej odeń me 
maluje namiętności , no man has 
drawn a truer picture of the pas- 
sions. Odmalowano go nam naj- 
czarniej, they painted him to us 
in the blackest colours. Ten autor 
maluje tylko siebie w pismach 
swoich, that author draws his 
portrait, may be seen in his works. 
Boleść i rozpacz malowały się 
na jego twarzy, his face was the 
picture of grief , of despair. 

MALOWANIE, ia, s.n. pain- 
ting. 

MALOWANY, a,e, painted; 
variegated. Siedzi jak — y (prov.) y 
he won't stir a jot. Król malowa- 
ny (prov.), he is but a shadow of a 
prince, a king with no autorily or 
influene. 

MALO WAŻENIE, a, s.n. see 
LEKCEWAŻENIE. 

MAŁOWAŻNOŚĆ, ści, s.f. insi- 
gnificance. 

MAŁOWAŻNY, a,e, insignifi- 
cant, unimportant. 



i?? man 

MAŁ0W1ERN0ŚĆ, ści, .«./". little I 
faith, incredulity. 

MAŁO WIERNY, A, e, ol little 
faith , incredulous. 

MALOWIDŁO, ła, s.n. picture. 
MALOWNICZY, a,e, pictures- 
que. = MALOWNY. 

MAŁPA, py, S.f. MAŁPECZKA, 
«i, dim, ape, monkey, baboon. = 
mimic, imitator. Małpy rade na- 
■śładować, apes are very imitative, 
ore great imitators. Szpetny jak — , 
be is as ugly as a monkey. Zręcz- 
ny , złośliwy jak — , he is as dex- 
terous as an ape, as malicious as a 
monkey. 

MAŁPI , a , e , of a monkey. 
MAŁPIARSKI,A.E,apish. 
MAŁPIARSTWO, w a , s.n. 
apishness , mimicry. 

MAŁPICA,cy,s./. a she monkey. 

MALUCHNY, = MALUCZKI = 

MALUŚKI = MALUSIEŃKI = MA- 

I (ISIENIECZKI , a , e , very small, 

uiminutive ; pettv, puny. 

MALUCZKO, 'adv. {old), little 
time. Dziatki, jeszcze ciem mai u- 
•czko jest z wami , little chldern , 
■yet a little while I am with you. 

MAŁY, a, e, little, small. PO 
MAŁU , slowly, by little and little. 
Pójdź tu mały ! (fam.), come near 
my boy. 

MAŁŻEŃSKI, a, f, matrimonial, 
connubial, conjugal. Po małżeń- 
ska, like married people. Węzeł 
— i, conjugal tie. 

MAŁŻEŃSTWO , wa , s. n. ma- 
trimony, marriage , wedlock ; mar- 
ried people. 

MAŁŻONEK, nka, s.m. hus- 
band. 

MAŁŻONKA, ki, s.f. wife, 
spouse. 

MAMAĆ , v. a. to call mamma , 
to pronounce the word mother. 

MAMCZYĆ , czę, v. n. to nurse, 
to give suck. 

MAMIĆ, is, v. imp. to dazzle; 
to delude , to beguile. 

MAMICIEL,a, s.m. deluder, 
heguiler. Fern: MAMICIELKA. 

MAMIDŁO , ła , s. n. delusion , 
illusion , guile. = MAMIENIE. 

MAMKA, ki, s. f. wet nurse. Od- 
dać dziecko na mamki, to put out 
a child to nurse. 

MAMLAĆ , lam ; v. n, (fam.) to 
•mumble ; to drawl. 

MAMONA , ny, s. f. mammon. 
MAMUNIA, ni,s. /. dear mother, 
mamma. 

MANATKI, ków, pi. (fam.), 
clothes, chatties. 

MAŃCZASTY, a, e , a left-hand- 
ed man , woman or child. 

MANEŻ, v,s.m. riding-academy, 
riding-house. 

MANIA, u, s. f. madness , frenzy. 
Cierpieć manią, to be afflicted or 
troubled with frenzy. 

MANIAK, a, s.m. maniac, mad- 
man. 

MANIERA, ry, s.f. manner, fa- 
shion, good grace. 

MANIERKA, ki, s.f. soldier's 
flask. 



MAR 

MANIERNOŚĆ, ści, s. f. quaint- 
ness , affectation. Autor ten ivpa- 
fj a lu _ i the style of that author is 
affected ; that is a quaint author. 
see PRZYSADA. Zbytnia — tej 
kobiety, she is full of affectation in 
every thing. — iv stroju , affected 
nicetv in dress. 

MANIFEST, u , s. m. manifesto. 

MAŃKA , ki , s. f. left hand. Za- 
żyć kogo z mańki , to come cun- 
ningly atone, to take him unawares. 

MANKIET , u , s. m. cuff. dim. 
MANKIETEK, tka, ruffle. 

MAŃKUT, a, s. m. a left-handed 
person. 

MANNA , ny, s. f. manna. 

MANO WIEC , wcA, s. m. round 
about way, side-way, by-way ; un- 
trodden path, maze, labyrinth. 

MAŃSTWO, a, s.n, fee, fief, 
feodal tenure. 

MAŃSKI a. ie, feudal, feodal 
(right, matters). 

MANTELZAK, a, s. m. cloak- 
bag, portmanteau. 

MAPA, py, s.f. map, chart. 
Zrobić mapę kraju, to map a 
country. Mapa or karta morska, 
sea-chart, mariner's chart, nauti- 
cal chart. — astronomiczna, as- 
tronomical chart. 

MARA, ry , s. f. vision , dream , 
nightmare. Sen mara Pan Bóg 
wiara (prov.), God only is to be 
believed not the dreams and visions. 
Mara szczęścia, the chimera of 
happiness. Goni za ivlasnemi ma- 
rami , he pursues or runs after a 
phantom of his own creation. Wy- 
gląda jak mara, he looks like a 
ghost. 

MARCHEW, chvyi , s. f. carrot. 

MARCH WIANY, a, e , of carrot. 
. MARCIN, a, s. to. Martin. Dzień 
Ś. Marcina, Martinmas. Uczył 
Marcin Marcina (prov.), John 
teaches Paul , and both are igno- 
rant. Wie Ś. Marcin dla czego 
płaszcz dał, or dla czego sobie 
dał połę uciąć (prov.), he presents 
you with a penny, in order to gain 
a crown. Starszy Pan Bóg niż 
Ś. Marcin or niż Pan Bymsza 
(prov.), honour to whom honour is 
due. S. Marcin na białym koniu 
jedzie (prov.), the first snow falls 
towards Martinmas. 

MARCOWY, a, e, of March. 
Kawaler marcowy , an old ba- 
chelor. Piwo — e, strong beer 
brewed in March. Zając — y, see 
MARCZAK. 

MARCYPAN, a, s. n. marchpane. 
Obejdzie się cygańskie wesele bez 
marcypanóio (prov.), that person 
or thing is far from being so im- 
portant as you pretend, we can 
dispense with him or it. 
MARCZAK a, s. m. march-hare. 
MAREK, rka, s. m. Mark. Ewan- 
gelia Ś. Marka , the gospel accord- 
ing to saint Mark. Tłucze się jak 
Marek po piekle (prov.) , he blus- 
ters, he makes a dreadful noise, he 
raises a frightful uproar. 
MARGIEL, glu, s. m. marl. 



MAR 

MARGINES, u, s. m margin, 
edge of a page. Napisz to, wydru- 
kuj na marginesie , these words 
must be written, put, printed in, on 
the margin. — książki, margin of 
a book. 

MARGRABIA, iego, s.m. mar- 
quis. 

MARGRABIANKA, ki, s. f. 
daughter of a r arquis. 

MARGRABINA , ny, s. f. mar- 
chioness. 

MARGRABSTWO, wa, s.n, mar- 
quisate. 

MAAIONETKA, ki, s. f. puppet- 
show. 

MARKIETAN, a, s.m. sutler. 

MARKOTAĆ, kocę v. n. to 
grumble, to mutter. 

MARKOTLIWY, a, e, grum- 
bling, muttering. 

MARKOTNIE or MARKOTNO, 
adv. discontentedly, ill humoured- 
ly, irksomely. 

MARKOTNOŚ^ścus./". discon- 
tent, ill humour, vexation, trouble, 
irksomeness. 

MARKOTNY, a,e, sorry, dis- 
pleased, ill humoured , irksome. 

MARMELADA, dy, s. /. marma- 
lade. 

MARMUR, u, s. m. marble. Pu- 
roski, karraski—, Parian marble, 
Carara marble. Cętkowany, tu pa- 
sy— , streaked or variegated mar- 
ble. 

MARMUREK , rka, s. m. whet- 
stone for penknives. = painter's 
stone for grinding colours. = mar- 
bled paper. = black fox of Si- 
beria. 

MARMURNIK , a, s. TO. marble- 
cutter. 

MARMUR0W 7 AĆ,uję, v. n. to 
incrust or inlay with marble. 

MARMUROWAME , ia, s. n. 
marmoration. 

MARMUROWY, a, e, made of 
marble, marmorean. 

MARNIE, adv. to no purpose, in 
vain, vainly; pitifully. Mamie zgi- 
nąć, to come to a pitiful end. 
Tracić marnie pieniądze, to be a 
spendthrift. Czas marnie ucieka, 
we lose our time to no purpose. 

MARNIEĆ , nieję, v. n. to dwin- 
dle, to come to nothing. Dał woj- 
sku zmarnieć , he allowed the 
army to dwindle away. Jego po- 
siadłości coraz marnieją, his 
estate daily moulders away or is 
dwindling away; he is a man that 
allows every thing to run to waste 
on his property. 

MARNOŚĆ , ści , s. f. emptiness, 
vanity, naught, nothingness, follv. 

MARNOTRAWCA, cy, s. m. 
squanderer, spendthrift. 

MARNOTRAWIĆ , wnj, v. imp. 
to waste, to squander, to lavish, 
to dissipate. — czas, to throw away 
one's time. — czas na fraszkach , 
to trifle one's time away, to squan- 
der it away in frivolous employ- 
ments. 

MARNOTRAWNY, a, e, waste- 
ful , prodigal, lavish. 



MAR 

MARNOTRAWSTWO, wa, s.n. 

prodigalitv, lavishness. 

MARNOWAĆ, uję, v. a. imp. to 
dissipate, to waste, to squander 
away, see MARNOTRAWIĆ. Mar- 
nować majątek , to dissipate or 
squander away one's wealth. Mar- 
nujesz pieniądze, your expenses 
are a dead loss. 

MARRY, a, e, vain, empty; 
useless, fruitless. Xadzieje mar- 
ne, vain hopes, — starania, labour 
lost, vain endeavours. — zdro- 
wie, a health declining every day. 
Tnid twój marny, you take groat 
oains and all to no purpose. 

MARODER, A, s. m. marauder, 
straggler. 

MARS, a, s. m. Mars {Myth.). 
Rzemiosło , trudy Marsa or mar- 
sowe , the profession of Mars , the 
labour of war. = a warlike mien ; 
frowning, a bending or knitting oi 
one's brow ; a sour , sullen look or 
countenance. Marsem patrzeć, to 
throw or cast proud , terrible , dis- 
pleased looks. = Astron. planet of 

MARSOWY, a, e, martial. = 
MARSOWATY. 

MARSZ , u, s. m. march , march- 
ing. Zląd o trzy godziny marszu, 
it is three hours walk from this. Po 
dwóch dniach marsza, after a 
march of, after marching two days. 
Zyskać marsz jeden, to steal a 
march upon the enemy. — przy- 
spieszony, forced march. Bębnić , 
trąbić—, to beat, to sound the 
march. 

MARSZAŁEK , łka , s. m. mar- 
shal. — sejmu, president or speaker 
of the chamber of deputies. — dwo- 
ra , house-steward. Wielki — ko- 
ronny, the great marshal of Po- 
land [old). 

M\RSZ\ŁKOST\VO , a, S.n. 
marshalship. 

MARSZAŁKOWA, wej S. f.wife 
of a marshal. 

MARSZAŁKÓW AC , kuję, v. n. 
to fill the office, of a marshal. 

MARSZAŁKOWSKI, a, e, be- 
longing to the office of a marshal. 
MARSZCZENIE , la , s. n. con- 
traction into wrinkles, corrugation. 
HARSZCZKA, ki , s. f. wrinkle; 
rumple. 

MARSZCZYĆ, czę, i\ imp. to 
corrugate, to rumple, to pucker.— 
, to knit the brow-,. — SIE. 
to shrivel ; fig. to frown. = ZMAR- 
SZCZYĆ, POMARSZCZYĆ. 

M \RTWIĆ,\vie, v,imp. to mor- 
tify. — ciało, to mortify or subdue 
K's flesh ; fig. lo give pain, to grie- 
to afflict , to distress.— SIĘ , to 
ve, to be afflicted orsorrowful. 
rttoi mię bardzo ze <:i zabro- 
•y wstęp do dworu, I am very 
:h mortified that you are prohi- 
: from going to court. 
M ŁRTWIEĆ, IEJK, t'- 'J- »mp. 
MARTWIEĆ, to become like a 
ow stiff. Hccemar- 
ą od zimna, cold benumbs 
one's hands. Żywe ru hy mlo- 



MAR 

dzienca martwieją z wiekiem, the 
motions of a youth full of life and 
nimblencss, become stiff and torpid 
with age. 

MARTWIENIE, a, s. f. mortifi- 
cation. 

MARTWOŚĆ, set, s.f. deadness, 
numbedness , sliffnes, torpor. 

MARTWY, a , e, dead', lifeless. 
— plod, stilborn child. — kosztka, 
wen, splent. Kto nie pracuje jest 
martwym członkiem społeczeń- 
stwa , he who does not work is an 
useless member of society. Jęknęła 
i padła martwa na siemię, she 
groaned and fell lifeless on the 
ground. Powstać z martwych', to 
rise from the dead. Gałąź — a, 
seared branch. Morze— e the Dead 
sea. 

MARUDA, dy, s.m.dull, tedious 
fellow. 

MARUDNIE, adv with delay, te- 
diously. 

MARUDNY, a , e, dull, tedious, 
tiresome. 

MARUDZIĆ, die, v. n. to go 
about the bush , to stand still , to 
tarry. 

MARUNA, ny, s.f. (a plant), 
wild-chamomile, motherwort. 
MARY, r, pi. hearse, bier. 
MARYA, vi, s. f. Marv. (MARY- 
NIA=MARYSL\, 1, dim, Moll, 
Molly). Panna Mary a, the Holy 
Virgin. Obraz, statua Panny Ma- 
ryi, the image, the statue of the 
Virgin Mary; 2) Dot : Len P. M., 
linaria , purging flax. Dzwonki P. 
M., hypercum, fuga daemonum, 
St. John's wort. Różyczka P. M. , 
the easter-daisy, the great daisy. 
Mięta P. M., spear-mint. 

MARYNARKA, ki , s. f. marine, 
navy. 

MARYNARSKI , a , e , marine , 
nautical. 

MARYNARSTUO , wa, s. n. 
nautical knowledge, marine affairs. 
MARYNARZ , a , s. m. mariner, 
seaman. 

MARYNATA , ty, 5. f. pickled 
fish. 

MARYNOWAĆ, kijję, r. imp. to 
pickle. Ostrygi, węgorze, thon—, 
to pickle oysters, eels , tunnv. 

MARZANA,ny, s.f. (a plant), 
madder. MARZANKA, woodroof. 
MARZEC, rca, s. m. march. Su- 
chy marzec mokry maj, czynią 
żyto jako gaj {proc), after a dry 
March and 'a rainy May, the harvest 
is plentiful. 

MARZENIE , ia, s. n. dream, re- 
very, fancy, fantasy. 

MARZNĄĆ, ni,, v. n. to freeze. 
'ZMARZNĄĆ, ZAMARZNĄĆ,) to 
Chill. Zmarzłem! I am quite frozen 
with cold. Któżby me marznął 
od tak chłodnego przyjęcia {fig.), 
his cold reception is enough to 
freeze those that accost him. Palce 
n, u zmarzły, his fingers were 
frozen or mortified with cold. Tak 
zimno że wino W kieliszku marz- 
nie , it is so very cold that the wine 
freezes in the glass. Marznie: bar- 



MAS 



123 



dzo marznie, it freezes; it lk-s 
frozen very hard. 

MARZNTENIE, a, s. n. the act ot 
freezing. 

MARZYĆ, rżę, v. n. to dream, 
to rave, to imagine , to fancy. Całą 
noc marzyłem, 1 have done no- 
thing but dream all night. Paro- 
xyzm wraca, zaczął marzyć 
llie fit is coming on , he begins to 
be lightheaded. Jak możesz na- 
wet marzyć o podobnych ivarun- 
kach ? do you dream of making 
such proposals? Jestto stary ba- 
jarz, tylko marzy, be is an old 
dotard, who does nothing but rave. 
On nie słucha ciebie, łecz marzy, 
he does not listen to you, his mind 
is wandering. Marzy na jawie , he 
dreams wide awake. Marzy tylko 
o bogactwach; o kapeluszu czer- 
wonym , he dreams of nothing but 
riches, his head is filled with ideas 
of wealth ; a cardinal's hat is run- 
ning in his head. Zawsze marzy i 
dla tego nie odpowiada na zapy- 
tania, he is always musing, and 
never replies to what is said to 
him. 

MARZYCIEL, a, s. m. visionary, 
fancy- monger. 

MASA , sy, s. f. mass, bulk. 

MAŚĆ , ści, s. f. ointment, salve. 
= colour of horses. = suit at cards, 
as clubs, hearts, diamonds, spades. 

MAŚCIĆ , CZĘ , v. imp. to salve, 
to anoint, to embalm. 

MASKA , ki , s. /. mask (in pro- 
per and figurative senses). 

MASKARADA , ov s. /'. masque- 
rade. 

MAŚLANKA , ki , s. f. butter- 
milk, churn-milk. 

MAŚLANY, a, e, buttery.— czło- 
wiek, milksop. 

MAŚLARKA,ki, s.f. buttcrwo- 
man. 

MAŚLIĆ, lf„ v. imp. to butter. 

MAŚLNICA,cy, s.f. churn. 

MASŁO, ła, s. n. butter.— wro- 
nie = ROZCHODNIK (a plant), 
orpine or livelong. Jak masło, he 
is a weak indolent creature. Pój- 
dzie jak pomaśle , it shall go 
smoothly, glibly. Pływa jak pą- 
czek w maśle (prov.), he lives in 
clover. Świeżo ubite masło, newly 
made butter. — topione , melted 
butter. — tvfaskach, salt butter, 
potted butter. Chleb masłem sma- 
rować, to spread butter upon 
bread, to butter ir. Jelkie —, 
strong butter, rank butter. 

MASŁOWATY, a, e, bulterlikc. 
— koń, a yellow dun horse. 

MAŚLUK, a, s. m. a kind of 
mushroom. 

MASTKI-MASTNY, a, c, unc- 
tuous. 

MASTYK, i, s. m. mastich, 
lentisck. 

MASZEROWAĆ, Rur;,r. n. to 
march. Wojs ka ma s z e ro i va iy d z is 
dlugo, to-day the troops performed 
along inarch. 

MASZKARA , r.v, s. f. monkey's 
lace, scarecrow ; monster. 



124 



MAT 



MASZT, u, s. m. mast. Maszt 
podnieść, spuście, to lower, to 
strike the mast. — postawić, to 
hoist up, to sway up , to raise the 
mast. 

MASZTALERZ, a, s. m. master 
of the horse, equerry. 

MASZTALN1A, I, 5./. stable, 
mews. 

MASZTOWY, a, e , of the mast. 
Masztowy drąg (or reje), sail- 
yard. Masztowy odziemek , heel 
óf a mast. Drzewo— e , timber for 
masts, masting timber. Las masz- 
towy, forest trees of full growth, of 
which masts are made. 

MAT, u, s. m. pale, dim colour- 
ing. = mate (at the game of chess). 
Szach i — , checkmate. 
MATA, ty, s./. mat. 
MATACTWO, wa, s. n. cheat, 
fraud , deceit. 

MATACZ, a, s.m» sharper, cheat, 
Impostor, shuffler. 

MATCZYN=MATECZNY, a,e, 
motherly, maternal. 

MATECZNIK , A , S. m. queen- 
bee's cell in a hive. = ovary, ova- 
rium. = (a plant) motherwort. = 
the thickest part of a forest. 

MATEMATYCZNY, a, e, mathe- 
matical. 

MATEMATYK, A, 5. m. mathe- 
matician. 

MATEMATYKA, ki, s. f. mathe- 
matics. Matematyka czysta, pure 
or speculative mathematics. Cho- 
dzić na — £, to study mathematics 
in a school. Umieć, uczyć — i, to 
know, to teach mathematics. 
MATERAC, a , s. m. mattress. 
MATERYA, vj, s. f. stuff, silk- 
stuff, cotton-stuff. = matter, sub- 
ject. = matter, pus. Robota więcej 
kosztuje niż materya, the making 
clothes costs more than the stuff. 
A, to inna materya (fam.) % that's 
quite another thing. Duch i mate- 
rya, the spirit and the matter. Być 
pogrążonym w — yi ; wznieść się 
nad—yą, to be immersed in mat- 
ter ; to soar above matter. Ropie- 
jąca — a, purulent matter. 

* MATERYAŁ , u, s. m. materials, 
stuff. — y do historyi,ihe materials 
of a historv. 

MATERYALISTA , tv, s. f. ma- 
terialist. 

MATER YALIZM , u, s. m. ma- 
teriality. 

MATERYALNY, a, e, made of 
silk-stuff. = material, corporeal. 

MATKA, ki, s. /'. mother. = 
queen-bee. Nasza pierwsza mat- 
ka, Ewa, our first mother, Eve. 
Masza wspólna matka , ziemia, 
our common mother, our mother- 
earth. Danielek bieży za—ą, a 
fawn follows its dam. Fig Próżno- 
wanie jest matką wszystkich wy- 
stępków, idleness is the mother, 
the parent of all vices. Kościół jest 
—a wiernych, the church is the 
mother of the faithful. Matka (mni- 
szka) , a professed nun ; mother 
abbess, mother prioress. Królowa 
matka, the queen mother, the 



MAZ 

queen dowager. Za panią matką 
pacierz (prov.) not to have one's 
own opinion; to repeat Avhat such a 
one says and does. 

MATKORÓJCA , cv, s. m. mur- 
derer of his own mother, ma- 
tricide. 

MATKOBOJSTWO, wa, s. n. 
murder of a mother. 

MATNIA , i, s. f. poke in a fish- 
ing net = pitfall, snare. Wpadł 
w matnią (fam). , he fell into the 
snare. Mamy go w matni, he 
cannot escape , 'we have him in our 
hands. 

MATOWY, A, e, unpolished. 
Złoto, srebro — e, unpolished gold, 
silver. Koloryt — y, pale, dim co- 
louring. =MATO WAN Y. 

MATRON A, ny, s. /'. matron. 
MATRYKUŁA , ły, s. f. matri- 
cular book, roll , register. 

MATULA = MATUNIA = MA- 
TULKA-M AT OLEŃKA. Terms of 
endearment for a mother. 

MAWIAĆ, wiam, v. n. freq. to 
use to say, to say often. 

MAXYMA, my, s, f. maxim. 

MĄŻ, męża , s. m. man, male of 
humankid.=husband.=an eminent 
man. Zamąż iść, to get a husband, 
to marry. Bądź mężem, speak out 
and be like a man. Mąż wielki, 
a great man. Mąż polityczny, 
uczony, a statesman , a learned 
man. Już jej czas za mąż , she 
is a marriageable girl, she ought 
to be married. 

MAŹ , zi , s. f, tar or grease for 
carriages. 

MAZAĆ, żę, v. imp. to smear, 
to daub; to anoint; to blot, to 
obliterate. Mazać ścianę wapnem, 
to do a wall over with plaster , to 
coat a wall , to give it a coat. — 
okręt smolą, to pitch a ship, to do 
a ship over with pitch. Mazać oli- 
wą, to anoint, see NAMAŚCIĆ, 
POMAZANIEC. Mazać suknie, 
ręce, książki, to dirty one's clothes, 
one's hands , books. Zmazać się 
złym czynem , to defile, pollute or 
stain one's conscience or honour. 
Zmaz to , strike or blot it out. 

MAZGAĆ , gam , v. n. to soil , to 
foul , to daub , to dirty. 

MAZGAJ , or MAZGAL, a, s. m. 
dauber, nasty fellow; a regular 
booby; moping, drowsy fellow. = 
PŁAKSA. To mazgaj, he is a nasty 
squalling brat. 

MAZGAJSTWO,A, s.n. moping, 
londling , silliness , laziness. 

MAZIARNIA, i, s.f. house or 
any other place where the tar is 
prepared ; where the cordage of a 
vessel or the axle-trees are tarred. 

MAZIDŁO, A, s.n. black and 
oily grease of a cart-wheel. 

MAZNICA , cy, s. f. tar-box. To 
pachnie mainicą % that smells of 
gome. 

MAZOWIECKI , a , e , Masovian. 

MAZOWSZE, sza, s.n. Masovia 
(a province in Poland). 

MAZUR, a, s.m. Masovian. 

MAZUREK, uka, s.m. a kind of 



MĘC 

dance. = a kind of pastry with 
sweetmeats. 

MCHOWATY, a, e, mosslike. 
MDŁAWOSĆ, ści, s. /. faintness. 
MDŁAWY, a, e, somewhat faint, 
weak , languid = MDŁY. 

MDLEĆ, leję, vn. to faint, to 
fall into a swoon ; fig : to slacken , 
to relax. Na tę wieść zemdlała , 
these news made her swoon , faint. 
Wstaje z miejsca i mdleje, as she 
got up, she fell into a swoon. Mdle- 
je na silach, he grows weaker and 
weaker , his faculties are impaired. 
MDŁO, adv. faintly, weakly, lan- 
guidly. Mdło się jej zrobiło, she 
fainted, she finds herself ill. Mdło 
mi , I have a bad or squeamish sto- 
mach , I have my stomach cloyed. 
MDŁOŚĆ, ści , s. f. fainting fit, 
swoon ; weakness , languidness. 

MDŁY, v, e, faint, feeble, weak v 
languid. Sos mdły, an insipid or 
unsavoury sauce. Mdlamowa, an 
insipid, silly speech. Mdły chwal- 
ca, a loathsome praiser. 

MEBEL , bla , s.m. house furni- 
ture. 

MEBLOWAĆ, luje, v.imp. to 
furnish (a house). 

MECENAS , a , s. m. an eminent 
lawyer, an eminent barrister. = a> 
promoter of learning and sciences. 
MECH,mchu, s.m. moss.= down, 
downy beard, soft hair. — morski, 
sea-wrack. — drzewny, muscus 
arboreus. Mech ma jeszcze na 
brodzie, a light down still covers 
liis cIiggIcs 

MECHANICZNIE, adv. mechani- 
cally. 

MECHANICZNY, a , e , mecha- 
nical. 

MECHANIK, a, s.m. mecha- 
nician , engineer. 

MECHANIKA , ki , s. f. mecha- 
nics. 

MĘCINY, n , MĘTY, ów, pi. se- 
diment, grounds, dregs, lees. 

MĘCZARNIA, i, S.J. rack, tor- 
ture, pang. 

MĘCZENIE , ia , s. n. torturing , 
tormenting. 

MĘCZENNICA, cy, s, f. a female 
martyr. = passionflower. 

MĘCZENNIK, a, s.m. martyr. 
Niettjlko prawda ale i fałsz ma 
swoich męczenników, error has 
its martyrs as well as truth. Być 
czyim męczennikiem (tam.), to be 
a slave , a martyr to the domineer- 
ing temper of another. 
. MĘCZEŃSKI, a , e, of a martyr. 
Śmierć męczeńska , death of a 
martyr, martyr-death. Korona mę- 
czeńska, crown of martyrdom. 

MĘCZEŃSTWO, wa , s. n. mar- 
tyrdom. 
MECZET, u, s. m. mosque. 
MĘCZYĆ, czę, v. imp. UMĘ- 
CZYĆ , DRĘCZYĆ , to martyr, to 
rack , to torture , to torment ; to 
fatigue, to tire, to weary. Umęczon 
pod Pontskim Piłatem , he suffer- 
ed under Pontius Pilate. Męczyć 
konia , to fatigue , to weary out a 
horse. Jestto praca bardzo mę- 



MEL 

czqca , that labour fatigues exces- 
sively, is excessively fatiguing. Czy- 
tanie wzrok męczy, reading fati- 
gues the sight. Męczy się nad tern, 
,he tires himself out by that work ; 
he is overspent with it. 

MĘCZYCIEL ,a,s. m. torturer , 
tormentor. 

MEDAL ,c,i m. modal. Medal 
bity, /any, a struck modal, a cast 
medal. Sa ostatniej wystawie do- 
stał medal złoty, srebrny, bron- 
zowy, he obtained a gold , silver, 
bronze medal at the last exhibition. 

MEDALIK, a, s. w. dim. a little 
medal struck or cast for religious 
purposes. 

MĘDOWESZKA, ki, s.f. crab- 
louse , craw-louse. 

MĘDREK , rka , s. m. pretender 
to wisdom, wiseacre, nhilosophastcr, 
sophist. = MĘDRAL. 

MĘDRKOSTWO, wa , s. n. pre- 
tended wisdom, sophistrv. 

MĘDRKOWAĆ, kuję, v. n. to 
affect wisdom , to philosophize , to 
subtilise. 

MĘDRZEC, RCA, S. ni. sage, phi- 
losopher , wise man. Mędrcowie 
Grecy i , the Sages, the wise men of 
Greece. Mówi mędrzec w przy- ' 
slowiach , as saith the wise man in j 
the proverbs. Mędrzec panuje nar! 
sobą, the wise man is master of 
his passions. 

MĘDRZEC, rzeję, v. n. to be- 
come wise. 

MEDYCYNA, ny, s. f. science 
of medicine. 

MEDYCZNY, 4,e, medical. 

MEDYK, a, s. ?77. physician, 
doctor. 

MEDYOLAN.u.s. m. Milan. 

MEDYOLAŃCZYK , a , S. m. 
se. 

MĘKA , ki, s. f. rack, pang, tor- 
ment, torture. — Paiiska, the Pas- 
sion of our Lord Jesus Christ. AffA'i 
zne, the eternal or everlasting 
sufferings. Być jak na mękach 
(fam.) , to be upon the rack, to 
suffer much. Pleść jak na mękach, 
to toll idle stories, to speak at 
random, to talk nonsenso. Kazno- 
dzieja pled? jak na — eh , that 
preacher wanders, rambles from his 
Ct. 

MELANKOLIA, it , s.f. molan- 
choly.Crarna melankolia, brown- 
studv. 

MIXANKOLICZNY, \, n, me- 
bnch lv. s'.oomv, low-spirited. 

LANKO LIK , a, a.m. melan- 
cholic , melancholisL 

MEŁCIE, ia, s. n. grinding ol 

MELDOWAĆ , dime , v.imp. to 

announce, to report ; to usher in , 
d in, to carry in one'e name. 
Kaz się meldować, send in your 
name. Meldowałem or zameldo- 
•n ciebie jenerałowi , I have 
told the general that you are here. 
Ten oficer dobrze się mebluje, 
that officer has a g >nteel , a warlike 
address, h u sin t i 10 

prr^ented hiniscll 



MĘT 

MELODYA , m , s. f. melody, I 
MELODYJNY, a , e , melodious, 
tuneful. 

MELON, a, 5. ni. melon. Grzęda 
melonów, a bed of melons. 
MELSZPAIZ,u, 5,77». meal-meat. 
MEŁTY, a, e, ground, bruised. 
MENDEL, dla, s.m. fifteen shea- 
ves of corn. 

MENDOWESZKA, see MĘDO- 
WESZKA. 

MENNICA, cy, s.f, mint. Men- 
nica medalowa, the mint for me- 
dals, the place where medals are 
struck. 

MERKURY L'SZ, v, s. m. mercu- 
ry, quicksilver. = ŻYWE SREBRO. 
* MĘSKI, a, e, manly, virile, male; 
of a man. Płeć męska, the male sex. 
Członek — i", a man's privy member. 
Wiek — i, the age of manhood. 
(Terms of gram.). Rodzaj — i, mas- 
culine gender, liymy — ie, mascu- 
line rhymes. Imiona'rodzaju—ego, 
the masculine nouns.=Pr-e/jraH(f 
po męsku, she is disguised like a 
man-/ in a man's dress. Postać, 
twarz — a, manly, masculine figu- 
re, air, features. Rysy — ie, mas- 
culine outlines. Styl — i, poezya 
—a , masculine style, poetry. 

MĘSKOŚĆ , ści , s. /'. manhood , 
virility. 

MĘSTWO, wa , s. n. coinage , 
bravery, galantrv. 

MESSYASZ , a , s. m. Messiah. 
Przyjście Messyasza ,the coming 
of the Messiah. Wyglądać kogo 
jak żydzi —a (fam!) , to expect 
one as the Saviour, as the Jews 
expect the Messiah. 

MĘSZCZYZNA,ny, s.m. man 
(in opposition to woman). 

MĘT, 07- MĄT, u , s. s. m. mud, 
filth, mire. Męty winne , what re- 
mains of wine in a vessel next to the 
lees or dregs. Ten bulion pelcn 
mętów, that broth is full of dregs. 
Jak męty iv wodzie osiądą, or 
jak się woda ostoi , when that 
water shall deposit its mud or its 
sand. Spijać czyje or cudze or po 
kim męty, to have one's leavings, 
to come too late. 

META, tv, .s. f. goal , see KRES. 
Meta konnych przegonów, the 
goal of a horse raco. Dobiega mety 
[fig.), he has nearly run his race, 
he is drawing near his end, he is at 
his last moment. 

METAFIZYCZNY, a, e, meta- 
physical. 

METAFIZYK, a, s.m. metaphy- 
sician. 

METAFIZYKA, ki, s.f. meta- 
physics. 
METAL, \:,s. m. metal. 
METALICZNY, a, e, metallic, 
metalReal. 

METALURGIA, n, s.f. metal- 
lurgy. 

MĘTNIE = MĘTNO, adv. mud- 
dilv, turbidlv. 

MĘTNOŚĆ, SCI, s. f. muddincss, 
turbidness. 

MĘTNY, a, e, muddy, turbid, 
troubled. W mętnej wodzie ryby 



MIA 



125 



{owić (prov.), to fish in troubled 
water. 

METODA, dy, s. f. method. Roz- 
biorowa, zbiorowa — , analytical, 
synthetical method. 

METODYCZNIE, adv. methodi- 
cally. 

METODYCZNY, a, e, methodi- 
cal. 

METR, a, s.m. master. — bicia 
się na pałasze, fencing-master. — 
tańców, dancing-master. To m: 
metr! {fam.), that's what I call a 
clever man; (disp.) a sly cur, a sly- 
boots. 

METROPOLIA, n, s. f. metropo- 
litan church. = mother country. 

METROPOLITA, ty, s. m. me- 
tropolitan, archbishop. 

METROPOLITAŃSKI, a,e, me- 
tropolitan. 

METRYKA, ki, s.f. records, ar- 
chives. = certificate of baptism. 

MĘŻATA better MĘŻATKA, ki, 
S. f. a married woman. 

MĘŻNIE, adv. stoutly, manly, 
courageously,, bravely, gallantly. 

MĘŻNIEĆ , bieię, v.n. to grow 
stout. 

MĘŻNOŚĆ , ści, s. f. manhood, 
stoutness. 

MĘŻNY', a, e, stout, strong, 
portly. = brave , courageous , gal- 
lant. 

MĘŻOBÓJCA, cy, s.m. man- 
slayer, murderer. 

MĘŻOBÓJSKI, a, e, murderous, 
guilty of murder. 

MĘŻOBÓ.ISTWO, wa, S.J*, man- 
slaughter, murder. 

MĘŻULEK, lka, s. 7)7. dim. dear 
husband. 

MGŁA, ły, s.f. fog, mist, haze. 
Mglagęsta, a dense fog. — rzadka, 
lekka, a thin mist, a haze. Patrzeć 
przeze mgłę, to see dimly, as if it 
were through a mist. Widzę to jak 
przeze mgłę, I recollect it imper- 
fectly. Mgta! it is foggy. 

MGLISTO, adv. dimly, obscure- 
ly. 

MGLISTOŚĆ, ści, s.f. haziness. 

MGLISTY', a , E, foggy, misty, 
hazy. — umysl, a confused head; 
a man of. gloomy thoughts. 

MGNĄC, ne, v. n. msl. (czem), 
to make a rapid motion , to move 
briskly. Mgnąć oczyma, to give 
one a wink, to tip one a wink. 
Zając mgnąl przed nami , we saw 
the harc running full speed , but it 
was for a while. 

MGNIENIE, ia, s.n. (oka), the 
twinkling of an eye W jednem 
mgnieniu, in the twinkling of an 
eye , in a trice. 

MIĄĆ, mnf„ v.imp. ZMIĄĆ, 
POMIĄĆ , to rumple, to crumple. 
Pomiąć suknię, to rumple a coat. 
Miąć papier, to crumple paper. 
Zmiąć materyą, to crease, to rumple 
07' ruffle a stuff. 

MIAŁKI, a, e, finely ground, 
soft, crummy. — piasek, quicksand. 
=shMow.Czlowiek muilkiego ro» 
zumu, a shallow wit, a shallow, 
brained follow. 



126 MIA 

MIAŁKOŚĆ, ści, s.f. looseness, 
softness. = shallowness. 

MIANOWAĆ, soję, v.imp. to 
name, to appoint. Na tę godność 
król mianuje, to jego przywilej i 
dar, that dignity ór post is the 
king's nomination, is in the king's 
privilege and gift. Nie widziałem 
go jeszcze odkąd mianowany mi- 
nistrem, I have not yet seen him 
since his nomination , since his 
being named, appointed to the 
ministry. 

MIANOWANIE, ia, s. n. nomi- 
nation, appointment. 

MIANOWICIE, adv. namely; 
especially, chiefly. 

MIANOWNIK, a , s. m. (arilh.), 
denominator. 

MIARA , ry, s. f. measure. Ża- 
dną miarą, by no means. Z innych 
miar, in other respects. W miarę 
jak, in proportion as. W tśj mie- 
rze, in this respect. Miara z czu- 
bem, z górą , overmeasure , heap- 
ed measure. Przebrał miarę, (of 
a great sinner) he has heaped up 
the measure. Pod miarą i wagą, 
to do all by weight and measure. 
Brać komu miarę na suknią, to 
take a man's measure in order to 
make him a coat. Brać miarę na 
trzewiki, to take the measure of 
the foot in order to make him shoes. 
iść zawsze miarą , stać zawsze 
w mierze (fig.), to possess great 
decorum, to know how, to observe 
the golden mean, a medium, a just 
medium in every thing. 

MIARKA, ki, s.f. = MIARE- 
CZKA, little measure. Jaką miar- 
ką mierzycie, taką wam będzie 
odmierzono (prov.), with what 
measure you mete, it shall be mea- 
sured to you again or as we mea- 
sure others, we shall be measured. 
Miara oivsa. a measure of oats. 

MIARKOWAĆ , kujjv , v. imp. to 
temper, to mitigate; ZMIARKO- 
WAĆ, POMIARKOWAĆ,i\perf. 
to surmise , to conjecture. Zaraz 
pomiarkowalem , I guessed it the 
very moment. Miarkuj gmew swój, 
zapal, you must moderate , rule , 
or curb your anger, your ardour. 
Miarkować się z wydatkami, to 
retrench one's expenses, to live 
sparingly or according to one's in- 
come. 

MIAROWY, a , e , metric. Mia- 
rowe iviersze, metrical verses. 

MIASTECZKO, ka, s. n. market- 
town, borough. 

MIASTO, ta, s.n. town, city. 
Stołeczne miasto, the capital city, 
the capital. -- przymorskie, oto- 
czone murem, a sea-port town, a 
walled town. Fig: Cale miasto wy- 
szło na jego spotkanie, the whole 
town went to meet him, the cily 
went to compliment him. Cale mia- 
sto o tern mówi, the whole town 
talks of these news. 

MIASTO, prep. = ZAMIAST, 
instead. 

MIAUCZYĆ , czę, v. n. to mew, 
to caterwaul. 



MIE 

MIĄŻ, Y, s.f. -MIĄŻSZOŚĆ, 
(little used), depth , thickness. Ka- 
mień ten ma 4 stopy w zdłuż a 
lii iv miąż, that stone is four feet 
long and fourteen feet deep. 

MIAZGA, 6i, s.f. pulp, sap. Fig: 
Zbić kogo na miazgę (fam.), to 
beat one to a mummy. Strzaskał 
mu głowę na miazgę , he split his 
head in pieces, shattered it in rags. 

MIAZMO, ma, s. n. miasm. 

MIĄŻSZOŚĆ, ści, s. /'. thickness, 
solidity, density, compactness. 

MICHAŁ , a , s. m. Michael. Na 
Ś. Michał, at Michaelmas; fern: 
MICHALINA. . 

MIEĆ, mam, v. imp. MIEWAĆ, 
wam, v. freq. to have , to possess. 
= io consider, to look upon, to 
hold , to regard. = to be going to 
do. Mam dla niego wielki szacu- 
nek, I have a great regard for him. 
Mieć udział w czem, to have or 
bear a part in a thing. Mam go za 
uczciwego człowieka, I look upon 
him as a man of honour. Mam to 
za największą hańbę,\ look upon 
it as a great disgrace. Mieć kogo 
w podejrzeniu, to entertain a sus- 
picion of one. Mieć się na ostro- 
żności, to guard against, to beware. 
Mam dziś z nim być na obiedzie, 
I am to dine with him to-day. Miał 
być zabity, he was to be murdered. 
Oni mają tu być, they are to be 
here. Miałem ci powiedzieć, I was 
going to tell you. Tylko com ci mial 
to dać , I was just going to give it 
you. Mieć co na oku , to keep an 
eye upon a thing. Mieć mowę , to 
make a speech , to deliver an ora- 
tion. Mieć na kogo chrapkę, to 
bear one a grudge, a spite or an ill 
will. Nie masz wątpliwości , there 
is no doubt. Nie masz nic dobite- 
go czegoby nie można nadużyć, 
there is nothing so good but what 
may be abused. Nie masz tu co ro- 
bić , there is nothing to do here. 
Nie masz tu miejsca dla ciebie , 
there is no room for you. MIEĆ 
SIĘ, to be or do (in point oi 
health). Jak się masz? how do 
you do? Mam się dobrze, I am 
well. Dowiaduje się jak się masz, 
he sent to ask after your health. 
Mieć za Co, mieć za swoje, to atone 
for, to be punished for, to expiate. 
Będziesz ty miał za twoje zu- 
chwalstwo! you shall pay dear for 
your rashness. Miec malo naczem, 
not to be satisfied with a thing, to 
be displeased with .Mieć się dobrze, 
to have competence. Mieć stę do... 
(math.), to refer to, to relate to. 
Tak się ma 6 do 12, jak 3 do 6, 
there is the same ratio or propor- 
tion between six and twelve as that 
between three and six. Mieć się do 
kogo, to have inclination , propen- 
sity towards one, to sympathize 
with. Mieć się do pokoju, to be dis- 
posed to peace. Mieć się na ostro- 
żności or na pieczy, to take heed, 
to beware. Gdy się rzecz tak ma, 
in such a case, it being so, since it 
is so. Ma się na ivojne, very like- 



MIE 

ly we shall have a war. Ma sic na 
deszcz , the weather looks rainy , 
it looks rainy. Otóż masz, or masz 
tobie, or otóż macie! there you 
have it , or there it is ! or we are in 
a fine pickle! Masz, or Na, masz! 
take it, that's for you! 

MIECH, a, s. m". bag. = smith's 
bellows. 

MIECZ, a, s.j)?. sword. Władca 
jest panem miecza or ma prawo 
miecza, the sovereign has the 
power of the sword or of life and 
death. Miecz zemsty, the sword o( 
vengeance, the avenging sword. 
Miecz duchowny, spiritual sword. 
Krewni po mieczu, related or akiii 
by the father's side, the agnats. Z)ae 
szalonemu miecz iv rękę (prov.), 
to give arms to a madman. Kto mie- 
czem wojuje od miecza zginie, 
all they that take the sword shall 
perish with the sword. 

MIECZNIK, a, s. m. sword-bear- 
er. = swordfish , saw fish. 

MIECZOWY, a , i; , of a sword. 
Zakon mieczowy, Teutonic order 
of Livonia. Plac — y, the place ol 
execution. Linia — a , the agnatic 
line, the male descendants from the 
same father. 

MIĘDLIĆ , Uv, v. imp. to break 
hemp or flax. 

MIĘDLICA, cy, s.f. flax-brake. 

MIEDNICA, cy, s.f. wash-hand- 
bason, basin. 

MIEDŹ, dzi, S. f. copper. 

MIEDZA, dzy, s.f. balk, green 
ridge between two fields. 

MIEDZIAK, a, s.m. coppcrcoin. 

MIEDZIANY, a, e, made of cop- 
per. 

MIEDZISTY, a, e, coppery, con- 
taining copper. 

MIĘDZY, prep, (with the instr. 
and accusative cases) , between , a- 
mong. Czy zaszło co jeszcze in- 
nego między wami? has there 
been any thing else between you 
and biin ? Nie są lubieni między 
gminem , they are not liked among 
the common people. Hzucił się 
między gołe miecze, he ran among 
the naked swords. Uradzili mię- 
dzy sobą, they resolved among 
them. Niech to będzie między na- 
mi, between ourselves be it said, do 
not tell it to others. Wybrano go 
z pomiędzy innych, he was cho- 
sen among all the others, see PO- 
MIĘDZY. 

MIĘDZYMORSKI, a, e, situated 
between two seas. 

MIĘDZYMORZE, rza, s. n 
isthmus. 

MIĘDZYRZECZE , cza , 5. ». a 
country or land situated between 
two rivers. 

MIĘDZYRZECZNY, a, e, situa- 
ted between two rivers. 

MIEJSCAMI, adv. in several 
places, here and there. 

MIEJSCE, ca, s. n. place, spot, 
room. = place, employment, situa- 
tion , preferment, rank. Czy jest 
tam dla mnie miejsce? Is there 
room for me? Zrobić komu miej- 






see , to make room for one. Zabie- 
rać przed kim starsze miejsce, 
to keep the upper hand of one. 
Został zabity na miejscu , he was 
killed upon the spot. Co za lube 
miejsce I what a lovely spot ! Gdy- 
bym był na twoiem miejscu, if I 
were in your place, if I were you , 
were I in your case. Dostał bardzo 
dobre miejsce, he has got a very 
good employment or situation. Jest 
lu miejsce na 20 oso6, (at dinner) 
there is place , space , room for 
twenty covers. — zajęte, the place 
is filled, taken, taken up. Zachowaj 
dla mnie — przy sobie, keep a 
place, a seat for me near you. Za- 
mówić sobie miejsce (w dyliżan- 
sie), to secure or to take places, 
seats in a stage coach. Ten ivyraz, 
ta uwaga nie na swojem — cm, that 
word, that reflection is not in its 
place. Odebrali mu—e, he has lost 
his place or he is turned out of his 
place. Jak to nie w miejscu! that 
is unseasonable, ill-timed ! 

MIEJSCOWOŚĆ, ści, s.f. lo- 
cality. 

MIEJSCOWY, a, e, local. Oby- 
czaje , okoliczności — e, the local 
customs, circumstances. Pamięć 
—a, local memory. 

MIEJSKI, a, e, of a town. Miej- 
skie przywileje, praioa, munici- 
pal rights, laws. Urzędnicy miej- 
scy, the municipal officers. Rada 
miejska, the municipal council. PO- 
MIEJSKU, adv. according to the 
fashion of great towns. 

MIĘKCZEC, czeję, v. n. imp. to 
grow soft or tender. 

MIĘKCZYĆ , czę , v. a. imp. to 
soften, lo make tender, to mollify; 
fiq. to move , to touch , to affect. 
Sionce miękczy i topi wosk, the 
sun both softens and melts wax. 
Samotność utwierdza w cnocie, 
życie świeckie miękczy ją, retire- 
ment strengthens virtue, dissipa- 
tion enervates it. Rozkosz mięk- 
czy or osłabia męztwo, volup- 
tuousness damps courage. Jego Izy 
miękczą moje serce, his tears 
move, touch or soften my heart. 

MIĘKKI, a, ie, soft, tender, 
mellow. 

MIĘKKO adv. softly, tenderly. 

MIĘKKOŚĆ ści, s.f. softness, 
tenderness; fig. effeminacv. 

MIĘKNĄĆ, see MIĘKCZEC. Zie- 
mia zaczyna mięknąć, the ground 
begins to soften. Ta skóra od 
dwóch dni mięknie w wodzie, 
that leather has been soaking in the 
water for these two days. 

MIĘKUCHNY=MIĘKL"SIENKI , 
a, e, very soft. 

MIĘKUSZ, a. s. m. crumb, the 
soft part of bread. 

MIELENIE, ia. s.n. the act of 
grinding corn.=MLLGE. 

MIELIZNA, NY, s. f. shallow 
place, shallow, shelves, sands. 

MIELONY, a , e, ground, tritu- 
rated. =MELTY. 

MIENCARSKI, a, ie, of mint, 
belonging to the mint. 



MIE 

MIENJAĆ, niam, v. imp. to 
change, to exchange, ZAMIENIAĆ, 
HANDLOWAĆ. Lubi się mieniąc, 
he is fond of bartering , exchan- 
ging. Zamieniał konia na obraz , 
he has changed his horse for a 
picture. Mieniąc pieniądze , to 
change a piece of money, to give 
small money or change for it. 

MIENIĆ SIĘ, mesie, v. n. to 
change colours, to grow red and 
pale, to vary colours. Zaczęło mi 
się mienić w oczach tak żem nic 
nie widział, I felt such a dimness 
that I could no longer see. Mieni 
się, it changes colour according to 
the different aspects. 

MIENIE, ia, 5. n. substance, pro- 
perty, goods, fortune, competence. 
Dobre — , the comforts or conve- 
niences of life. Uczciwe—, a good 
reputation , an honest name. 

MIENTUS, a, s. m. eel-pout, 
barbot. 

MIERNICTWO, wa, s.n. sur- 
veying or measuring of land. 

MIERNICZY, czego, s. m. sur- 
veyer or measurer of land; adj. v, 
a, e, geometrical. Nauka — a, Geo- 
metry; land surveying, measure- 
ment, survey. 

MIERNIE , adv. middlingly, in- 
differently. 

MIERNOŚĆ, ści, s, f. medio- 
crity. = moderateness. Mierność 
jego talentów, the mediocrity of 
his talents, his indifferent parts, ac- 
complishments. Winniśmy zacho- 
wać mierność w mywaniu roz- 
koszy, we must indulge in the 
pleasures of life with sobriety. — 
ceny, lowness of price. Przesta- 
wać na mierności , to be satisfied 
with mediocrity of one's condition. 
0, z lota mierności! oh, golden 
mediocrity! happiness of a modest 
competence ! 

MIERNY, a, e, middling, indif- 
ferent. = moderate. 

MIERZIĆ , żę , v. imp. to create 
a disgust , to render disagreeable, 
to raise an aversion. — sobie , to 
loath, to disgust, to distaste. Mier- 
zi sobie życiem, he is disgusted 
with life. Mierzi się or brzydzi 
się rybą której jadł za wiele, 
they have disgusted him with fish 
by making him eat of it so often. 

MIERZWA, \vv, s.f. short-straw, 
straw-litter. 

MIERZWIĆ , wit- , v. imp. to co- 
ver with short-straw. 

MIERZYĆ, rzę v. imp. to mea- 
sure, to proportion. — na co lub do 
czego , to aim at a thing. — się 
z kim, to cope with one. — się pię- 
dzią (prov.) , to cut one's coat ac- 
cording to one's cloth. = ZMIE- 
RZYĆ. Mierzyć, zmierzyć kogo 
oczyma, to measure one with one's 
looks, to look down upon one with 
contempt. Mierzyć się orężem, to 
measure one's sword with another, 
to measureswords with one. 

MIEŚCIĆ, czę, v. imp. to place, 
to lodge. — w sobie, to contain, to 
comprise, to hold, to comprehend. 



MIE 



V>7 



Dzieło jego mieści w sobie całą 
naukę Platona , his work compre- 
hends, includes the whole doc- 
trine of Plato. We wnętrznościach 
ziemi mieści się wiele skarbów y 
the earth contains many treasures 
in its bowels. Nie mieści się to- 
w mojej głowie, that is beyond my 
compass , comprehension ; that is a 
flight beyond me. 

MIEŚCINA, y, s.f. a little paltry 
town. 

MIESIĄC , a , s. m. month. =•' 
moon. — słoneczny, księżycowy \ 
solar, lunar month. Już półtora 
miesiąca jak ivy jechał, he has- 
been gone a month and a half. Od 
czterech miesięcy, four months or 
moons have rolled on. Na miesiącr 
by the month. Popamiętasz to ru- 
ski miesiąc (prov.), you'll have 
reason to remember it long. 

MIESIĄCOWY, a, e, of tin- 
moon. 

MIESIĄCZEK, czka, s. m. dim. 
crescent. 

MIESIĄCZKA, ki, 5. f. monthl> 
courses. 

MIESIĄCZKOWATY, a, e, cres* 
cent-shaped. 
MIESIĆ, szę, v. imp. to knead. 
MIESIĘCZNIE, adv. monthly, a 
month, per month. Nająć mieszka- 
nie — , to take a room by the 
month. 
MIESIĘCZNY, a, e, monthly. 
MIĘSISTOŚl, ści, s. f. fleshiness, 
pulpousness. = thickness, close- 
ness , compactness. 

MIĘSISTY, a, e, fleshy, pulpous. 
= thick , close , compact. 

MIĘSIWO, wa, s. n. flesh, meat, 
viands. 

MIĘSNICA, y, s. f. a butcher's 
stall. 

MIĘSNICZEK , czka, s. m. flesh- 
fly, blue-bottle, blow-fly. 

MIĘSNY, a, e, of flesh. — dzień, 
fleshday. — jatki, butcher's mar- 
ket, shambles. 

MIĘSO, sa, s.n. flesh, meat. 
Dzikie mięso , dead flesh, proud 
flesh. Jeść z mięsem , to eat flesh 
or meat. To kwiat mięsa (dispar.), 
a great lump of flesh, a dull heavy 
body. Ni ryba ni mięso (fam.), 
he is neither fish nor fowl ; he is 
between hawk and buzzard. Am 
z pierza ani z mięsa (prov.), he 
or she has nothing to recommend 
him , nor talents, nor wealth , nor 
beauty. 

MIĘSOPUST, u, s. m. Shrove- 
tide , shrove-tuesday, carnival. 

MIĘSOŻERNY, a, e, carni- 
vorous. 

MIESZAĆ , szam. v. imp. to stir 
to agitate. = to mix , to blend , to 
mingle. = to embroil, to confound. 
= to puzzle, to disconcert. =ZMIE- 
SZAC, POMIESZAĆ. =SIĘ, to be 
puzzled or embarrassed , to be dis- 
concerted. — się do czego or iv nie- 
swoje, to meddle or interfere with 
a thing, to intermeddle. Miesza 
się,\he hesitates, he wavers or hums 
and haws, or he falters and blushes. 






1?8 MIG 

hliesza mu się w głowie or język, 
Ms head is confused, giddy, Ins 
tongue falters. Prowadź tak m- 
trygę abyś sam do niej się nie 
mieszaj order your intrigues in 
such a manner, that you may not 
■appear, or be concerned in tiiem. 
Wmieszał kilka slow śmiesznych 
do mowy swojej , he interspersed 
his discourse with some pleasant 

! ests - u i*- 

MIESZANIEC, ńca, 5. m. half- 
breed, mongrel, bastard. 

MIESZANINA , ny, s. f. mixtion , 
mixture. = medley, mingle mangle, 
confusion, complication. 7a kobieta 
jest mieszaniną zbytniej skrom- 
ności i przy tern kolcie tery i, that 
woman is a composition or medley 
of prudery and coquetry. 

MIESZCZANIN, a. s. m. towns- 
man, denizen , burgher, citizen, 
commoner. 

MIESZCZANKA= MIESZCZKA, 
ki, s. f. female citizen, citess, 
burgess. 

MIESZCZAŃSKI , a , e, of a bur- 
gher. 

MIESZCZANSTO, wa, s.n. com- 
monalty of citizens. = burghership. 
MIESZEK, szka, s.m. little purse. 
= bellows. Mieszek pan (prov.), 
money makes the mare to go ; God 
creates and apparels shapes, but 
money makes the man. 

MIESZKAĆ, kam, v. n. to dwell, 
to abide, to live. Mieszkam przy- 
takiej ulicy, I live in such a street. 
Trzy lata mieszkał w Madrycie, 
he lived three years at Madrid. 
Mieszka na wsi., w mieście, ht 
lives in the country, in the town. 
Dobrze, źle z kim mieszkać, to be 
on good terms or on bad terms 
with one. 

MIESZKALNY, a, e, habitable. 
MIESZKANIE, IA, s.n. dwellng 
abode, habitation, residence. 

MIESZKANIEC, ńca, s.m. dwel- 
ler, inhabitant. 
MIĘTA, tv, s.f. (a plant.), mint. 
MILiTELNICA,GY, s.f. bentgrass. 
MIĘTOSIĆ, szę, v. imp. to 
rumple , to crumple, to ruffle. 

MIEWAĆ, freq. (see MIEĆ), to 
use to have, to have frequently. 

MIG, u, s.m. pi. MIGI, gów, 
wink with the eye; language of the 
eyes; signs used instead of words, 
mimicry, pantomime. Gadać na 
migi, to speak by signs. Umizga- 
lem się do niej na migi, I made 
love to her in dumb show. 

MIGAĆ, gam. v. imp. MIGNĄĆ 
nę, v. inst. to wink with the eye. 
Mignąć na kogo, to tip one a wink. 
MIGAĆ SIĘ, GA, się, v. impers. 
MIGNĄĆ SIĘ, mignie się , v. inst. 
to glitter by Hashes, to flit, to 
twinkle; 10 move nimbly. 

MIGANIE, MIGNIENIE,ia, s. 
n. winking, blinking, twinkling. 
Miganie się światła, corruscation 
of light. 

MIGDAŁ, u, s. m. almond. Nie- 
bieskie migdały {fig.), the blissful 
regions, the joys of paradise. My* 



MIL 

śleć o niebieskich migdałach , to 
dream, to muse ; to go a wool-ga- 
thering, to be wool-gathering. = 
Anat. MIGDAŁY = GRUCZOŁY, 
little glands on each side oi the 
throat; tonsil , amygdale. 

MIGDŁOWY, a, e, of almond. 
— drzewo , almond-tree. — olejek 
oil of sweet almonds. 
MIGOT, see MIGANIE. 
MIGOTAĆ SIĘ , v. freq. see MI- 
GAĆ SIĘ. 

MIGOTLIWY, a, e, glittering, 
twinkling, flitting. 

MIJAĆ , jam v. imp. MINĄĆ, nij, 
v. perf. to go or pass by.= to pass 
over in silence. = to pass, to 
elapse. == to outstrip, to outrun, to 
outwalk. Dlaczego mnie mijasz? 
why do you keep aloof from me ? 
Wiele lat minęło, many years 
elapsed or passed away. Minąć się 
z kim, to pass one another. — się 
z prawdą , to swerve or depart 
from truth. Okręt nas minął , the 
ship went beyond us, shot a-head 
of us. Mijać dane rozkazy (Jig.), 
to go beyond the orders received. 
Nie minie cię zasłużona kara, you 
cannot fly from justice, there is no 
escape from the punishment you de- 
serve. Proszę nas nie mijać, don't 
pass by our house without coming 
in ; call upon us as often as you 
can. Minęliśmy niebezpieczeń- 
stwo, we are past the danger, the 
danger is over. Mijać się z rozu- 
mem (fam.), to depart from under- 
standing, from sober sense; to talk 
nonsense. Czas mija, śmierć nad- 
chodzi, time passes away, and death 
comes forward. 

MILA, li, s. f. mile. Robić tyle 
mil to godzinę, to perform so ma- 
ny miles an hour. Wioska, angiel- 
ska, niemiecka — , Italian, English, 
German mile. Półtora mili, a mile 
and a half. Na milę w około , for 
miles round. Czuć go o milę ło- 
trem, one may know he is a rogue 
a mile off. Kocham go ale o milę, 
(fam.), I would be his friend, but 
a hundred miles off. viz. I dislike 
him. Mila z ogonem (fam.), a good 
long league. 
MILCZĄCY, a, e, silent. 
MILCZEĆ, czę, v. n. to be silent, 
to hold one's tongue , to hold one's 
peace. Kazać milczeć, to com- 
mand or impose silence , to make 
one hold his tongue. Nie moqe 
milczeć or zamilczeć, I cannot 
give over, or ferbear speaking, 
talking of it. Słyszano tylko szczęk 
broni, prawa milczały (fig.), 
the noise of arms only was heard , 
laws were silent. Kto milczy zga- 
dza się, silence gives consent. Na 
glos Chrystusa morze % wiatry 
umilkły , at the voice of Jesus the 
sea and the wind were silent. 
MILCZENIE , iA, s.n. silence. 
MILCZKIEM , adv. silently, se- 
cretly, privately. — kąsać, to bite 
without barking. 

MILE = MIŁO, adv. Iovelily, 
deliciously, sweetly, charmingly. 



MIT. 

Mile kogo przyjąć, to receive one 
friendly, kindly. — kogo wspomi- 
nać , to remember one with kind- 
ness , to call to remembrance with 
pleasure. 

MILICYA,vi,s.f. militia. 

MILION , a , s.m. milion. Cóż 
u miliona dyabłów ! what the 
deuce ! damnation ! Idź do milion 
dyablów! the deuce or devil take 
you ! 

MILIONOWY, a, e, of a milion. 
Bogactwa milionowe, riches a- 
mounting to milions. Pan milio- 
nowy, an extremely rich person , a 
Croesus. 

MIŁO , see MILE. Miło mi jest 
słyszeć żeś jest w dobrem zdro- 
iviu, I am delighted to hear you 
are in good health. Milo go sły- 
szeć , I enjoy very much in hearing 
him. 

MIŁOŚĆ, ści, s. f. love, affection. 

— chrześciańska lub miłość Bo- 
ga, bliźniego, stworzenia, wol- 
ności , ojczyzny, the love of God, 
of our neighbours, of our fellow- 
creatures, of liberty, of country. 

— własna , sell-love. Na miłość 
Boga! for God's sake. Uczyń to 
dla mojej miłości , do it for my 
friendship's sake. Miłość zmysło- 
wa , carnal , lustful, sensual love. 
On, ona pełna —i własnej,* self 
conceited man or woman. Oddac 
miłość za miłość , to render love 
for love. Macierzyńska, ojcowska 
— , motherly, fatherly love. Dzie- 
ło to robione z miłością, this 
work was executed with a fond 
enthusiasm. Wasza Miłość, Jego 
Miłość (and by abbridgment), Wa- 
sza Mość , Jego Mość , is prefixed 
to the title of several dignities, viz, 
Jego Książęca Mość, his Grace 
the Duke , etc. 

MIŁOŚCIWIE, adv. kindly, gra- 
ciously. 

MIŁOŚCIWOŚĆ, ści, s. f. grace, 
loving kindness. 

MIŁOŚCIWY, a, e, kind, gra- 
cious. Krół Pan — , the king my 
gracious Sovereign. 

MIŁOSIERDZIE, \k,s.n. mercy, 
compassion , pity, charity, tender- 
ness, bowels.= LITOŚĆ. Miłosier- 
dzia wołać, wzywać, to cry for 
mercy, to cry out for help ; to cry 
Lord God of mercy. Spuścić się na 
miłosierdzie, to throw one's self 
on the mercy of one. Łże bez mi- 
łosierdzia (fam.) , he lies in his 
throat. 

MIŁOSIERNIE, adv. mercifully, 
compassionately, charitably. 

MIŁOSIERNY, a, e. merciful, 
compassionate, charitable. Błogo- 
sławieni miłosierni, blessed are 
the merciful. Osoba — a, mercjful 
to the poor and unhappy. 

MIŁOŚNICA , cy, s.f. afamale 
amateur. 

MIŁOŚNIE, adv. lovingly, af- 
fectionately. 

MIŁOŚNIK, a, «.m. lover, 
amateur. 

MIŁOSNY, a, e, enamoured. 



MIN 

amorous, amatory. — list , love- 
letter. 

MIŁOSTKA, ki, s.f. love-affair, 
amour. 

MIŁOWAĆ, łdję, v.imp. to 
love through charity . 

MILSZY, or MILEJSZY, comp. 
oj MIŁY. 

MILUCHNO, adv. very lovelily. 

MILUCHNY, a, e, very lovely, 
exceedingly charming. 

MIŁY, a, e, dear, lovely, amia- 
ble , charming , delightful. Ka- 
żdemu życic m/te, life is dear to 
every one. Miły Boże ! good God ! 
Mile okolice , the charming pictu- 
resque sites. 

MIMO, adv. by, passing, beside. 
lie mimo, to go or pass by. = MI- 
MO = POMIMO , prep, (with the 
gen. or ace), notwithstanding, in 
despite of. Mimo to jednak, ne- 
vertheless , notwithstanding. Mimo 
puścić , to skip , to leave out ; to 
pass a thing over in silence. Mimo 
or pomimo jego gniewu, in spite 
of him , in spite of his teeth. 

MIMOCHODEM, or MIMOJAZ- 
DEM, adv, in passing or going by; 
bv the by, bv the way. 

MIMOWOLNIE, adv. involun- 
tarily. 

MIMOWOLNY, A. e, involun- 
tary. 

MINA , ny, s. f. mien , air , look. 
Dobra, zla — , good, bad look. 
nadstawiać or nadrabiać — ą, to 
set a good face on a bad affair. I lo- 
bie miny, to make mouths , faces , 
grimaces. Sądzie po — te, to judge 
one by his appearance. ==? Fortif. 
mino. Minę wysadzić, to spring a 
mine, (see PODKOP). Minę od- 
kryć, to discover, to fall in the 
enemy's mine , to countermine. 

MINĄ,. see MIJAĆ. 

MINCARSKI, a, it, of mint, —a 
forma, a stamp, die to stamp mo- 
ney. — a waga, weight, gold 
weights, scales to weigh money, 
see MENNICZNY. 

MINERAŁ, c, a.m. mineral, 
fossil body. 

MINERALNY, a, e , mineral. 

MINERALOG , a , s. m. minera- 
toght 

MINERALOGU, h, s.f. minera- 
logy. 

M INIA, ii, s. f. minium, red load. 

MINISTER, tra, s,m. minister. 
Marszy, najstarszy minister, the 
prime minister , the premier. — 
spraw wewnętrznych, minister 
secretary of state for the home de- 
partment. Wojna, zaraza, głód 
są ministrami gniewu niebieskie- 
go (fig.), war, plague, famine, are 
the ministers of the wrath of heav- 
en. — protestancki , minister. 

MINISTERYALNY, a, e, mi- 
nisterial. 

UINTSTERICM, s.n. indeel mi- 
nistry. Ministerium zagraniczne , 
wewnętrzne, wojny, the foreign, 
the home, the war department. 
«= minister's office , board. 

MIMSTROWSTWO, wa , f . n. 



MIS 

the office of a minister. = MINI- 
STERSTWO. Za ministerstwa 
kardynała Mazanina , under , 
during the ministry of cardinal Ma- 
zarin. 

MINKA, ki, s.f. dim. of MINA, 
which see. 

MINOG, a, s.m. river-lamprey. 

MINUTA, ty, s.f. minute. =the 
original of a sentence. 

MIÓD,odu, s.m. honey. =mead. 
dim. MIODEK, dku , s. m. Miodek 
fiołkowy, różany, merkuryałny 
(Pharm.), honey of violets , roses , 
mercury. 

MIODOSOK, u, s.m. honey- 
flower. 

MIODOWY, A, e, made of ho- 
ney, honeyed, honied. 

MIODUNKA, ki, s.f. (a plant.). 
lungwort. 

MIOTAĆ, tam, v. imp. to throw, 
to cast, to fling, to dart. — poci- 
ski , to shoot darts ; fig. to inveigh 
against. — obelgi, to cast an as- 
persion , to slander , to abuse. 
Okręt miotany burzą, a ship 
tossed by the tempest. — SIĘ , to 
toss, to fret. — się na kogo, to 
rusli or fall foul upon one. 

MIOTEŁKA, ki, s.f, clothes- 
broom , whisk. 

MIOTŁA , ły, s. f. broom , be- 
som. = the tail of a comet. Sa- 
memu na siebie miotłę przynieść, 
to fetch rods for one's own back , 
to undergo a voluntary punishment. 

MIOTLARZ, a, s.m. broom- 
maker. 

MIOTLASTY, a, k, resembling 
a broom. 

MIOTLISKO, ka, s.n. broom- 
staff, broom-stick. 

MIR, u, s. m. peace (not so much 
used in Polish as in other Slavo- 
nian diaiecu.). 

MIRA, ry, s. f. myrrh. 

MIRT, u, s. m. myrtle. 

MISA, sy, s. f. MISKA, ki, dish , 
platter, porringer, large wooden 
bowl. Misy or talerzyki szalne, 
the scales of a balance. Miska, 
do umywania. = MIEDNICA, a 
wash-basin. Jeść z jednej misy 
(fam.), to eat out of the same dish, 
to be ot the same mess. 

MISECZKA, ki , s.f. saucer. Mi- 
seczka balbierska , a barber's 
basin. Miseczka do krwi puszcza- 
nia , pallet basin. Puszczono mu 
dwie miseczki krwi, they have 
drawn two basins of blood from 
him. 

MISIORKA, ki, s.f. morion, 
steel -cap. 

MISSYA, yi, s.f. mission. 

MISSYONARZ, a, s.m. missio- 
nary. 

MISTERNIE, adv. artfully, cu- 
riously. 

MISTERNOŚĆ,ścl, s.f. a cu- 
rious workmanship. =~ KUNSZTO- 
W.NOŚĆ, SZTUCZNOŚĆ, WY- 
KWINTNOŚC. 

MISTERNY, a,E, artful, curious, 
neat , delicate. 

MISTRZ , a, s. m. (one skilled in 



MT.E 



129 



any art) , master. = Mistrz spra- 
wiedliwości, executioner. = KAT. 
Mistrz swego kunsztu, he is 
master of the matter he treats of. 
Mistrzowie szkoły weneckiej, the 
masters of the Venetian school. Mi- 
strzowie flamandscy , włoscy,, 
the Flemish , the Italian masters. 
Maloioidio to jest dziełem wiel- 
kiego mistrza , that picture is by 
a great master. Wielki Mistrz Ka- 
walerów Maltańskich , the Grand 
Master of Malta. 

MISTRZOWSKI, a, e, master- 
y. — a ręka , masterly hand. PO- 
MISTRZOWSKU , adv. masterly. 

MITRA, ry, s.f. mitrę. — ksią- 
żęca , coronet of a duke. 

MITRĘGA, Gi, s. f. waste or loss 
of time. =lingerer, loiterer, delayer, 
tarryer. Nudny mitręga, a tedious, 
wearisome man , a bore. 

MITRĘŻNY, a, e, lingering, 
delatory, tardy, tedious, tiresome. 

MITRĘŹYC, źę, v.imp. czas, 
to waste or trifle time away. Zmi- 
trężyl mi cały ranek, he took ail 
my morning time; I did nothing all 
the morning but hear him. Nie mi- 
tręż dłużej, (jam.), don't tarry 
more. 

MIZERACTWO, wa , s.f. mise- 
ry, poverty, wretchedness. 

MIZERAK , a, s.m. poor, star- 
ving fellow. 

MIZERNIE , adv. poorly, mise- 
rably, wretchedly. = paltrily, shab- 
bily. Mizernie wyglądać. , to look 
mean. = not to look well, to look ill. 

MIZERNIEĆ , nieję , v. n. to be 
wasting, to fall away. Codzień mi- 
zernieje, he falls away every day. 

MIZERNY, A , e, poor, misera- 
ble , wretched. = paltry, shabby. 
= lean , meagre , sickly. Mizerny 
obiad (fam.), a sorry entertainment. 
— e żniwo, zbiory, a every bad 
harvest, the harvest or crop has 
failed. — a glowa, a dull head. 

MIZEROTA, ty, s.f. = MIZE- 
RYA, misery, wretchedness. 

MIZEROWAĆ, rujc, v.n. to 
lead a poor, wretched life. Zmize- 
rował się, his debaucheries have 
soon worn him out. 

MKNĄC, rę, v. a. perf. see 
POMYKAĆ, (familiar in all mean- 
ings). Mknąć się zkąd, to fly from 
a place. Mknąć się dokąd , to set 
forward, to start, to rush. ZE- 
MKNAĆ, POMKNĄĆ , UMKNĄĆ. 

MLEĆ , mielę , v. imp. to grind 
(corn). Ten młyn niedosyć miałko 
miele, that mill does not grind fine 
enough. Kto wprzód do mlyna 
przyjedzie ten pierwszy zmiele , 
(prov.) , first come first served. 
Miele językiem (fam.), his tongue 
runs like a mill-clapper. Miele mu 
się (jig.) , all thrives with him ; 
every thing has prospered with 
him. Na tobie się zmiele (fam.) , 
you shall pay dear for it. 

MLECZ, a, s.m. (rybi), milt. -~ 
Mlecz pacierzowa , marrow con- 
tained In the spine, a* (a 'plant) , 
nipple-wort. 



130 



MLO 



MLECZAK, a, s.m. milter. 

MLECZARKA, u, s.f. milk- 
woman. 

\ILECZARNIA,i,s./: milkcellar. 

MLECZKO, a, s.n. dim. see 
MLEKO. = Mleczko cielęce, pan- 
creas of the calf, sweetbread. 

M LECZNICA, cy, s.f. = KRZY- 
ŻOWNICA , (a flower) , milkwort. 

MLECZNO, adv. with much 
milk. 

MLECZNY, a, e, milky, lacteous. 
—a droga , milky-way , galaxy. 

MLECZYSTY,a, e, milky, yield- 
ing much milk. 

MLECZY WO, wa, s.n. milk- 
meat. 

MLEKO , ka , s. n. milk. — ko- 
zie , goat's milk. — czartowe or 
wilcze (a plant), wolfs milk, 
spurge. Jeszcze z ust nie otarł 
mleka , or mleko ma jeszcze pod 
nosem (prov.), he is still so young 
that if you were to wring his nose, 
the milk would ooze out. Jedliśmy 
kwaśne mleko , we eat curds or 
curded milk. Wygląda jak krew 
z mlekiem, he or she has a lively 
rosy complexion. Wyssać co z mle- 
kiem, to suck in an error or a 
passion with one's mother's milk. 
Wyssała go do samego mleka 
(fig.), that wretched woman has 
sucked his very marrow. Ptasiego 
miśka mu tylko brakuje (prov.) , 
he lives in clover. Panieńskie mle- 
ko , nun's cream. 

MLEWO or MLI WO, wa , s. n. 
grinding of corn; grist. Ten mły- 
narz bierze tyle za mliwo, that 
miller takes so much for grinding 
or for his grist. Oplata od mliwa, 
the miller's fee, toll for grinding. 

Y1ŁOĆRA, by, s.f. thrashing; 
thrashing-time ; thrashed corn. = 
MŁOCKA. Wczorajsza mloćba, 
th> corn thrashed yesterday. 

MŁOCEK, cka, s.m. thrasher. 

■-IŁÓCIĆ , cę, v.imp. to thrash. 
•Próżno słomę młócić, or darmo 
wodę młócić (prov.) , it is beating 
the air ; these are fruitless endea- 
vours; it is lost labour. Wymłócili 
mu grzbiet, they beat him to a 
mummy or thrashed him soundly. 

MŁOCISKO, a, s.n. a large 
hammer; mallet's handle. 

MŁOCKARNIA,™,*./ 1 , thrashing- 
machine. 

MŁÓDKA, ki , s.f. a yonng fe- 
male animal , especially a fowl. pi. 
MŁÓDKI (card play), the small 
rards. 

MŁODNIEĆ, dnieję, v.n. imp. 
lo grow yo? :iig again. 

MŁODO, adv. youthfully, young- 
ly. Za miodu, in one's youthful 
days, in youth. Hulał za młodu , 
(fam.), he has played many a mad 
prank in his youth. 

MŁODOCIANY, a , e , juvenile, 
youthful, tender. 

MŁODOŚĆ, śa,s.f. youth, young 
age. W pierwszej swojój młodo- 
ści, in his early years, in early 
youth. Szal — i, folly of youth, 
mad prank , frolic. Młodość pło- 



MLY 

chość(prov.), young people must 
be excused, youth must have its 
time. 

MŁODY, a, f, young. Pan mło- 
dy, bridegroom. Panna młoda, 
bride. Młoda panna,* young lady. 
Młody człowiek, a young man. 
Te kolory za młode (fig.), that 
colour is too young (gay). On nie 
starzeje, zawsze miody, he does 
not grow old , he is always brisk 
and youthful. Młode piwko szumi 
(prov.) , youth is hard to pass or to 
overcome. Państwo młodzi, the 
bridegroom and the bride. Młoda 
para , the new married couple. 

MŁÓDŹ, zi, s.f. = MŁODZIEŻ, 
y, young people, young folk, young 
persons , the youth. 

MŁODZIAN, a, s. m. young man 
youth, dim. MŁODZIANEK, pi. 
MŁODZIANKI, ków, innocent, 
harmless children. Święto Mło- 
dzianków, the Innocents' day. 

MŁODZIEŃCZY, a, e, young, 
tender, juvenile. 

MŁODZIENIASZEK, szka. s.m. 
youngster , stripling. 

MŁODZIENIEC, ńca, s.m. young 
man, the youth. Nieszezęśłiwy 
—umarł, the unhappy youth died. 
Pełen nadziei — , a hopeful youth. 

MŁODZIEŻ see MŁÓDŹ. Wy- 
chowywać— , to bring up youth. 
Na balu było wiele młodzieży, 
there were a great many young 
men and women at this ball. 

MŁODZIK, a, s.m. a young, 
unexperienced man. 

MŁOZIUCHNY, a, e, very young. 

MŁODZIZNA , y, s. f. a litter, a 
brood, a covey; fry, young fish 
and other young animals or plants. 

MŁOKOS, a, s.m. callow-bird, 
a raw beardless young man, an un- 
fledged boy. 

MŁOT, a, s. m. hammer, mallet, 
beetle. Być między miotem a ko- 
wadłem (prov.), to be between the 
hammer and the anvil , (to be in a 
sad dilemma). 

MŁOTEK , tka , s. m. dim. = 
MŁOTECZEK, czka, little ham- 
mer. 

MŁYN, a , s. m. mill. — koński, 
horse-mill. — wietrzny, wind-mill. 
Kto pierwszy do młyna , pieriuej 
zmiełe (prov.), first come, first 
served. Młyn ręczny or żarna, 
hand-mill, a quern, —prochowy, 
powder-mill. Na swój młyn wodę 
ciąg.iąć, (said of a mań who is 
greedy to derive profit from others' 
loss) , to make the best of a thing. 
W głowie jak we młynie, he has 
an ill-contrived or cross-grained 
genius. Język mu łata jak we 
młynie, his tongue runs like a 
mill-clapper. 

MŁYNARCZYK,a, s.m. miller's 
boy. 

MŁYNARKA, ki, s.f. miller's 
wife. dim. MŁYNARECZKA. 

MŁYNARSTWO, wa , s. n. mil- 
ler's trade. 

MŁYNARZ, a, miller. 

MŁYNEK, nka, s.m. little mill.= 



MHO 

an engine to winnow corn. — do 
kawy, coffee-mill. Młynkiem się 
bronić, to twirl about a sword or 
quarter-staff so as to ward off any 
blow. Młynka zrobić or dać, to 
turn a summerset, to turn head 
over heels, and fig : to wind one's 
self out, to get off, to get cfcar of 
an affair, to extricate one's self 
from an embarrassment. 

MŁYNIEC, ńca, s. m. (used 
only in the instr. case). Obracać 
się młyńcem, to whirl about, to go 
turning and winding, to swing. Ze 
schodów stoczył się młyńcem 
(fam.), he fell and rolled from the 
top of the stairs to the bottom. 

MŁYNKOWAĆ, kuji;, V.imp. 
to winnow corn. 

MŁYŃSKI , a , e , of a mill — ka- 
mień, millstone. — kosz, hop- 
per. 

MNICH , a , s. m. monk, friar. 

MNICHOWSKI , a , e , monkish. 
MNISKI, MNISI. 

MNIEJ, adv. less. Ani mniej 
ani więcej, neither more nor less. 
Mniej dbać o co, to make light of 
a thing, to be careless of it, not to 
care for it. Mów mniej, speak less. 
Mów co chcesz, nie bęcłzie ni 
mniśj ni więcej, you may say what 
you will , it will be just so. By naj- 
mniej , o to nie idzie, the question 
is any thing but that. 

MNIEJSZY, a, f, less. Mniejsza 
o to , no matter , it matters not , it 
is of little consequence. 

MNIEMAĆ , mam , v. n. to mean t 
to think, to believe, to presume. 

MNIEMANIE , ia, s. n. opinion, 
sentiment. Dobre mniemanie , fa- 
vourable opinion, repute. Wysokie 
o sobie mniemanie , self-conceit. 
Zawzięte mniemanie , prejudice. 
Oparty na mniemaniu, conjectu- 
ral. 

MNIEMANY, a, e, pretended, 
supposed, fancied. Mniemany król, 
pretender. — szłachcic, a self— 
dubbed gentleman. 

MNISZKA, Ki,*./", nun. 

MN1SZYĆ, szh; , v. imp. to geld, 
(swine or sheep). 

MNOGI , a , e . numerous. Li- 
czba mnoga (gram.), the plural 
number. 

MNOGO, adv. in great num- 
ber. 

MNOGOŚĆ, ści, s.f. multitude. 

MNÓSTWO, wa, s. n. vast num- 
bers. — ludzi, zwierząt, książek, 
multitude of men, animals, books. 

MNOŻENIE, ia, s.n. (arith.), 
multiplication. 

MNOŻNIK, a. s.m. multiplier 
tor. 

MNOŻNY, a , e , multiplicable ,. 
prolific. _ 

MNOŻYĆ , źę, v. imp. to multi- 
ply, to increase; arith. to multiply. 
— SIĘ, to increase, to multiply. 
Izraelskie dzieci bardzo namno- 
żyły się w Egipcie, the children 
of Israel multiplied exceedingly in 
Egypt. Króliki prędko się mnożą. 
rabbits multiply exceedingly. 



MOC 

MNOŻYCJEL, a, s.m. multi- r 
pltrr, Increaser. 

MOC, t, s.f. might, strength, 
power. =right, power, authority. 0- 
gromna moc, plenty, abundance, 
see SIŁA , POTĘGA. Mieć kogo , 
swojej mocy (ręku), to have 
a person, a thing in one's power, 
at one's mercy. Na mocy czego le- 
go żądasz ? by virtue of what or 
upon what ground or account, do 
you demand that? .Yd mocy pra- 
ico, by virtue of the law. Poseł 
ma moc zawrzeć pokoj, an am- 
bassador is empowered or autho- 
rized to conclude a peace. To 
::ipełme w twej mocy, it lies 
all in your power. Jeżeli kiedy bę- 
dzie w mojej mocy usłużyć ci , if 
it ever lies in my power to serve 
you. Mieć moc przyjaciół, to have 
many friends. Mieć moc na śmierć 
i życie, to have the power of life 
and death. Moc duszy, moc ciała, 
the power of soul , or energy ; the 
«-irength oi body. Mieć moc nad 
, to have the command , the 
government 01 one's own possions, 
to have the gift of self-possession. 

MOCARKA, ki , s.f. famale po- 
tentate. 

MOCARSTWO, WA, s.n. do- 
minion, empire, power. 
MOCARZ, a, s.m. potentate. 
MOCMĆ SIĘ, see WZMACNIAĆ 
SIF. 

MOCNO , adv. strongly, stoutly, 
mightily ; very much, exceedingly, 
extremely. Siedzieć mocno na ko- 
mu, to sit firm in the saddle. Mo- 
cno bić , to strike hard. Wierzyć 
mocno, to have a strong belief. 
Otręt mocno uszkodzony, a ship 
\orv much damaged with tempest, 
cannon-balls, etc. Mocno się temu 
'. , he was very much asto- 
nished. Mocno stać przy swojem, 
to maintain ordeny a thing stoutly, 
resolutely. Mocno się zasmucił, 
he was deeplv afflicted. 
MOCNY ="M0CEN, a, r, (com. 
MKJSZV, super I. NAJMO- 
JSZY), strong, stout, migiily 
: ful. = empowered , autho- 
rized, invested with power. — na- 
strong liquor, spirit. On 
w tym nie mocny, his talent does 
not lie that way. Ma mocną duszę, 
he has a stoady soul in danger, .ł/o- 
rny w muzyce, he is quite master 
of music , a capital musician. Pra- 
iocniejszegn , the reason or 
argument of tne strongest Nie mo- 
gę grać z tobą, za nudtoś mocny 
mute, I cannot play against 
von. you are an o\crmatch for me. 
MOCON AĆ SIĘ, cuji; sie , r. u. 
to struggle, to WTt$H*.Mocował się 
rzą, przeciwnościami , ze 
śmiercią, z losem, to struggle willi 
I r against Ule storm, with difficul- 
ties, with death, destiny or late. 
— : pokusami, to strhe against 
temptation. 

'-. m. piss, urine. 
MOCZARY, Rów, pi marshy 
inds. 



MOD 

MOCZENIE, ia, s.n. dipping, 
steeping, soaking.= pissing. 

MOCZYĆ , czę , t\ imp. to dip , 
to steep, to soak. = to piss, to make 
water. Deszcz moczy łąki i drogi, 
the rain makes the meadows and 
roads wet. Moczyć chusty, to soak 
foul linen before* washing. Moczyć 
len, konopie, to soak hemp , llax. 
Moczyć skórę, to soak a skin in 
water. Moczy się {fam.), that child 
pisses a-bed. 

MOCZYDŁO, la, s.n. raiting- 
pool, (a place wherein hemp etc. is 
laid to soak). 

MOCZY WĄS, a, s.m. swiller, 
tippler, soaker, fuddle-cap. = MO- 
CZYMORDA. 

MODA, dy, s.f. fashion. U'p/o- 
w.ulzić w modę, to bring a thing 
into fashion. Nowa nastała moda, 
there is a new fashion come up. 
Wyjść z mody, to grow out of fa- 
shion. Podług teraźniejszej mo- 
dy, after the fashion of the day. 
Być w modzie, to be in fashion. 
Ten mężczyzna, ta kobieta jest 
bardzo w modzie , that man , wo- 
man is greatly in vogue , is in great 
request. Praivdom^wstwo nigdy 
nie będzie to modzie , to speak 
truth will never be in fashion. 

MODEL, u, s.m. model, pat- 
tern. — WZÓR. 

MODŁA , y , s.f. (more used in 
pi. MODŁY, ów), ardent prayers, 
supplications. Zasyłać modły do 
Boga , to offer up prayers to God. 

MODLIĆ SIĘ, lęsię, v.n. to 
pray to God , to say one's prayers. 
Módl się za twoich, nieprzyjaciół, 
pray for your enemies. Proszę Bo- 
ga or modlę się aby cię Bóg miał 
10 swojej świętej opiece, I pray 
God to have you in his holy kecp- 

M0DL1TWA, wy, 5. f. MODLI- 
TEWLA, ki , dim. prayer. Modli- 
twa ustna, duchowna, audible, 
mental prayer. Gorąca modlitwa , 
fervent prayer. Odprawiać —ę, to 
say ones prayer. Być na — ie, to 
stand or kneel for prayer. — poran- 
na, wieczorna , evening, morning 
prayer. W domu tym co wieczór 
odmawiają modlitwę, prayers arc 
read in that family every evening. 
Najkrótsza —a najprędzej doj- 
dzie do nieba, the shortest prayer 
goes soonest to heaven. 

MODNIE, adv. fashionably.— 
się ubierać to dress in the fashion. 

MODNTEĆ, MEJĘ, v. n. to grow 
fashionable. 

MODNIŚ , ia , s. m. dandy, beau, 
fop. 

MODNY, a, e, fashionable. 

MODRAWY, a, r, bluelsn. 

MODROOKI, a,e, blue-eyed. 

MODRY, a, e, blue-coloured, 
azure-coloured, .sky-coloured. Mo- 
dre płaszczyzny (poet.), the azure 
main, the dark blue sea. — e skle- 
pienie, the azure skies. 

MODRZEW, iA,*.m. larch-tree. 

MODRZEWNICA, cy, s.f. (a 
>,, andromeda. 



MÓL 



131 



MODRZEWOWY, a,e, oflarch 
tree. — gąbka, agaric. 

MODŻ, mogę , v. n. can , may, to 
be able, to have it in one's power. 
Nie mogę nic uczynić w tym inte- 
resie, 1 can do nothing in that bu- 
siness. To być bardzo może, that 
may be. To być nie może, that can- 
not be. Uczynię to jeżeli będą 
mógł, I will do it, if I can. Nie 
mogę go nigdzie znaleść, I can 
find him nowhere. Abyś to mógł 
uczynić, that you may' do it. Mo- 
żesz teraz spać jak długo ci sif 
podoba, you may now sleep as long 
as you please. Jeżeli tak mogę po- 
wiedzieć, if I may say so. Czy mo- 
gę podać rękę? may I offer you 
iny arm? Wiele można było uczy- 
nić, i można jeszcze uczynić, 
much might have been done , and 
may yet be done. Nie mogę cho- 
dzić, I am not able to walk. Boz- 
daje iviecej niżeli może, he gives 
more than he is well able. Zaledwie 
może otworzyć oczy, he is hardly 
able to hold bis eyes open. Wiele 
bardzo może u króla , he has a 
great interest with the king. Znieść 
tego nie mogę, I cannot hold out or 
bear it longer. Nie mogę temu 
zaradzić , I cannot help it. Twój 
projekt może się udać , your pro- 
ject may possibly succeed. Może 
umrze, he may possibly die. Póki 
mogę i jak mogę, as long as I can 
and as well as I can. Wszystko 
chce i wszystko może, to will is 
with him to can. 

MOGIŁA, ły s. f, tomb-hill , tu- 
mulus. 

MOGIŁKA, i, s. f. a small rising 
ground on the grave , whence by 
extension MOGIŁKI , pi. tombs , 
churchyard, cemetery. 

MÓJ, a, e, pron. my, mine. Mój 
ojciec, my father. Jeszcze moja 
godzina nie przyszła, my hour 
is not come yet. Książka którą, 
trzymasz jest moją, the book you 
hold is rime. Domagam się tylko 
mojego or co moje , I only ask for 
my own. Moje i twoje , thine and 
mine. MOI, pi. (fam.) my friends, 
my relations. Pewien wnuk mój, 
jakiś brat mój (fam.), a nephew of 
mine , a brother ot mine. Ja tu ry- 
zykuję więcej mojego niż ty two- 
jego, I hasard more on my side 
than you on yours. Po mojemu, in 
mv judgment, in my opinion. 

MOJŻESZ , a, s. m. Moses. 

MOJŻESZOWY, a , e, of Moses, 
mosaic, mosaical. — prawo law 
of Moses. 

MOKNĄĆ, nk, v, n. imp. to s< ak, 
to be steeped ; to be drenched , to 
bo wet. 

MOKRO, adv. Mokro na dwo- 
rze, it is wet abroad, the streets 
are dirty or damp. 

MOKROSĆ, set, s.f. wetness, 

moisture. 

MOKRY, a, i , wet, moist. Mo- 
kra śmierć death by drowning. 

MÓL, ola, s. m. moth , mite; fig. 
worm of conscience , sorrow, trou- 



132 



MOR 



blc, affliction. Każdy ma swego 
mola co go gryzie (prov.), every 
one knows where his sore lies. Sie- 
dzi juk mól w książkach, he pores 
upon his books. 

MOLESTOWAĆ , uję , v. a. (ko- 
go), to molest, to trouble, to vex, see 
DRĘCZYĆ , DOKUCZYĆ. 

MOMENT, u , s. m. moment, in- 
stant, while. 

MOMENTALNE, adv. momen- 
tally, for a little while. 

MOMENTALNY, a,e, momen- 
tary. 

MOMOT, a, s. m. stutterer, stam- 
merer. 

MOMOTAĆ, MOiiocĘ, v. n. to 
stutter, to stammer. 

MOMOTL1 WY, a , e, stuttering, 
stammering. 

MONARCHA, CH¥,s.m. monarch. 

MONARCHICZNY, a, e, mo- 
narchical. 

MONARCHIJA, n,s.f. monarchy. 

MONARCH1NI, i , s. f. queen. 

.MONASTER, u, s.m. monastery. 

MONETA, ty, s. f. money, coin. 
Brzęcząca moneta, ready money, 
cash. Odpłacił jemu takąż mone- 
tą, he paid him in kind', he paid 
him in the same coin. 

MONSTRANCYA, ti, s.f. case 
in which the host is kept. 

MONTWA, wy, s./:=TRZMIE- 
NINA , spindle-tree. 

MOPS, a, s. m. pug-dog. Brzyd- 
ki jak mops , an ugly baboon, an 
wgly cur ; ugly as sin , as the devil, 
as a demon. 

MOPSI, ia,ie, of a pug-dog. Nos 
mopsi, a flat nose. To mi twarz 
mopsial there's a droll phiz in- 
deed. 

MOR, u, s.m. plague, pestilence. 
— na bydło, murrain: 

MORĄG , a , 5. m. an animal 
speckled , spotted (as leopard). = 
speckle, spot, dot, streak. 

MORĄGOWATY, a, e, spotted, 
dotted, streaked. 

MORAL , u, s. m. moral precept, 
lecture. Prawić komu morały, to 
lecture one. 

MORALISTA, ty,s. m. moralist, 
moraliser. 

MORALIZOWAĆ, zujk, v. n. to 
moralise, to talk morals. 

MORALNIE, adv. morally. 

MORALNOŚĆ, ści, s. f. morals. 
== good behaviour, unimpeachable 
conduct. 

MORALNY, a, e, moral. = well 
behaved , unimpeachable. 

MORD u, s. nu murder, slaugh- 
ter, havoc. Popełnić mord, to com- 
mit murder. Być oskarżonym o 
mord, to be charged with murder. 

MORDA , dy, s. f. chaps, snout, 
muzzle, dim. MORDKA, and MOR- 
DECZKA. 

MORDERCA, cy, s. m. murder- 
er. 

MORDERCZY, a, e, murderous. 

MORDERKA, Ki,s.f. murderess. 

MORDERSTWO, wa , s. n. 
murder, slaughter. 

MORDOWAĆ , duję, v. imp. to I 



MOR 

murder , to slaughter , to massacre. 
= to tire , to weary, to harass. — 
SIĘ, to take a great deal of pains, 
to work hard, to plod; to weary 
one's self. Zamordował brata 
własnego, ge murdered his own 
brother. To praca bardzo mordu- 
jąca , that labour is excessively fa- 
tiguing or fatigues excessively. Czy- 
tanie morduje (męczy) oczy, read- 
ing fatigues the sight. Pisanie mię 
morduje, I am tired with writing. 

MORDOWNIK , a , s. m. TO- 
JAD (a plant), wolf's bane, monk's 
hood. 

MORELA, li, s. f. morel, morel- 
cherry. 

MORES, indecl. (fam.), morals, 
conduct. Nauczę ja cię mores , I 
will teach you better manners. 

MORG , u, s. m. acre. 

MORO WKA , i, s. f. botch , pes- 
tilential sore, bubo. 

MOROWY , a, e, pestilential.— e 
powietrze, or— a zaraza^ plague, 
pest, pestilence. Strzeż się go jak 
worowej zarazy, he is a pestife- 
rous or a dangerous man. 

MORSKI, a, e, of the sea; ma- 
ritime ; naval. — a bitwa , sea-fight. 

— a kąpiel , sea-bath. — a cisza, 
calm, calmness, dead calm at sea. 
— ie bałwany, billows, waves. — ie 
ptactwo , sea-fowl. — a choroba, 
sea-sickness. Rozbójnik — , a ranger 
or corsair, one who scours the 
seas, pirate , sea-robber, sea-rover. 

MORWA, wy, s.f. mulberry-tree, 
mulberry. 

MORZĄCY, a, e, mortiferous, 
deadly. 

MORZE, rza, s.n. the sea, the 
deep , the main. Odnoga morza, 
an arm of the sea , gulf, bay. Pełne, 
wysokie, głębokie — ,the main sea, 
the main, the deep. Pan potężny 
na morzu, a powerful prince at 
sea. To kropla w morzu (fam.), 
that's a drop of water thrown into 
the sea. Morzu wody przylewać 
(prov.), to carry coals to Newcastle. 

— Martwe, the Dead-Sea. — Czar- 
ne, the Black-Sea. — Czerwone, 
the Red-Sea. Morze ryczy, the sea 
roars. 

MORZENIE , a, s. n. the act of 
starving or killing slowly. 

MORZYĆ, rzę, v. imp. głodem, 
to starve , to kill with hunger. 

— SIĘ , to starve, to perish with 
hunger. Sen zaczynał mię mo- 
rzyć, sleep, was beginning to come 
over me. Snem zmorzony, over- 
whelmed with sleep , borne down 
by sleep, Morzyć się, to die vo- 
luntarily (with cold , with hunger, 
etc.) bv refusing food and other 
necessities of life. Morzy mnie , 
(impers.) I am starving. Ty go 
morzysz głodem i nudą , you 
starve him by pinching him in his 
meals , and by annoying him with 
your wearisome society. 

MORZYCIEL, a , s. m. one who 
starves , who kills. 

MORZYMORD, u, s. m. (a 
plant), anthora, helmet-flower. 



MOT 

MOŚĆ, śas.m. added to JEGO, 
JEJ, ICH, (viz. JEGOMOŚĆ, JEJ- 
MOŚĆ, ICHMOŚĆ), is sometimes 
prefixed to the nouns of per- 
sons, and used in speaking of or 
to them. This mode of address 
is now growing out of use, but 
it still obtains in the following 
phrases : Jego Królewska Mość, 
His Majesty. Wasza Królewska 
Mość, Your Majesty. Jej Królew- 
ska Mość, Her Majesty. Jego Ksią- 
żęca Mość, His Grace. Wasza 
Książęcia Mość , Your Grace Mo- 
ści panowie , gentlemen. Mościa 
dobrodziejko , my dear lady, your 
ladyship. 

MOŚCIĆ, szcze, v. imp. POMO- 
ŚCIĆ, NAMOŚCIĆ, (rzeki), to cast 
brigdes over rivers and marshy 
grounds, to board with planks. 
Mościć zepsutą groblę, to cover 
a ruined dike or dam with planks 
and timber. Mościć łóżko, fam. 
to put up a bed , to make it ready 
for sleeping. 

MOSIĄDZ , ędzu , s. m. brass , 
latten. 

MOSIĘŻNIK , a, s.m. brazier, 
brass-founder. 

MOSIĘŻNY, a , e , of latten , 
brazen. 

MOSKAL, a, s. m. Moscovite. 

MOSKIEWKA, ki, s. f. a Mosco- 
vite woman. 

MOSKIEWSKI, a, e, Moscovite. 

MOSKIEWSZCZYZNA, y,s. f. 
Moscovite language and manners. 

MOSKWA , wy , s. f. (a town in 
Russia) Moscow; Moscovy, Russian 
empire. 

MOSKWICIN, a, 5. m. Mosco- 
vite. 

MOST, u, s. m. bridge. — zwo- 
dzony , draw-bridge. — na łyż- 
loach, floating bridge, bridge of 
boats. Szkoła dróg i moslóu , 
school where pupils are prepared 
for the making and repairing of 
roads, bridges, canals , etc. Ucie- 
kającemu wrogowi buduj złote 
mosty, build a bridge of gold to a 
retreating enemy. Mostem kłaść, 
słać nieprzyjaciela, to stretch 
down whole battalions of the ene- 
my, to make havoc among them, to 
throw them flat on the ground. 
Słać się mostem (przed kim), to 
flatter, to cringe to, to adulate. 

MOSTEK . tka , 8. m. dim. little 
bridge. = breast-bone, sternon, 
brisket. 

MOSTOWE, ego, s. n. bridge- 
toll, bridge-bote. 
MOSTOWY, a, e, of a bridge. 
MOSZCZ, it, s. m. must, new 
wine not fermented. 

MOT or MOTEK , tka, s. m. 
skein. 

MOTAĆ, tam, v. imp. to reel or 
wind on a reel.== fig. to embroil, to 
entagle, to implicate. 

MOTŁOCH, v,s. m. mob, rabble, 
populace. 

MOTOWIDŁO , ła, s. n. yarn- 
windlass , reel, varn-windle. 
MOTYKA, si, s.f. mattock. 



MOW 

pickaxe. Targnąć s^ or porwać sic 
z motyka na słońce [prov.), t0 at ~ 
tempt leaping to the moon , to try 
impossibilities. Zwać figi figami, 
motykę motyką (proc), let us call 
every one by his real name. 
TL, a, s. m. butterfly. 

MOTYLEK, lka, s. m. dim. a 
liltte butterfly. 

MOTYLICA, cy,s. f. (a distem- 
per among sheep , owing to vast 
numbers of worms, which are found 
in the liver and gall-bladder), rot 

MOTYLKOWAĆ, 0«,t>. n. to 
lutter about, to be never at rest 

MOWA, wy, s. /".speech, lan- 
puage.-= speech, discourse, oration. 
Miec mowę, to hold or make a 
speech, to deliver or pronounce an 
oration. Mieć — ę do kogo, to ad- 
dress one. — przygotowana , a set 
speech. Mowę stracić, to lose one's 
a. — ojczysta i the mother- 
tongue. — ptaków, the language of 
birds. — oczu , the language of 
the eyes. — perska, barbarzyńska, 
the persian language, a barbarous 
language. Mowa ustna i pisana, 
the oral conversation or speech and 
the written language. — potoczna, 
wzniosła , kwiecista ; próżna, fa- 
miliar, lofty, florid discourse; idle 
talking. 

MOWCA , ct , s. m. speaker , 
orator. 

MÓWIĆ, wic , v. n. to say, to 
speak , to talk. — pacierz to say 
one's prayer. — różaniec , to say 
< vcr one's beads. Niemasz co — , 
that is true, there is no doubt of 
it. — o czem , 10 speak of a thing. 
— z kim, to speak to or with one. 
Dzncacznie mó wi,he talks strange- 
ly. — eo się myśli, to speak one's 
mind.Z/e o kim — , to speak ill of one. 
Glosno o tym mówią , it is a thing 
much talked of. Już o tern prze- 
siano — , there is no more talkol 
it. Publicznie — , to hold forth.— 
s przysadą , pompatycznie , to 
flourish , to talk fustian , to rant. 
Czy mówisz po angielsku ? do you 
English? U' całej Europie 
mówią po francuzku , the French 
ir.nguage is spoken all over Europe. 
SUncmy o roślinach , let us speak 
about vegetables. Mówił o mnie 
z moim panem , ]ak o człowieku 
zdolnym wesprzeć jego zamiary, 
e my master a character of 
me, as one capable of pursuing his 
ties. Mówi o tempo mistrzow- 
sku, nie jak dziecko , he is very 
conversant in it or he speaks of it 
.n a masterly manner, not like a 
I novice, a tyro. Usta mówią 
z obfitości serca, out of the a- 
bundance of the heart the mouth 
speaks; what the heart thinks the 
mouth speaks. U&wU wręcz, buz 
przygotoioania , to speak on the 
of the moment, to speak ex 
'•• mpore. MÓW co rhcesz, ale, say 

hat you will , but, etc. for all you 
can say; whatsoever yon can say. 
To mi mówi że, that makes me 
think that Serce mi mówi , ray 



MHO 

heart tells me. Mówi żeś go skrzy- 
wdził, he says you have used him 
ill. Jej oczy' piękne, ale nic nie 
1 mówią , she has fine eyes, but they 
. want expression. 

MÓWNICA, cv, s. f. pulpit, 
rostrum, hustings. 

MOWNY , a , e , copious, fluent , 
well-spoken, eloquent 

MOZAIKA, ki, 5. /'. mosaic work. 

MÓŻDŻEK, dżka, s. m. (anut.) 
cerebellum , the hinder part of the 
brain; pi. MÓŻDŻKI, lamb's brains, 
calf's brains. 

MOŹDZIERZ , a , s. m. mortar ; 
mortar for bombs. 

MOŻE, adv. perhaps, likely, it 
may p*. 

MÓZG , u, s. m. brain. Nie mieć 
mózgu, (Jam.), to have one's brain 
turned. Suszyć sobie mózg , to 
torment , to rack one's brain. 

MOZGOWNIA, i, s. f. or MÓ- 
ZGOWNICA, cv, s.f. brain-pan, 
skull. 

MÓZGOWY, a, e , of the brain. 

MOŻNIEĆ, NitJĘ, v. n. to grow 
powerful. 

M0ŻNORZĄDZTWO, see MOŻ- 
NOWŁADZTWO. 

MOŻNOŚĆ, ści, s. f. power, 
! might.=possibility. Każdy według 
swojej możności, every one accord- 
ing as he is able. 

MOŻNOWŁADCA, cy , s. f. ari- 
stocrate. 

MOŻNO WŁADNY, a, e, oli- 
garchical. 

MOŻNOWŁADZTWO, wa, s. n. 
oligarchy, aristocracy. 

MOŻNY, a, e, powerful, mighty. 
pi. MOŻNI, the powerful, rich and 
influent men. 

MOZOŁ, u, s. m. toil, hardship, 
labour, trouble. Kosztuje mię to 
xoiele mozołu or mozołów, it costs 
me a great deal of pain and trouble. 

MOZOLIĆ SIĘ , lę się, v. n. to 
toil, to plod; to toil and moil; to 
take a great deal of pain. Mozolić 
sobie głowę or mozolić się nad 
czem , to beat one's brains about 
a thing. 

MOZOLNY, a, e, toilsome, pain- 
ful, troublesome. 

MROCZNY, a, e, dark, dusky, 
murky. 

MROCZYĆ, czę, v. imp. to dim, 
to darken, to obscure. Mroczy się 
or zamroczyło się, it grows dark 
it is raw weather. 

MROK, u, s. m. darkness , dusk , 
murk. W mroku dni dawnych 
(poet.), in the obscurity or darkness 
of olden times. Mrok śmiertelny 
(fig.), the darkness of death. 

MRÓWCZY, a, e, of an ant. 

MROWIE, ia, s. n. collect, ants, 
ant-hill ; fin. a feeling that makes 
one's nerves shrink, as if some ants 
were crawling upon the body; a 
shudder ot terror ; shivering, cold 
fit, chillinesss. Aż mrorvie mnie 
przeszło, the cold fit, the shiver- 
ing fit is upon me. Az mrowie cię 
<żij, that will make yon 
shu'ider. I 



MSC 



133 



MROWISKO, K.K,s.n. ant-hill. 

MRO WISTY, a, E, full of ants. 

MRÓWKA, ki,s. f. ant, emmet, 
pismire. Tubićdnychiak mrówek, 
or jak mrowia (fig.), there is a 
swarm , a crowd , a host of poor 
people here. 

MRÓWKOJAD, A, s.m. ant- 
eater, ant-bear. 

MROWKOLEW, lwa, i. m. lion- 
pismire.. 

MRÓZ, ozu, s.m. frost. Biały 
mróz, hoar frost Tęgi — , a severe 
frost — chwycił , the frost set in. 

— puścił, the frost broke up. Tęgi 

— bierze or ścisnął, it freezes 
extremely hard. Na tę wieść — mię 
przeszedł (Jig.), on hearing that 
news I felt a dreadful shivering. 

MROZIĆ , żę , v. imp. to freeze , 
to congeal with cold. 

MROŹNO , adv. frostily. 

MROŹNOŚĆ, SCI, s.f. frostiness, 
frosty weather. 

MROŹNY, a, e, frosty. 

MROZOWATY, a, e, {koń), a 
grey horse. 

MRUCZEĆ, czę, v.n. to mur- 
mur, to mutter, to grumble; to 
murmur, to purl, to gurgle. Za- 
wsze coś sobie mruczy pod nosem 
(fam.), he is always muttering. Ani 
mrumru! or ani mruknij! mum is 
the word, is the order of the dav! 

MRUCZENIE, ia, s.n. mur- 
muring , muttering, grumbling. 

MRUGAĆ, gam, v. n. MRUGNĄĆ, 
nę , v. inst. to wink with the eyes. 
Mrugnąć na kogo, to tip one a 
wink or to give one a wink. 

MRUGANIE, ia, s. n. frequent 
winking with the eyes. 

MRUGNIENfE , a , s.n. wink of 
an eye. 

MRUK, a. s.m. grumbler, growl- 
er, snarler ; peevish or surly fellow. 
dim. MRUCZEK, (a play of chil- 
dren) blindman's buff. Gracwmru- 
czka , to play at blindman's buff. 

MRUKLIWOŚĆ,ści, s.f. grumbl- 
ing disposition, moroseness, pee- 
vishness , surliness. 

MRUKLIWY, a, e, muttering, 
grumbling; surly, peevish, morose. 

MRUKNĄĆ , nę, v.inst. to mut- 
ter or grumble but once. = MRU- 
CZEĆ. 

MROŻEK, żka, ó', m. one who is 
always winking, who has twinkling 
eyes. — pi. MROZKI, kk, blind- 
man's-buff. 

MRUŻYĆ, iv ( , v. imp. (oczy), to 
close half the eyes. 

MRUŻENIE, a, s.n. winking. 
Ma mrużenie oczu , he has a con- 
tinual winking ol the eyes. 

MRZEĆ, mrę, v.n. to die, to 
perish. W kraju lym ludzie mrą 
bardzo, the mortality is gre.it in 
that country. Mrzeć głód (old), to 
die for want of food; to starve , to 
perish with hunger. *■ PRZYMIE- 
RAĆ. Przymierając z głodu, chło- 
du czasem, often times greatly 
suffering from hunger and cold. 

MŚCIG SIĘ, mszczę sib, v.imp. 
to revenge, to take revenge, to re- 



134 



MUL 



vengc one's self. — się nad kim za \ 
co, to take vengeance on some body 
for — (of). — się za uczynioną 
zniewagę, to revenge an affront, 
to take vengeance of an affront. 

MŚCICIEL, a, s.m. avenger, re- 
v rgor ; fern. MŚCICIELKA. 

MŚCIWOŚĆ, ści, s. f. desire of 
revenge. 

MŚCIWY, a, E, revengeful , vin- 
dictive. 

MSZA , mszy, s. f. mass. Wielka 
msza, high mass. — zaduszna, 
soul mass, requiem. Mszą mieć lub 
ocJpraioiać, to say mass. Służyć 
do mszy, to serve at mass. 

MSZAŁ, łu, s.m. missal, mass- 
book. 

MSZALNY, a,e, of the mass. — 
ks-qdz, mass-priest. 

MSZCZENIE, nia,s.?i. see POM- 
STA, ZEMSTA. 

.MSZEĆ, eję, v. n. imp. OM- 
SZEĆ , to grow covered with moss, 
to become overgrown with moss. 

MSZYĆ, ył, y, v. a. imp. = PO- 
MSZYĆ , to cover with moss , to 
make mossy. 

MSZYCA, y, 5. f. a catterpillar 
gnawing the leaves of cabbages. = 
aphis, vine-fretter, plant-louse. = a 
distemper of cattle and horses. 

MSZYSTY, a, e, mossy, over- 
grown with moss. 

MU, abbr. from JEMU, dat.sing. 
of ON. 

MUG, a, s.m. cur, shepherd's 
dot;; dim : MUCYK, yka,s. m. 
(disp.), a homely puss, ugly puss. 

MUCHA, chy, s.f. fly, dim : MU- 
SZKA , i, s. f. Zginiesz jak mucha 
(/am.), you shall perish wretchedly. 
Kule latały kolo nas jak muchy, 
the balls, bullets whistled about us 
as thick as hail. Na miód więcej 
much złowisz niż na ocet (prov.), 
there are more flies caught with 
honey than with vinegar. Z muchy 
zrobić wołu {prov.), to make a 
mountain of a mole-hill. Mieć mu- 
chy iv nosie (fam. fig.), to be ca- 
pricious , to be apt to take a pet , 
to take a huff, to have a head full 
of whims. Mucha hiszpańska, Spa- 
nish fly, cantharis. 

MUCHOJADKA, = MUCHO- 
ŁÓWKA, ki, s.f. (ft bird), fly- 
catcher, gnat-snapper. 

MUCHOŁÓWKA , ki , s. f. Bot. 
rotiscipula, catch-fly. 

MUCHOMOR, a, s. m. fly-mush- 
room, toad-stool. 

MUŁ, a, s, m. mule. = u, slime, 
mu«ł. Na niego wszystko walą 
jak na naita (fam.), that man is 
the drud%e of the tamily, or is the 
butt oi ) is companions. 

MULAĆ V am, v. imp. fam. to 
pinch, to vound, to fret, to gall. 
Nowe sio-dł mula kark koński, 
new sado.c generally gall horses. 
Ten ciami, trzewik mula or na- 
mulał mi none, that tight shoe 
hurts ray foot, pinches me. 

MULaRKA, ki, s.f. mason's wife. 
= masonry, the art or occupation 
of a muson. 



MUS 

MULARSKI, a, e, of a mason.— a 
robota, mason's work, stone or 
brick-work. 

MULARZ, A, s.m. mason, brick- 
layer. Wolny mularz, freemason. 

MULĘ , ęcia , s. n. a mule's foal. 

MULIĆ, lę, v. imp. to cover 
with slime. 

MULICA , cy, s. f. a she mule. 

MULISTY, a, e, slimy. 

MULNIK , a, s.m. driver of mu- 
les , muleteer. 

MUŁOWATY, a, e, resembling 
a mule. = slimy. 

MULT ANKA, i, s.f. a kind of 
bag-pipe. 

MULTANY, n , pi. Moldavia. 

MUMIA, u, s.f. mummy. 

MUNDUR, u, s. m. uniform, re- 
gimentals. 

MUNDUROWAĆ , ruję , v. imp. 
to clothe soldiers , to clothe in re- 
gimentals. 

MUR , u , s. m. wall. Mury mia- 
sta, the walls of a town. Mur na 2 
stopy gruby, a na 30 stóp zvysoki, 
a wall two feet thick and thirty feet 
high. Za murem, out of the walls. 
Mury or ściany mają uszy (fig.), 
walls have ears. Gloiva muru nie 
rozbijesz (prov.), that's knocking 
one's head against a wall. Stać mu- 
rem or jak mur, to stand like a 
wall before the ennemy, to resist 
firmly. Gadać jak do muru , it 
would be full as well to speak to a 
post. 

MURAWA, wy, *. f. grass-plot, 
green-plot, turf. 

MUREK, rka, s. m. dim. of 
MUR, the edge, border, projection 
of a wall. — komina , the ledge of 
a mantle-piece. 

MURGRABIA, iego, s. m. stew- 
ard. 

MUROWAĆ, ruję, v. imp. to 
build with stone or brick. 

MUROWANY, a, e, built of stone 
or brick. Karta — a, see KARTA. 

MURZYN, a, s.m. moor, negro. 
Handel — ami , the slave-trade. 

MURZYNKA, ki, s.f. negress. 

MURZYŃSKI, a, e, belonging to 
a negro or to his country. 

MUS , u , s. m. constraint, com- 
pulsion. = PRZYMUS. Robić rze- 
czy z musu , to do a thing con- 
strainedly, with no freedom. Nie 
cierpię musu , I cannot suffer that 
constraint. Z musu to uczyniłem , 
I did it by compulsion, the necessi- 
ty compelled me to do it. 

MUSIĆ, szę , v. imp. to force, to 
constrain, to compel, see ZMU- 
SZAĆ, PRZYMUSIĆ. Nie trzeba 
go musić or zmuszać , don't com- 
pel him to .it, let him do as he likes. 

MUSIEĆ, szę, v. n. to must, to be 
obliged, to be necessary. Musisz 
to uczxjnic, you must do it. Musisz 
się bić, you must fight. Musiałem 
to uczynić, I must have done it. 
Musiałem taszy si ko powiedzieć, 
I was obliged to tell all or it was 
necessary that I should tell all. Wie- 
le ten czyni co musi (prov.), one 
must yield to necessity; necessity 



MUZ 

is the mother of invention. Musia- 
łem zapłacić wydatki, I was com- 
pelled to pay the costs. Wszyscy 
musimy umrzeć , we must all die. 
Ta namiętność musiała go opano- 
wać za moje grzechy, it musi 
needs happen, for my sins, that 
this passion should have got into 
his head. Musiałem go wybić, I 
was obliged to bang him soundly ; 
I belaboured him handsomely. S(u- 
dzy moi musieli się porozumieć 
z sobą, I suspect my servants of 
having a fellow feeling the one 
with the other. Bądź co bądź mu- 
szę się o tern ivywiedziec , how- 
ever the matter may be, I must 
be informed of it. 

MUSKAĆ, kam,v. imp. to smooth, 
to stroke , to fondle; 2) MUSNĄĆ, 
v. inst. to graze, to brush, to touch 
slightly. — SIĘ , to set off (forth 
one's beauty, to dress one's self 
with affected nicety. Już wstążkę 
pawilonu wiatr zaledwie musnie, 
the breeze scarcely grazes the flags 
riband. Czy zechcesz, niby ja- 
skółka chybka, oblicze tylko wód 
muskać, or wilt thou, like a fleet- 
winged swallow, skim but the sur- 
face of the waters. Kula musnęła 
mu wlosy, the ball grazed his hair. 
Musnąć kogo (fam.), to strike one 
a blow. Muskać sobie ivlosy, to 
smooth or gloss the hair; to comb 
one's hair carefully. Na bal się 
wymuskała, she has adorned hoi- 
self for a dancing party ; she is at- 
tired in her ball-toilette. 

MUSTROWAĆ, ruję, v. imp. to 
drill , to teach recruits their exer 
cise. 

MUSOWAĆ, sujiv, v.n. to froth, 
to foam. 

MUSZKA, ki, s.f. little fly. = 
patch to put on the face, beauty- 
spot 

MUSZKAT, u, s.m. =MUSZKA- 
TOŁOWA GAŁKA, nutmeg. 

MUSZKATELA, i, s. /. muscadel 
wine. 

MUSZKATOWY, a, e, (kivial), 
mace. 

MUSZKIET, u, s. m. musket. 

MUSZKIETYR, a,s. m. musket- 
eer. 

MUSZKUŁ, u, s. m. muscle. 

MUSZLA, li, s.f. MUSZELKA, 
ki, dim. muscle-fish, shell-fish; 
shell, cockle. 

MUSZTARDA, dy, s.f. mustard. 

MUSZTARDNICA, cy, s. f. mu- 
stard-pot. 

MUSZTRA, ry, s. f. drilling, mi- 
litary exercise. Plac musztry, place 
of muster, place of review. 

MUSZTROWAĆ , ruję , v. imp. 
to drill soldiers. 

MUSZTUK, a, s.m. mouth-piece', 
bit. = mouth-piece in wind instru- 
ments. = pipe-tip. 

MUSZY, a, e, of a fly. 

MUZA, zy, s. f. Muse. Dziewięć 
Muz, the nine Sisters. Wzywać 
Muzy, to invoke the Muse. Syno- 
wie, kochankowie Muz, the sons, 
favourites of the Muses. Oto owoce 









MYL 

tego muzy, they are the fruits of 
■is inuse. Muzy słodziły mu me- 
folę , the Muses have consoled him 
<jr his misfortunes. 

MUZUŁMAN, a, s. m. Mussul- 
man. 

MUZYCZNY, a, e, musical. 

MCZYK, a, s. m. musician. 

MUZYKA, ki, s.f. music. Pod- 
łożyć iviersze pod — ?, to set ver- 
ses lo music. Glos tej kobiety jest 
najmilszą muzyka , that woman's 
voice makes delicious music, or 
it is music to hear that woman 
speak. 

MUZYKALNY, a, e, musical. 

MUZYKANT, a, s. m. musician. 

MY, pron. (the plural of JA), we. 

MYC, ję, v. imp. to wash. Ręka 
myje (prov.), we must help 
each other. Rzeka myje or podmy- 
te a brzegi, the waters of a river 
sap or undermine the shores. Myć 
tif, to wash one's self. Zmyl mu 
głowę (fam.), he reprimanded him 
severely. 

MYCKA, ki, s.f. leather-cap, i 
velvet-cap. 

MYDELNICA, cv, s.f. MYDEL- 
NICZKA, ki, dim. shaving-box. 

MYDELNIK, a , s. m. MYDLNI- 
plant), soapwort. 

MYDLANY, a, t, of soap. 

MYDLARKA, Ki, s.f. a soap- 
boiler's wife. 

MYDLARNIA, \,s.f. soap-house. 

MYHLARSTWO,WA,S.lt.a soap- 
r's trade. 

MYDLARZ, a, s.m. soap-boiler. 

MYDLASTY, a, e, soapy, sapo- 
naceous. 

MYDLIĆ, lę, v. imp. to soap, to 
. — or zamydlić komu oczy 
. to cast a mist before one's 
— pończochy, to wash sto- 
ckings with soap, in suds. Mydlą 
mu brodę, będą golić, he has just 
been lathered, he is now going to 
be shaved. Zmydlic, to escape by 
subterfuge, to God a loophole. 

MYDLINY, n, pi. soap-water, 
bods. 

DŁO, ła, s. n. MYDEŁKO, 
/!. soap. Mydło do golenia, 
soap for shaving. Mydło w oczy 
zać {fam.), to cast dust In 
eyes. Golić bez mydła, see 
GOLIĆ. Nie pomoże krukowi my- 

• ay a fool in a mortar, he'll be 
the wiser. Zarobić or wyjść 

Zabłocki na mydle {prov.), 
that affair has miscarried; his at- 
l was a complete failure. Jak 
po mydle, that goes smoothly. 

LIC, lk , v. imp. to involve in 
. to mislead, to lead astray. 
Jeżeli mnie pamięć me myli,\i 
f mory fail- me not. — SIĘ, te 
to mistake, to lie under a mis- 
lake. = ZMYLIĆ, OMYLIĆ, ZA- 
5Ć, OSZUKAĆ. / przebiegli 

• się, the most cunning are de- 
ceived. Omylił nasze nadzieje, he 
has deceived our expectation. Przy- 
jemnie się pomyliłem, I have been 
agreeably deceived, mbUJUn.JeieU 

'e mylę, if I arn not deceived, 



NTS 

if I am not mistaken. Jeżeli tak 
jest, bardzo się mylę, I am much 
deceived, very much mistaken if 
such be the case. Mylą się którzy 
myślą że , they are mistaken who 
think that etc. Zmylił pogonie, the 
vigilance of his pursuers was de- 
luded or deceived by him. 

MYŁKA, ki, s.f. error, mistake, 
fault, blunder. = POMYŁKA, 
BŁĄD. 

MYLNIE, adv. erroneously, fal- 
laciously. 

MYLNOŚĆ, ści, s.f. erroneous- 
ness, fallibility, fallaciousness. 

MYLNY, a, e, erroneous, falli- 
ble, fallacious. — c zdanie , erro- 
neous opinion. 

MYSI, a, e, of a mouse. 

MYŚL, i, s.f. thought, idea. 
= mind, purpose, intention. Myśl 
dowcipna, świetna ; powszednia; 
o/iTOpHa,ingenious, bright thought; 
common-place, vulgar thought; hor- 
rid thought. Przyszło mi na myśl, 
that came into my thoughts, my 
mind. Nigdy mi to przez myśl nie 
przeszło, such a thing never once 
entered my thoughts, my head. 
Pogrążony to myślach, buried in 
thought. Wchodzę w myśl twoją, 
I conceive what you mean , I enter 
into your thought. Radzić się wła- 
snych — i, to hold converse with 
one's own thoughts. To jeszcze nie 
obraz, tylko myśl, that is not a 
drawing, it is only a sketch. Precz 
z oczu, precz z myśli (prov.), the 
absent are soon forgotten; out of 
sight out of mind. Zrobić co bez 
myśli, or nieumyślnie, to do a 
thing with no afterthought, with 
no by-view or by-end. Bądź dobrej 
mysli, no more of gloomy thoughts; 
cheer up my friend. Wszystko mu 
idzie po myśli, all thrives with 
him ; all happens according to his 
wish. 

M YŚLACY, a, e, thinking, reason- 
ing. 

MYŚLEĆ, lę, v.n. to think, to 
reflect, to consider. = to mean, to 
purpose, to intend. Pomyśl sam o 
tern, I leave you to judge of it. 
Nigdy nie mówi tego o czem my- 
śli, he never speaks his thoughts 
or what he thinks. — o swojem 
zbawieniu, to regard one's own 
salvation. Ktoby to pomyślał? who 
would have thought it? Myślał że 
! mnie zadziwi , he thought to take 
: me by surprise. Nie myślałbym 
. ażeby to tak było jak mówią, I 
i cannot think it is as they relate it. 
MYŚLENIE, ia, s. n. thinking, 

i fleeting. 

M YSLIWIEC, wca, S. m. ** MY- 
ŚLI WY, wlgo, hunter, huntsman, 
sportsman. 

MYŚLIWSKI, a, B, of a hunts- 
man —a trąba, bugle-horn, hunl- 
j ing horn. — a torba, sportsman's 
hag or pouch. —a strzelba, fowling 
piece. 

MYŚLISTWO, WA, 8. n. hunting, 
sport. 

MYSZ, v, s.f. MYSZKA, ki, dim. 



NA 



135 



mouse. = pi. MYSZY, rive (a dis- 
temper among horses). 

MYSZASTY= MYSZATY, a, e, 
mouse-coloured, mouse-grev. 

MYSZKOWAĆ, KUJh;, i).n. to 
ferret , to rummage ; to filch , to 
pilfer. 

MYSZOŁÓWKA, ki, s.f. mouse- 
trap. 

MYSZOŁOWNY, a, e, good for 
catching mice. 

MYSZY, a , e , of a mouse. — y 
ber (a plant), canary-grass, plu- 
laris . — y ogon (an herb) , mouse- 
tail. — e uszko, orange mouse-ear, 
hawkweed. 

MYTO , ta , s. n. toll. — płaci 
się na mostach , gościńcach % rze- 
kach , toll is paid for the previlege 
of passing over a bridge, on a 
highway or crossing a river. 

MYTNIK, a , s. m. see CELNIK. 

MŻYĆ, mży, v. impers. to drizzle. 
Mży, it drizzles. 



N andŃ. There are two different 
sounds for N in the Polish language, 
viz. N pronounced like the English 
N in the word NOUN ; and N soft- 
ened, corresponding to the French 
GN in the word BOURGOGNE, or 
the Italian GN , in OGNI. 

N , stands for a proper name un- 
known , or which we do not care 
should be known, viz. Pan N, 
przez całe życie swoje robił tyl- 
ko dwie rzeczy : rano jadł obiad, 
wieczorem wieczerzał, Mr. N 
never had but two occupations in 
his life : dining in the morning, and 
supping at night. Ń , enclit. fol- 
lowing the prepositions , na , nad , 
do, po, za,w, z, as abbridgment of 
NIEGO , orNIĆJ, gen. and ace. of 
ON, ONA, see NAŃ, NADEŃ, DOŃ, 
POŃ, ZAŃ, WEŃ, ZEŃ. 

NA ! inlerj. here. Na, weź co ci 
się należy, herc, take what I owe 
you. 

NA, prep, which governs the loc 
case when rest is expressed , and 
the ace. when motion is signified. 
On, upon; at, by, etc. Siedzi na 
stole, he sits upon the table. Na 
prawej ręce , on the right hand. 
Grać na harfie , na skrzypcach , 
to play on the harp , on the violin. 
Opierać się na łokciu, to lean 
upon the elbow. Stać na warcie, 
to be upon duty. Miałem kapelusz 
na gloivie, I had my hat on. Zdrów 
na ciele, ale chory na umyśle, well 
In body but sick In mind. Został 
schwytany na uczynku, he was 
taken' iii the fact. Jest trzecia na 
moim zegarku, It is three by my 
watch. Hyćna morzu, to be at sea. 
Na okręcie, on board a ship. Pole- 
galiśmy na waszych obietnicach, 
we relied upon your promises. Na 
dniu ósmym, on the eighth day. 
Na Słońcu, in ihe sun. Jenhnc na 
łowy, to go a hunting. Nałożyć 



r 



136 



NAB 



poda lek na towary, to lay a tax 
upon commodities. Na wiadomość 
o jego przybyciu j upon the news 
of his coming. Wystawić na prze- 
daz , to expose to sale. Wlesć na 
drzewo , to get upon a tree. Na 
znak błogosławieństwa, in token 
of benediction. Dwa razy na 
dzień , twice a day. Na pierwszy 
widok , at the first stght. Wyłożył 
wiele pieniędzy na to dzieło, he 
spent a great deal of money upon 
that work. iVa dwa cale od ziemi, 
within two inches of the ground. Na 
i-irzaA armatni, within can non- 
snot. To się przedaje na wagę, it 
is sold by weight. Nauczyłem się 
tego na pamięć, I got it by heart. 
Zaklinam cię na przyjaźń, I con- 
jure you by onr friendship. Uczy- 
niłem to najego prośbę, I did it 
at his request. Spalić na węgiel , 
na popiół , to burn to a coal ? to 
ashes. Bóg stworzył człowieka 
na obraz i podobieństwo swoje, 
God created man in his own image. 
Oprzeć się na łokciu , to lean on 
or upon the elbow. Ten dom wy- 
chodzi na dwie ulice, that house 
opens into two streets. Jest na 
wsiadania or na wyjezdnem , he 
is about to depart, he is on the eve 
-at departure. Kląć się or przysię- 
gać na Ewangielią, to swear upon 
the Gospel. Na tę wieść wyjechał, 
upon the advice given him , he set 
out. Brać co na siebie , to take 
upon one's self the event of a thing. 
Na prawo , na lewo , on the right 
hand , on the left. Wędka na ry- 
by, an angling rod (for fishing). Iść 
na ryby, na ostrygi , to go a 
fishing for oysters, fish (that means 
also to go somewhere in order to 
eat oysters, fish). Nie ma na co 
tpojrzeć , that is unworthy to be 
looked at Cóż ty na to? what is 
your opinion of that? Spij na to 
dobrze, that must not take up 
v our thoughts so much; you may 
sleep upon. 

The preposition NA converts 
the imperfect verbs into perfect 
ones , and the verbs to which it is 
joined , convey an idea of sufficien- 
cy, plenty or abundance. 

NABABRAĆ, rzę, v.perf. to 
daub, to scribble, to besmear. Ta- 
kes tunababrał że ani dojść ła- 
du , one can make nothing of your 
rigmarole. 

NABAJAĆ, ję, v.perf. to tell a 
great deal of lies. 

NABARŁOŻYĆ, źę, v.n.perf. 
to scatter filth, dust , straw. 

NABAWIĆ ,ję,v. perf, NABA- 
WIAĆ , wiam , v. imp. to cause , to 
occasion , to bring upon. — kogo 
kłopotu, to bring one into troubie. 
— kogo wielkiego strachu, to 
frighten one out of his wits. — 
śmiechu , to make one laugh. — 
smutkiem , to give much pain , to 
grieve, to afflict. — SIĘ, to incur, 
to run into. — się kłopotu , to get 
into a scrape ; 2) — SIĘ , to amuse 
-tne's self to one's heart's desire. 



NAB 

NABAZGRAĆ,rzę, v.perf. to 
scrawl , to scribble, to draw rough. 

NABĘBNIĆ, nil-, v.perf. to stun 
with drumming. Nabębnił mi w u- 
szy, he has quite astounded me, or 
filled my ears with noise, empty 
words, etc. NABĘBNIĆ SIC, v.pr. 
to drum to satiety. Dzieci bębnią 
przez cały dzień i nie nabębnią 
się, the children keep drumming 
away the whole day, and that is not 
enough for them. 

NABECHTAĆ , tam , v. perf. to 
incite , to set on, to stir up , to in- 
stigate. — kogo przeciw komu , to 
set one against the other. 

NABIAŁ, u, s.m. milk-meat. 

NABIĆ, j ę , v.perf. NABIJAĆ, 
jam , v. imp. to kill a great deal of. 
— ćwieków, to drive a great deal 
of nails, to fasten or stud with 
nails. — broń , to load or charge 
a gun. — jaj, to beat eggs. «= NA- 
PCHAĆ , to stuff or cram full ; to 
obstruct, to encumber. Ludzi by- 
ło w teatrze jak nabił (fam.) , the 
play-house was overcrowded with 
people. Nabić się kogo , to beat 
one hard and repeatedly. Nabi- 
jać się dokąd, to intrnde one's 
self into a company. Nabijać się 
komu z czem , to be troublesome, 
to importune one with a thing, to 
pester. Nabijać komu czem uszy, 
to buzz a thing in one's ears , to 
dun or to din one with it. Nabił 
sobie głowę urojeniami , his head 
is full of chimeras. 

NABIEC, biegę, v.perf. NABIE- 
GAĆ, gam, v.imp. = NASKO- 
CZYĆ, NATKNĄĆ SIĘ {na co) , to 
run up, to come up running. == to 
grow big, to swell, to rise into blis- 
ters. Guz mu nabiegł na twarzy, 
a pimple rose in his face. Nabiegać 
się, to be tired with running. Na- 
biegł na szpadę nieprzyjaciela , 
he ran upon his adversary's sword. 
Nabiegli go niespodzianie , they 
came upon him unawares. 

NABIEDAĆ SIĘ, NA BIEDZIĆ 
SIĘ, dzę się, v.perf. to suffer much, 
to pass through many vicissitudes 
of fortune. Nabiedziiem się z tern 
dzieckiem , that child gave me a 
great deal of trouble. 

NABIERAĆ, kam, v.imp. NA- 
BRAĆ, biorę, v. perf. to take much; 
to take upon, to assume ; to gather 
together. — sił po słabości, to 
revive , to gather strength after a 
fit of sickness. — ciała , to gather 
flesh , grow in flesh , to grow big 
or corpulent. Nabrać sukna na 
portki, to purchase cloth for a pair 
of trowsers. Nabrać odwagi, to 
take courage again, to recover one's 
self.= NABIERAĆ, NABRAĆ, v. n. 
(said of a tumour, blister), to draw 
to a head , to swell or grow big. 

NABIJAĆ , see NABIĆ. 

NABIJANY, a, e, studded. 

NABIODRK1 , ków, pi. (armour 
for the thighs) , cuish. 

NABITY, a, e, killed in great 
number. = crammed full ; studded. 
Kościół by l nabity ludem, the 



?IAB 

church w x full itfpoeple. SCrz*l~ 
ba nabito kulą , prochem % a gui 
joaded with ball, with powder 
only. 

NABŁĄKAĆ SIĘ, kam się, v. 
perf. to wander, stroll or ramble, 
till one is tired. 

NABLAZGONIĆ , nię , v. n. perf. 
to hold bawdy discourses till people 
are quite disgusted with them. 

NABŁAZNOWAĆ SIĘ, nuję się, 
v. perf. to play the buffoon , to 
crack great many jokes. 

NABŁOC1Ć, cę, v.perf. to soil 
with dirt. Nabłociłeś mi w poko- 
jach , you have besmeared my 
rooms with the dirt of your shoes. 

NABŁOTNIK, a, s. n. (a bird;, 
greenshank. 

NABÓJ , oju, 5. m. a gun's load, 
cartridge. Wykręcać — , to unload 
a gun , to draw the charge. 

NABOLEĆ SIĘ, leję się, v.perf. 
to suffer long and often, both mo- 
rally an bodily. 

NABÓR,ORU,s.m.levy of soldiers. 

NABOŻEŃSTWO, wa, s.n. de- 
votion. = divine service , worship, 
public worship. Nabożeństwo za 
umarłych, mass or prayers for the 
dead. Odprawiać —o, to perform 
the devine service, to say one's 
prayers. Człowiek dziwnego — a 
(fam.) , a singular man. Nie miec 
— a do kogo , not to feel in one's 
self any peculiar attraction to a 
person, to be rather displeased with 
one. Niebezpieczeństwa uczą na- 
obżeiistwa (prov.), dangers teach 
to think of God. 

NABOŻMCA , cy, s.f. a devout 
woman. 

NABOŻNIE, adv. devoutly, 
piously, religiously. 

NABOŻMŚ , sia , s. m. NABŹM- 
CZKA, ki, s.f. bigot, devotee. 

NABOŻNOŚĆ, ści, s.f. devotion, 
religious zeal , godliness. 

NABOŻNY, a, k, devout, pious, 
religious, godly, 

NABRAĆ , see NABIERAĆ. 

NABRODZIĆ, dzę, v.iu and 
NABRODZIĆ SIĘ, to wade long 
through water , mire etc. 

NABROIĆ, ię, v.perf. to do 
much mischief. 

N ABRZĘKŁOŚĆ, =NABRZMIA- 
ŁOŚĆ , ści , s. f. swelling, tumour. 

NABRZĘKŁY = NABRZMIAŁY, 
a , e , swoln , swollen. 

NABRZĘKNĄĆ nę, or NABRZ- 
MIEĆ, mieję , v. perf. to sweU , to 
bloate , to rise In blisters. 

NABUDOWAĆ, duję, v.perf. to 
erect many buildings. Nabudowal 
się do woli, he has erected so ma- 
ny buildings as to satisfy his pas- 
sion for building. 

NABYĆ, będę, v.perf. NABY- 
WAĆ , wam , v. imp. to get , to ac- 
quire, to buy, to purchase. Na- 
byłem tego prawa , I have acquir- 
ed this right , it is indisputably my 
right. Codzień coś nabędzie , he 
purchases every day. Nabyć dosta- 
tków, cliwały, siawy, to get or 
acquire riches, glory, a name. Be; 






NAC 

tcielkich trudów nie można na- 
być nauki , learning is not to be 
attained without great pains. Na- 
byłem się w Paryżu, J remained 
so long in Paris that I am tired 
of it. 

NABYCIE, ia, s.n. = NABY- 
TEK, tku , 5. m. acquisition. 

NABYTY, a, e, got; acquired. 
'lie nabyte bogactwa , ill gotten 
wealth. 

N ABY WALNY', a, e, acquirable, 
attainable. 

NABYWCA , cy, s. m. acquirer, 
buyer, purchaser. 

NAC , ci , s. f. leaves of vege- 
tables. 

NACACKAĆ SIĘ, kam się, v. 
perf. to fondle or caress to one's 
heart's desire. 

NACAŁOWAC SIĘ, łuję się, 
t', perf. to kiss one's fill , to be sa- 
tiated with kissing. Nie mogę się 
go nacalowac, I cannot be satiat- 
ed with kissing him. 

NACECHOWAĆ, chuje, v. perf. 
to stamp , to mark. 

NACEDZIĆ , dzę , v. perf. (cze- 
go) , to filter or strain as much of 
a liquid as is required. 

NACHAPAĆ, am, v.perf. see 
NACHWYTAĆ, lo gripe, to clutch, 
to grasp eagerlv. 

NACHEŁPIĆ SIĘ, pię się, v. 
perf. to brag or boast sufficiently, 
to indulge In much boasting. Niech 
aic nachelpi, let him brag to his 
heart's ease. 

NACHLIPAC SIĘ, see NASZŁO 
CHAĆ SIĘ. 

NACHODZIĆ, dzę, v. n. imp. 
NAJŚĆ, najdę, v.perf. to break 
in upon, lo intrude. = to light 
upon, to meet with. NACHODZIĆ 
SIĘ, to grow wearv with walking. 

NACHOWAĆ, wam, v.perf. to 
hide or conceal many things. = to 
lav up large stores of provisions. 

"NACHWALIĆ SIĘ, lęsię, v. 
perf. (kogo , czego) , to bestow 
Ł, ,r eat many praises , commenda- 
tions upon one. see ODCHWALIĆ 
SIĘ. Nicmożna się jego nachwa- 
lic fam.) , his merit cannot be too 
hisly commended. 

NACHWYTAĆ, tam , v. perf. to 
catch up manv things. 

NACHYCHÓTAĆ SIĘ, tam się, 
v. perf. to titter or giggle one's fill. 
CHYLENIE, ia, s.n. ben- 
ding down , inflection. — się do 
upadku, decline, decav. 

NACHYLIĆ, lę, v.perf. NA- 
CHYLAĆ, lam, v.imp. to bend 
down , to bow j to incline, to bias. 
— SIĘ, lo bend or bow down , Lo 
sloop, to be submissive. — się do 
upadku, to decline , to decay. Sta- 
rość go nachyliła , old age has 
bent him double or has made him 
'rooked. 

I AĆ, T5Ę, v.perf. NACI- 
nam, v.imp. to notch, to in- 
dent. = to cut down. = to cut or 
I into a great number of smail 
pieces. 

CIĄGAĆ, gam, tfci'mp. NA- 



TVAG 

CIĄGNĄĆ, nę, v. perf. to draw or 
pull on. = to stretch , to bend , to 
strain. — luk, to bend a bow. — 
zegar, to wind up a clock. — stru- 
ny, to siring an instrument. — wo- 
dę (ze studni) , or toina (z be- 
czki), to draw water, to draw wine. 
— porównanie, to force or drag 
in an interpretation or comparison 
by the head and shoulders. Nacią- 
gnąć kość, to set a bone again. Su- 
stawa naciągnęła się sama przez 
się, the bone fell into its place 
again, of itself. 

NACIĄGANIE, NACIĄGNIENIE, 
ia, s.n. stretching, bending. = 
dragging in by the head and shoul- 
ders. = the setting (of a bone). 

NACIĄGANY, NACIĄGNIĘTY, 
NACIĄGNIONY, a,e, stretched, 
bent , "strained. = dragged in , far 
fetched. 

NACIEC, ciekę, v.perf. NACIE- 
KAĆ , kam . v. imp. to run or leak 
into in great abundance. 

NACIĘCIE, ia, s. n. notch, score, 
incision. 

NACIEK, u, s.m. = ŚCIEK, 
confluence (of liquids). 

NACIERAĆ, ram, v.imp, NA- 
TRZEĆ, trę, v.perf. (kogo), to 
rub one, to chafe, to embrocate. 
Nacierali mu rękę oliwą, they 
rubbed his arm with oil. Natrę ja 
tobie uszu (fam.) , I shall give it 
you about your ears. = Nacierać , 
natrzyć (na kogo) , to attack , 
assail, assault or charge one, to 
rush on him. Natarł koniem na 
nieprzyjaciela, he darted his horse 
among the enemy. 

NACIERANIE, = NATARCIE, 
CIA, s. u. rubbing, chafing, embro- 
cation. = attack, assanlt, charge. 
NACIERPIEĆ SIĘ, pię się , v. 
perf. to suffer too much and too 
long , to pass through many mis- 
fortunes. 

NACIESZYĆ SIĘ, szę sif,, v.perf. 
to rejoice greatly, to take a great 
deal of delight. Nacieszył się za- 
bawami i muzyką, he was cloyed 
with feasts, sated with music. Na- 
cieszyli się już sobą, they are 
tired of each other. Niemogę się 
nacieszyć tą książką , I have read 
that work over and over again, and 
I still take delight in reading it. 

NACISK , u , s. in. pressure , op- 
pression. «a throng, crowd, con- 
course. = corns , callosity, a hard 
skin.=NAGNIOTKA. — okoliczno- 
ści , pressure ol circumstances. — 
zatrudnień, the hurry of business. 
Obrzynaj naciski póki miękkie, 
corns must be cut off before they 
grow callous. 

NACISKAĆ, kam, v.imp. NACI- 
SNĄĆ, nę, v.perf. lo bear hard 
upon ; to urge , to insist upon. = 
to throw in. Kto tu naciskał tyle 
kamieni? vsho has thrown in so 
many stones herc? Nacisnęło -sic. 
doń ludu, people Hocked to him. 

NACZEKAĆ SIĘ, kam się, v. 
perj. lo wait long; to be tired with 
long waiting. Naczekałem się 



NAD 



137 



(fam.), I am quite tired wtth wait- 
ing for you. Naczekał się jenerał 
przed bramami naszej twierdzy, 
that general spent a great deal of 
time to no purpose before our 
fortress. 

NACZELNICTWO, A,s.n. su- 
preme auhority, sway, command. 
Objąć naczelnist wo nad krajem; 
wojskiem , to be invested with su- 
preme authority over a country; 
to command an army in chief. 

NACZELNIK, ka, s. m. chief , 
chieftain, leader. Król jest naczel- 
nikiem państwa, the king is the 
head of the state. 

NACZELNY, a, e, adj. chief, 
principal. — icódz , commander in 
chief. 

NACZEPIAĆ , am , v. perf. cze- 
go, lo suspend many things at once. 
Naczepiał na siebie orderów, he 
is all covered with ribands and de- 
corations. 

NACZERNIĆ, nię, v. perf. to do 
over with black. 

NACZERPAĆ, pię, v. perf. wo- 
dy, to draw up a great deal of wa- 
ter ; to fill a vessel with liquids. 

NACZYNIE , i a , vessel. — krwi- 
ste, blood vessels. = tool, utensil. 
— kuchenne, kitchen-utensils, kit- 
chen-furniture. 

NACZYTAĆ SIĘ, tam się, v. 
perf. to read one's fill, to over-read 
one s self. 

NAD, and before a consonant 
NADE, prep, which governs the 
ace. when motion to a place is signi- 
fied ; and the instr. case when mo- 
tion or rest in a place is implied. 
Above, over, beyond, upon. Nade- 
wszystko, above all things. Nad 
moje oczekiwanie , beyond my ex- 
pectation. Nie byłem w Londynie 
nad dwa miesiące, I was not in 
London above two months. Prze- 
kładać lub przenosić co nad co, 
to prefer one thing before another. 
Nad miarę, beyond measure. Ko- 
cham go nad własne życie , I love 
him more than my own life. Niebo 
jest nad nami, heaven is above us. 
Jeden siedział nademną, a drugi 
podemną, the one sat above , and 
the other below me. Trzymając 
broń nad głowami swemi, holding 
i heir arms over their heads. Nie' 
szczęścia wiszące nad głowami 
naszemi, the evils that hang over 
our heads. Gęsi lecą nad stodołą. 
the geese fly over the barn. Nad 
świtem, about the dawning of 
the day. Nad książkami zawsze 
ślęczy, he always pores upon the 
books. Warszawa leży nad Wi- 
słą, Warsaw is situated upon tl»e 
Vistula. Zlituj się nademną, take 
pity on me. On mieszka va pier- 
W8SŚm piętrze, a ja nad nim, be 
occupies the first floor, and I lodge 
above or overhead. Nade drzwia- 
mi był ten napis, above the doors 
were written uesc words. Jo nud 
jego siły, that is beyond lu-> 
strength. Ubierać się nad moż- 
ność, (o be dretted beyond one's 



f3S 



NAD 



rank or condition. Możesz go cze- 
kać nadczekać , nieprz'yjdzie, 
(fam.) , you may stay long enough 
tor him , he will not come. 

NADAĆ, dam, v.perf. NADA- 
WAĆ, daję v. imp. to give plenty 
of things, os to grant, to bestow, to 
confer, to endow. — komu ivladze, 
to invest one with power or to vest 
power in him. Na mocy nadanej 
mi władzy, in virtue of the power 
vested in me. — przywilej, to con- 
fer a privilege. — szpital, kościół, 
to endow an hospital, a church. 
Król nadalmiastuprzywileje, the 
king has granted such an exemption 
to that city. Obrząd ten nadaje 
księżom coś świętobliwego, this 
ceremony imprints the priests with 
a sacred character. = to be of use, 
to avail. Porywczość tu nienada, 
it is of no use here to fly into a 
passion. To nic nienada, that 
avails nothing; 'tis to no purpose. 
= Kaci or dyabli go tam nadali! 
why the deuce came he there ! 
Dyabli mi nadali tę sprawę! It is 
a devilish bad affair , it is a con- 
fonded troublesome piece of work ! 
Dobrze mu się nadało, he may 
thank his star for the success. 

NADĄĆ, dmę, v.perf. NADY- 
MAĆ, mam, v. imp. to blow or puff 
up, toswell, to inflate.— cielęcinęto 
blow a calf, to swell it with blowing. 
— pęcherz , to blow up a bladder. 
Nadąć pucki , twarz , to swell , to 
puff one's cheeks. Ta pomylność 
tak go nadęła że odtąd niepodo- 
bna żyć z nim, that prosperous 
turn has so puffed him up, thai 
there is no living with him. — SIĘ, 
to look big, to grow arrogant. 

NADANIE , NADAWANIE, ia,s. 
n. grant, endowment, free gift , do- 
nation. 

NADANY, a, e, bestowed, given 
as a free gilt, granted. 

NADARAMNIE , adv. vainly, in 
vain, to no purpose. 

NADAREMNY, a , e, ineffectual, 
fruitless. 

NADARZYĆ SIĘ, rzę sie. v. 
perf. NADARZAĆ SIĘ, rzamsię, 
v.imp. to happen, to occur, to offer 
or present ilseM.Kiedykohviek na- 
darzy się zręczność, whenever an 
opportunity offers or presents itself. 
Pierwszy przedmiot jaki się 
oczom moim nadarzył, the first 
object that presented itself to my 
eyes. Sam mi się nadarzył ze 
swoją pomocą, kieską , he offered, 
proffered , tendered me his assi- 
stance, service, purse, see NASTRĘ- 
CZYĆ SIĘ, OFIAROWAĆ SIĘ. 

NADĄSAĆ SIĘ, sam się , v. pr. 
to pout, to frown. 

NADAWCA, cy, s. m. granter, 
bestower. 

NADĄŻYĆ, żę , v. perf. to keep 
pace with one, to overtake him. 

NADBABKA, i, s.f. (better PRA- 
BABKA) great grandmother. 

NADBIEG, dilgę, v. perf. NAD- 
BIEGAĆ, gam, v. imp. to come up 
running. Nadbiegli gdy to czynił, 



NAD 

they surprised him , caught him in 
the very act. Nadbiegli nas nie- 
spodzianie, they came upon us by 
surprise. 

NADBŁOTNY, a, e, found on 
marshy grounds, growing in swam- 
py countries. 

NADBOR,ORU,s.w.what is taken 
as a surplus. 

NADBRZEŻE , ża, s. n. strand, 
coast, shore. 

NADRUTWIEĆ, wieję, v. n. 
perf. to begin to grow putrid or 
rotten. Ten melon już nadbu- 
wial or nadgnił , that melon be- 
gins to grow rotten. 

NADCHODZIĆ, dzę, v. imp. NA- 
DEJŚĆ , ejdę v. perf. to come in 
unlooked for or unexpectedly. Narf- 
szedlgdy byli u stołu , he came in 
when they were at table. = to draw 
near, to be near at hand. A gdy 
nadchodził wieczór, and when it 
was evening. Noc nadchodzi, it is 
getting late, the night grows on 
a pace. Zima nadchodzi, winter is 
drawing near or setting in. 

NADCIĄGAĆ, am, v. n. imp. 
NADCIĄGNĄĆ , nę, v. n. perf. to 
arrive at (as the battalions of an ar- 
my or the coveys of birds do) ; to 
reach. 

NADDAĆ , dam , v. perf. NADA- 
WAĆ , daję , v. imp. to give more 
than is due, to give into the bar- 
gain. 

NADDATEK, tku, s. m. what is 
given as a surplus. 

NADDUNAJSKI, a , ie, situated 
upon the banks of the Danube. 

NADDZIADY,Dów,p/. ancestors, 
ancestry, see PRADZIADY. 

NADĘCIE, ia, s. n. swelling, 
bloatcdness. 

NADEJŚCIE, ia, s. n. unexpec- 
ted arrival. 

NADEŃ, abbr. from Nad niego, 
upon him, above him, see ON. 

NADEPTAĆ, czę, v. perf. to 
tread upon, to trample. — SIĘ, to be 
wearied with walking. 

NADER , adv. very, passing, ex- 
ceedingly, extremely. 

NADESŁAĆ, szlę v. perf. NAD- 
SYŁAĆ, syłam, v.imp. to send 
unexpectedlv. 

NADĘTOŚĆ, ści, S. f. swelling, 
inflation; fig. bombast, fustian, 
flatulency. 

NADĘTY, a, e, puffed up, swol- 
len ; fig. proud, haughty, elated.— 
powodzeniem, elated with success. 
— styl, bombast style , inflated 
style, bombast, fustian. 

NADGIĄĆ , nadegnę , v. perf. to 
curb slightly, to begin bending. 

NADGNIĆ, NUĘ, v. n. perf., see 
NADBUTWIEĆ. Ten owoc nad- 
gnił, it is a tainted fruit. 

NADGRANICZNY, a, e, border- 
ing upon. 

NADGROBEK, bka , s. m. tomb- 
stone, see NAGROBEK. 

NADGRODA, see NAGRODA. 

NADJECHAĆ, jadę, v. n. perf. 
[NADJEŻDŻAĆ, dżam,v. imp. to 
1 come up (in a carnage or on hoise- 



IV AD 

back). Kiedy się bawimy, nad- 
jeżdża posłaniec konny, we en- 
tertained our time with playiug, 
when, lo, arrives a horseman. 

NADŁAMAĆ, nię, v. perf. not 
to break entirely, to break but 
partly. Z nadłamaną lancą , with 
half-broken spear. 

NADLECIEĆ, lecę , v. n. perf. 
NADLATYWAĆ, tuję, v. imp. to 
come up flying. 

NADLEŚNICZY, czego, s. m. 
chief-forester , chief keeper of the 
woods. 

NADLICZYĆ, czę, v. perf. to 
count more than is due, to over- 
count. 

NADŁOM , u, s. m. cut , break, 
crack, flaw; the part broken from. 

NADŁUBAĆ, bię. v.perf. see. 
DŁUBAĆ. 

NADLUDZKI, a, e, superhu- 
man. 

NADMIAR , u, s. m. superabun- 
dance, superfluity, overplus. 

NADMIENIAĆ, am, v. imp. 
NADMIENIĆ, nię v.pref. to throw 
out or drop a hint, to mention. 

NADMIERZYĆ , rzę , v. perf. to 
measure more than is due. 

NADMORSKI, A, E,near the sea, 
bordering on the sea, maritime. 

NADMUCHAĆ, see DMUCHAĆ. 

NADOBNOŚĆ, ści, s. f. beauty, 
grace, charm. Nadobność stylu, 
the charm of expressions, the pe- 
culiar graces of style. 

NADOBNY, a, e, neat, fine, 
handsome , beautiful. — e sztuki, 
the fine arts. Nie ma w sobie nic 
nadobnego, he has nothing of gra- 
ceful in him. 

NADODRZAŃSKI, a, ie, situated 
on the banks of the Oder. 

NADOIĆ, ję, v. perf. to milk 
abundantly. — mleka, to milk so 
much as to fill a vessel. Nadoić się 
krów, to be tired with milking. 

NADOKUCZAĆ,seeDOKUCZAĆ. 

NADÓŁ, ac/u. down, downwards. 
Nadole, below, down stairs. 

NADORĘCZU, NADORĘDZIU, 
adv. near at hand. 

NADPALONY, a, r, partly burn- 
ed , blackened with fire. 

NADPISAĆ, szę, v. perf. to su- 
perscribe. — list, to put the super- 
scription or address of a letter. 

NADPŁACIĆ, cę, v. perf. to pay 
more than its value, to overpay. 

NADPOTRZEBNY, a, e, more 
than is necessary, superfluous. 

NADPO WIETRZNY, a, e, that is 
beyond our atmosphere. Świat 
nadpowietrzny, the upper world, 
where the stars, planets, etc., are 
situated. 

NADPRZYRODZONY, a, e, su- 
pernatural. 

NADPSUĆ, ję v. perf. to spoil 
a little, to hurt, harm or damage a 
little. 

NADPSUCIE, ia, s.n. deteriora- 
tion. 

NADRAZNIĆ, nię, v.perf. kogo, 
to satisfy one's self with teasing or 
vexing one. Niemogą się nadra- 



NAD 

żnić, they are continually teasing [ 
fach other. 

NADRO, a, s. n. bosom, breast; 
that part of a garment which co- 
vers the breast. Schował za nadro, 
lie hid or concealed it in his bosom. 
Włóż to za nadro, put it into thy 
■ 

NADROBIĆ, robię, t', pcrf. 
NADRABIAĆ, bum, v. imp. to put 
in by little bits, lo crumble, mince 
or break into small pieces. = to 
work more than is due. = Nadrobić 
\ to set a good face upon a bad 
matter. Nadrobić śmiałością, bez- 
czelnością, to stand it out, to 
brazen it out; to put an impudent 
lace upon a bad matter. 

NADROŚL, I, s./-.=NADROST, 
i, s.m. sprout, shoot, excrescence. 
NADROŹNY, a, e, lying by the 
side of the way. 

NADRUKOWAĆ, boję, v. perf. 
to print very much, to publish many 
works. 

NADRZECZE , cza , s. n. a tract 
of laud extending on the banks of 
a river. 

NADSKAKIWAĆ, kuję, v. n. 
imp. komu, to fawn or cringe upon 
one. 

.\ ADSKOCZYC , czę , t\ n. perf. 
l> come bounding, to hasten (to 
assistance). 
NADSPODZIAME , NADSPO- 
DZIEWANIE, adv. unexpectedly. 
NADSPODZIANY , NADSPO- 
DZIEWANY, a, e, unhoped for, 
unexpected, see NIESPODZIANY. 
NADSTAWIAĆ, am, v. imp. NAD- 
STAWIĆ, WUJ, v. perf. to hold out, 
to hold up, to extend. Nadstaw 
. nogę , hold out your arm , 
leg. = Nadstawie czego, to 
en bv patching, to clap a 
to, see NADSZTl KOWAĆ.= 
stawiać co czem ,to fill up or 
up (what is wanting or defi- 
. = Nadstawiać się komu, to 
come in one's way, to force one's 
i a person's" notice. Nadsta- 
s \ę dowcipem , nauką, he 
5 a parade, a show of his wit, 
-. ' lioiać się czem, to 

» or makeup (what is wanting 
efficient). Język turecki ubogi 
z się, nadstawia się perskim 
:bskim, the turkish language, 
by itself, makes up or fills up 
the deficiency by borrowing from 
in and arabian. 
WDSZARGAĆ, am, v. perf. sn- 
. to soil , stain or dirty a little 
I of clothes. — imienia, sla- 
7. to sully or tarnish a little 
own reputation. 
USYŁAĆ, see NADESŁAĆ. 
NADSZANTEC, nca, s. m. {fort.) 
a cavalier. 

If ADSZTTJKOWAĆ , koji 
pref. to lengthen by patching, to 
c!ap a piece to. 

NADTO, adv. too much, too 

WKi j. Robić nadto, to do too much, 

rerdo. Dosyć aż nadto dosyt', 

v. ill do, it is more than sulfi- 

. Co nudto to niezdrowo. 



ISAD 

pro t', every excess is hurtful , inju- 
rious to health. Już tego nadto ! 
that his too much! Am za nadto 
ani za mało, there must be neither 
too much nor too little. Nas tu za 
nadto, we are too many here. = 
besides, moreover. Nadto muszę 
ci powiedzieć że nie możesz 7ia 
nim polegać, I must tell you, besi- 
des, that you cannot rely upon him. 
Nadto, powinieneś zważyć ze... 
moreover, you must consider that... 
NADUMAĆ SIĘ, v. perf. to muse 
and dream to one's heart's delight. 
W tak pięknej okolicy możesz się 
nadumać doivoli, in such a pictu- 
resque country you can dream and 
muse according to your own wish. 
NADUŻYCIE, 1 a, s. n. abuse. 
NADUŻYWAĆ, wam, v. imp. 
NADUŻYĆ, żyię, v. perf. to abuse, 
to misuse, to put to a wrong use. 
— czyjej cierpliwości, to wear out 
a man's patience. Nadużywa tioo- 
jej dobroci , he abuses your good- 
ness. Nadużyć zaufania dziew- 
czyny, to seduce, to debauch a 
gh'l. 

NADWĄTLIĆ , see NADWE- 
RĘŻYĆ. 

NADWERĘŻAĆ, żam, v. imp. 
NADWERĘŻYĆ, że, v. perf. to 
hurt, to damage , to infringe. = to 
enfeeble , te weaken. — zdrowie, 
to impair one's health. — majątek 
to diminish one's fortune, to spend 
a great deal of it.— czyj honor, to 
offend, wrong or injure one's ho- 
nour. — prawo, to infringe the 
law. 

NADWERĘŻENIE, ma, s. n. 
hurt, damage, offence, infringe- 
ment; prejudice. 

NADWIĘDŁY, a, e, half wither- 
ed. Te liście już nadwiędte, the 
leaves are beginning lo wither, to 
grow yellow. 

NAD WIĘDNĄĆ, nę , v. n. perf. 
to wither a little , to begin to fade 
away. 

NADWIŚLE, la, s.n. tract of 
land situated on the banks of the 
Vistula. 

NADWORNY, a,e, belonging to 
the household of a Lord. — radca, 
the Auiic counsellor. 

N A DWORZE, adv. out of doors, 
without, abroad. Czy na dworze 
czy we dworze, at home and 
abroad. 

NADYBAĆ, die, v. perf. to fall 
in with, to light upon, to meet. 

NADYMAĆ, see NADAĆ. Wiatr 
nadymał żagle, the wind swelled 
the sails. 

NADYMIĆ, mi -, r. pcrf. to 
smoke, to fill with smoke. Nady- 
milo się iv pokoju, that room is 
Oiled with smoke 

NADZIEJ \ , \, s. f. hope, ex- 
pectation. Bóg jest moja jedyną 
nadzieja, God ii my only hope. 
Stracie nadzieję, to lose, to give 
up all hope. Powsiąść nadzieję, 
to entertain hopes. Niemasz na- 
dziei aby wyzdrowiał, he is past 
hopes of recovery. Próżną karmi': 



NAG 



133 



się nadzieją , to flatter one's self 
with vain hopes. Poić się łzami 
i karmić nadzieją , to drink tears, 
and to feed on hope. W Bogu po- 
kładać— ę, to put one's hope in 
God. To dziecko wielkich nadziei, 
that child gives great hopes ; a very 
hopeful child ; a child of great pro- 
mise or of whom great expectations 
are entertained. Nie mam żadnej 
nadziei , I have no further hopes. 
Być przy nadziei, (of a woman) to 
be pregnant, to be big with child, to 
be in the family way. 

NADZIEWAĆ, wam, v. imp. NA- 
DZIAĆ, dzieję, v. perf. to stuff, to 
cram.— gęś jabłkami, to stuff a 
goose with apples. — kury, gołębie, 
to stuff a lowl, pigeons. 

NADZIEWANIE , NADZIANIE , 
IA , s.n. stuffing, farce-meat. 

NADZIEWANKA, 1, s. f. stuffing,, 
cramming. 

NADZÓR, oru, s.m. inspection, 
superintendence, watch. Być pod 
nadzorem policyi, to be placed 
under the inspection of police. 

NADZWYCZAJNIE , adv. extra- 
ordinarily. 

NADZWYCZAJNY, a , e , extra- 
ordinary. 

NAFTA , y, 5. f. naphta. 
NAGADAĆ, bam, v. imp. NA- 
GARNĄĆ, nę, v.perf. NAGABY- 
WAĆ , buję , v. freq. to tempt. =*= 
to vex, to tease, to annoy, to pro- 
voke, (familiar in all acceptations). 
NAGABANTE , ia , s. m. tempta- 
tion == vexation , annoyance. 

NAGADAĆ, dam , v. perf. to talk 
a great deal. Niedbam to co a 
nagadali na mnie, I put myself 
above their tittle-tattle , or I don't 
care about all these tittle-tattle sto- 
ries. — SIĘ, to talk and prattle 
one's fill. Nie mogłem się nagadać 
z nim, I talked and listened to him 
with insatiable delight. 

NAGANA, NY, s.f. blame, cen- 
sure. Ściągnąć na siebie naganę, 
to incur blame ; to draw upon one's 
self the blame. Wart bardzo —y, 
he deserves much the blame. Każdy 
pochlebca godzien —y, every flat- 
terer ought, deserves to be blamed. 
Bez nagany, irreproachable, unex- 
ceptionable. 

NAGANIAĆ, I AM, v.imp. NAGA- 
NIĆ, me, v. perf. to blame, to cen- 
sure, to reprehend. Wszyscy na- 
ganiali jego postępek, every body 
blamed his conduct. 

NAGANNY, a, e, blamable , ob- 
jectionable, reprehensible. 

NAGARNĄĆ, nę,*;. perf. to ga- 
ther together, to hoard or heap up. 
NAGĘBEK, bka , s.m. a muzzle, 
nose-band. 

NAGĘŚCIĆ SIĘ , see ZAGĘŚCIĆ 
SIĘ, to grow thick. 

NAG! , a, e, bare, naked, unco- 
vered, see GOŁY. Być nagim, 
w jednej koszuli, to have nothing 
but one's shirt on. Zupełnie — i, he 
is quite naked. Z nana or odkrytą 
głową, he is bare headed or without 
a cap on his head. Mitcz naqi , a 



140 



NAG 



naked or drawn sword. — e ściany, 
bare walls. Patrzeć na co nagiem 
okiem, to observe anything with 
the naked eye. Pokażę ci nagą du- 
*;ę, I will show you my naked 
soul. Nagiego przyodziać , to 
clothe the naked. Wzór, model 
nagi , (piet. and sculp.), the naked 
part , the naked form of the body. 
NAGIĄĆ, gnę, v.perf.NAGINAC, 
nam, v. imp. to bend down. Nagi- 
nać gałęzie drzew dla zrobienia 
altany, to bend the branches of a 
tree in order to make an arbour. 
Nagnij tego młodzieńca do kar- 
ności {fig'.), that young man must 
be broken into the rules of a strict 
obedience. — SIĘ , to stoop. Nie 
mogę się nagiąć do tego, I cannot 
stoop to, bring myself to that. 

NAGIĘCIE, ia, S. fl. bend, 
bending, flexure. 

NAGLĄDAĆ, dam, v. imp. NA- 
GLĄDNĄĆ, nę, v.perf. NAZIERAĆ, 
to peep in, to look in. =to oversee, 
to inspect , to superintend. 

NAGŁASKAĆ SIĘ {kogo), see 
GŁASKAĆ. 

NAGLĄCY, a, e, urgent, cogent, 
pressing, instant. — e interesu, ur- 
gent business. 

NAGLE, adv. suddenly, on a 
sudden. 

NAGLIĆ, lę, v. imp. to urge, to 
insist , to press hard, to hurry. 

NAGŁOŚĆ, ści, s. /'. hurry, haste, 
precipitancy, urgency. 

NAGŁY, a, e, sudden, pressing, 
urgent; abrupt. — a śmierć, sud- 
den death. — e listy, pressing or 
urgent letters. — e niebezpieczeń- 
stwo, imminent danger. — y wy- 
jazd, sudden or abrupt departure. 
Bieg, ucieczka — a, precipitate, 
nut-Vied, hasty flight. 

NAGNIEWAĆ SIĘ , wam się , v. 
perf. na kogo o co, to be angry 
with one for a thing. Nagniewac 
sic , to be very angry, to get into a 
passion. 

NAGNIOTEK, tka, s. m. corn 
(on the feet). 

NAGO, adv. nakedly. Wysze- 
dłem nago z łona matki ziemi, i 
nago doń powrócę, naked came I 
out of my mother's womb, and 
naked shall I return thither. Roze- 
brać kogo do naga , to strip one 
naked. 

NAGOŚĆ, ści, s. f. nakedness. 
Dzicy nie wstydzą się nagości, 
the savages are not ashemed of their 
nakedness , nudity. Ten artysta 
rad maluje nagości, this painter is 
fond of making nudities. 

NAGOTOWAĆ, tuję , v. perf. to 
dress or cook much meat. = to 
make ready, to prepare. 

NAGRADZAĆ, dzam, v. imp. NA- 
GRODZIĆ, DZę,i\ perf. to reward, 
to recompense, to requite. — szko- 
dę , to make up or compensate a 
damage. — stratę, to make amends 
for a loss , to indemnify. — krzy- 
wdy, to redress wrongs or grievan- 
ces. — pilnością brak zdolności , 
to make up one's want of parts by 



NAJ 

diligence. Wiem żeś teraz stracił, 
za to ci później nagrodzę, I know 
well you are a foser this time, but 
I will make you amends on another 
occasion. Zły obiad jedliśmy, na- 
grodzim sobie wieczerzą,™?- have 
made a bad dinner, but we'll make 
it up at supper. Sprawiedliwie na- 
grodzony za zdradę , he has been 
justly requited for his perfidies. 
Szubienica mu nagrodzi , the gal- 
lows will be his reward or the re- 
quital of his crimes. 

NAGROREK , bka, s. m. tomb- 
stone. 

NAGRORNY, NAGRORKOWY, 
a,e, sepulchral. Napis nagrobny, 
an inscription on a tombstone , an 
epitaph. 

NAGRODA, dy, s.f. reward, re- 
compense. 

NAGRODZICIEL, a, s.m. re- 
wArdpr 

NAGROMADZIĆ , dzę , dzam , v. 
perf. to form into heaps, to heap 
up, to amass, to accumulate ; to 
hoard up, to lay up (provisions). 

NAGROZIĆ, żę, v.perf. to threat- 
en much. 

NAGRYZAĆ, am, v.imp. to begin 
gnawing; to make a bite. = NA- 
GRYŹĆ kogo, fig. to tease, vex or 
trouble one exceedingly. 

NAGRYZMOLIĆ, lę, v. perf. to 
scrawl , to scribble much. 

NAGRZAĆ, grzeję , v. perf. to 
warm, to make warm. — SIĘ , to 
warm one's self enough. 

NAGRZESZYĆ , szę , v. perf. to 
commit many sins. 

NAGUCHNY, NAGUSIEŃKI, a, 
e, quite naked, stark naked. 

NAGWAZDAĆ, dam, v. perf. a. 
and n. to dauh ; to besmear. 

NAHAŁASOWAĆ, suję, v. perf. 
to bawl a great deal, to make much 
noise, to raise a frightful uproar, 
to kick up a rout , a dust. 

NAHAJ, a, s. m. = NAHAJKA, 
ki , s. f. whip. 

NAJ , particle prefixed to the 
adjectives and adverbs in order to 
form the superlative degree, viz. 
JASNY, bright, NAJJAŚNIEJSZY, 
the brightest. LEPIfij, better, NAJ- 
LEPIEJ, the best. 

NAJĄĆ, mę, v.perf. NAJMO- 
WAĆ , muję , v. imp. to hire. 

NAJADAĆ SIĘ, dam się, v. imp. 
NAJEŚĆ SIĘ, jem się, v.perf. to 
eat one's fill, to eat one's belly full. 
Najeść się strachu (fig. fam.), to 
be frightened to death. 

NAJAZD, u, 5. m. invasion , in- 
cursion, inroad. 

NAJECHAĆ , jadę , v. perf. NA- 
JEŻDŻAĆ, dżam, v.imp. kraj, to 
invade or overrun a country, to 
break into a country. 
NAJĘCIE , ia , s. n. hiring. 
NAJEM, jmu, s.m. hire ; rent. 
NAJEMNICA, cv, s.f. a hired 
woman , char-woman. 

NAJEMNICTVVO, wa, s.n. mer- 
cenary service. 

NAJEMNICZY, a, e, hireling, 
serving for hire, mercenary. 



NAK 

NAJEMNIE , adv. for hire, mer- 
cenarily. 

NAJEMNIK, a, s. m. day-labour- 
er, journeyman. = hireling , mer- 
cenary. 

NAJEMNOŚĆ, ści, s.f. merce- 
nariness. 

NAJEMNY, a, e, hired, merce- 
nary. 
NAJEZDNIK, a, s.m. invader. 
NAJEZDNICZY, a, e, of inroad, 
of invasion. 

NAJEŻONY, a, e, rough, shaggy, 
bristling; whose hair or bristles 
stand on end. Koń — y, (kosmaty)^ 
a rough-coated or shaggy horse. 
Pedant — y greczyzną i łaciną 
(fam.), a pedant bristling with 
Greek and Latin. 

NAJEŻYĆ, żę, v.perf. to bristle, 
to ruffle. — SIĘ, to bristle, to stand 
erect in bristles , to ruffle. Włosy 
mu się najeżyły, his hair stood on 
end. Lada za co najeża się {fain.), 
he is always touchy and snarling. 

NA.TGRAWAĆ SIĘ , wam się , a. 
imp. z kogo, to banter, to jeer, to 
rally, to scoff, to mock or laugh at. 
NAJGRAWANIE, ia, s. n. scoff, 
mockery, derision, jeering, banter- 
ing, raillery. 

NAJJAŚNIEJSZY, a, e, the 
brightest, the clearest. — Pan, his 
majesty. — Pani , her majesty. 

NAJMNIEJ, superl. of MAŁO, 
the least. 

NAJMOWAĆ, see NAJĄĆ, to 
hire, to let. 

NAJPIERWĆJ, adv. first, at first, 
for the first, 

NA JP1ERWSZY, a, e, the first , 
the foremost. Superl. of PIER- 
WSZY. 

NAJPRZÓD, NAPRZÓD, adv. 
firstly, in the first place. 

NAJŚĆ, see NACHODZIĆ, to in- 
vade, to overrun. 

NAKADZIĆ, dzf, , v. perf. to in- 
cense sufficiently, to fumigate quite 
enough; (fam.), to fizzle. 

NAKAPAĆ, pie, v.perf. n. to 
drop or fall in drops upon. 

NAKARAĆ, rzę, v. perf. to pu- 
nish severely and many culprits, 
one after another, see KARAC. 

NAKARROWAĆ, buję, v.perf. 
to notch, to mark with scores or 
notches. 

NAKARMIĆ, mię, v. perf. to feed 
full. Taki żarłok że am 7iakar- 
mić, he is such a greedy eater that 
he can never be satisfied. Nakar- 
mić kogo strachem, to fill one with 
terror. — goryczą , to make one 
drink of bitterness. — kogo wsty- 
dem, to make one ashamed. — SIĘ, 
to sate one's self, to eat one's bel- 
lyfull ; to have enough. 

NAKARMIENIE, a, s.n. the act 
of supplying with food. Po nakar- 
mieniu dziecka wyszła, after hav- 
ing suckled her child, she went 
out. 

NAKĄSAĆ, am, v.perf. to bite 
much. Pies wściekły wiele ludzi 
nakąsał, the mad dog has bitten a 
great many people. NAKĄSIĆ, co 



jf czego, see NADK.\SIĆ, to make 
■ « cut with the teeth. 

NAKASZLAĆ SIĘ, lę się, v. 
perf. to cough much. 

NAKAZ, u, s.m. order, com- 
mand, behest, see ROZKAZ.. 

NAKAZAĆ, żę, v. perf. NAKA- 
ZYWAĆ , żuję , v. imp. to bid , to 
order, to command. — milczenie, 
to bid one to be silent. — sejm, 
zjazd, to convoke the states; to 
call a council; to summon or con- 
vene the parliament. 

NAKAZNY, a, e, imperative, pe- 
remptory, imperious. 

NAKIEROWAĆ, ruję, v. perf. to 
turn, to direct towards, to give a 
direction to. 

NAKŁAD, u, s. m. outlay, costs, 
charges, expenses. Wielkim nakła- 
dem , verv expensively. Małym — 
em, with little expense,*see KOSZT, 
WYDATEK. Nakładem biblioteki 
królewskiej to Warszawie, prin- 
ted lor the roval library in Warsaw. 

NAKŁADAĆ, DAM, v. imp. NA- 
ŁOŻYĆ, że, v. perf. to lay or put 
opon. Nakładać na lud podatek, 
to lay taxes upon the people, to 
make them liable to the land-taxe. 
— kontrybucyą na miasto, to put 
a town under contribution. — far- 
o lay the colour, in painting. 
■da'c fajkę , to fill one's pipe. 
Nałożyć łuk, to put the bowstring 
into the notch of an arrow. Nakła- 
dać na kogo obowiązek, to lay 
something down to others as a law*. 
Nakładać, nałożyć drogi , to take 
a round-about way, to go a great 
way about. Nałożyć głową, zdro- 
wiem, życiem, majątkiem, to lay 
down one's life, health and fortune 
for one; to sacrifice every thing to 
one's country, interest. 

NAKŁAMAĆ, vie, v. perf. to tell 
many lies. — na kogo , to impute 
v a bad action to one. 

NAKŁANIAĆ, mam, v. imp. NA- 
KŁONIĆ, «iĘ,v.perf. to bend, to in- 
cline. = to bring to, to prevail upon 
J with). Nie mogłem go do tego na- 
iłonić, I could not bring him or 
prevail upon him to do it. — kogo 
prośbami , to prevail upon one by 
entreaties. — SIĘ, to incline, to be 
inclined, to be prevailed or brought 
ie mogłem sir do tego nakło- 
nić, I could not bring myself to 
♦Jo it. 

NAKLEIĆ, i%, v.perf. to stick 
to, to paste up, to paste upon. 

NAKLEKTAĆ, am, v.perf. komu, 
to break one's head with idle talk. 

NAKŁÓĆ, kole, v. perf. to prick 
in many places. — lo kill many men 
Or beasts with a spear. 

N IKŁÓCIC Sir;, cę sn- , v. perf. 
to bicker, to skirmish, to tilt. Na- 
kłócili się po uszy, they wrangled 
to their hearts' ea 

KŁOPOTAĆ SIĘ, pock się, v. 
perf. to have a great deal of 
trouble-. 

NAKOCHAĆ SIĘ, am się, v.perf. 
to love enough. Nie mogą się na- 
kochać, tbty love one another more 



N'AK 

and more or every day better ; they 
love one another with insatiable de- 
light. 

NAKOLANKI , nek , s. f. pi. ar- 
mour for the legs , greaves. 

NAKONIEC, adv. at last, at 
length. 

N A KOPCIĆ, cę, v. perf. to stain 
with smut ; to fill with smoke. 

NAKOSIĆ, się, v.perf. siana, 
trawy, to mow a great deal of grass 
or corn. — SIĘ , to be tired with 
mowing. 

NAKOWAĆ = NAKUĆ, kuję, v. 
perf. to fasten upon by forging ; to 
forge a great number of. 

NAKRAJAĆ, je, v.perf. to cut 
into a great number af small pieces. 

— chleba do rosołu, to cut slices 
of bread for soup. 

NAKRAPIAĆ, piam, v. imp. NA- 
KROPIĆ, pie, v.perf. to besprinkle, 
to sprinkle with, see SKRAPLAŁ, 
POKROPIĆ. = to spot, to dot, to 
speckle. 

NAKRAPIANY, a , e , spotted , 
dotted, speckled. 

NAKRAŚĆ , adnę , v. perf. pie- 
niędzy, sukien, i t. d., to steal a 
great deal of money, clothes , etc. 
Nakradł skarbowych pieniędzy, 
he embezzled a large sum of the 
public money. 

NAKRĘCAĆ, cam , v. imp. NA- 
KRĘCIĆ, cę, v.perf. to wind up. 

— zegarek, to wind up a watch. = 
to twist 07' wrest to. Nakręcać sens, 
to wrest the sense of a passage. 
Nakręcić rozmowę do czego, na 
co, to bring a thing into conversa- 
tion, to turn the discourse to a 
thing. 

NAKRĘCANIE, NAKRĘCENIE , 
IA, s. n. the act of winding or 
wresting. 

NAKREŚLIĆ, lę, v.perf. NA- 
KREŚLAĆ , lam , v. imp. to draw, 
to delineate , to sketch. — koło , to 
draw a circie. — plan, to make a 
draught or plan. 

NAKREŚLANIE, ia, s.n. the act 
of drawing. 

NAKREŚLENIE,A,.s.n.a draught, 
a delineation. 

NAKROCHMALIĆ , lę , v. perf. 
to starch, to stiffen with starch. 

NAKRUSZYĆ, szę, v.perf. to 
crumble, to mince. 

NAKRYĆ, j ę, v. perf. NAKRY- 
WAĆ , wam , v. imp. to cover. — 
stół, to spread or lay the table- 
clot h.Nakryjcie dla pana! a knife 
and fork for the gentleman ! Nakry- 
to stoi na 50 osób, they prepared 
a table for fifty covers or laid for 
fifty persons. Nakryć dom, to tile 
a house. — cieplej śpiącego, to put 
more blankets upon a sleeping per- 
son. Nakryj głowę, put on your 
hat. — SIĘ , to cover one's self, to 
get covered. 

NAKRYCIE, ia, s. n. cover, 
shelter, roof. 

NAKRYWA, wy, s. f. NAKRY- 
1 WK\, KI, dim. cover, lid, pot-lid. 

N MLBZES \Ć,5zę, v.perf. ognia, 
1 to strike fire , see KRZESAĆ. 



NAL 141 

NAKRZYCZEĆ, czę, v. perf, to 
cry or bawl one's fill. — SIĘ , to 
wearv one's self with crying. 

NAKRZYWIAĆ, am, v. imp. NA- 
KRZYWIĆ, wię,v. perf. to crook , 
to bend. 

NAKSZTAŁT, adv. in the shape 
of, like. Coś nakształt tego, some- 
thing like that. Nakształt fran- 
cuzkiej mody, after the french fa- 
shion. 

NAKUPIĆ, pię, v. perf. NAKU- 
POWAĆ, puję , v. imp. towarów, 
to buy or purchase large quantities 
of goods. — sprawunków, to make 
many purchases. 

NAKURZAĆ, rzam, v. imp. NA- 
KURZYĆ, rżę, v.perf. to fumigate. 
= Nakurzyć w pokoju, to fill a 
room with smoke ; to raise much 
dust in it. = Nakurzyć gdzie , to 
give a stink, to fizzle. Nakurzyć 
się tytuniu, to enjoy one's self with 
smoking tobacco. 

NAKWASIĆ, szę, v. perf. to 
comfit in vinegar. Nakwasić ogór- 
ków, to pickle a great deal of cu- 
cumbers. 

NALAĆ, leję, v.perf. NALE- 
WAĆ , wam , v. imp. to pour in , 
to fill up. Nalacivinawkieliszek, 
do kieliszka, to pour wine into a 
glass. — naczynia wodą, to fill a 
vessel with water. — wody do mie- 
dnicy, to pour water into a basin , 
see NAPEŁNIAŁ.. = to infuse , to 
steep. Nalałem ziółka, daj im 
naciągnąć , I have infused that 
herb , let it draw a little longer. 
Nalać komu za kołnierz {fam.) , 
to touch one , to nettle or to sting 
him to the quick. Nalać w czub 
{fam.), to have a drop, a small 
drop of wine in one's head. 

NAŁADOWAĆ, duję, v.perf. 
to load upon, to burden, to freight. 

NAŁAJAĆ, ję, v.perf. to chide, 
to scold , to reprove , to rebuke, to 
reprimand. 

NAŁAMAĆ, mię, v.perf. to break 
many things. — sobie głowy, to 
rack much one's brain. Nałumat 
kości, żebra, to break one's bones, 
to break many bones. Nalamał się 
z bojami i z trudami, he has un- 
dergone hard fatigues through 
many years. Wiatr nałamał drzew 
ogromnych , the wind has thrown 
down the tallest trees. 

NALANY, a, e, filled, filled up. 
Nalany spirytusem , a thing pre- 
served in the spirit of wine, liubar- 
barum nalane winem, rhubarb 
infused in wine. 

NAŁAPAĆ, pię, v.perf. to catch 
a great number of... 

NALATAĆ SIĘ, am się, v.perf. 
to fly or run a great deal ; to b'* 
tired with flying, running. .Jeszcze 
się nalalasz , you have time 
enough to run about. 

NAŁATAĆ,tam, v.perf. to patch 
up , to ciapka patch on. 

NAŁAZIĆSIĘ, żę się, v.perf. 
to weary one's self with much walk- 
ing. 

NALECIEĆ, ciai.o, ci, r. impert. 



Iu2 



NAL 



to fly in swarms, coveys. Nalecia- 
ło komarów do pokoju, swarms of 
gnats flew into the chamber. Mi- 
lecialo kuropatw do naszego o- 
grodu, we have many coveys of 
partridges in our garden. 

NALEDZ , legnę , v. n. perf. to 
fall upon a thing. Nalegl na żela- 
zo swego przeciwnika, he ran 
himself through or upon his adver- 
sary's sword. 

NALEGAĆ, gam, v. imp. (na 
kogo) , to press or urge one , to 
insist upon him , to hurry him on. 

NALEGANIE, nia, s. n. instance, 
solicitation, eager suit, urgent 
demand. 

NALEPIĆ, pię , v.perf. to glue, 
or paste upon. 

NALEŚC, najdę, v. perf. to light 
upon , to find. 

NALEŚNIK , a , s. m. thin pan- 

NALEWAĆ, see NALAĆ. 

NALEWKA, ki, s.f. watering- 
pot. = a strong liquor in whieh 
some fruits or drugs are steeped. 
Wiszniowa nalewka, cherry wine. 

NALEŻĄCY , a , e , belonging , 
appertaining. = due. 

NALEŹĆ , lazę , v. n. perf. {na 
co ,na kogo), to creep or crawl 
upon a thing, to light upon one. 
= NALEŹĆ , najdę , v. a. perf. to 
find, see ZNALEŹĆ. 

NALEŻEĆ , żę , v.n. to belong. 
To należy do mnie, it belongs 
to me , it is mine. Me ma prawa 
zatrzijmywać co należy do nas, 
he has no title to keep back what 
belongs to us. Ta roślina należy 
do takiego rzędu , that plant be- 
longs to such or such a family. = 
to be owing or due. Oddać każde- 
mu co musie należy, to give every 
one his due. Tyle mi się należy, 
there is so much due or owing to 
me. Jestto uchybiać uszanowa- 
niu jakie mu się należy , it is 
failing in the respect which is due to 
him. Należy mi się wiele pienię- 
dzy, a great deal of money is owing 
to me. Należy mi się ginea, you 
owe me a guinea orl want a guinea. 
To mu się należy prawnie, that 
falls to him lawfully. To grze się 
należy, that is the law of the 
game. = Należeć do czego, to 
have a share or hand in a busi- 
ness , to be accessory to it. Nale- 
żal do spisku, he had a hand in 
the plot, he was accessory to it ; he 
was concerned in the plot. = NA- 
LEŻY, it behoves, it becomes. Na- 
leży lub potrzeba to uczynić , it 
is necessary to do it. Należałoby 
przyjść prędzej, you should have 
come sooner; you ought to have 
come sooner. Czy sądzisz że na- 
leży wierzyć wszystkiemu co on 
mówi? do you think that one must 
believe all that he says. 

NALEŻNOŚĆ, ści, s.f. due, 
what is owed. 

NALEŻNY, a, e, due, owed. 

NALEŻYCIE, adv. duly, pro- 
perly, fitly, suitably. 



NAM 

N ALEŹYTOŚĆ , ści , 5. f. due , a 
sum due. = right , claim. 

NALEŻYTY, a, e , due , proper, 
fit, suitable. Z należy tern usza- 
nowaniem, with due reverence. 
W należtjtym czasie , in due or 
proper time, in due or proper 
season. 

NAŁGAĆ, gę, v.perf. to tell 
many lies. 

NALICHWIĆ , wuj , v.perf. pie- 
niędzy , to scrape up or to hoard 
up money by usury. 

NALICZYĆ, czę, v.perf. to 
number large quantities. = to find 
out by reckoning. 

NAŁÓG, ogu, s.m. bad custom, 
bad habit . Nabrać złego nałogu, 
to get or contract an ill habit. Po- 
zbyć się złego nałogu, to get rid 
of an ill habit. Nałóg jest drugą 
naturą, habit is a second nature. To 
mój — zastarzały, I have already 
grown old in that habit. Robi to 
z nałogu , it is his use or custom , 
he has the habit of that. 

NAŁOIĆ, ję, v. perf. to besmear 
with tallow. 

NAŁOWIĆ,wię, v.perf. ryb, 
ptaków, to catch a great number 
of fish , birds. 

NAŁOŻNICA, cy, s.f. concubine. 

NAŁOŻNICTWO, wa , s.n. con- 
cubinage. 

NAŁOŻYĆ , see NAKŁAKAĆ. 

NAŁUPAĆ , pie , v. perf. drew 
na komin , to cleave a great deal of 
fire-wood. — orzechów, to crack 
many nuts. 

NAŁUPIĆ, pie, v. perf. to make 
a great booty ; to plunder , to pil- 
lage. Nałupił miast i kościołów, 
he pillaged many towns and 
churches. 

NALUTOWAĆ, tuję, v.perf. 
to solder upon , to fasten upon by 
soldering. 

NAMACAĆ , cam , v. perf. to 
learn by feeling; to find by groping. 
To można namacać , that is pal- 
pable, most plain , manifest. / pod 
ziemią cię namacają (fam. ) , 
should you hide yourself under the 
earth, they will find you. Kula go 
namacala (fam.) , a ball hit him. 
Namacać kogo kijem , batem , bi- 
czem , to strike one with a stick , 
whip. 

NAMACHAĆ , am , v. perf. (fa- 
miliar in all meanings) to do a great 
deal of business ; to do things in a 
hurry. Namachałem mu trzy 
wielkie ćwiartki (fam.) , I wrote 
him a letter of three long pages. 

NAMACZAĆ , czam , v. imp. NA- 
MOCZYĆ , czę , v. perf. to dip in , 
to steep, to soak. — konopie , len , 
to soak hemp, flax. — płótno, 
chusty, bieliznę, to soak the linen. 
— skóry, to soak the skins. = to 
infuse. Namoczyć senes , rubar- 
barum w winie, to infuse senna 
or rhubarb in wine. 

NAMACZANIE, ia, s.n. (med.), 
fomentation, fomenting. — kata- 
plazmowe, the act of fomenting a 
part with poultices. 



NAM 

NAMAKAĆ, kam, v.n. imp. NA- 
MOKNĄĆ, nę, v.perf. to soak, 
to lie steeped or soaked in, to be 
saturated with moisture. 

NAMARSZCZYĆ, czę, v.perf. 
to make many folds. — brwi, to 
frown, to knit or contract one's 
brow. Ta koszula nie dosyć na- 
marszczona przy kołnierzu, that 
shirt is not gathered enough in the 
neck. 

NAMARTWIĆ, wie, v.perf. 
kogo , to cause sorrow to one , be 
the cause of grief. 

NAMAŚLIC,lę, v.perf. to lay 
on with butter , to grease. 

NAMAŚCIĆ, czę, v.perf. NA- 
MASZCZAĆ , czam , v. imp. to 
anoint or consecrate by unction. 
Samuel namaścił Saula na królu x 
Samuel anointed Saul. Starożytni 
kazali się namaszczać wycho- 
dząc z łaźni, the ancients used 
to have themselves anointed on 
leaving the bath. — ciało, to 
embalm a dead body. — chorego , 
to give the extreme unction. 

NAMASZCZEME,ia, s.n. anoint- 
ment, unction. Ostatnie nama- 
szczenie, the extreme unction, 
the holy oil. 

NAMAWIAĆ, wiam, v.imp. NA- 
MÓWIĆ, wię, v. perf. to persuade, 
to bring to. — kogo na co złego , 
to betray or inveigle one into, lo 
tamper with him. — do złego u- 
czynku , to solicit one to do evil , 
to instigate him to evil. Dać się na 
co namówić, to suffer one's self, to 
be persuaded to do a thing or to 
be prevailed upon. 

NAMAWIACZ, a, s.m. instiga- 
tor, inciter, enticer. 

NAMAZAĆ, żę, v.perf. NAMA- 
ZYWAĆ, żuję, v.freq. to besmear, 
to bedaub ; to anoint. 

NAMAZANIE , ia , s. n. besmea- 
ring; anointement. 

NAMIĘKAĆ, kam, v. n. imp. 
NAMIĘKNĄĆ, nę, v.perf. to be- 
come soft with lying steeped or 
soslccd 

NAMIENIAĆ, niam, v.imp. NA- 
MIENIĆ , nię , v. perf. pieniędzy, 
to change a great deal of money. = 
to throw out or drop a hint , to 
mention, to allude. ISamienić o 
czem w ciągu mowy, to introduce 
something into a discourse. Nic za- 
głębiaj się w tym przedmiocie , 
lecz lylko namień o nim , this 
subject must not be examined to 
the bottom , and is only to be tou- 
ched lightly upon. Namienić kogo 
Piotrem, Pawłem, to name, to 
call Peter , Paul. 

NAMIEŚNICTWO, wa , s. n. 
viceroyalty. 

NAMIESTNIK , a, s. m. viceroy, 
Lieutenant of the king. Papież zo- 
wie się namiestnikiem Chrystusa 
na ziemi, the pope is styled 
Christ's vicar upon earth. 

NAMIESTNIKOWA, wy, s.f. 
lady of a viceroy. 

NAMIESZAĆ, szam, v. perf. to 
mix many things together. 



NAM 

NAMIESZKAĆ SIĘ, kam mi: , r. | 
l perf. 10 dwell or stay long in aj 
! place. 

NAMIĘTNIE , adv. passionately 
NAMIĘTNOŚĆ, ści, s.f. pa's 
non , ardour, vehemence. Pano 
: trój nad swemi namiętnościami 
to bring one s passions under sub- ; 
jection. Mędrzec nie ma na mię- j 
tności, a wise man is never actua- 
ted by passion. Panujące namię- 
tności jego są gra i polowanie, 
fining and hunting are his predo- 
minating passions. W tern malowi- 
dle wie le namiętności o r wy ra zu, 
there is a great deal of passion in 
that picture. 

NAMIĘTNY, a, e, passionate, 

ardent, vehement, eager. Kocha- 

namiętny^ a passionate lover. 

Mówi tonem namiętnym, he speaks 

with an impassioned , passionate 

, air, look. Pisarz namiętni; or 

ttronny, a prejudiced, a passionate 

ter. 

NAMIOT, r, 5. m. tent. 
N AMKNAĆ, see NAMYKAĆ. 
NAMLEĆ , mielę, l\ per/, zboża, 
to i;rind much com. 

NAMŁÓCIĆ, ŁÓGĘ , v. perf. zbo- 
ża, to thrash a great quantity of 
corn. 

NAMNOŻYĆ , żę. v. perf. to in- 
crease, to multiply. U' Egipcie na- 
mnożyło się dzieci Izraela , the 
. rhildren of Israel multiplied excee- 
ding in Egypt. Przed nim co krok 
mnożylyły się trudności, the diffi- 
culties multiplied in proportion as 
he proceeded in his undertaking. 
NAMOCZYĆ, see NAMACZAĆ. 
NAMODLIĆ SIĘ, u- się, r. perf. 

y much to God. 
NAMOKŁY, a,e, wet, drenched, 

d , soaked. 
NAMOKNAĆ, see NAMAKAĆ. 
NAMORDOWAĆ, due, v. perf. 
. to murder a great deal ol 
people. = SIĘ (z kim, z czem), to 
take great pains. Dobrze się na- 
rdowal nim dopiął swojego, 
lic had much ado to biing it about 
j or to pass. Ileż to trzeba się na- 
mordować aby zapewnić sobie 
: : 1 ode utrzymanie, what a 
f trouble in scraping together 
nt competence. 
NAMOTAĆ, tam, v. perf. to reel 
on, to wind up. 

N \MOWA, wv, s. f. persuasion, 
on, instigation. 
MOWCA, cv, 5. m. abettor, 
'igator, inciter to ill. 
NAMÓWIĆ, see NAMAWIAĆ. 
NAMOWNY, a, e, persuasive. 
1 namowna , persuasi\e lan- 
guage. 

MOZOLIĆ SIĘ, lę sir, v.perf. 
5m, to take a great deal of 
pains. Namozołiłem się nad icy- 
"I nalezieniem środka , I long puz- 
rled my brain in search of an ex- 
pedient. 

NAMRZEĆ SIĘ, rę się, v. perf. 
glodu , to suffer hunger , to die of 
stanation. 

NAM U LAĆ , am , v. perf. skórę , 



NAP 

to gall or hurt the skin bv fretting. 
NAMILIĆ, lę, v. perf. to fill 
with slime. 

NAMUROWAĆ, ruję, v. perf. 
to erect many brick-buildings. 

NAMYĆ , yję, v. perf. to wash 
long time, and many things one 
after another. 

NAMYDLIĆ, lę, t', perf. to soap, 
to lather. 

NAMYKAG, kam, v. imp. NA- 
MKNAĆ , nę , v. perf. to bring or 
draw near to. =s to mention slight- 
ly, to hint at, to touch upon, to al- 
lude to. 

NAMYSŁ, u, s. m. reflection. = 
resolve, resolution, determination. 
Z namysłu, on purpose, purposed- 
ly. Wszystko robi bez namysłu, 
he docs every thing without reflec- 
tion, instinctively. Daję mu czas 
do namysłu, I leave him time to 
his reflections. 

NAMYŚLAĆ SIĘ, lam się, v. 
imp. NAMYŚLIĆ, lę się, v. perf. 
to reflect, to consider, to bethink 
one's self, to make up one's mind. 
Namyśliwszy się, all things consi- 
dered. 

NAMYŚLANIE SIĘ, ia się, s. n. 
long reflection, cogitation, contem- 
plation. Namyślenie się, fixed re- 
solve, determination. Dano mu 
Irzy dni czasu do namyślenia 
się, three days were allowed him to 
make up his mind. 

NAMYŚLNY, a, e, who gives 

himself up to reflection. Człowiek 

— y, a considerate, thinking man. 

NAŃ , (abbr. o/"NA NIEGO , see 

ON), upon him. 

NANTSZCZYĆ , czę v. perf. to 
ruin , to lay waste. Naniszczyl 
miast i krajów, he ruined many 
towns and countries. 

NANIZAĆ , żę, v. perf. to string 
or file on a siring. 

NANOSIĆ, szĘ,tM*mp. NANIEŚĆ, 
Niosę, v. perf. to bring in many 
things, to gather, to heap up , to 
cumulate. 

NAOBIECYWAĆ, cue, v. perf. 
to make mamy promises, to promise 
many valuable things, to promise 
wonders or mountains of gold. 

NAOCZNIE , adv. ocularly, face 
to face. Stawie kogo z kim naocz- 
nie, to bring one face to face with 
another person. 

NAOCZNY, a, e, ocular. — świa- 
dek , an eye-witness , ocular evi- 
dence. 

NAOKOŁO,NAOKOLLSIEŃKO, 
adv. round , round about. 

NAOPAK,-= OPAK, adv. awray 
amiss, athwart. Wszystko na opak 
tłumaczy, he misunderstands every 
thing; he takes up every thing the 
wrong way. Wszystko mu na opak 
idzie, all happens to him amiss. 

NAOPOWIADAĆ , dam , v. perf. 
to relate many stori<s. 

NAOSTATLK, adv. lastly, final- 
ly, at length, at last. 
' NAOSTRZYĆ rtzĘ, v. perf. to 
whet, to sharpen. 
NAPAD, r, 8. m. sudden and 



NAP 



143 



unexpected attack, first brunt, on- 
set, see NATARCIE, UDERZENIE. 

Napady barbarzyńców na Gal- 
lia, the incursions of the bar- 
barians in Gaul, ttobić napady, to 
overrun. 

NAPADAĆ, dam, v. imp. NA- 
PAŚĆ , dnę , v. perf. to fall upon 
one , to attack , to charge. Napa- 
dliśmy na nieprzyjaciela, we fell 
or rushed upon the enemy. — na 
tylną straż, we fell upon the rear. 
Napaść, napadać na kogo , to fall 
upon one, to fall foul on him. Na- 
paść nu kogo niespodzianie, na- 
paść go samego w jego pokoju, to 
break in upon one, to break in upon 
his privacy, to surprise him una- 
wares. = Napaść na co , to light 
upon a thing. Ledwie otworzył 
książkę napadł na takie a takie 
słowa, at the opening of the book, 
he fell, he lighted upon .such a 
passage. Napadł na swojego 
(fam.), he has met with his match 
or he has encountered one who is 
above his match. Czasami szaleń- 
stwo go napada, he is subject to 
fits of madness at certain times. = 
NAPADAĆ, v. n. Napadać na 
nogę, to halt, to limp, to hobble. 
Napada na prawą, he limps with 
the right foot, on the right side. 
Napadało śniegu, a great deal of 
snow has fallen; the earth is cover- 
ed with snow. 

NAPADANIE , ia , s. n. the act 
of falling upon. — na nogę, hob- 
bling, halting. 

NAPADNIĘCIE,NAPADNTENIE, 
a, s. n. a sudden or unexpected 
attack. 

NAPAJAĆ = NAPAWAĆ, am. v. 
imp. NAPOIĆ, ję, v. perf. to give 
to drink. Nakarmiono go i napo- 
jono , they gave him to eat and to 
drink. Napawać, napoić konia, 
ta water a horse. Napawają konie 
dwa razy na dzień, the horses 
are watered twice a day. Napoić 
się czem , to imbibe a thing. 

NAPAKOWAĆ, Kuję, v. perf. to 
cram or stuff full, to pack full. — 
kufer bielizną, bielizny do kufra, 
to fill a trunk with linen. Napuko- 
wać się , to cram or stuff one's 
stomach full. Napakowało się lu- 
dzi do kościoła na jego kazanie 
(fam.), pocple flock to that prea- 
cher , they crowd to hear him 
preach. Napakowany zlotem , fil- 
led with gold. Napdkowano (ae/- 
verbially) full , fully. 

NAPALIĆ, lę, v. perf. w piecu, 
to heat a room. — na kominie, to 
light a fire. — pokoje, to warm 
one's apartments. = to smoke. 
Napaliłem się wybornego tutu- 
niu, I have smoked an excellent 
tobacco at my heart's ease. =» to 
burn. Napaliłem się tych świec, 
I have burned some pounds of 
these candles. 

NAPAPLAĆ, am, v. perf. to blab 
a great deal; to talk nonsense, stuff, 
humbug. Napapłał głupstw przed 
tobą % he talks nonsense, stuff, 






1U 



NAP 



humbug to you. Napapiać się, to 
have blabbed, prattled, talked non- 
sense to one's heart's delight. 
NAPARSTEK, tka, s.tn. thimble. 
NAPARSTNICA,cy,s. f. {a plant) 
fox-gloves. 

NAPARTACZYC, cię, v. perf. 
to bungle, patch up or perform 
clumsily a great deal of things, see 
PARTACZ. 

NAPARZAĆ, rzam, v. imp. 
NAPARZYĆ, rzę, v. perf. to steep 
in boiling water. == to foment, to 
bathe with warm lotions. 

NAPAŚĆ, ści, s. f. aggression, 
outrage, open violence. To napaść, 
czysta napaść, a drunken quarrel. 
NAPAŚĆ see NAPADAĆ. 
NAPAŚĆ , sę, v. perf. to feed , 
to fill with food, to glut. — konia, 
to have given food enough to a 
horse. — się, to fill one's belly full , 
to cloy one's self, to have enough. 
Napasł się , he has eaten his belly 
full. — się, fig. to sate one'sself, to 
be cloyed with. Lubieżnicy nie 
mogą się napaść rozkoszami, 
voluptuous persons are never cloyed 
with pleasures. Napaść oczy, to 
satiate one's eyes with the sight 
of a pleasing object. 

NAPASTLIWY, a, e, aggressive. 
^NAPASTNICZY. 

NAPASTNIK, a, s. m. aggressor, 
assaulter. 

NAPASTOWAĆ, tuję, v. imp. 
to commit the first act of violence, 
to assault = to pick a quarrel with 
ene. 

NAPATRZYĆ SIĘ, trze, się, V. 
perf. to satisfy one's self with look- 
ing at. Nie mogę się na to dość 
napatrzyć, I cannot look enough 
at (on) it. Przykładów takich na- 
patrzyć się można , you can see 
many examples of it; similar facts 
are obvious. 

NAPAWAĆ, see NAPOIĆ. Na- 
pawać łzami, goryczą,, krwią, to 
make one drink of tears , of bitter- 
ness, to steep in blood. — się Iza- 
mi, to be steeped in tears. 

NAPAWANIE , ia , s. n. the act 
of making to drink. 

NAPCHAĆ , cham , v. perf. NA- 
PYCHAĆ , cham , v. imp. to cram 
or stuff full, to thrust in by force. 
Napchał sobie brzuszek, (fam.) 
he has well stuffed his craw. 

NAPĘCNIEĆ, niwę, v. n. perf. 
to swell, to grow big. 

NAPĘDZIĆ, DZJ-, v. perf. NA- 
PĘDZAĆ dzam, v. imp. to drive 
on (to). — icielką ilość bydła, to 
drive in a great deal of cattle. Na- 
pędził co znalazł żołnierzy, he 
assembled or collected all the 
soldiers he could. = fig. to drive 
no, to urge, to impel, to incite.— 
kogo do roboty, to put or set one 
to work. — komu strachu, to fright- 
en one out of his wits. 

NAPĘKNĄĆ or NADPĘKNĄĆ, 
nk, v. n. perf. to begin to split or 
crack. 

NAPEŁNIAĆ, niam , v. imp. NA- 
PEŁNIĆ, się, t', perf. to fill up.... 



NAP 

Butelka już nadp-ita, albo ją na- 
pełń albo wypróżń do reszty, the 
bottle is only half-full, you must 
either fill it up, or empty it. Chwa- 
łą swego imienia świat napełnił 
fig., he filled the whole world with 
the report of his name. — wszy- 
stkich podziwieniem, te fill every 
bodv with admiration. 

NAPEŁNIANIE,NAPEŁNIENIE, 
ia, s. n. the filling up. 

NAPIĄĆ, pnę, v. perf. NAPI- 
NAĆ, nam, v. imp. to bend, to 
stretch, to strain. Napiąć łuk , to 
bend a bow. — struny arfy, to 
string a harp, to tune the lyre. — 
swoje siły (fig.), to make an effort, 
of moral or bodily powers, te spur, 
to goad, to egg one's self to action. 
To nie wymaga wielkiego napię- 
cia się or wysilenia się, that 
requires no great effort, no great 
exertion , or that may be done 
without intense application of mind 
or strength. Napiąć co (fig.), to 
contrive , to lay down a pian ; to 
concert a design, an enterprise. 
Ich zamiar napięty, all their mea- 
sures are well concerted. Małżeń- 
stwo napięte, it remains but the 
execution of that wedding. 

NĄPIĄTNOWAĆ or NAPIĘTNO- 
WAĆ, vję, v.perf. to stigmatize, to 
brand. Początki jego panowa- 
nia napiętnowane były okrucień- 
stivem, the beginning of his reign 
was marked , branded with cruelty. 
To dzieło napiętnowane cechami 
rzetelnego geniuszu, that work 
has the stamps of genius upon it. 
Wyrażenia jego napiętnowała 
praioda, these expressions are of a 
proper stamp, of the right kind. 

NAPIĆ SIĘ, je się, v. perf. to 
drink one's full. Napijać się, to be 
given to drink. 

NAPIEC, kę, v. perf. chleba, 
to bake a great deal of bread. 

NAPIEPRZYĆ, rzę, v. perf. to 
pepper, to put sufficient quantity 
of pepper. 

NAPIERAĆ , ram , v. imp. NA- 
PRZEĆ, rę, v. perf. to press hard 
upon ; to insist, to urge — się cze- 
go, to desire to get possesion of a 
thing, to set one's heart upon it, 
to long for it. 

NAPIERANIE, ia,s. n. pressure, 
pushing forward. — się, importu- 
nate longing for a thing. 

NAPIERSIEŃ, śnią, NAPIER- 
ŚNIK, a, s. m. breast-plate. 

NAPIERŚNY, a, e , lying on the 
breast. 

NAPIERZYĆ , rzę, v. perf. to 
cover with feathers, to scatter a 
great deal of feathers. — strzałę, 
to feather an arrow. Dobrze na- 
pierzona strzała, a well feathered 
arrow. 

NAPIEŚCIĆ SIĘ, czę się, v. perf. 

to dally, fondle or caress to one's 

I heart's desire. Napieścił się już, 

ha is now tired of a thing he che- 

j rished before. 

1 NAPIĘTEK, tka, s. m. the quar- 
' ter-piece or the hind-quarter of a 



NAP 

shoe. Zajrzeć komu pod napięlki^ 
or wlać komu waru za napiętki 
(prov.), to urge or press one hart., 
to be close upon one's heels, to 
frighten him out of his wits. 

NAPIĘTNOWAĆ, ndję, V. per?. 
to stamp, to brand, see NĄPIĄT- 
NOWAĆ. 

NAPIS, u, s. m. inscription. 

NAPISAĆ, szę, v. perf. to write. 
— list, to write a letter. — prośbę, 
to draw up a petion. Napisano, 
it is written, or we read. Napisać 
się, to be weary of writing; to 
write too much. 

NAPITEK, tku, s. m. drink, be- 
verage, potation. Jadło i napitek, 
the eating and the drinking. Go- 
rące napitki, the strong liquors. 
Nic nie mieć do napitku , to have 
nothing to drink. 

NAPIŁY, a , e, drunk, tipsy. 

NAPŁAKAĆ SIĘ, czę się, v. perf. 
to weep one's fill, to shed abun- 
dance of tears. 

NAPŁATAC, see PŁATAĆ. 

NAPLĄTAĆ , czę, v. perf. (co , 
czego) , to entangle , to embroil. 

NAPLEŚĆ, plotę, v. perf. to 
braid or plait. = fig. fam. to babble 
or prattle much , to talk a great 
deal of nonsense. 

NAPŁODZIĆ, dzę, v.perf. dzie- 
ci* to beget or procreate a great 
number of children. 

NAPLUĆ, pluję, v. perf. to spit 
upon (into). 

NAPLUGAWIĆ, wie, v. perf. to 
dirty, to stain , to sully, to conta- 
minate. 

NAPŁYW, u, s. m. afflux, af- 
fluence ; concourse, great crowd. — 
barbarzyńców, invasion of barba- 
rians. 

NAPŁYWAĆ, wam, v. n. imp.NA- 
PLYNĄĆ, nę, v. perf. to flow in 
fig. to flock to ; to overrun, to in- 
vade. Zewsząd napłynęło łudu, 
people flocked thither from all 
quarters. 

NAPOCZĄĆ, nę, v.perf. NAPO- 
CZYNAĆ, nam, v. imp, lo begin.— 
beczkę , to tap , broach or pierce a 
cask.| — chleb, to make the first cut 
in a loaf. — jaki przedmiot, to 
broach a subject , to enter upon it. 

NAPOCZĘCIE, a, s. n. the act of 
beginning. 

NAPODZI W, adv. to admiration. 

NAPOGOTOWIU , adv. in rea- 
diness, near at hand. 

NAPÓJ, OJU,s.m. drink, draught, 
beverage, potation, liquor. 

NAPOIĆ, ję, v. perf. to make 
drink, to give drink. Napojono go 
i nakarmiono , they made him 
drink and eat his full. Napoić kogo 
czem, fig. to inculcate on or into 
the mind, to enforce by constant 
repetition. — się czem, fig. to 
imbibe a thing, to be imbued 
with it. 

NAPÓŁ, adv. by halves. — nagi, 
half-naked. — umarły, half-dead. 
Napół wary at, he is half a mad- 
man, łiobić co — , to do things by 
halves or imperfectly. Napól uczo- 



NAP 

fiy, a pragmatical smattcrer in any 
knowledge, half-scholar. 

NAPOMINAĆ, nam, v. imp. NA- 
POMNIEĆ , nę , v. perf. to adnio- 
uish, to exhort. 

NAPOMINACZ, a, s. m. admo- 
nisher, exhorter. 

NAPOMINANIE a, s.n. frequent 
exhortation. 

NAPOMKNĄĆ, nę, v. perf. NA- 
POMYKAĆ, kam , v. imp. to hint, 
10 mention slightly, to touch upon, 
<o allude to. 

NAPOMKNIENIE, a, 5. n. hint, 
mention, allusion. 

NAPOMNIENIE , a, 5. /?. admo- 
nition, exhortation. 

NAPOSYŁAĆ, am, v. perf. to 
s^nd many persons or many things, 
to send one after another. 

NAPOTKAĆ, kam, v. perf. NA- 
POTYKAĆ, kam, r. imp. to fall in 
-with, to light upon, to meet. 

NAPOTYM, adv. for the future, 
for another time. 

N A POWIEDZIEĆ, or NAPO- 
WIADAĆ , to tell many stories, to 
--nealc over and over ,* sec OPO- 
WIADAĆ. Wróciwszy z podró- 
ży nie mógł się- napowiadać o 
ntch, on his return from his travels 
Jie was incessantlv talking of them. 

NAPOWIETRZNY, a, b, aerial. 

NAPOWTARZAĆ, rzam, v. perf. 
to repeat manv times (over again"). 

NAPOŻYCZAĆ, czę, v. ftrf. 
pieniędzy, to borrow a great quan- 
titv of monev. — komu % see PO- 
ROZPOŻYCZAĆ. 

NAPRAĆ, riORF, v. perf. to 
whiten, to bleach many things at 
once. Naprała koszul, "she washed 
lots of shirts and shifts. Naprać się 
kogo, to thrash one to the utmost. 

NAPRACOWAĆ SIĘ,CUJĘ siĘ,t\ 
ptrf. to overwork , to overlabour, 
to plod, to toil. 

NAPRAWA, wy, s.f. mending, 
repair, reparation. = (old) instiga- 
tion. Zrobił to za jego naprawą, 
he did that at the instigation of 
him. 

NAPRAWCA, y, s.m. or NA- 
PRAWIACZ, a, s. m. amender, 
restorer. Naprawca karności, po- 
rządku, praw, elc, the restorer 
of discipline, the reviver of laws. 

NAPRVWIAC, wiau, v. imp. 
NAPRAWIĆ, win,'", perf. to mend, 
to repair. — suknię, bieliznę, to 
mend a coat, linen. Kazać co na- 
prawić, to have a thing mended , 
to get it mended. = fig. to make j 
cood again, to amend, to set to' 
nqhLs , to reform. Naprawić oby- 
czaje , to reform one's manners.— i 
błąd, to repair a fault, to make I 
amend for ones fault, see POPRA- 
WIAĆ. = Naprawić kogo na ko- 
go, to set one on or upon a per- 
to instigate or incite against, 
to suborn. Tyś naprawił szpie- 
gów, zbójców na niego, thou hast 
set (hired) spies, murderers on or 
against him, sec NASADZIĆ. = 
Naprawić się, to mend , to grow 
seller. Mamy nadzieję że się na- 



NAP 

prawi, we must hope that he will 
amend. 

NAPRAWKA, ki, s.f. mending, 
repair (of clothes, boots, etc.). 

NAPRĘŻYĆ, żę, v.perf. NA- 
PRĘŻAĆ , żam , v. imp. to stretch , 
to bend, to strain to the utmost. 

NAPROŚCIĆ,czę, v.perf. and 
NAPRASZCZAĆ, am, v. imp. to 
make straight, to straighten. = to 
rectify. — sąd , sposób tvidzenia, 
to correct the judgment, the opi- 
nions of any one. 

NAPROSIĆ, szę , v.perf. gości, 
to bid or invite many persons. = 
SIĘ kogo o co , to be tired with 
much entreating. 

NAPROSTOWAĆ, tuję , V.perf, 
to straighten, to make straight. 

NAPRÓSZYĆ , szę , t\ perf. to 
powder or sprinkle with dust. 

NAPROWADZIĆ, dzę, v.perf. 
NAPROWADZAĆ , DIAM , v. imp. 
to lead upon ; to lead or bring to. 

— na dobrą drogę, to show the 
right way, to set to rights. — nie- 
przyjaciela na kraj, to conduct 
the enemy to the very heart of a 
country. Naprowadziłem na to 
rozmowę, I introduced the subject 
into my speech, or I have brought 
it to my speech. Naprowadzić co 
woskiem, wapnem, to do a surface 
over with wax, plaster, to give it a 
coating o; wax or plaster. Napro- 
wadziliśmy koni z Anglii, we 
have brought many horses from 
England. 

NAPRÓŻNO, adv. in vain, vain- 
ly, to no purpose. 

NAPRYSKAĆ , kam , v. perf. to 
squirt or spout upon (into). 

NAPRZĄŚĆ, ędę, v.perf. to 
spin a great deal (of thread, wool, 
etc.). 

NAPRZEĆ , see NAPIERAĆ. 

NAPRZECIW,NAPRZECIWKO, 
adv. and prep, opposite , over 
against. Siadłem— niego, I sat over 
against him. Mieszka — moich 
okien , he is lodged right opposite 
my windows. Wyjść — kogo , to g<r 
or come to meet one. Świadczyć 

— komu, to give evidence against 
one. Płynąć — wiatru* to go 
against the wind. 

NAPRZECIWLEGŁY, e,f, lying 
oposite to. 

NAPRZEK, POPRZEK, adv. 
athwart, across. 

NAPRZEMIANY, adv. alter- 
nately. 

NAPRZÓD, adv. firstly, in the 
first place. =on, onward, forward. 
Iść na przód, to go forward, to go 
on. Naprzód ! (milit. com.) , lor- 
ward, marsh ! Zapłacić — , to ad- 
vance, give or pay before-hand. 
Cieszyłem się — , I was enjoying 
by anticipation the pleasure that , 
etc. Był to człowiek widzący — , 
he was a farsightcd man. — dają 
rosol i sztukamięs , the soup and 
tne boiled beef are served up first. 
Wyuczyłem go aby to — robił co 
mu każą, I have used him to do 
immediately or at once, what lie 



INAR 



145 



is bid. Nikomu nic daję w tern na- 
przód (old) , in that science I am 
inferior to no one ; I give in to no- 
body in that. Nic mu naprzód nie 
daje, he is behind him in nothing. 

NAPRZYKRZAĆ SIĘ, rzam się, 
v. imp. NAPRZYKRZYĆ SIĘ, rzę 
się . v. perf. to trouble, to molest , 
to vex, to annoy, to plague, pester; 
to intrude upon. 

NAPRZYKRZENIE , ia , s. n. 
troublesomeness , molestation , an- 
noyance , importunilv. 

NAPRZYKRZONY, a, c, trouble- 
some, importunate. 

NAPRZYRZEKAĆ, kam, v.perf 
see NAOBIECYWAĆ, to makt 
many promises. 

NAPRZYWOZIĆ, żę, v.perf. to 
bring many things or persons (in a 
carriage). 

NAPSOWAĆ, NAPSUC, suję, v. 
perf. to spoil many things. Napsul 
ludzi i koni (fam.) , he has ruined 
or killed many men and horses. 

NAPUCHAĆ, cham, Vi n.imp. 
NAPUCHNĄĆ, nę, v.perf. to swell. 

NAPUCHŁOŚĆ, set, S.f. NA- 
PUCHNIENIK, swelling, tumor. 

NAPUŚCIĆ, czę, v.perf. NA- 
PUSZCZAĆ , czam , v. imp. to let 
in or admit a great number of. = 
Napuścić czem , to impregnate 
with a thing, to do over with it. — 
strzału jadem, to poison arrows. 

NAPUSZAĆ SIĘ, szam się, r. 
imp. NAPUSZYĆ SIĘ, szę się, t. 
perf. to swell, to puff, to be swelled 
(puffed up), see NADĄĆ. 

NAPUSZYSTOŚĆ, ści, s. f. swel- 
ling, inflation; bombast, fustian. 

NAPUSZYSTY, a, e, swoln, iu- 
flatcd; haughty, proud, elated, puf- 
fed up, = NAPUSZO\Y, a, e, Sly ' 
napuszony, bombastic, pompous or 
high-sounding style. Ptak napu- 
szony, a bird whose feathers stand 
erect, or are bristling on account 
of loul weather, cold, etc. 

NAPYCHAĆ , see NAPCHAC. 

NAPYLIĆ, lę, v.perf. to raise 
much dust. 

NAPYTAĆ SIĘ, tam snj, v.perf. 
to make many inquiries, to be tired 
with inquiring. 

NARĄBAĆ, bię, v.perf. drzeu:, 
to cut or hew down (large quantities 
of trees). — SIĘ, to be tired with 
cutting, hewing or sabring. 

NARABIAĆ, see NAROBIĆ. 

NARACHOWAĆ , see NALI- 
CZYĆ. 

NARADA , dv, 9. f. consultation, 
deliberation. Narady o pokój , a 
conference held in order to know 
whether peace is to be concluded 
or the war protracted. Należeć do 
or być członkiem narad , obra<1 , 
to be one of a debating society, to 
be a member of it. Po długie/ na- 
radzie lekarze zdecydowali , the 
physicians held a long cosultation 
about his illness and then decided. 

NARADZAĆ SIĘ, DZaII się, v. 

imp. NARADZIĆ SIĘ, dzę się, v. 

perf. to consult, to take advice , to 

deliberate; to lay luads together. 

10 






146 



NAR 



Naradzał się otem z moim oj- 
cem i moją matką, he consul- 
ted about it with my father and 
my mother. — s poduszką , to ad- 
vise with one's pillow, to deliberate 
with one's self when alone and a 
bed. Naradzali się wspólnie , 
Uicv laid their heads together. 

NARAIĆ, ję , v.perf. co komu, 
to help one to a thing, to procure. 

— komu dobrego , wiernego słu- 
gę , to get or procure one a good , 
faithful servant , see RAIĆ. 

NARAMIENNICA , NARAMNT- 
CA , cv, s. f, armlet. 

NARAMNIK , a , 5. m. shoulder- 
belt , shoulder-band. 

NARASTAĆ, tam, v. n. imp. NA- 
ROSNĄĆ, nę, v.perf. to grow 
upon ; to increase , to multiply. 

NARAŻAĆ, żam, v. imp. NARA-